Кызыл-Жар айылдык кеңешинин 19.05.2021-жылдагы

 № 1 /1токтому менен бекитилди

КЫЗЫЛ-ЖАР АЙЫЛДЫК КЕҢЕШТИН ТИПТҮҮ РЕГЛАМЕНТИ

Бул Регламент айылдык кеңештин депутаттарынын ишмердигин жөнгө салган «Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө», «Жергиликтүү кеңештердин депутаттарынын статусу жөнүндө», «Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө», Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларынын негизинде иштелип чыккан жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган айылдык кеңештин иштерин уюштуруунун жана алардын ыйгарым укуктарын ишке ашыруунун тартибин белгилейт.

АЙЫЛДЫК КЕҢЕШТИН НЕГИЗГИ ИШТЕРИ

1-Бөлүм. Жалпы жоболор

1.1Кызыл-Жар айылдык кеңеши (мындан ары - айылдык кеңеш)

жашыруун добуш берүү менен жалпы тең жана тике шайлоо укугунун негизинде 4 жылдык мөөнөткө шайланган депутаттардан турган, өзүнүн ишин коллегиялык негизде жүзөгө ашырган, жергиликтүү өз алдынча башкаруунун шайлануучу өкүлчүлүктүү органы.

1.1. Кызыл-Жар айыл өкмөтү айыл аймагында аткаруу бийлигин жүзөгө ашырат, айылдык кеңештин чечимдерин даярдоону жана аткарууну камсыз кылат, Кыргыз Республикасынын мыйзамдары, ушул Устав менен белгиленген тартипте айылдык кеңештин депутаттарына өздөрүнүн ыйгарым укуктарын жүзөгө ашырууга жана шайлоочулардын алдында отчетторду даярдоого жана өткөрүүгө комоккорсотот.

1.2. Сессиялар, туруктуу (убактылуу) комиссиялар, ошондой эле шайлоочулар менен иштешүү айылдык кеңештин ишинин негизги уюштуруучулук-укуктук түрү болуп саналат.

1.3. Айылдык кеңештин иши мыйзамдуулук, коллегиялдуулук, обьективдүүлүк, маселелерди талкуулоону жана чечимдерди кабыл алууну эркин жүргүзүү принциптерине негизделет.

2- Бөлүм. Кызыл-Жар айылдык кеңештин компетенциясына кирген маселелер

2.1. Айылды ккеңеш Кыргыз Республикасынын мыйзамдары жана ушул Устав менен белгиленген ыйгарым укуктардын чектеринде оз алдынча маслелерди кароого жана алар боюнча чечимдерди кабыл алууга укуктуу.

2.2. Айылдык кеңештин сессияларында, «Жергиликтүү оз алдынча башкаруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 31-беренесинде белгиленген ыйгарым укуктардык ошпогондо, төмөндөгү маселелер чечилет:

1) айылдык кеңеш жөнүндө Жобону бекитүү;

2) айылдык кеңештин жылдык иш планынын бекитүү;

3) айылдык кеңештин туруктуу (убактылуу) комиссияларын түзүүжанажоюу, туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жеке курамын бекитүү жана алардын курамына өзгөртүүлөрдүкиргизүү;

4) туруктуу (убактылуу) комиссиялардын иштери жөнүндө отчетторду угуу;

5) мыйзамдарды, Президенттин жана Өкмөттүн ченемдик укуктук актыларын же «Жергиликтүү оз алдынча башкаруу жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 49- беренесинин 7-болүгүнүн 2-пунктуна ылайык, прокуратура органдары тарабынан белгиленген, өткөрүлүп берлиген мамлекеттик ыйгарым укуктарды аткарбагандыгы же тийиштүү деңгээлде аткарбагандыга үчүн аким тарабынан айыл өкмөтүнүн башчысын мөөнөтүнөн мурда бошотууга депутаттардын жалпы санынын копчүлүк добушу менен макулдук берүү жөнүндө маслелени кароо;

6)«Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун финансылык-экономикалык негиздери жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 15-беренесине ылайык, айыл өкмөтүнүн аппаратынын финансылык-экономикалык бөлүмүнүн жетекчисин дайындоого жана бошотууга депутаттардын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен макулдук берүү жонүндо маселени кароо;

7) айыл аймагында корктондүрүү, соода, сырткы жарнактарды жана маалыматтарды жайгаштыруу эрежелерин бекитүү;

8) башка жергиликтүү кеңештер менен кызматташуу жана тажрыйба алмашуу боюнча иштерди уюштуруу;

9) жергиликтүү коомдоштуктардын тарыхый жана маданий салттарын сактоо жана өнүктүрүү, маданияттын муниципалдык мекемелерин өнүктүрүү боюнча иш-чаралардын планын бекитүү;

10) айыл аймагынын айылдарынын аймагында айлана-чөйрөнү коргоо жана санитардык тазалоону контролдоо, тазалыкты жана тартипти сактоо боюнча иш-чаралардын планын бекитүү;

11) келишимдин негизинде жергиликтүү оз алдынча башкару органдарына мамлекеттик ыйгарым укуктар өткөрүлүп берилген учурда мамлекеттик органдар жана жергилктүү оз алдынча башкаруу органдары менен бирдикте келишимдин шарттарын бекитүү, ошондой эле келишимде жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте жана учурларда мамлекеттик ыйгарым укуктарды өткөрүп берүү жонүндо келишимди токтотуу же токтото туруу жонүндо чечимдерди кабыл алуу;

12) айылдык кеңештин депутаттарынын оз шайлоочуларына отчет берүүсү, шайлоочулардын суроо-талаптарын аткаруу боюнча иш-чаралардын жана шайлоочулар менен иштоо боюнча башка иш-чаралардын ар жылдык планын бекитүү;

13) жергиликтүү маанидеги маселелер боюнча айылдык жыйындарды, коомдук угууларды, курултайларды өткөрүү боюнча ар жылдык планын бекитүү;

14) муниципалдык менчик обьектилерин ипотекага же күроого коюуга макулдук берүү;

15) муниципалдык менчик обьектилеринин Реестрин киргизүү тартибин бекитүү;

16)муниципалдык менчикти эсептен чыгаруунун тартибин белгилоо;

17) жайыт жерлерин пайдалануу, аларды пайдалануунун отчеттору, ошондой эле жайыт жерлерин пайдалануу укугу үчүн акынын өлчөмү боюнча жамааттардын ар жылдык планын бекитүү;

18) жергиликтүү жамааттардын Уставынын жоболорун жана айылдык кеңеш кабыл алган чечимдердин аткарылышын контролдоо;

19) айылдын артыкчылыктуу көйгөйлөрүн аныктоо жана аларды биргеликте чечүү максатында жергиликтүү оз алдынча башкаруу органдары (айылдык кеңеш жана айыл өкмөтү) менен бирдикте биргелешкен иштерди жүзөгө ашыруу үчүн коомдук башталышта активдүү жарандарды, демилгечи топторду, жамааттарды, коомдук бирикмелерди, жаштарды, бизнес коомдоштуктарын жана башка кызыкдар жактарды тартуунун планын бекитүү;

20) кызмат көрсөтүүгө баа берүүнү жүргүзүүнүн методикасын, жергиликтүү бюджеттин каржаттарынын жергиликтүү жамааттын, донордук уюмдардын салымдарынын эсебинен жүзого ашырылуучу жергиликтүү демилгелерди/ долбоорлорду/ программаларды, бекитүү, ошондой эле кошмо мониторингдин жана баа берүүнүн топтору, анын курамы жөнүндө жобону бекитүү жана ошол топтордун сунуштарынын негизинде тийиштүү чараларды кабылалуу;

21)коомдук угууларды өткөрүү, анын ичинде маселени кецири кароо жана өзүнүн карамагына кирген маселелер боюнча коомдук пикирди эсепке алуу үчүн коомдук угууларды уюштурууну жана откорүүнү айыл окмотүнүн башчысына тапшыруу;

22) депутаттардын оздорүнүн ыйгарым укуктарын жүзөгө ашыруусуна комоктошүү үчүн жергиликтүү кеңештердин дептуттары тарабынан коомдук башталышта коомдук жардамчыларды тартуунун тартибин бекитүү;

Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана жергиликтүү жамааттын Уставына ылайык башка маселелерди чечүү.

3-Бөлүм. Айылдык кеңештин жана анын органдарынын ишин пландаштыруу

3.1. Айылдык кеңеш жана анын туруктуу комиссиялары бир жылга планын түзөт. Айылдык кеңештин планы тууралуу маселе биринчи сессия өткөрүлгөн соң кийинки сессиянын күн тартибине киргизилет.

20) кызмат көрсөтүүгө баа берүүнү жүргүзүүнүн методикасын, жергиликтүү бюджеттин каржаттарынын жергиликтүү жамааттын, донордук уюмдардын салымдарынын эсебинен жүзого ашырылуучу жергиликтүү демилгелерди/ долбоорлорду/ программаларды, бекитүү, ошондой эле кошмо мониторингдин жана баа берүүнүн топтору, анын курамы жонүндо жобону бекитүү жана ошол топтордун сунуштарынын негизинде тийиштүү чараларды кабылалуу;

21) коомдук угууларды өткөрүү, анын ичинде маселени кецири кароо жана озүнүн карамагына кирген маселелер боюнча коомдук пикирди эсепке алуу үчүн коомдук угууларды уюштурууну жана откорүүнү айыл окмотүнүн башчысына тапшыруу;

22) депутаттардын оздорүнүн ыйгарым укуктарын жүзөгө ашыруусуна комоктошүүүчүн жергиликтүү кеңештердин дептуттары тарабынан коомдук башталышта коомдук жардамчыларды тартуунун тартибин бекитүү;

Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана жергиликтүү жамааттын Уставына ылайык башка маселелерди чечүү.

3- Бөлүм. Айылдык кеңештин жана анын органдарынын ишин пландаштыруу

3.1. Айылдык кеңеш жана анын туруктуу комиссиялары бир жылга планын түзөт. Айылдык кеңештин планы тууралуу маселе биринчи сессия өткөрүлгөн соң кийинки сессиянын күн тартибине киргизилет.

3.2. Айылдык кеңештин иш планы айылдык кеңештин төрагасынын орун басары, туруктуу комиссиялардын төрагалары, айыл өкмөтүнүн башчысы жана айыл өкмөтүнү нкатчысы менен бирдикте айылдык кеңештин төрагасы тарабынан түзүлөт, зарылчылыкка жараша айыл аймагында жайгашкан уюмдардын, ишканалардын жана мекемелердин жетекчилери чакырылат.

3.3. Айылдык кеңештин туруктуу комиссиясынын иш планы айылдык кеңештин иш планынын негизинде туруктуу комиссиялардын мүчөлөрү, айыл өкмөтүнүн жооптуу катчысы, айылдык кеңештин төрагасы, айыл өкмөтүнүн башчысы же анын орун басары менен бирдикте түзүлөт.

3.4. Иш планына бир жылдын аралыгында айылдык кеңештин сессияларында, туруктуу комиссиянын жыйналыштарында кароого чыгарылган маселелер киргизилет.

3.5.Айылдык кеңештин жана анын туруктуу комиссияларынын ишин пландаштыруу айылдык кеңештин жана анын туруктуу комиссияларынын кароосуна иш планына киргизилбеген башка маанилүү маселелерди киргизүүго чектөө койбойт.

3.6. Айылдык кеңештин курамы, туруктуу комиссиялардын курамы, ошондой эле ишпландары айыл аймагынын маалымат тактайларында документтердин көчүрмөлөрүн жайгаштыруу аркылуу маалымдалат.

4- Бөлүм. Айылдык кеңештин төрагасы жана аны шайлоонун тартиби

4.1. Айылдык кеңештин төрагасы айылдык кеңештин ыйгарым укугунун мөөнөтүнө айылдык кеңештин сессиясында жашыруун добуш берүү аркылуу депутаттардын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен шайланат.

4.2. . Айылдык кеңештин төрагасынын кызмат ордуна шайлоо үчүн талпкерди көрсөтүү укугу төмөндөгүлөргө таандык:

- депутатка (өзүн өзү көрсөтүү же башка депутатты талапкер кылып көрсөтүү);

- саны 2 депутаттан аз эмес депутаттардын тобуна.

Ар бир депутат же депутаттардын тобу бир талапкерди көрсөтүүгө укугу бар.

4.3. Айылдык кеңештин төрагасынын кызмат ордуна депутаттын өзүн өзү көрсөтүү тартибинде талапкерлигин көрсөтүү депутаттын талапкер болуп катталуу ниети жөнүндө төрагалык кылуучуга арыз берүү жолу аркылуу жүргүзүлөт.

Айылдык кеңештин төрагасынын кызмат ордуна талапкерди депутат, депутаттардын тобутарабынан көрсөтүү алар талапкер кылып сунуштаган депутатты көрсөтүү жөнүндө төрагалык кылуучуга арыз берүү жолу аркылуу жүргүзүлөт.

4.4. Өзүн өзү көрсөтүү жана талапкерлерди көрсөтүү жөнүндө арыздар төрагалык кылуучу тарабынан күбөлөндүрүлөт жана аларды жашыруун добуш берүү үчүн бюллетенге киргизүү үчүн эсептөө комиссиясына берилет.

4.5. Айылдык кеңештин төрагасынын кызмат ордуна талапкер депутаттардын алдында чыгып сүйлөйт, алардын суроолоруна жооп берет.Чыгып сүйлөөгө ага ___ мүнөткө, суроолорго жооп берүү үчүн ___ мүнөткө,корутунду сөз сүйлөө үчүн ___ мүнөткө чейин сөз берилет.

4.6. Айылдык кеңештин төрагасынын кызмат ордуна талапкерди колдоп же ага каршы чыгып сүйлөөнү каалаган депутаттарга сөз сүйлөө үчүн___мүнөткө чейин убакыт берилет.

4.7. Айылдык кеңештин төрагасынын кызмат ордуна талапкер добуш берүү жол- жоболору башталгангана чейин өзүн өзү алып кое алат, бул тууралуу төрагалык кылуучуга добуш бергенге чейин өзүнүн тапкерлигин алып коюу жөнүндө арызын жөнөтөт. Өзүн өзү алып коюу добуш берүүсүз кабыл алынат.

4.8. Талкуулоо токтотулгандан кийин эсептөө комиссиясы айылдык кеңештин төрагасынын кызмат ордуна талпкерлердинфамилияларын жашыруун добуш берүү үчүн бюллетенге киргизет.

4.9. Айылдык кеңештин депутаттарынын жалпы санынын көпчүлүк добушун алган талапкер айылдык кеңештин төрагасынын кызмат ордуна шайланды деп эсептелинет.

