Авиациялык окуяларды жана инциденттерди териштирүү боюнча колдонмо

1-глава. Авиациялык кырсыкты же инцидентти териштирүүнүн максаты

1. Авиациялык эрежелерде авиациялык окуяны же инцидентти териштирүүнүн бирден-бир максаты келечекте авиациялык кырсыктардын жана инциденттердин алдын алуу болуп саналат. Аларда териштирүүнүн максаты кимдир бирөөнүн күнөсүнүн же жоопкерчилигинин үлүшүн аныктоо болуп саналбай турганы айтылат. Күнөөсүн же жоопкерчилигин аныктоо үчүн бардык соттук же административдик териштирүү Авиациялык эрежелердин жоболоруна ылайык өткөрүлгөн териштирүүдөн өзүнчө өтүшү керек. Ошентип, авиациялык кырсыкты же инцидентти териштирүүдө негизги көңүл түзөтүүчү мүнөздөгү чараларга бурулат.

2. Авиациялык окуя авиациялык системада коркунучтардын же кемчиликтердин болушу жөнүндө күбөлөндүрөт. Сабаттуу өткөрүлгөн териштирүү кырсыктардын бардык негизги жана түздөн-түз системалык себептерин аныкташы жана коркунучтардан алыс болууга же кемчиликтерди жоюуга багытталган учуулардын коопсуздугун камсыздоо боюнча талаптагыдай чараларды сунушташы керек. Териштирүүнүн жүрүшүндө авиациялык системанын алкагында бул кырсыктын себептери менен түздөн-түз байланыштуу болбогон башка коркунучтар же кемчиликтер аныкталышы мүмкүн. Ошондуктан талаптагыдай өткөрүлгөн авиациялык кырсыктарды териштирүү авиациялык кырсыктардын алдын алуу маанилүү каражаттарынын бири болуп саналат.

3. Териштирүүнүн жүрүшүндө аба кемесинин (мындан ары - АК) бортунда болгон адамдардын аман калуусуна же аман калбашына тиешелүү болгон фактыларды, шарттарды жана жагдайларды аныктоо керек. Келечектеги авиациялык кырсыктын