Эгерде:

- бир талапкер көрсөтүлүп, ал депутаттарынын жалпы санынын көпчүлүк добушун ала албаса, талапкерлерди жаңыдан көрсөтүү жүргүзүлөт;

- эки талапкер көрсөтүлүп жана алардын бири да депутаттардын жалпы санынын копчүлүк добушун ала албаса, добуштардын копчүлүк санын алган бир талапкер боюнча добуш берүүнүн экинчи туру откорүлот. Эгерде биринчи турда эки талапкер тең депутаттардын добуштарынын тең санын алышса, талапкерлерди жаңыдан корсотүүжүргүзүлот;

- эки талапкерден көп корсотүлүп жана алардын бири да депутаттарынын жалпы санынын көпчүлүк добушун ала албаса, добуштардын көпчүлүк санын алган эки талапкер боюнча добуш берүүнүн экинчи туру өткөрүлөт. Эгерде биринчи турда талапкерлердин бири добуштардын коп санын алса, ал эми кийинки эки талапкер добуштардын тең санын алышса, добуштардын көпчүлүк санын алган бир талапкер боюнча добуш берүүнүн экинчи туру өткөрүлөт. Эгерде биринчи турда талапкерлердин экөөсү добуштардын тең коп санын алышса, ал эми кийинки талапкерлер добуштардын аз санын алышса, добуштардын көпчүлүк санын тең алган эки талапкер боюнча добуш берүүнүн экинчи туру өткөрүлөт. Эгерде биринчи турда бардык талапкерлер добуштардын тең санын алышса, талапкерлерди жаңыдан корсотүүжүргүзүлот.

4.10. Талапкерлерди (же жаңы талапкерлерди) көрсөтүү менен кайрадан шайлоо айылдык кеңештин эрки боюнча биринчи сессиянын күнүндө же башка күнү, бирок биринчи сессиянын күнүнөн баштап 5 календардык күндон кеч эмес откорүлот.

4.11. Айылдык кеңештин торагасыозүнүн милдеттерин коомдук негизде аткарат, бирок айыл кеңешинин сессияларынын ишинин мезгилинде бир жолку компенсация алуу менен аткарат.

5- Бөлүм. Айылдык кеңештин төрагасынын ыйгарым укуктары

5.1. Айылдык кенештин торагасы:

- айылдык кецештин сессияларын чакырат жана алып барат;

- айылдык кецештин иш планын бекитүү үчүн сессияга чыгарат;

-айылдык кецештин сессияларын даярдоого жалпы жетекчилик жүргүзот, маселелердиалдын ала кароо үчүн жана алар боюнча тийиштүү корутундуларды (чечимдерди) чыгарып айылдык кецештин сессиясына киргизүү үчүн туруктуу комиссияларга жонотот;

- айылдык кецештин сессиясынын кароосуна чыгарылган маселелердин даярдыгын контролдойт;

- айылдык кецештин сессиясынын күн тартибин түзот;

- айылдык кецештин токтомдоруна кол коет жана алардын жарыяланышына жана аткарылышына контролдоону уюштурат;

- айылдык кецештин туруктуу жана убактылуу комиссияларынын ишин координациялайт;

- катталган депутаттык топтордун ишине комоктошот, алардын ишин координациялайт;айылдык кеңештин төрагасынын орун басарынын жана туруктуу (убактылуу) комиссияларынын төрагаларынын өз милдеттерин аткаруусун контролдойт;

- депутаттарга өздөрүнүн ыйгарым укуктарын жүзөгө ашырууга, жарандарды кабыл алуусуна, шайлоочулардын алдында отчет берүүсүнө көмөктөшөт, аларды маалыматтар менен камсыз кылат, депутаттардынукуктарынжанамилдеттеринжүзөгөашыруугабайланышканмаселелердикарайт;

- айылдык кеңештин, анын органдарынын ишинин ачык-айкындыгын камсыз кылат;

- мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, коомдук бирикмелер жана жарандар менен болгон мамиледе айылдык кеңештин атынан чыгат;

- айылдык кеңештин жергиликтүү жамааттар, аймактык коомдук өзүн өзү башкаруу органдары, мамлекеттик органдардын аймактык бөлүмчөлөрү жана айыл аймагында жайгашкан башка юридикалык жактар менен өз ара аракеттерин уюштурат;

- айылдык кеңештин, анын органдарынын абройун, депутаттардын ар-намысын жана кадыр-баркын коргоо жана сактоо боюнча чараларды кабы лалат;

- Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары менен сыйлоо жөнүндө, Кыргыз Республикасынын ардак наамдарынын ыйгаруу тууралуу сунуштайт;

- ушул Регламентке жана башка ченемдик укуктук актыларга ылайык башка маселелерди чечет.

5.2. Айылдык кеңештин төрагасы өзүнүн компетенциясынын чектеринде тескеме чыгарат. Төраганын тескемеси Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына карма каршы келген учурда, ал айылдык кеңештин сессиясын дадепутаттар аркылуу жокко чыгарылышы мүмкүн.

6- Бөлүм. Айылдык кеңештин төрагасынын орун басары

6.1. Айылдык кеңештин төрагасынын орун басары айылдык кеңештин ыйгарым укугунун мөөнөтүнө айылдык кеңештин сессиясында депутаттардын ичинен жашыруун добуш берүү аркылуу депутаттардын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен шайланат.

6.2. Айылдык кеңештин төрагасынын орун басарын кызматордуна шайлоо үчүн талапкерди көрсөтүү укугу төмөндөгүлөргө таандык:

-айылдык кеңештин төрагасына;

- депутатка (өзүн өзү көрсөтүү же башка депутатты талапкер кылып көрсөтүү);

- саны 2 депутаттан аз эмес депутаттардын тобуна.

Айылдык кеңештин төрагасы, ар бир депутат же депутаттардын тобу бирден талапкерди көрсөтүүгө укуктуу.

6.3. Айылдык кеңештин төрагасынын орун басарынын кызматордуна талапкерлерди көрсөтүү жана шайлоо тартиби жана добуш берүүнүн башка жол-жоболук маселелери айылдык кеңештин төрагасы үчүн белгиленген тартипте ишке ашырылат.

6.4. Айылдык кеңештин төрагасынын орун басары өз ишин коомдук башталышта аткарат.

6.5. Айылдык кеңештин төрагасынын орун басары:

- айылдык кеңештин төрагасынын тапшырмаларын аткарат;

- айылдык кеңештин төрагасы жок болгонучурда же ал өзүнүн иш-милдеттерин аткарууга мүмкүн болбой калган учурда айылдык кеңештин төрагасынын иш-милдеттерин аткарат, ошондой эле айылдык кеңештин төрагасынын тапшыруусу боюнча айылды ккеңешти нсессияларын алып барат;

- айылдык кеңештин туруктуу комиссияларынын ишин уюштурат жана багыттайт, алардын өз ара аракеттерин координациялайт;

- айылдык кеңеш тарабынан түзүлгөн убактылуу комиссиялардын ишине жетекчиликти ишке ашырат же координациялайт;айыл аймагында жайгашкан жергиликтүү жамааттаржана башка юридикалык жактар менен тыгыз байланышты жүргүзөт;

- айылдык кеңештин, анын комиссияларынын компетенциясына кирген маселелерге арналганиш-чараларга катышат;

- айылдык кеңештин туруктуу комиссияларынын торагалары менен бирдикте айылдык кеңеш кабыл алган чечимдердин, жергиликтүү жамааттынУставынын аткарылышын контролдоону камсыз кылат;

- ушул Регламентте жана башка ченемдик укуктук актыларда белгиленген башка иш- милдеттерди аткарат.

7- Бөлүм. Айылдык кеңештин төрагасынын жана айылдык кецештин төрагасынын орун басарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу

7.1. Айылдык кеңештин торагасы жана анын орун басары алардын жеке отүнүчү боюнча, ошондой эле алар оздорүнүн милдеттерин аткараалбай калган шарттарга байланыштуу ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотот.

7.2. Өз каалоолору боюнча айылдык кеңештин торагасынын жана анын орун басарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу жөнүндө маселе алардын оздорүнон арыздар келии түшкондо, ошондой эле депутаттардын жалпысанынын үчтөн биринен кем эмесинин демилгеси боюнча каралат.

7.3. Өз каалоолору боюнча айылдык кеңештин торагасынын же анын орун басарынын ыйгарым укуктарын мөөнөтүнөн мурда токтотуу жөнүндө токтом ачык добуш берүү (же депутаттардын каалоосу боюнча жашыруун добуш берүү) аркылуу айылдык кеңештин депутаттарынын жалпы санынын копчүлүк добушу менен кабыл алынат.

7.4. Өздөрүнүнмилдеттерин аткарбаган же талаптагыдай аткарбаган учурда айылдык кеңештин сессиясында жашыруун (же ачык) добуш берүү жолу менен айылдык кеңештин торагасы, торагасынын орун басары ээлеген кызмат ордунан моонөтүнөн мурда бошотулушу мүмкүн. Айылдык кеңештин торагасын, тораганын орун басарынын мөөнөтүнөн мурда бошотуу тууралуу маселе айылдык кеңештин депутаттарынын жалпы санынын үчтөн биринин демилгеси боюнча киргизилиши мүмкүн.

7.5. Айылдык кеңештин торагасын мөөнөтүнөн мурда бошотуу тууралуу чечим айылдык кеңештин депутаттарынын жалпы санынын үчтөн экиси добуш берсе, кабылалынды деп эсептелинет. Айылдык кеңештин торагасын моонөтүнөн мурда бошотуу боюнча жашыруун (же ачык) добуш берүү ушул Регламентте белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

7.6. Айылдык кеңештин торагасынын орун басарын моонөтүнөн мурда бошотуу тууралуу чечим, айылдык кенештин депутаттарынын жалпы санынын көпчүлүгу добуш берсе, кабыл алынды деп эсептелинет. Айылдык кеңештин торагасынын орун басарын мөөнөтүнөн мурда бошотуу боюнча жашыруун (же ачык) добуш берүү ушул Регламентте белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

8- Бөлүм. Айылдыккецештинкатчысы

8.1. Айылдык кеңештин иш-милдетин кенештин катчысыаткарат.

8.2. Кенештин катчысы айылдык кеңештин ишин уюштуруужагынан камсыз кылуу боюнча иштерди координациялайт, туруктуу (убактылуу) комиссияларга жана айылдык кецештин депутаттарына жардам корсотот. Айылдык кецештин сессияларын уюштуруу жана өткөрүү үчүн керектүү материалдарды даярдоону камсызкылат.

8.3. Кенештин катчысы айылдык кецештин жана анын органдарынын ишин камсыз кылуу боюнча төмөндөгүлөргө милдеттүү:

- айылдык кецештин токтомдорун каттоону жүргүзөт (каттоожурналында);

- айылдык кеңешке келип түшкөн каттарды кабылалат жана каттайт, айылдык кеңештин төрагасынын резолюциясына жараша каттарды аткаруучуга өткөрүп берет;

- айылдык кеңештин сессияларына материалдарды, анын ичинде айылдык кеңештин токтомдорунун долбоорлорун жана анын туруктуу (убактылуу) комиссияларынын корутундуларынын долбоорлорун даярдоо боюнча ишти уюштурат;

- айылдык кеңештин жана туруктуу комиссиялардын иш пландарынын долбоорун иштеп чыгууга көмөктөшөт, бекилгенден кийин алардын өз учурундаат карылышына көмөктөшөт;

- сессияларды, туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жыйындарын чакыруу жөнүндө айылдык кеңештин депутаттарын маалымдайт;

- айылдык кеңештин сессияларынын протоколдорун жүргүзөт, сессияларда, туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жыйындарында айылдык кеңештин депутаттарын катоону ишке ашырат;

- чакырылган адамдарды, ачык сессияларга, туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жыйындарына катышууну каалаган адамдарды каттону жүзөгө ашырат;

- жергиликтүү кеңештин иш кагаздарын, анын ичинде келүүчүлөрдү кабылалуу журналын, депутаттарга кайрылган жарандардын кайрылууларын каттоону жүргүзөт;

- айылдык кеңештин токтомдорун жол-жоболоштурат, аларды (күчүнө киргизүүгө) жарыялоону, каттоону, айылдык кеңештин депутаттарына, тийиштүадамдарга, уюмдарга жана аткаруучуларга таратууну уюштурат;

- расмий жарыялангандан кийин айылдык кеңештин токтомунун көчүрмөсүн ченемдик укуктукактылардын Реестрине кошуу үчүн Юстиция министрлигинин аймактык бөлүмүнө жөнөтөт;

- айылдык кецештин документтерин, туруктуу(убактылуу) комиссиялардын документтерин кошупалганда, сактоону, системага салууну жана тийиштүү абалда кармоону камсыз кылат;

- туруктуу, убактылуу комиссияларга, депутаттык топторго уюштуруучулук жагынан жардам көрсөтөт;

- башка ченемдик укуктук актыларга, айылдык кецештин ушулРегламентине ылайык жана айылдык кецештин төрагасынын жана айыл өкмөтүнүн башчысынын тапшырмасы боюнча башка иш-милдеттерди жүзөгө ашырат.

8.4. Айыл өкмөтүнүн башчысы менен макулдашуу аркылуу айылдык кецештин төрагасынын тапшырмасына ылайык туруктуу (убактылуу) комиссиялардын ишине көмөк көрсөтүү боюнча айылдык кенештин катчысынын иш-милдеттери айыл өкмөтүнүн аппаратынын кызматкерлерине жүктөлүшү мүмкүн.

9- Бөлүм. Айылдыккецештинтуруктуукомиссиялары

9.1. Кецештин карамагына кирген маселелерди алдын ала кароо жана даярдоо үчүн, ошондой эле кецештин чечимдерин жүзөгө ашырууга катышуу, айылдын аймагында жайгашкан мекемелердин жана уюмдардын ошол чечимдерди аткарышын контролдоо үчүн айылдык кецеш туруктуу комиссияларды түзөт.

9.2. Туруктуу комиссиялар айылдык кецештин түзүмдүк бөлүгү болуп саналат жана айылдык кецештин ыйгарым укугунун мөөнөтүнө айылдык кецештин токтому менен түзүлөт.

9.3. Туруктуу комиссиялардын тизмеси жана алардын сандык курамы айылдык кецешке шайланган депутаттардын сандык курамын эске алуу менен айылдык кецеш тарабынан белгиленет жана депутаттардын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен бекитилет.

9.4. Ар бир туруктуу комиссиянын сандык курамы айылдык кецештин депутаттарынын

санынан: 2 кем болбоого жана 3көпболбооготийиш.

9.5. Туруктуу комиссиянын мүчөлөрүн айылдык кецештин депутаттары шайлашат.

9.6. Айылдык кеңештин депутаты биргана туруктуу комиссиянын мүчөсү боло алат.

9.7. Туруктуу комисиялардын мүчөлөрү бирдей укукка ээ. Айылдык кецештин төрагасы жана анын орун басары туруктуу комиссиялардын курамына кире алышпайт.

9.8. Туруктуу комиссиялардын мүчөлөрү оздорүнүн курамынан алардын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен комиссиянын торагасын шайлашат. Туруктуу комиссиялардын торагалары айылдык кецештин сессияларында бекитилет.

9.9. Комиссиянын торагасы өзүнүн милдеттерин аткарбаган учурда комиссиянын копчүлүк мүчолорүнүн чечими боюнча жаңыдан шайланышы мүмкүн.

9.10. Туруктуу комиссиялар айылдык кецештин алдында жоопкер жана ага отчет берет. Кезектеги жылаяктагандан кийин туруктуу комиссиялар өзүнүниши жонүндо айылдык кецешке отчет беришет.

9.11. Ыйгарым укуктарынын моонотүнүн аралыгында, зарылчылык кажараша, айылдык кецешжацы туруктуу комиссиянытүзүүго, мурда түзүлгондордү жоюуга жана кайра түзүүго, алардын курамына өзгөртүү киргизүүгоукугу бар.

(Айылдык кецештин депутаттарынын орто курамын эске алуу менен айылдык кецеште төмөндөгү маселелер боюнча туруктуу комиссиялар түзүлүшү мүмкүн:

- регламент, депутаттык этика жана мандат боюнча;

- жергилктүү өз алдынча башкарууну өнүктүрүү, жалпыгамаалымдоокаражаттары, коомдук уюмдар жана жергиликтүү коомдоштуктар менен байланыш боюнча;

- бюджет, экономика, муниципалдык менчик, айылчарбасы, инвестиция, ишкердик иш жана тышкы экономикалык байланыш боюнча;

- мыйзамдуулукту, укук тартибин сактоо, жарандардын укугун жана кызыкчылыгын коргоо, архитектура, курулуш, таранспорт жана экология боюнча;

- жаштар, спорт, маданият жана социалдык маселелер боюнча.).

10- Бөлүм. Айылдык кецештин туруктуу комиссияларынын ыйгарым укуктары

10.1. Айылдык кецештин туруктуу комиссиялары өздөрүнүн компетенцияларынын чектеринде:

- иш планына ылайык туруктуу комиссиялардын карамагына кирген маселелерди даярдоону жана алдын ала кароону ишке ашырат, тийиштүү корутунду же чечим менен аларды айылдык кецештин кароосуна киргизет;

-кийинки жылга туруктуу комиссиянын иш планын иште пчыгат;

-айылдык кецештин кароосуна айыл аймагынын экономикалык, социалдык жана маданий өнүгүүсүнө байланышкан маселелер боюнча сунуштарды айылдык кецештин сессиясынын кароосуна киргизет;

- өзүнүн аймагынын экономикалык өнүгүүсүнүн планынын жана бюджетинин долбоорлорун, пландардын жана бюджеттин аткарылышы жөнүндө отчетторду алдын ала карайт, алар боюнча озүнүн корутундусун даярдайт, керек болгондо аларды кецешке сунушкылат;

- айылдык кецештин торагасынын тапшырмасы боюнча айылдык кецештин кароосуна келип түшкөн жарандардын арыздарын, кайрылууларын жана даттанууларын карайт;

- оз ишинин уюштуруу маселелерин чечет;

- айылдык кецеш тарабынан кабыл алынган чечимдердин, жергиликтүү жамааттын Уставынын жоболорун аткаруу боюнча контролду жүзого ашырат;

- каралып жаткан маселени башка комиссияга өткөрүп берүү тууралуу сунушту айылдык кецештин торагасына киргизет;

- башка комиссиялар карап жаткан маслелер боюнча пикирин билдирет;

- ушул Регламентке жана башка ченемдик укуктук актыларга ылайык башка ыйгарым укуктарды аткарат.

10.2. Туруктуу комиссиялар төмөндөгүлөргө укуктуу:

- өзүнүн ишине илим поздорду, адистерди, практикалык кызматкерлерди жана башка адамдарды тартууга;

- өзүнүн карамагына кирген маселелер боюнча мамлекеттик бийликтин аймактык органдарынын, менчигинин түрүнө карабастанай ылаймагында жайгашкан ишканалардын, мекемелердин жана уюмдардын жетекчилерин жана адистерин, ошондой эле айыл өкмөтүнүн башчысын жана айыл өкмөтүнүн аппаратынын тийиштүү адистеринугууга;

- өзүнүн карамагына кирген маселелер боюнча мамлекеттик органдардын, айыл өкмөтүнүн аппаратынын, коомдук уюмдардын өкүлдөрүн, ошондой эле адистерди, көз карандысыз эксперттерди жана илипоздорду тартуу укугу менен айылдык кецештин депутаттарынын ичинен убактылуу комиссияларды түзүү жөнүндө сунуш киргизүүгө;

- туруктуукомиссиянынкароосунаберилгенмаселенииликтөөүчүнмаалыматтарды, материалдардыжанадокументтердикызматадамдарынан, айылөкмөттөрүнөн, мамлекеттикоргандардан, уюмдардан, ишканаларданжанамекемелерден, айылаймагындажайгашкан башка уюмдардансуратыпалууга, аларсуроо-талаптакөрсөтүлгөнмөөнөттө же суроо-талапберилгенкүндөнбирайлыкмөөнөттөнкечиктирбестеналардытуруктуукомиссияларгаберүүгөмилдеттүү;

- өзүнүн карамагына кирген маселелер боюнча айылдык кецештин төрагасына жана айыл өкмөтүнүн башчысына каралып жаткан маселени кецири талкуулоо жана коомдук пикирлерди эске алуу максатында коомдук угууларды өткөрүү жөнүндө сунуш киргизүүгө;

- башка туруктуу комиссиялар менен кошмо жыйын өткөрүүгө.

10.3. Айылдык кецештин туруктуу комиссиялары айылаймагында жайгашкан уюмдардын жана мекемелердин оперативдик-чарбалык жана финансылык-чарбалык иштерине кийлигишүүгө укугу жок.

11- Бөлүм. Туруктуу комиссиялардын жыйындары

11.1. Туруктуукомиссиялардынжыйындарыкомиссияныниш-планынаылайыкчакырылат.

11.2. Туруктуу комиссияларалардын компетенциясына кирген маселелер боюнча тийиштүү чечимдерди же корутундуларды кабылалат.

11.3. Туруктуу комиссиялардынжыйындарыкоомчулукүчүначыкболупсаналат, кызыкдар болгон бардык тараптартуруктуу комиссияларлардын жыйындарына ушул Регламентте белгиленген тартипте катышууга укуктуу.

11.4. Эгерде мыйзамдарга ылайык каралып жаткан маселе мамлекеттик сырга тийиштүү болгон учурда туруктуу комиссиянын мүчөлөрү комиссиянын жашыруун жыйынын өткөрүү тууралуу чечим кабыл алат.

11.5. Комиссиянын төрагасы жыйынды өткөрүү датасы жана анда каралуучу маселер тууралуу 3 жумушчу күндөн кеч эмес комиссиянын мүчөлөрүнө, айылдык кецештин төрагасына жана анын орун басарынакабарлайт, ошондой эле жарандарга, чакырылган адамадарга алдын ала маалымдоо боюнча чараларды кабыл алат.

11.6. Эгерде жыйынга комиссиянын мүчөлөрүнүн жарымынан ашыгы катышса, анда ал укук ченемдүү болуп эсептелет. Комиссиянын чечими комиссиянын мүчөлөрүнүн жалпысанынын добушу менен кабыл алынат.

11.7. Туруктуу комиссиянын төрагасы өзүнүн демилгеси менен, ошондой эле, комиссиянын мүчөлөрүнүн үчтөн биринин, айылдык кецештин төрагасынын жана анын орун басарынын талабы боюнча да комиссиянын жыйынын чакыраалат.

11.8. Туруктуу комиссиянын жыйынына кецеш берүүчү добуш укугу менен ошол комиссияга мүчө эмес депутаттардын, ошондой эле айылдык кецештин төрагасынын жана анын орун басарынын, айыл өкмөтүнүн башчысынын катышууга укугу бар, алар талкууланган маселе боюнча сөз сүйлөөгө жана талкууланган маселе боюнча өз пикирин билдирүүгө укуктуу.

11.9. Комиссиянын чечимине, корутундусуна туруктуу комиссиянын төрагасы кол коет, ал жоктоанын орун басары кол коет. Кабыл алынган чечимдер маалыматтак тайларында чечимдердин көчүрмөлөрүн жайгаштыруу жолу аркылуу элге маалымдалат.

11.10. Айылдык кецештин туруктуу комиссияларынын иштерин материалдык- техникалык жактан камсыз кылуу (орун-жай, эмеректер, кенсетоварларыж.б. мененкамсызкылуу) айыл өкмөтүнө жүктөлөт.

12- Бөлүм. Туруктуукомиссиялардын кошмо жыйындары

12.1. Бир нече туруктуу комиссиялардын карамагына кирген маселелер комиссиялардын демилгеси менен, ошондой эле айылдык кецештин төрагасынын тапшырмасы боюнча туруктуу комиссиялар тарабынан биргеликте даярдалат жана каралат.

12.2. Бир нече туруктуу комиссиялардын карамагына кирген маселелерди иликтөө жана кароо кошмо жыйындарда жүргүзүлөт.

12.3. Эгерде кошмо жыйынга ар бир комиссиянын мүчөлөрүнүн жарымынан ашыгы катышса, анда ал укукченемдүүболупэсептелет. Кошмо жыйынды өз ара макулдашу убоюнча ошол комиссиялардын төрагалары алып барышат.

12.4. Кошмо жыйында каралган маселелер боюнча чечим туруктуу комиссиялардын мүчөлөрүнүн жалпы санынын жөнөкөй көпчүлүк добушу менен кабыл алынат жана ошол комиссиялардын төөрагалары тарабынан кол коюлат. Кабылалынган чечимдер маалымат тактайларында чечимдердин көчүрмөлөрүн жайгаштыруу жолу аркылуу элге маалымдалат.

13- Бөлүм. Туруктуукомиссиянынторагасыныныйгарымукуктары

Туруктуу комиссиянын төрагасы:

- комиссиянын дарегине келиптүшкөн документтер жөнүндө комиссиянын мүчөлөрүнө түздөн-түз же жооптуу катчы (же айыл өкмөтүнүн аппаратынын кызматкери) аркылуу маалымдайт;

- комиссиянын мүчөлөрү, жооптуу катчы, айылдык кецештин төрагасы, айыл өкмөтүнүн башчысы же анын орун басары менен бирдикте бир жылга туруктуу комиссиянын иш планын түзөт;

- туруктуу комиссиялардын мүчөлөрү менен бирдикте комиссиянын жыйынынын күн тартибинин долбоорун түзөт;

- комиссиянын жыйынын чакырат жана зарыл документтерди жана башка материлдарды даярдоону уюштурат;

- комиссиянын ишине байланыштуу материалдар жана документтерменен комиссия мүчөлөрүн тааныштырат;

- убактылуу комиссиялардын ишине комиссия мүчөлөрүнүн катышуусун сунушкылат;

- айыл өкмөтүнүн жооптуу катчысынын (же айыл өкмөтүнүн аппаратынын кызматкеринин) жардамы менен жергиликтүү жамааттын мүчөлөрүн, мамлекеттик органдардын, айыл өкмөтүнүн, коомдук уюмдардын өкүлдөрүн, адистерди, эксперттерди жана илимпоздорду туруктуу комиссиянынжыйындарынакатышууүчүнчакырат;

- комиссиянын жыйындарына төрагалык кылат:

- айылдык кецештин төрагасы жана төраганын орун басары менен туруктуу байланышта болот, комиссиянын жыйындарында каралган маселелер, ошондой эле чечимдерди жана комиссиянын сунуштарын жүзөгө ашыруу үчүн кабыл алынган чаралар тууралуу маалымдайт;

- айылдык кецештин, туруктуу комиссиялардын чечимдерин аткаруу боюнча ишти уюштурат, тапшырылган милдеттердинат карылышы тууралуу айылдык кецештин төрагасына, комиссиянын мүчөлөрүнө маалымдайт;

- жыл сайынай ылдык кецештин сессияларында туруктуу комиссиянын ишинин жыйынтыктары жөнүндө отчет берет, отчетто камтылган малыматтарды кецири жайылтуу

үчүн чараларды көрөт.

14- Бөлүм. Туруктуу комиссиялардын мүчөлөрү

14.1. Туруктуу комиссиялардын мүчөлөрү төмөндөгүлөргө укуктуу:

- туруктуу комиссиялардын жыйынында кароо үчүн сунуштарды киргизүүго;

- комиссияныниш планы, комиссиянын жыйындарынын күн тартиби боюнча, талкуулануучу маселелерди кароонун тартиби жана анын маңызы боюнча сунуштарды жана сын-пикирлерди киргизүүгө;

- комиссияда каралып жаткан маселелер боюнча кызмат адамдарынын жана башка адамдардын маалыматтарын угуунун зарылдыгы жөнүндө сунуш киргизүүго;

- комиссиянын чечимдеринин, корутундуларынын долбооруна сунуштарды жана сын- пикирлерди киргизүүгө;

- озүнүн сунуштарын негиздоо менен чыгыпсүйлоого, маалыматберүүго;

- комиссиянын компетенциясына кирген маслелер боюнча маалыматалууга.

14.2. Туруктуу комиссиялардын мүчөлөрү томондөгүлөргө милдеттүү:

- ушул Регламенттин жоболорун сактоого;

- озү мүчосү болуп саналган туруктуу комиссиялардын бардык жыйындарына катышууга. Комиссиянын жыйынына жүйолүү себептер денулам катышууга мүмкүнчүлүгү болбой калган учурда комиссиянын торагасына билдирүүго;

- айылдыккецештинжанаанынкомиссияларынынкомпетенцияларынакиргенмаслелерлергеарналганиш-чараларга катышууга;

- ал кабылалган чечимдерди жүзөгө ашырууга активдүү катышууга, комиссиянын тапшырмаларын аткарууга.

14.3. Комиссия тарабынан каралаган бардык маслелерди чечүүго активдүү катышуу үчүн комиссиянын мүчосүно шарт түзүлот жана керектүү материалдар берилет.

14.4. Комиссиянын мүчосү комиссиянын тапшырмасы боюнча комиссиянын карамагына кирген маслелерди жеринен иликтейт, озүнүн тыянактары жана сунуштары тууралуу комиссияга билдирет.

14.5. Сунушу комиссияда колдоого ээ болбогон комиссиянын мүчосү ошол маселе айылдык кецештин сессиясын даталку уланган учурда, алардыжазуу же оозеки түрүндо киргизүүгө укуктуу.

15- Бөлүм. Убактылуу комиссия

15.1. Айылдык кецеш зарылчылыкка жараша убактылуу комиссияларды түзүүго укутуу.

15.2. Убактылуу комиссиялар айыл кещешинин торагасынын, анын орун басарынын, туруктуу комиссиялардын төрагаларынын сунушу, ошондой эле айылдык кецештин депутаттарынын жалпы санынын үчтөн биринин демилгеси боюнча түзүлот.

15.3. Убактылуу комиссиялардын иши томондогү  учурлар менен чектелет:

- убактылуу комиссия түзүлгөн тийиштүү мезгил менен;

- убактылуу комиссия чечүү үчүн түзүлгон тийиштүү тапшырма менен.

15.4. Убактылуу комиссияны түзүү айылдык кещештин токтому менен жол- жоболош турат, анда томонкүлор көрсөтүлөт:

- убактылуу комиссиянын аталышы;

- убактылуу комиссиянын мүчөлөрүнүн сандык жана жеке курамы;

- убактылуу комиссия чечүү үчүн түзүлгон тапшырма;

- убактылуу комиссиянын ыйгарым укугунун мөөнөтү.

15.5. Убактылуу комиссиянын мүчолорү айылдык кецештин депутаттары тарабынан депутаттардын жалпысанынын көпчүлүк добушу менен шайланат. Добуш берүү ошондой

эле убактылуу комиссиянын курамы боюнча да жүргүзүлөт. Добуш берүүнүн жыйынтыгы алардын курамын шайлоо тууралуу айылдык кецештин токтому менен бекилет.

15.6. Өзүнүн курамынан убактылуу комиссиянын мүчөлөрү өздөрүнүн жалпы санын көпчүлүк добушу менен комиссиянын төрагасын шайлашат.

15.7. Өзүнүн ишинин жыйынтыктары боюнча убактылуу комиссия айылдык кеңешке отчет берет. Өзгөчө пикири бар комиссиянын мүчөсү аны айылдык кецештин сессиясында жарыялоого укуктуу.

15.8. Убактылуу комиссия төмөндөгү учурларда өзүнүн ишин токтотот:

- өзү түзүлгөн мезгил аяктаганда;

- убактылуу комиссия чечүү үчүн түзүлүп, чечүүгө тийиш болгон тапшырмаларат карылган учурда;

- айылдык кецештин чечими боюнча башка учурларда.

15.9. Зарылчылкка жараша адистер, эксперттер, демилге читоптор жана башка кызыкдар адамдар убактылуу комиссиянын ишине тартылышы мүмкүн.

15.10. Каралып жаткан маслеле боюнча убактылуу комиссиянын мүчөлөрүнүн жалпысанынын көпчүлүк добуш уменен убактылуу комиссия чечим же корутундука былалат.

15.11. Убактылуу комиссиянын жыйынын өткөрүүнүн тартиби туруктуу комиссиялар үчүн белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

15.12. Айылдык кецештин убактылуу комиссияларынын иштерин материалдык- техникалыкжактан камсыз кылуу (орун-жай, эмеректер, кенсетоварларыж.б. мененкамсызкылуу) айыл өкмөтүнө жүктөлөт.

АЙЫЛДЫК КЕҢЕШТИН ИШИН УЮШТУРУУ

16- Бөлүм. Айылдык кецештин сессиясын даярдоонун жана өтөкрүүнүн тартиби

16.1. Айылдык кецештин сессиясы айылдык кецештин карамагына кирген маселелерди коллективдүү талкуулоону жана ал боюнча тийиштүү чечим кабыл алууну камсыз кылган айылдык кецештин ишинин негизги уюштуруучулук-укуктук түрү болуп саналат.

16.2. Айылдык кецештин сессиясы айылдык кецештиндептуттарынын жалпы санынын жарымынан аз эмеси катышканда укук ченемдүү болот.

Айыл өкмөтүнүн башчысын шайлаган учурда айылдык кецештин депутаттарынын жалпы санынын үчтөн экисинен кем эмеси катышканда укук ченемдүү болот.

16.3. Депутаттарды каттоо башталгандан кийин _____ мүнөттүн аралыгында кворум жок болгон учурда төрагалык кылуучу мүнөткө тыныгуу жарыялайт. Эгерде мүнөттүн ичинде кворум камсыз кылынбаса, анда сессия болбой калды деп эсептелинет.

16.4. Айылдык кецештин сессиясын айылдык кецештин төрагасы чакырат:

- өзүнүн демилгеси боюнча;

- айылдык кецештиндептуттарынын жалпы санынын үчтөн биринен кем эмесинин демилгеси боюнча;

- айыл өкмөтүнүн башчысынын сунушу боюнча.

16.5. Айылдык кецештин сессиясы кварталына бир жолудан кем эмес өткөрүлөт. Белгиленген мөөнөттө чакырылуучу айылдык кецештин сессиясынан тышкары, кезексиз сессиялар өткөрүлүшү мүмкүн.

16.6. Айылдык кецештин сессиясы коомчулук үчүн ачык болуп саналат. Сессияга айыл өкмөтүнүн башчысы, анын орун басары, жергилктүү жамааттын мүчөлөрү, каралуучу маселе боюнча чакырылган адамдар, ошондой эле ушул Регламенте каралган тартипте бардык кызыкдар адамдар катышууга укуктуу.

16.7. Эгерде каралып жаткан маселе мыйзамдарга ылайык мамлекеттик жашыруун сырга тийиштүү болсо, айылдык кецеш жабык сессия өткөрүү боюнча чечим кабыл алышы мүмкүн.

16.8. Айылдык кецештин сессиясын чакыруу тууралуу жарыя сессия башталганга

чейин 10 календардык күндөн кечиктирилбестен, айылдардын аймактарында жалпы жашоочуларга жеткиликтүү жерлерде көрүнүктүү болуп илинет.

16.9. Айылдык кеңештин сессиясына катышуучулардын саны каттоонун натыйжалары боюнча аныкталат. Дептуттарды каттоону жооптуу катчы жүргүзот, каттоо ар бир сессиянын алдында жана каттоонун убактысы корсотүлүү менен сессия аяктаганга чейин жүргүзүлот. Депуттарды каттоо журналы айыл өкмөтүнүн жооптуу катчысында (же айылдык кецештинторагасында) сакталат. Сессияга катышкан депутат озүнүн катталуусун жокко чыгарууну талап кылууга укуксуз.

16.10. Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарына ылайык документ түрүндө тастыкталган ооруу, иш сапары жана башка себептер айылдык кецештин сессиясына депутаттын катышпай калышынын жүйолүү себептери болуп саналат. Мындай учурда депутат айылдык кецештинторагасына айылдык кецештин сессиясына депутаттын катышпай калышынын жүйөлүү себептерин тастыктаган документти тапшырат.

16.11. Сессияларга катары менен торт жолудан ашык жүйолүү себептерсиз катышпай калган депутаттарга карата айылдык кецештиндептуттардын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен депутаттык ыйгарым укуктарын токтотуу тууралуу айылдык кецештин чечими кабыл алынат. Мындай чечим күчүнө киргенден кийин (жарыяланган күндон баштап) ыйгарым укуктарын токтотуу үчүн аймактык шайлоо комиссиясына жонотүлот.

17- Бөлүм. Айылдык кецештин кезексиз сессиясы

17.1. Кечиктирилгис маселелерди чечүү үчүн айылдык кецештинторагасы өзүнүн демилгеси же айыл өкмөтүнүн башчысынын, айылдык кецештин депутаттарынын жалпы санынын үчтөн биринин сунушу боюнча айылдык кецештин кезексиз сессиясын чакырууга укуктуу.

17.2. Айыл өкмөтүнүн башчысынын же айылдык кецештин депутаттарынын жалпы санынын үчтөн биринин, айылдык кецештин кезексиз сессиясын чакыруу боюнча сунушу кезексиз сессияда каралуучу маселелерди көрсөтүү жана аны чакыруунун зарылдыгынын кыскача негиздемеси менен жазуу жүзүндө айылдык кецештинторагасына берилет.

17.3. Айылдык кецештин кезексиз сессиясын чакыруу боюнча айылдык кецештинторагасынын сунушу каралуучу маселелерди көрсөтүү жана аны чакыруунунзарылдыгынын негиздемеси менен маалымдама аркылуу жол-жоболоштурулат жана айылдык кецештин депутаттарына жөнөтүлөт.

17.4. Кезексиз сессия сунуш келип түшконкүндон тартып 5 календардык күндон кеч эмес убакытта чакырылат.

17.5. Кезексиз сессиясын чакыруу жөнүндө айылдык кецештин депутаттарына маалымдоо кезексиз сессияны чакыруу тууралуу чечим кабыл алынган күндон баштап 4 календардык күндүн ичинде жүргүзүлөт.

17.6. Айылдык кецештин кезексиз сессиясын чакыруу боюнча жарыяда кезексиз сессияда каралуучу маселелер көрсөтүлүп, кезексиз сессия башталганга чейин 4 календардык күндөн кечиктирилбестен, айылдарда жалпы жашоочуларга жеткиликтүү жерлерде корүнүктүү болуп илинет.

17.7. Өзгөчө кырдаалдар жаралган учурда айылдык кецештинторагасы депутаттарды, чакырылуучу адамдарды жана жергиликтүү жамааттын мүчолорүнмаалымдоонунмоонотүн милдеттүү түрдосактабастан эле кезексиз сессияны чакырууга укуктуу.

17.8. Кезексиз сессиянын күн тартиби жана зарыл каралуучу маселелердин материалдары депутаттарга жана чакырылган адамдарга кезексиз сессиянын календарлыккүнүночейин, калган бардыккатышуучуларгакезексиз сессия өткөрүлөр алдында таркатылат.

17.9. Өзгочо кырдаалдар жаралган учурда кезексиз сессиянын күн тартиби жана материалдары депутаттарга жана бардык чакырылгандарга жана катышуучуларга кезексиз сессия өткөрүлөр алдында таркатылат.

18- Бөлүм. Сессиянын күн тартиби

18.1. Сессиянын күн тартибинин долбоору айылдык кеңештин иш планынын, туруктуу (убактылуу) комиссиялардын, депутаттардын, айыл өкмөтүнүн башчыларынын сунуштарынын негизинде жыйын өткөрүүгө чейин айылдык кеңештин төрагасы тарабынан 10 күн мурда жана айылдык кецештин кезексиз сессиясына чейин 5 күн мурда түзүлөт. Өзгөчө кырдаал жаралган учурларда кечиктирилгис түрдө түзүлөт.

18.2. Күн тартибинин долбоорунун маселелери алар туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жыйындарында алдын ала каралгандан кийин жана алар айылдык кецештин туруктуу (убактылуу) комиссияларынын төрагалары менен макулдашылгандан кийин төрага тарабынан киргизилет.

18.3. Өткөрүлүүчү убактысы жана жери көрсөтүлүү менен төрага тарабынан аныкталган сессиянын күн тартибинин долбоору, сессияда каралууга тийиш болгон токтомдордун долбоорлору жана башка документтер менен материалдар сессия башталганга чейин 3 календардык күндөн кеч эмес депутаттарга жана чакырылган адамдарга жөнөтүлөт. Күн тартибинин долбоору бир эле учурда айыл өкмөтүнүн маалымат тактайларына жайгаштырылат, ошондой эле жергиликтүү калктын таанышуусу үчүн айылдардын ичиндеги көрүнүктүү жерлерге илинет.

18.4. Эгерде айылдык кецештин депутаттары зарыл деп эсептешсе, сессиянын күн тартибинин долбоору жергиликтүү гезиттерде, телекөрсөтүүдө жана радиода жарыя кылынат.

18.5. Сессиянын күн тартибинин долбоору сессияда төрагалык кылуучу тарабынан негиз катары кабыл алуу үчүн добушка коюлат.

18.6. Сессияда негиз катары кабыл алынган күн тартибинин долбооруна өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизлиши мүмкүн.

18.7. Сессияда негиз катары кабыл алынган күн тартибинин долбоорун жаңы маселе менен толуктоо тууралуу сунуш, эгерде сунуш кылынган маселе мурда айылдык кецештинтуруктуу (убактылуу) комиссияларында каралган болсо гана, катышкан депутаттардын көпчүлүк добушу менен киргизилет.

18.8. Күн тартибинин долбооруна киргизилген маселелерди алып салуу же сессиянын күн тартибиндеги маселелерге өзгөртүү киргизүү (техникалык маанидеги) тууралуу сунуштар айылдык кецештин туруктуу (убактылуу) комиссияларында каралбастан эле катышкан депутаттардын көпчүлүк добушу менен кабыл алынат.

18.9. Сессиянын күн тартибинин долбооруна өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизүү тууралуу чечим кабыл алынгандан кийин төрага тарбынан сессиянын күн тартиби жалпысынан кабыл алуу үчүн добушка коюлат, сессиянын күн тартиби айылдык кецештин депутаттарынын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен кабыл алынат.

18.10. Айылдык кецештин сессиясында кошумча материалдар айылдык кецештин төрагасынын кол коюусу болгондо гана таркатылат.

19- Бөлүм. Сессияга төрагалык кылуучу

19.1. Айылдык кецештин сессиясын сессияга төрагалык кылуучу алып барат. Сессияга төрагалык кылуучу айылдык кецештин төрагасы болуп саналат, ал жокто айылдык кецештин төрагасынын орун басары болот.

19.2. Сессияга төрагалык кылуучу төмөндөгүдөй укуктарга ээ:

- айылдыккецештинсессиясыналыпбарууга;

- маселелердиталкуулоогокатышууга;

- депутаттарга жана кызмат адамдарына маалым-кат алуу үчүн кайрылууга;

- эгерде депутат Регламентти бузуп жатса, күн тартибинен башка маселе боюнча сүйлөсө, кемсинтүүчү сөздөрдү пайдаланса, чыгып сүйлөөчүнү эскертүүгө, эгерде кайталап мындай бузууларга жол берсе, чыгып сүйлөөчүгө сөз бербөө жөнүндө добушка коюуга;

- чечим кабыл алынган учурда көпчүлүгүнүн добуш берүүсү ачыктан-ачык белгилүү болуп турганда добуштарды саноого убакыт кетирбоого;

- сессиядапайдаболгонпикиркелишпестиктердичеттетүүжанамаселелердичечүүмаксатындадепутаттар, адистермененкеңешүүлөрдүөткөрүүнүжүргүзүүгө;

- ушул Регламентте белгиленген тартипте сессияга катышуу тартибин бузган депутат болуп саналышпаган адамдарга сөз бербоо, жыйындар залынан чыгарып жиберүү тууралуу сунуштарды киргизүүго;

- залда озгочо кырдаалдар, ошондой эле коомдук тартипти одоно бузуула ржаралган учурда сессияны токтото турууга.

19.3 Сессияга торагалык кылуучу томондөгүлөргө милдеттүү:

- ушулРегламентти сактоого жана аны ушул жыйынга катышуучулардын баарынын сактоо сун камсыз кылууга;

- чыгып сүйлөө убактысын сактоону камсыз кылууга, белгиленген убакыттын бүтүп жаткандыгы тууралуу өз учурунда эскертүүго;

- сессиянын күн тартибине ылайык келип түшкон сунуштардын ирети боюнча соз сүйлоо үчүн сөз берүүго;

- сессиянын күн тартибинде турган маселелерди добушка коюуга;

- келип түшкон дептуттардын сунуштарын иретине жараша добуш какоюуга;

- дептуттардын жазуу жүзүндогү суроо-талаптарынжанакайрылууларынжарыякылууга, суроо-талаптарүчүнсөзберүүго, аларгасуроо-жооп, маалымкат, билдирүү, жарандардын кайрылуулары, жарыяларүчүн , ошондой эле жыйынды алып баруу боюнча сын-пикирлер, айылдык кеңештин токтомунун долбоору боюнча сунуштарды жана түзөтүүлөрдү киргизүү, добуш берүүнүн түрү боюнча чыгып сүйлоо үчүн сөз берүүго;

- сессиянын протоколун жүргүзүүнү уюштурууга, айылдык кеңештин сессияларынын протоколдоруна жана токтомдоруна кол коюуга;

- сессиянынкатышуучуларына карата сыймамилежасоого, сессиянын катышуучуларына жекече сын-пикирин билдирүүдон жана алардын создорүно баа берүүдон, комментарий жасоодон карманууга;

- сессияны алып баруунун эрежелери жана жол-жоболору боюнча билдирүүлордү жана түшүндүрмөлөрдү эске алууга;

- эгерде айылдык кеңештин торагасы каралып жаткан маселе боюнча баяндамчы болсо же аны айылдык кеңештин торагасынын кызмат ордунан бошотуу тууралуу маселени айылдык кеңеш караган учурда, сессияны алып барууну орун басарына берүүго.

20- Бөлүм. Айылдыккецештинсессиясындадепутаттынукугужанамилдети

20.1. Айылдыккеңештин депутаты төмөндөгүлөргөукуктуу:

-айылдыккеңештиноргандарыншайлоогожанааларгашайланууга;

- айылдыккеңештинжанааныноргандарынынкароосуүчүнмаселелердисунушкылууга;

- айылдыккеңештинжанааныноргандарынынжыйындарынынкүнтартиби, талкуулануучумаселелердикароонуниретижанаалардынмаңызыбоюнчасунуштардыжана сын-пикирлердикиргизүүго;

- токтомдордундолбоорлорун, айылдыккеңеш же аныноргандарыкабылалуучудокументтердижанааларгатүзөтүүлөрдүкарооүчүндемилгелоогожанакиргизүүгө;

- айылдыккеңештүзүүчүтуруктуу (убактылуу) комиссиялардынжекекурамыжанаайылдыккеңештарабынаншайлануучу, дайындалуучу же бекитилүүчүкызматадамдарынынталапкерлигибоюнчапикиринбилдирүүго;

- айылдыккеңештарабынантүзүлүүчүорганга, алардынкурамынакиргенадамдарга, ошондой эле айылдыккеңештарабынаншайлануучу, дайындалуучу же бекитилүүчүкызматадамдарынаишенимкорсотпоожонүндомасленикоюуга;

- жарышсөздөргөкатышууга, суроо-талапмененкайрылууга, баяндамачыгасессиягатөрагалыккылуучугасуроолордуберүүгө;

- айылдыккеңешке отчет берүүчүоргандын же кызматадамынынайылдыккецештинсессиясындаотчетунугуу, ошондой эле айылдыккецештин, айылаймагындажайгашкан башка органдардынжанакызматадамдарынынкомпетенциясынакиргенмаслелелербоюнчамаалыматтарынугуубоюнчасунуштардыкиргизүүгө;

- өзүнүнсунуштарыннегиздөөмененжанадобушберүүнүнтүрүбоюнчачыгыпсүйлөөгө, маалыматберүүгө;

- айылдыккецештинсессиясында, аныноргандарынынжыйындарындаайылдыккецештарабынанбелгиленгентартиптежарандардын же алардынбирикмелерининкайрылууларынын, билдирүүлөрүнүн, петицияларынынтекстерин, эгердеаларкоомдукмаанигеээболсо, жарыякылууга;

- Кыргыз РеспубликасынынмыйзамдарындажанаушулРегламентте ага берилген башка укуктарданпайдаланууга.

20.2. Айылдыккецештин депутаты төмөндөгүлөргөмилдеттүү:

- ар бирсессияныналдындакаттоодонөтүүгөжанасессиянынишинекатышууга;

- Регламентте, сессиянынкүнтартибинжанасессиягатөрагалыккылуучунунукукченемдүүталаптарынсактоого;

- колун көтөрүүаркылуусөзсүйлөөнүсуранууга;

- сессиягатөрагалыккылуучунунуруксатымененганачыгыпсүйлөөгө;

- жүрүм-турумэтикасынынэрежелеринсактоого;

- чыгыпсүйлөгөндөкатышыпжаткандардын ар-намысынажанакадыр-баркынаакараткелтиргенорой, мазактоочусөздөрдүколдонбоого, мыйзамсызаракеттергечакырбоого, көзкөрүнөөжалганмаалыматтардыпайдаланбоого, сессиянынкатышуучуларынаалардынчыгыпсүйлөгөнсөздөрүнөбаамбербөөгө, кимдирбирөөнөндарегине карата негизсизжалаажабуугажолбербөөгө;

- сессия учурундатөрагалыккылуучунунуруксатымененчыгыпкетүүгө.

20.3. Өзүнүнмилдеттеринаткарбаганучурда депутат мыйзамдаргаылайыкжооп берет.

20.4. Айылдыккецештин депутаты анынжекекызыкчылыгынабайланыштуу, башкачаайтканда ал үчүн, анынжубайы, алардыната-энелери, балдары, биртуугандарыүчүнматериалдыкжактанпайдалуумаселелелеркецештинсессияларында (айылөкмөтүнүнбашчысыншайлооготийиштүүмаселелерден башка) каралганучурдакатышуугажанадобушберүүгөтийишэмес.

20.5. Айылдыккецештиндепутаттарыайылдыккецештиндепутаттарынынжалпысанынынүчтөнбирининдемилгесименентөмөндөгүмаслелердидемилгелөөгөукутуу:

- өздөрүнүнмилдеттеринаткарбаган же тийиштүүдецгээлдеаткарбаганучурлардаайылдыккецештинтөрагасын, төраганын орун басарынмөөнөтүнөнмурдабошотууга;

- айылдыккецештинсессиясынкезексизтартиптечакырууга;

- мурдакабылалынганжергиликтүүжамааттынуставынаөзгөртүүлөрдүжанатолуктоолордукиргизүүгө.

20.6. Айылдыккецештинсессиясындадепутаттартарабынанайтылганжанажазуужүзүндөтөрагалыккылуучугаберилген сын-пикирлержанасунуштарайылдыккецештарабынан же анынтапшырмасыбоюнчатуруктуу (убактылуу) комиссиялартарабынанкаралат же тиийштүүмамлекеттикоргандардын же кызматадамдарынынкароосунажөнөтүлөт, аларайылдыккецештарабынанбашкачакаралбаса, ошолсунуштардыжана сын- пикирлердибирайлыкмөөнөттөнкечиктирбестенкароогожанакароонунжыйынтыктарыбоюнчасунушжана сын-пикиркиргизген депутатка, ошондой эле айылдыккецештинтөрагасынабилдирүүгөмилдетүү.

20.7. Сессияларда, туруктуу (убактылуу) комиссиялардынжыйындарындадепутаттаргаайылдыккецештарабынанкабылалынганчечимдердинаткарылышынын, депутаттардынсунуштарынынжана сын-пикирлеринин, шайлоочулардынсууроо-талаптарынынжүзөгөашырылышынжүрүшүжөнүндө, ошондой эле айылдыккеңештинжанааныноргандарыныништеринин башка маанилүүмаселелеримазгил-мезгилимененмаалымдалат.

21- Бөлүм. Айылдыккецештинсессияларына, туруктуу (убактылуу) комиссиялардынжыйындарынаайылдыккецештин депутаты эмесадамдардынкатышуутартиби

21.1. Айылокмотүнүнбашчысы, райондунакими, анын орун басары, ошондой эле айылаймагындаишжүргүзгөн башка кызматадамдары, айылөкмөтүнүнаппаратынынкызматкерлери, жергиликтүүжамааттынмүчолорү, жалпыгамаалымдоокаражаттарынынөкүлдөрүжана башка кызыкдарадамдарайылдыккеңештиначыксессияларынажанааныноргандарыныначыкжыйындарынаатайынуруксаталуусузкатышуугаукуктуу.

21.2. Жогорудааталганадамдарачыксессиягажана/же анынорганынынжыйындарынакатышууганиеттенишсе, сессиянын же жыйындынкатчысыатайынкаттоожураналынаалардыкаттайтжанааларжонүндомаалыматтардысессиянын же жыйындынпротоколунакиргизет.

21.3. Айылдыккеңештин депутаты болупсаналбаганадамдардынмаалыматтары (ф.а. а., жашаганжери, иштеген орду) катчытарабынаналардыкатышыпжаткандепутаттаргамаалымдооүчүнторагалыккылуучугаберилет.

21.4. Айылдыккеңештиндепутаттарыболупсаналышпаганадамдаркатталганучурдантартыпсессиянын, жыйындынкатчысыалардыушулРегламенттин 22-главасында белгиленгенайылдыккеңештинсессияларына, туруктуу (убактылуу) комиссиялардынжыйындарынакатышуунунтартибижанаайылдыккеңештинРегламентинбузганучурдаанынжоопкерчилигитууралутааныштырат.

21.5. Айылдыккеңештинторагасыайылдыккеңештинсессиясыначаралдында, сессиягакатышыпжатканайылдыккеңешке депутат болупсаналышпаганадамдардынсессиягакатышыпжаткандыктарыжөнүндөдепутаттаргамаалымдайт.

21.6. Сессияларга, туруктуу (убактылуу) комиссиялардынжыйындарынакатышыпжатканадамдарүчүнжыйындарзалындаатайын орун болүнот. Эгерде сессия, туруктуу (убактылуу) комиссиялардынжыйындарыөтүпжатканжыйындар залы катышуунукаалагандардынбаарын батыра албаса, торагалыккылуучунунтапшырмасыбоюнчаайылдыккеңештинсессиясына, туруктуу (убактылуу) комиссиялардынжыйындарыаталганадамдардынөкүлдөрүкиргизилишимүмкүн. Өкүлчүлүкбиркочодон, биркварталдан, биррайондон, бирайылдан, бируюмдан, бирмекемеден, бирбирикмеденбирокүл (эки же үч) болушумүмкүн.

22- Бөлүм. Депутаттынжанаайылдыккецештинсессиясына, туруктуу (убактылуу) комиссиялардынжыйындарынакатышыпжатканадамдардынтартиби

жанаэтикасы

22.1. Өзишиндеайылдыккеңештин депутаты жалпыгатаанылганморалдыкнормаларынкармоого, өзүнүннаркынсактайбилүүго, башка депутаттардын, кызматадамдарынынжанажарандардын ар-намысынжанакадыр-баркынызаттоого, айылдыккеңештин, шайлоочулардынжанажалпысынанмамлекеттинбеделинешеккелтиргенаракеттерден, билдирүүлордонжанажосундардан алые болуугатийиш. Депутаттыкмандаттыжекекызыкчылыктарыүчүнколдонуугажолбербоосү керек.

22.2. Депутат төмөндөгүлөрдүжасооготийишэмес:

- айылдыккеңештинсаясиймаксаттарүчүнжанажекепайдатабууүчүнконфиденциалдуумаалыматтардыколдонууга;

- айылдыккеңештинжабыксессияларында, туруктуу (убактылуу) комиссиялардынжыйындарындаозүнобелгилүүболгонмаалыматтарды, ошондой эле шайлоочунун же башка адамдынжекетурмушунатийиштүүмаалыматтардыжарыякылууга, анткениалар

депутатка алардыжайылтпоошартындаишенүүмененайтылат;

- өзүнүнчыгыпсүйлөгөнсөздөрүндөчечиммыйзамдуукүчүнөкиреэлекжазыкжанажарандыкштербоюнчафактыларжөнүндөайтууга;

- айылдыккеңештинмүлкүнжекемаксаттарыүчүнпайдалнууга;

- депутаттыкмилдеттеринаткаруугабайланыштуужекежанаюридикалыкжактардан белек, акчакаражатыжанааракетижанааракетсиздигиүчүнкызматтүрүндөсыйакылардыалууга.

22.3. Депутаттар, айылдыккецештинсессияларына, туруктуу (убактылуу) комиссиялардынжыйындарынакатышыпжатканадамдаржүрүм-турумдунэтикасынынэрежелеринсактоогомилдеттүү, чыгыпсүйлөгөндөорой, мазактагансөздөрдүколдонууга, мыйзамсызаракеттергечакырууга, кимдирбирөөнүндарегиненегизсизкүнөөжабуугажолберүүгө, талкууланыпжаткантемаданчыгыпкетүүгөукугу жок.

22.4. Ушулжоболорбузуганучурдасессиягатөрагалыккылуучусүйлөпжаткангаэскертүү берет, Регламенттинталаптарынкайталапбузууларболгонучурдатөрагалыккылуучусыгыпсүйлөөчүгөсөзбербөөжөнүндөмаселенидобушкакоюугаукуктуу, талкууланганмаселебоюнча ага кайталапсүйлөөгөсөзберилбейт.

22.5. Сессия учурундадепутаттарчыгыпсүйлөөчүнүнжанакатышуучулардынсөзсүйлөөсүнөжанаугуполтуруусунажолтооболгонаракеттерди (кыйкыруу, кол чабуу, тура калуу, комментарийлердиберүүж.б.у.с.) жасооготийишэмес.

22.6. Сессиягачакырылганжанакатышыпжатканадамдарайылдыккецештин, аныноргандарынынишинесессиянын, жыйындынтөрагалыккылуучунунуруксатысызкийлигишеалбайт (сөзсүйлөө, билдирүүжасоо, өзпикиринбилдирүү, комментарий жасоо).

22.7. Сессия учурундазалдакатышыполтургандардынбаары, депутаттардыкошупалганда, түйүндүкбайланышаппараттарынөчүрүпкоюуга (же үнчыкпасрежимгекоюуга) милдетүү.

22.8. Эгерде депутат ушулРегламенттинталаптарынбузса, сессияга, жыйынгатөрагалыккылуучуанынжекеөзүнэскертетжанатартипкечакырат.

22.9. Айылдыккецештинсессиясына торт жолу катары мененжүйөлүүсебептерсизкатышпаган, ошондой эле туруктуу (убактылуу) комиссиялардыништерине, айылдыккецештиниш-чараларынатуруктуукатышпаган, шайлоочулардыналдында отчет беришпегендепутаттаржөнүндөмаалыматтарайылдыккецештинсессияларындажарыякылынатжанатийиштүүчаралардыкабылалууүчүн этика жана мандат боюнчатуруктуукомиссиягаберилет.

АЙЫЛДЫК КЕҢЕШ ТАРАБЫНАН ЧЕЧИМДЕРДИ ТАЛКУУЛООНУН ЖАНА КАБЫЛ АЛУУНУН ЖОЛ-ЖОБОЛОРУ

23- Бөлүм. Айылдыккецештинсессияларындамаселелердикароонунтартиби

23.1. Айылдыккецештинсессияларындакүнтартибинекиргизилгенжанасессиянынишининбашталышындаайылдыккецештиндепутаттарытарабынанбекитилгенмаселелеркаралат.

23.2. Күнтартибинекиргизилгенмаселелербоюнчамаселениндемилгечиси же маселениалдын ала кароотапшырылгантуруктуу (убактылуу) комиссиянынтөрагасыбаяндамамененчыгыпсүйлөйт, эгердеоргандын же кызматадамынын отчету болсо отчет берүүчүадам, эгердеуюмдун, мекеменин, ишкананын, бирикменинишижөнөндөмаалыматболсо, андаанынжетекчиси (мындан ары-баяндамачы) чыгыпсүйлөйт, баяндамачы жок болуп калган учурдаанынэмнеүчүн жок болгондугунаныктоомененмаселекийинкисессиягажылдырылат.

23.3. Айылдыккецештин депутаты, сессиягакатышканадамдаркаралыпжатканмаселебоюнчабаяндамачыгасурооберүүгө, каралыпжатканмаселебоюнчатоктомдун

долбоорунажазуужанаоозекитүрүндө сын-пикирлеринжанасунуштарын (өзгөртүүлөрдүжанатолуктоолорду) берүүгөукуктуу.

23.4. Маселенижанатоктомдундолбоорун караган учурдатуруктуу (убактылуу) комиссиялардынкорутундулары, ошондой эле депутаттардынжазуужанаоозекитүрүндө сын-пикирлерижанасунуштары (озгортүүлоржанатолуктоолор) угулат, аларталкууланыпдобушберүүгөкоюлат.

23.5. Талкуу (жарышсөз) бүткондонкийинбаяндамачыкорутундусөзсүйлоогоукуктуу. Андан ары депутаттардобушберүүнүнтүрү (ачык, жашыруун) боюнчасунушберүүгоукуктуу.

23.6. Талкууланыпжатканмаселебоюнчатоктомдундолбоорунунтекстинедепутаттардансунуштар (озгортүүлоржанатолуктоолор) келиптүшсө, торагалыккылуучудепутаттардынбардыксунуштарын (өзгөртүүлөрдүжанатолуктоолорду) түшкониретибоюнчадобушкакоет. Депутаттардынжалпысанынынкөпчүлүгүдобушбергендепутаттынсунушукабылалындыдепэсептелинетжанатоктомдундолбоорунунтекстинекошулат. Депутаттардынжалпысанынынкөпчүлүкдобушун ала албагансунушчеткекагылдыдепэсептелинет.

23.7. Токтомдундолбоорудобушберүүаркылуукиргизилгенсунуштардыжана сын- пикирлерди эске алуумененжалпысынандобушкакоюлат. Эгердетоктомдундолбооружалпысынанкабылалынбаса, ал четкекагылдыдепэсептелинет. Четкекагылгантоктомдундолбооруайылдыккеңештинкезектегисессиясындакаралышымүмкүн.

23.8. Айылдыккеңештиндепутаттарыталкуулоонунжыйынтыктарыбоюнча, эгердеберилгенсуроолорбоюнчабаяндамачынынжоопторунаканаатанышбаса, же каралыпжатканмаселенибаяндамачыжетишерликэмесиликтесе, же мыйзамдардыннормаларынакарамакаршыкелсе, депутаттардын сын-пикирлеринжанасунуштарын эске алып, айылдыккеңештинкийикисессиясынакиргизүүукугумененмаселенижеткиреиштепчыгуугажонотүүтууралуудепутаттардынжалпысанынкөпчүлүкдобушумененчечимкабылалуугаукутуу.

23.9. Талкуулоонунжүрүшүндөбаяндамачыкаралыпжатканмаселеникийинкисессиягажылдыруутууралуубилдирүүмененторагалыккылуучугарасмийтүрдожазуу же оозекитүрүндөкайрылуугаукуктуу. Мындайучурдаталкуулоотоктотулат, каралыпжатканмаселекийинкисессиядакаралуугажатат.

23.10. Торагалыккылуучунун, туруктуу (убактылуу) комиссиянынторагасынын же депутаттардынүчтөнбиринин кем эмесининсунушубоюнчаайылдыккеңешкыскартылганжол-жобобоюнчамаселелердикароожонүндочечимкабылалышымүмкүн.

Кыскартылганжол-жобоготомондөгүлөркирет:

- негизгибаяндамачынынбаяндамасы;

- ар бирдептутаттанэкисуроожанааларгажооптор;

- 5 мүноттонашыкэмесжарышсоз (талкуу);

- баяндамачынынкорутундусөзү;

-токтомдундолбоорунунтекстинекелиптүшкөндепутаттардынсунуштарыбоюнча

добушберүү;

- токтомдужалпысынанкабылалуубоюнчадобушберүү.

24- Бөлүм. Айылдыккецештинсессияларындагыжол-жобомаселелери

24.1. Жол-жобо маселелерине сессияны алып баруунун тартибине байланышкан төмөндөгү маселелер кирет:

- сессияда тыныгуу, аны жылдыруу, жабуу же узартуу жонүндо;

- добуш берүүнүн жолун озгортүү жонүндо;

- чыгып сүйлөөлөрдүн кезегин озгортүү жонүндо;

-кошумча каттоону жүргүзүү жүнүндо;

- кворумду тактоо жана добуштарды кайра саноо жөнүндө;

Талкууланып жаткан маселе боюнча жарыш сөздөрдү жылдыруу же токтотуу жөнүндө;

- маселени кароонутуруктуу же убактылуу комиссияларга өткөрүпберүү жөнүндө;

- чыгып сүйлөөлөрдүн убактысын чектөө же узартуу жөнүндө;

- күн тартибинин башка маселелерине өтүү (кайрылыпкелүү) жөнүндө;

- сессияда маслелелерди кароонун жана талкуулоону нирети жөнүндө;

- добуш берүүнүн түрүн белгилөө жөнүндө;

- маслени кароону кийинки сессияга жылдыруу жөнүндө;

- маселелерди талкуулоонун жалпы узактыгын белгилөө жөнүндө;

- күнтартибине маселелерди киргизүү жана алып салуу жөнүндө;

- чыгып сүйлөөлөрдүн жана маселелердин саныначектөө белгилөө жөнүндө;

- суроо жооптордун убактысын ачектөө киргизүү же узартуу жөнүндө;

- каралып жаткан маселе боюнча адамдарды жыйынга чакыруу жөнүндө;

- чакырылган адамдарга сөз берүү жөнүндө;

- күн тартибинин маселесин талкуула байтуруп добушка коюуга өтүү жөнүндө;

- добуштарды кайра саноо жөнүндө;

- жол-жобого кирген башка маселелер.

24.2. Жол-жобо маселелери боюнча айылдык кеңештин чечими катышып жаткан депутаттардын санынын көпчүлүк добушу менен кабыл алынат жана токтом менен тастыкталбайт.

25- Бөлүм. Чыгып сүйлөөлөрдүн түрү жана алардын узактыгы

25.1. Сессияларда төмөндөгүдөй чыгып сүйлөөлөрдүн түрү жана алардын убактысынын узактыгы каралат:

- баяндама -10 мүнөткө чейин;

- баяндамаларды жарыш сөздөрдө талкуулоо үчүн - 5 мүнөткө чейин;

- күн тартибин талкуулоо үчүн - 2 мүнөткө чейин;

- талкууланып жаткан маселе боюнча корутунду сөз үчүн - 2 мүнөткө чейин;

- шайлануучу кызматка талапкердин чыгып сүйлөөсү үчүн - 5 мүнөткө чейин;

- талкууланып жаткан талапкер боюнча жарыш сөзгө чыгып сүйлөөгө -3 мүнөткө

 чейин;

- добуш берүүнүн жүйөсү боюнча чыгып сүйлөө үчүн - 1 мүнөткө чейин;

- жыйынды алып баруунун тартиби боюнча чыгып сүйлөө үчүн - 1 мүнөткө чейин;

- сунуштар, маалыматтар, билдирүүлөр, кайрылуулар үчүн - 2 мүнөткө чейин;

- кайталап сөз сүйлөө үчүн --2 мүнөткө чейин;

25.2. Катышып олтурган депутаттардын макулдугу менен төрагалык кылуучу чыгып сүйлөөлөрдүн убактысын 3 мүнөткө чейин узартууга укугу бар.

25.3. Бир эле маселе боюнча бир депутаттын экиден ашык сөз сүйлөөсүн жол берилбейт.

25.4. Шайлануучу кызматка талапкердин баяндамасы, чыгып сүйлөөсү трибунадан жүргүзүлет, калган чыгып сүйлөөлөр - трибунадан же олтурган ордунан жүргүзүлөт.

25.5. Депутат жыйында төрагалык кылуучу тарабынан өзүнө сөз берилгенден кийин гана сөз сүйлөйт.

25.6. Сөз берүү жөнүндө сунуш төрагалык кылуучуга жазуу түрү сыяктуу эле, оозеки түрүндө да берилет.

25.7. Айыл өкмөтүнүн башчысы, райондун акими жана анын орун басарлары каралып жаткан маселе боюнча сөз сүйлөө үчүн кезексиз түрдө сөз алууга укуктуу.

25.8. Сессияны алып баруунун тартиби, добуш берүүнүн түрү, маалымат, түшүнүк берүү боюнча сөз сессияга төрагалык кылуучу тарабынан берилиши мүмкүн, анын узактыгы

мүнөттөн ашпайт.

25.9. Депутаттардын билдирүүлөрү жана кайрылуулары күн тартибинин “ар канадай маселелеринде” каралат. Айылдык кеңештин сессиясынын же төрагалык кылуучунун чечими боюнча «Ар канадай маселелерге» мүнөт убакыт берилиши мүмкүн.

25.10. Күн тартибинин кезектеги маселесин кароого өтүү же бүтпөй калган мурдагы маселелердин бирине кайрылып келүү, ошондой эле маселелерди кароонун иретин озгортүү сессияга торагалык кылуучу тарабынан жүргүзүлот.

25.11. Сессияга торагалык кылуучу тарабынан сессиянын ишине 20 мүнөткө чейинки кезексиз тыныгуу (добуш берилбей туруи) жарыяланышы мүмкүн.

25.12. Баш аламандык пайда болгондо жана аны токтотууга мүмкүн болбой калганда торагалык кылуучу 40 мүнөткө чейин тыныгуу жарыялоого укуктуу. Эгерде сессия оз ишин кайрадан баштаганда баш аламандык улана берсе, торагалык кылуучу сессияны жабык деп жарыялоого жана/же аны белгилүү убакка же күнгө которууга укуктуу.

(Чыгып сүйлөөлөрдүн жана тыныгуулардын убактысы ар бир айылдык кецештин депутаттарынын өз каалоолору боюнча аныктала тургандыгын белгилөө зарыл).

26- Бөлүм. Жарыш сөз (талкуулоо)

26.1. Торагалыккылуучунун уруксаты жок айылдык кеңештин сессиясында эч кимдин соз сүйлоого укугу жок.

26.2. Жарыш созго чыгып сүйлоочүлор талкууланып жаткан маселенин темасын карманууга тийиш. Чыгып сүйлөөчү темадан чыгып кеткен учурда, торагалык кылуучу ага эскертет, ал эми Регламенттин талаптарын кайталап бузган учурда торагалыккылуучунун чыгып сүйлөөчүгө сөз бербоожонүндо маселени добушка коюуга укугу бар.

26.3. Торагалык кылуучу жарыш сөздөрдү токтотуу тууралуу сунуш келип түшкөндө депутаттарга чыгып сүйлөөнү каалагандардын, бирок соз жетпей калгандардын саны жонүндо баяндайт, кимиси чыгып сүйлоонү талап кылып жатканын аныктайт жана ушуларды эске алуу менен жарыш сөздү токтотуу тууралуу маселени добушка коет.

26.4. Жарыш соз токтотулгандыгына байланыштуу сөз сүйлөй албай калган депутаттык топтун өкүлүнүн, депутаттардын торагалык кылуучуга сүйлоочү сөздөрүнүн текстин сессиянын протоколуна тиркеп коюу үчүн берүүго укугу бар.

27- Бөлүм. Чечим кабылалууүчүн кворум

27.1. Айылдык кеңештин чечимдери төмөндөгүдөй кабыл алынат:

- айылдык кеңештин депутаттарынын жалпы санынын копчүлүк добуштары менен;

-айылдык кеңештин депутаттарынын жалпысанынын үчтөн эки добуштары менен;

- айылдык кеңештин депутаттарынын сессияга катышкан санынын копчүлүк

Добуштары менен;

27.2. Депутаттардын жалпысанынын көпчүлүк добуштары менен төмөндөгү маселелер боюнча чечимдер кабыл алынат:

- айылдык кеңештин торагасын жана анын орун басарын шайлоо;

- айылдык кеңештин торагасынын орун басарын ээлеген кызматордунан моонөтүнөн мурда бошотуу;

- айыл өкмөтүнүн башчысын шайлоо;

- мыйзамдарды, прокуратура органдары тарабынан белгиленген Президенттин жана Өкмоттүн ченемдик укуктукактыларын же откорүлүп берилген мамлекеттик ыйгарым укуктарды аткарбагандыгы же тийиштүү деңгээлде аткарбагандыгы үчүн айыл өкмөтүнүн башчысын моонөтүнөн мурда бошотууга айылдык кеңештин депутаттарынын макулдук берүүсү;

- жергиликтүү жамааттын уставын бекитүү.

27.3. Депутаттардын жалпысанынын үчтөн эки добуштары менен төмөндөгү маселелер боюнча чечимдер кабыл алынат:

-айылдык кеңештин торагасын ээлеген кызматордунан мөөнөтүнөн мурда бошотуу;

- айылдык кеңештин дептутаттарынын демилгеси боюнча айылдык кеңешти мөөнөтүнөн мурда таркатуу;

- мурда кабыл алынган жергиликтүү жамааттын уставына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү.

27.4. Депутаттардын сессияга катышкан санынын көпчүлүк добуштары менен жол- жобо маселелери боюнча чечимдер кабыл алынат.

28- Бөлүм. Добуш берүү жана анын түрлөрү

28.1. Ушул Регламентте добуш берүүнүн натый жаларын аныктоо үчүн колдонулган төмөндөгүдөй түшүнүктөр пайдаланылат:

-айылдык кеңештин депутаттарынынжалпы саны – 11 -депутат

-жыйынга катышкандардын саны – каттоодон өткөн депутаттарынын саны.

28.2. Айылдык кеңеш сессияларда ачык жана жашыруун добуш берүү жолу менен чечимдерди кабыл алат. Добуш берүү айылдык кеңештин депутаттарынын кол көтөрүүсү аркылуу жана төрагалык кылуучунун добуштарды саноосу аркылуу (ачык добуш берүү) же депутаттаратайын кабинада бюллетендерди толтуруп, аларды чапталып бекитилген үкөккө салуу (жашыруун добуш берүү) аркылуу жүргүзүлөт.

28.3. Тийиштүү чечим кабыл алуу үчүн жетиштүү кворум жок болгондо төрагалык кылуучу кворум камсыз кылынганга же кийинки сессияга чейин добуш берүүнү жылдырат.

28.4. Бардык маселелер боюнча добуш берүүнүн жыйынтыгы айылдык кеңештин сессиясынын протоколуна түшүрүлөт.

28.5. Айылдыккеңештин депутаты добуш берүүгө өзүнүн укугун жеке өзү ишке ашырат. Депутаттын добуш берүү укугун башка депутатка ишеним кат же башка жол менен өткөрүп берүүсүнө жол берилбейт.

28.6. Бир маселе боюнча добуш бергенде айылдык кеңештин депутаты чечим кабыл алуу үчүн “макул” же “каршы”, болбосо чечим кабыл алууда “калыс” добуш берүү менен бир добушка ээ.

28.7. Добуш берүү учурунда жок болгон айылдык кеңештин депутаты добуш берүү аяктагандан кийин өзүнүн добушун берүүгө укугу жок. Жыйындар залында катышып олтурган шартта депутаттын добуш берүүгө катышпай калышы добуш берүүнүн жыйынтыктарын кайра кароо үчүн негиз болуп саналбайт.

28.8. Добуш берүүнүн башталгандыгы жарыялангандан кийин эч кимдин аны үзгүлтүккө учуратууга укугу жок.

29- Бөлүм. Ачыкжанажашыруундобушберүү

29.1. Ачыкдобушберүү - ар бир депутаттын жооптун варианттарынын (“макул”, “каршы”, “калыс”) бирөөсү боюнча өзүнүн эркин билдирген добуш берүү ыкмасы.

29.2. Ачык добуш берген учурда добуштарды саноо төрагалык кылуучу тарабынан жүргүзүлет.

29.3. Добуштар саналгандан кийин сессияга төрагалык кылуучу чечим кабыл алынгандыгын же кабыл алынбагандыгын жарыялайт.

29.4. Добуш берүүдө жол-жоболук ката кетирилген учурда (же төрагалык кылуучунун катасы) айылдык кеңештин депутаттары кайталап добуш берүү жөнүндө чечим кабылалышы мүмкүн.

29.5. Жашыруун добуш берүү – добуш берүүгө катышкандардын жашыруун жүргүзгөн добуш берүү ыкмасы, булучурда жооптордун варианттарынын (“макул”, “каршы”, “калыс”) бири боюнча добуш берүүчүнүн эркин контролдоо жокко чыгарылат.

29.6. Жашыруун добуш берүү милдеттүү болгон маселелер, ошондой эле айылдык кеңештин депутаттарынын жалпысанынын копчүлүк добушунун чечими боюнча жашыруун добуш берүү жүргүзүлот.

29.7. Бюллетендерди пайдалануу менен жашыруун добуш берүү, бюллетендерди толтуруу аркылуу ар бир депутаттын жеке өзү тарабынан ишке ашырылат, бюллетендер депутаттардын тизмесине ылайык ар бир депутатка берилет жана депутаттын оз эркин жашыруун билдирүүнү камсыз кылган атайын кабинада толтурулуп, эсептоокомиссиясымоорбасыпбекиткендобушберүүчүүкоккосалынат.

30- глава. Эсептөө комиссиясынын иши

30.1. Жашыруун добуш берүүнү откорүү жана анын натыйжаларын белгилоо үчүн айылдык кеңештин депутаттары ачык (же жашыруун) добуш берүү менен эсептоо комиссиясынын мүчөлөрүн шайлашат, эсептоо комиссиясынын мүчөлөрүнүн саны так сандардан турат.

30.2. Эсептоо комиссиясы өзүнүн курамынан эсептоо комиссиясынын торагасын жана катчысын шайлайт, ошондой эле эсептоо комиссиясынын мүчөлөрүнүн ортосундагы милдеттерди бөлүштүрөт.

Эсептоо комиссиясынын торагасын, катчысын шайлоо жөнүндө, ошондой эле мүчолорүнүн ортосунда милдеттерди болүштүрүү тууралуу эсептоо комиссиясынын чечими анын мүчөлөрүнүн копчүлүк добушу менен кабыл алынат жана протокол менен жол- жоболош турулат, протокол айылдык кеңештин депутаттарынын жалпысанынын көпчүлүк добушу менен бекитилет.

30.3. Жашыруун добуш берүү үчүн бюллетендер айылдык кеңештин чечими менен сунуш кылынган жана бекитилген форма боюнча эсептоо комиссиясы тарабынан дайындалат, анын саны айылдык кеңештин депутаттарынын санына барабар болот. Добуш берүү үчүн бюллетенде “макул”, “каршы”, “калыс” деген жооптордун варианттары турат. Эсептоо комиссиясынын мүчөлөрү бюллетендин ар биринин арткы бетине кол коюшат.

30.4. Эсептоо комиссиясы жашыруун добуш берүү үчүн кабинаны орнотуу менен депутаттар оз эркин жашыруун билдирүү үчүн шарттарды түзөт.

30.5. Добуш берер алдында эсептоо комиссиясы айылдык кеңештин бардык депутаттарынын катышуусунда добуш берүүчү үкоктү бекитет.

30.6. Депутат жашыруун добуш берүү үчүн бир бюллетень алып, жашыруун добуш берүү үчүн бюллетендерди берүү ведомостундагы озүнүн фамилиясынын тушуна кол коёт жана жашыруун добуш берүү үчүн кабинага келет. Добушбергенденкийин депутат добушберүүчүүкөккөбюллетенинташтайт.

30.7. Добуш берүү бүткондон кийин эсептоо комиссиясында калып калган бюллетендер эсептелинет жана депутаттардын катышуусунда эсептоо комиссиясынын торагасы тарабынан бюллетендин оң бурчун кесүү аркылуу жок кылынат.

30.8. Депутаттардын добушун саноодо белгисиз формадагы бюллетендер, ошондой эле депутаттардын эркин билдирүүнү аныктоого мүмкүн болбогон бюллетендер жараксыз деп табылат. Бюллетенге киргизилген толуктоолор добуштарды саноодо эске алынбайт.

30.9. Жашыруун добуш берүүнүн натыйжалары жонүндо эсептоо комиссиясы протокол түзөт, ал эсептоо комиссиясынын бардык мүчөлөрү тарабынан кол коюлат жана сессияда эсептоо комиссиясынын торагасы аны жарыя кылат.

30.10. Эсептоо комиссиясынын протоколунун негизинде сессияга торагалык кылуучу чечимдин кабыл алынгандыгы же кабыл алынбагандыгы тууралуу жарыякылат. Жашыруун добуш берүүнүн жыйынтыктары жонүндо протокол айылдык кеңештин токтому менен бекитилет.

31- Бөлүм. Кабыл алынган токтомдордун күчүнө киришинин тартиби

31.1. Айылдык кеңештин катчысы (айыл өкмөтүнүн жооптуу катчысы) баяндамачы менен бирдикте айылдык кеңеш чечим кабы алган маселе боюнча кабыл алынган токтомду ал кабыл алынган күндөн баштап 5 жумушчу күндүн аралыгында жол-жоболош турат.

31.2. Айылдык кеңештин төрагасы айылдык кеңеш тарабынан кабыл алынган токтомдун долбоорун четке кагууга укугу жок жана ага кабыл алынган күндөн баштап 5 жумушчу күндүн аралыгында кол коёт.

31.3. Документти жол-жоболош турган учурда грамматикалык мүнөздөгү түзөтүүлөрдү кошпогондо, ага оңдоо киргизүүгө жол берилбейт. Сессияда кабыл алынган айылдык кеңештин токтомунун мазмундук бөлүгүнө оңдоо киргизген адам Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык документти бурмалагандыгы үчүн жоопкерчиликке тартылат.

31.4. Айылдык кеңештин токтому күчүнө кириши үчүн расмий жарыяланууга тийиш:

-айыл аймагында кеңири жайылтылган басылмалардын ичинен айылдык кеңешөзү

аныктаган тийиштүү басма сөзбасылмасында;

-айылдык кеңештин расмий веб-сайтында;

31.5. Токтомду расмий жарыялоо мамлекеттик жана/же расмий тилдерде жүзөгө ашырылат. Мамлекеттик жана (же) аскердик жашыруун сырды камтыган токтомдорду кошпогондо, толук эмес баяндамадагы токтомдорду жарыялоого жол берилбейт.

31.6. Ченемдик укуктук актынын расмий жарыяланышынын датасы ошол акт жарык көргөн басылма жарыкка чыккан күн эсептелинет.

31.7. Эгерде токтомдун өзүндө башкача каралбаса, токтом расмий жарыяланган күндөн баштап он беш күн өткөндөн кийин күчүнө кирет. Ишкердик ишти жөнгө салган токтом расмий жарыяланган күндөн тартып он беш күндөн эрте эмес күчүнө кирет.

31.8. Айылдык кеңештин токтомдорун каттоону төмөнкү реквизиттерди көрсөтүү менен айылдык кеңештин токтомдорун каттоо жөнүндө журналга жазып түшүрүү аркылуу айыл өкмөтүнүн жооптуу катчысы ишке ашырат:

-актынын түрүн көрсөтүү;

-ошол ченемдик укуктук актыны жөнгө салуу предметин билдирген аталыш;

-кабыл алынган жери жана датасы;

-каттоо номери.

31.9. Расмий жарыяланган күнү айылдык кеңештин токтомунун көчүрмөсү Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинин тийиштүү аймактык бөлүмүнө эки нускада, мамлекеттик жана/же расмий тилдерде, кагаз жана электрондук түшүрмөлөрдө жарыяланган булагын көрсөтүү менен ченемдик укуктук актыларын Мамлекеттик реестрине киргизүү үчүн жөнөтүлөт.

31.10. Айылдык кеңештин токтомунун көчүрмөсү кабыл алынган чечимдер жөнүндө коомчулукту кеңири маалымдоону камсыз кылуу үчүн айыл аймагынын маалымат илинүүчү тактайларына милдеттүү түрдө жайгаштырылат.

32- Бөлүм. Айылдык кецештин сессиясынын жана анын органдарынын протоколу

32.1. Айылдык кеңештин сессияларында, туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жыйындарында протокол жүргүзүлөт, ага катар номери берилет.

32.2. Сессиялардын жана жыйындардын протоколдорун жүргүзүү жана жол- жоболоштуруу протоколдорду жүргүзүү жана сактоо үчүн жооптуу болгон айылдык кенештин катчысы тарабынан жүргүзүлөт. Зарылчылык болгон учурда айыл өкмөтүнүн башчысы менен макулдашуу боюнча айылдык кеңештин төрагасынын тапшырмасы менен туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жыйналыштарынын протоколдорун жүргүзүүнү жана жол-жоболош турууну айыл өкмөтүнүн аппаратынын кызматкери жүргүзөт.

32.3. Протоколдун тексти киришүү жана негизги бөлүктөрдөн турат:

-айылдык кеңештин сессияларынын жыйындарынын протоколунун киришүү бөлүгүндө номери, датасы, өткөрүлгөн убактысы жана орду; айылдык кеңештин чакырылган жылы, айылдык кеңештин депутаттарынын жалпы саны, катышкан депутаттардын саны жанатизмеси, чакырылгандардын тизмеси (эгерде Юдон ашык адам чакырылса, чакырылгандардын тизмеси тиркелет), баяндамачынын фамилиясын көрсөтүү менен күн тартиби, эгер түзүлгон болсо эсептоо комиссиясынын курамы чагылдырылат;

-негизги бөлүгүндө сессияны алып баруунун жүрүшү, каралган маселелер, баяндама менен чыгып сүйлөгөндөр жана жарыш созго чыгып сүйлөгөндөр, добушка коюлган маселелер жана сунуштар, аларды кабыл алуунун жолдору; добуш берүүнүн натыйжалары жана кабыл алынган чечимдер, сессиянын жүрүшүн доберилген кошумча материалдар чагылдырылат.

32.4. Депутаттардын фамилиялары алардын фамилияларын жана аттарын, атасынын аттарынын баш тамгасын көрсөтүү менен, башка адамдардын - фамилияларын, аттарын, атасынын аттарынын баш тамгасын көрсөтүү менен, кызмат ордун жана иштеген ордун, эгерде иштебеген болсо жашаган жерин корсотүү менен коштолот. Жергиликтүү жамааттын мүчолорү катышкан учурда алардын фамилиялары жана жашаган жери көрсөтүлөт.

32.5. Сессиянын протоколу сессиянын иши аяктагандан кийин 5 жумушчу күндон кеч эмес жол-жоболош турулат, ага айылдык кеңештин торагасы жана айыл өкмөттүн жооптуу катчысы тарабынан кол коюлат. Туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жыйындарынын протоколу алар аяктагандан кийин 5 жумушчу күндөн кеч эмесжол-жоболош турулат жана комиссиянын торагасы жана катчысы (айыл өкмөтүнүн аппаратынын кызматкери) тарабынан кол коюлат.

32.6. Жабык сессиялардын материалдарын кошпогондо, жыйындардын протоколдорунун көчүрмөлөрү ачык кол жеткендей болууга тийиш. Жооптуу катчы айылдык кеңештин депутаттарына жана башка кызыкдар адамдарга протоколдордун жана токтомдордун кочүрмолорүн берет, алардан кочүрүп алууларды жүргүзот.

32.7. Айылдык кеңештин сессияларында жана туруктуу (убактылуу) комиссиялардын жыйындарында видео-аудио жазыпалуулар жүргүзүлүшү мүмкүн, алар айылдык кеңештин депутаттары үчүн жеткиликтүү болот.

32.8. Протоколдордун, видео жазып алуулардын түп нускалары айылдык кенештин катчысында сакталат. Жыйындардын жана сессиялардын протоколдору, алардын тиркемелери тийиштүү айылдык кеңештин ыйгарым укугунун моонотүнүн аралыгында сакталат. Айылдык кеңештин ыйгарым укуктары аяктаганда жыйындардын, сессиялардын протоколдору жана алардын тиркемелери туруктуу сактоого архивге тапшырылат.

32.9. Айылдык кеңештин жабык сессиясынын материалдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте жол-жоболоштурулат.

33- Бөлүм. Айылдык кецештин токтомдорунун аткарылышын контролдоо

33.1. Токтомдо аны жүзого ашыруунун тартиби белгиленилет, атап айтканда:

- жалпысынан токтомдун же анын пункттарын же колдонууга киргизилишинин конкреттүү моонөттөрү жана жолдору;

- токтомду жүзого ашыруу боюнча органдарга жана кызмат адамдарына конкреттүү тапшырмалардын, айыл окмотүнүн жана анын түзүмдүк болүмдорүнүн (зарылчылыкка жараша) кызмат адамдарына карата таасир этүү чараларынын кабылалынышы, айыл окмотүнүн башчысынын актыларыны найылдык кеңештин токтомуна ылайык келтирүү;

- аны аткарууүчүн мооноттор белгиленилет.

33.2. Айылдык кеңештин ар бир токтомунда токтомдо көрсөтүлгөн тапшырмаларды аткаруу жүктолгон кызматадамы же орган, ошондой эле токтомдун аткарылышын контролдоо жүктөлгөн кызматадамы же орган көрсөтүлөт.

33.3. Токтомдун аткарылышынын жүрүшү жонүндо маалымат угулгандан кийин, айылдык кеңеш томондөгүлөргө укуктуу:

-аткарылган катары токтомду контролдон алып коюу;

-аткарылган катары токтомдун айрым пункттарын контролдон алып коюу;

-ошол токтом боюнча аткаруу мөөнөтүн жылдыруу;

-башка кызматадамына же органга контролдоо ыйгарым укуктарын жүктөө;

-токтомду жокко чыгаруу;

-токтомго өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү;

-кошумча токтомду кабыл алуу.

33.4. Контролдоо боюнча отчёттун мөөнөтү токтомдун өзүндө көрсөтүлөт. Айылдык кеңештин төрагасы токтомдун аткарылышы үчүн контрол жүктөлгөн кызматадамына же органга айылдык кеңештин сессиясында анын аткарылышынын жүрүшү жөнүндө маалымат берүүнү тапшырууга укуктуу.

АЙЫЛДЫК КЕҢЕШТИН НОРМА ЧЫГАРУУ ИШИ

34- Бөлүм. Норма чыгаруу ишинин негизги принциптери

34.1. Айылдык кеңештин норма чыгаруу иштери төмөндөгү принциптерде жүргүзүлөт:

- жарандардын жана юридикалык жактардын укуктарын, эркиндигин жана мыйзамдуу кызыкчылыктарын коргоонун;

- мыйзамдуулуктун;

- негиздүүлүктүн;

- максатка ылайыктуулуктун;

- акыйкатчылыктын жана ачыктыктын.

34.2. Айылдык кеңеш өзүнүн компетенциясынын чектеринде токтом кабыл алат.

34.3. Өзүнүн ыйгарым укуктарынын чектеринде кабыл алынган айылдык кеңештин токтомдору айыл аймагында жашаган бардык жарандар, мамлекеттик бийликтин аймактык органдары, ошондой эле менчигининтүрүнөкарабастанмыйзамдардабелгиленгеныйгарымукуктарынынчектериндеишканалар, уюмдаржанамекемелертарабынанаткарылууга милдеттүү.

34.4. Айылдык кеңештин токтому менен таанышуу ачык болууга тийиш. Көчүрмөсү маалыматтак тайларында жайгаштыруу аркылуу жана «Мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын карамагында турган маалыматтарга жетүү жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамында каралган башка каражаттар аркылуу жалпыга маалымдалууга жатат.

35-Бөлүм. Айылдык кецештин токтомун жол-жоболоштуруунун тартиби

Айылдык кеңештин токтомунунтекстинжол-жоболоштуруунун тартиби жана түзүмдүк элементтери, айылдык кеңештин токтомуна өзгөртүүлөрдү, толуктоолорду киргизүүнүн тартиби, аны күчүн жоготту деп таануу «Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктукактылары жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 11, 12 жана 17- беренелерин дебелгиленген талаптарга ылайык ишке ашырылат.

36- Бөлүм. Айылдык кецешке токтомдун долбоорун киргизүүнүн тартиби

36.1. Айылдык кеңештин сессиясына киргизилүүчү документтердин пакетинде төмөндөгүлөр камтылууга тийиш:

- тийиштүү туруктуу (убактылуу) комиссиялардын төрагалары менен макулдашуу боюнча айылдык кеңештин төрагасы тарабынан жактырылган, айыл өкмөтүнүн жооптуу катчысы даярдаган токтомдун долбоору;

- токтомдундолбоорунамаалымкат-негиздеме (маалымат);

- салыштырма таблица (колдонуудагы токтомго өзгөртүүлөржана (же) толуктоолор киргизилген учурда);

- тийиштүүтуруктуу (убактылуу) комиссиялардын корутундусу же чечими;

- токтомдун долбоорун мамлекеттик органдардын тийиштүү бөлүмдөрү, уюмдар, мекемелер, ишканалар, жергиликтүүжамааттар (зарылчылыккажараша) мененмакулдашылганыжөнүндөмаалыматкамтылгандокументтер;

- экспертиза жүргүзүүнүн (зарылчылыккажараша) натый жасындадаярдалган эксперттик корутундулар.

36.2. Айылдык кецештин токтому мамлекеттик жана расмий тилдерде киргизилет жана кабылалынат.Айыл аймагында жашаган мамлекеттик тилди билгендердин саны басымдуулук кылган шартта жана айылдык кецештин токтомун мамлекеттик тилде киргизүү жана кабыл алуу тууралуу айылдык кецештин чечими болсо, айылдык кецештин токтомун мамлекеттик тилде гана кабыл алууга жол берилет.

36.3. Регламенттинжана «Кыргыз Республикасынынченемдикукуктукактылары

жөнүндө» Кыргыз РеспубликасынынМыйзамынын талаптарын бузууменендаярдалыпкароогокиргизилгентоктомдундолбоорубелгиленгентартипте бузууларчеттетилгенгечейинкайтарылыпберилүүгөжатат.

36.4. Айылдыккецештинкароосунакиргизилгентоктомдундолбоорунунтекстинде:

- беттиноцжактагыжогоркубурчуна «Долбоор» депжазылат;

- «Долбоор» дегенсөздүналдынадолбоордукиргизгендемилгечи (же кимгетапшырылганы) жанадолбооркиргизилген дата көрсөтүлөт;

- төмөнүрөөктө, беттинортосунда документтин аталышы берилет

« ЖӨНҮНДӨ АЙЫЛДЫК КЕҢЕШТИН ТОКТОМУ»;

- андан ары «Кыргыз Респрубликасынынченемдикукуктукактыларыжөнүндө» Кыргыз РеспубликасынынМыйзамынын 11, 12, 17 жана 30-беренелеринде белгиленгентараптардысактооменентоктомдундолбоорунун текста баяндалат;

- андан ары токтомдункүчүнөкиришининмөөнөтүтакталат;

- органдаргажана/же кызматадамдарынаконкреттүүтапшырмаберилетжанатөрагалыккылуучунун колу коюлат;

- токтомдунаткарылышыүчүнкызматадамынажана /же органга контроль жүктөлөт;токтомдунтекстининалдындатөрагалыккылуучунунфамилиясыжана колу көрсөтүлөт.

36.5. Токтомдун долбоорунун маалымкат-негиздемесинде (маалыматында) мынабулмаалыматтаркамтылуугатийиш:

- ушул токтом кабылалынгандан кийин жетишилүүчү же чечилүүчү максаттар жана милдеттер;

- кабылалынган токтомдон кийинки бол жолдонуучу социалдык, экономикалык, гендердик, экологиялык, коррупциялык кесепеттер;

- эгер ал өткөрүлсө, коомдукталкуулоонун натый жалары тууралуу маалымат;

- мыйзам долбоорунун өлкөнүн мыйзамдарына ылайык келишин талдоо;

- эгерде токтомду ишке ашыруу боюнча зарыл финансылык каражаттар керек болсо, аны каржылоонун булактары.

36.6. Тикеден-тике жарандардын жана юридикалык жактардын кызыкчылыгын козгогон токтомдун долбоору, ошондой эле ишкердик ишти жөнгө салган токтомдун долбоору айыл өкмөтүнүн, айылдык кецештин маалымат тактасында жайгаштырылуу же коомдук угууларды, айылдык чогулуштарды өткөрүү менен коомдук талкууланууга жатат.

36.7. Талкуулоонун жүрүшүндө коомдук талкуулоонун катышуучуларынан түшкөн сунуштар кабыл алынат, каралат жана жалпы лаштырылат.

Коомдук талкуулоонун натый жалары боюнча аларды токтомдун долбооруна киргизүүнүн же киргизбөөнүн себептерин негиздөө менен келип түшкөн сунуштар тууралуу жыйынтыктоочу маалымат даярдалат.Жыйынтыктоочу маалымат токтомдун долбооруна тиркелген маалымкат-негиздемеде чагылдырылат.

36.8. Коомдук талкуулоону уюштуруу жана өткөрүү боюнча финансылык чыгымдар жергиликтүү бюджеттин каражаттарынын эсебинен жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдары тыюу салбаган башка каражаттардан ишке ашырылат.

36.9. Токтомдун долбоору боюнча коомдук талкуулоонун мөөнөтү бир айдан кем эмес болот.

36.10. Ишке ашыруу үчүн жергиликтүү бюджеттен каржылоону талап кылынган токтомдун долбоору, ал боюнча каржылоо булагыта былганга чейин каралууга жатпайт.

АЙЫЛДЫК КЕҢЕШТИН АЙРЫМ ЫЙГАРЫМ УКУКТАРЫН ИШКЕ

АШЫРУУНУН ТАРТИБИ

37- Бөлүмчө. Жергиликтүү бюджетти киргизүүнүн жана бекитүүнүн тартиби

37.1. Бюджеттик процесстин ачыктыгын жана айкындаган, жергиликтүү бюджетти түзүүгө жарандардын катышуусун жана жергиликтүү бюджетти аткаруунун натыйжалары тууралуу отчетту кароону камсыз кылуу максатында айылдык кеңештин торагасы жана бюджет боюнча туруктуу комиссиянын торагасы бюджеттин долбоорун ошондой эле жергиликтүү бюджеттин аткарылышы боюнча отчетту бюджет боюнча жергилктүү кеңештин туруктуу комиссиясынын кароосуна киргизгенге чейин бюджет боюнча коомдук угуулардыдемилгелоого жана аны уюштурууну жана өткөрүүнү айыл окмотүнүн башчысына тапшырууга укуктуу.

37.2. Бюджет боюнча коомдук угуулардын натыйжалары жергиликтүү бюджеттин долбоорун жана анын аткарылышынын отчетун караган жана бекиткен учурда бюджет боюнча туруктуу комиссиялардын мүчөлөрүнө, жергиликтүү кеңештин депутаттарына маалымат булагы катары кызмат кылат.

37.3. Айылдык кеңештин торагасы жана бюджет боюнча туруктуу комиссиянын торагасы айыл өкмөтүнүн, мамлекеттик салык кызматынан жана юридикалык жактардан жергиликтүү бюджеттин долбоорун оз учурунда жана сапаттуу түзүү үчүн керектүү болгон бардык маалыматтарды суратып алууга жана өзүнүн жыйындарында ошол органдардын жетекчилерин, коомдук угуулардын активдүү катышуучуларын, демилгечи топторду, коомдук бирикмелерди жана башка кызыкдар адамдарды чакырууга жана угууга укуктуу.

37.4. Жергилиликтүү бюджеттин долбоорун түзүү үчүн зарыл маалыматтар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте берилет.

37.5. Бюджет боюнча туруктуу комиссия бюджеттин долбоорун алдын ала кароону жүргүзот жана айыл өкмөтүнүн отчетун угат, коомдук угуулардынкатышуучуларынан жана башка кызыкдар жактардан түшкөн сунуштарды эске алуу менен айылдык кеңештин сессиясына бюджеттин долбоору боюнча корутундусун берет.

37.6. Айылдык кеңештин сессиясында жергиликтүү жамааттын жана башка кызыкдар жактардын сын-пикирлерин жана сунуштарын эске алуу менен жергиликтүү бюджеттин такталган долбоору ачык-айкын каралат, ошондой эле коомдук угуулардын натыйжалары боюнча бюджеттин аткарылышы тууралуу айыл өкмөтүнүн отчету каралат.

37.7. Тийиштүү жылга жергиликтүү бюджетти бекитүү, ошондой эле бюджеттин аткарылышы тууралуу айылдык кеңештин токтому жергиликтүү ЖМК гезити аркылуу жалпыга жайылтууга жатат жана документтердин көчүрмөсү маалымат тактайларына жайгаштырылат.

38- Бөлүм. Айылдык кецештин жарандарынын мыйзам чыгаруу демилгесин кароо

38.1. Мыйзамдардын жана жергиликтүү жамааттын уставына ылайык жарандар мыйзам чыгаруу демилгесине ээ.

38.2. Жергиликтүү жамаат тарабынан айылдык кеңештин кароосуна киргизилген жана ушул Регламентте белгиленген тартипте жол-жоболоштурулган ченемдик укуктук актынын долбоору (токтомдун долбоору) демилгечи топтун катышуусу менен тийиштүү туруктуу комиссия тарабынан каралат.

38.3. Айылдык кецештин кароосуна киргизилген ченемдик укуктук актынын долбоору туруктуу комиссиянын корутундусун эске алуу менен демилгечи топтун, жергиликтүү жамааттын өкүлдөрүнүн катышуусунда айылдык кещештин кезектеги же кезексиз сессиясында каралат.

38.4. Жергиликтүү жамаат тарабынан демилгеленген ченемдик укуктук актынын долбоорун кароонун жыйынтыктары боюнча кабыл алынган айылдык кецештин чечими аны киргизген демилгечи топко, жергиликтүү жамааттын мүчөлөрүнө расмий жазуу түрүндө жеткирилүүгө тийиш.

39- Бөлүм. Регламентти сактоо үчүн контролду ишке ашыруунун тартиби

39.1. Айылдык кецештин Регламентинин жацы редакциясы, ага өзгөртүүлөр жана толуктоолор айылдык кещештин депутаттарынын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен айылдык кецештин сессиясында кабыл алынат.

39.2. Депутаттар, депутаттардын тобу, туруктуу комиссиялар тарабынан демилгеленген айылдык кецештин Регламентине өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү тууралуу сунуштар тийиштүү туруктуу комиссияларда каралгандан кийин айылдык кецештин сессиясынын күн тартибине киргизилет жана айылдык кецештин сессиясында биринчи кезектеги тартипте каралат.

39.3. Айылдык кецештин Регламентинин жоболорун чечмелеп түшүндүрүүнү айылдык кецештин төрагасы жана төраганын орун басары ишке ашырат.

39.4. Айылдык кецештин Регламентинин талаптарынын сакталышына контролдук кылуу айылдык кецештин төрагасына жана төраганын орун басарына жана тийиштүү туруктуу комиссияга жүктөлөт. Айылдык кецештин сессиясы учурунда айылдык кецештин Регламентинин талаптарынын сакталышына контролдук кылуу сессияга төрагалык кылуучуга жүктөлөт.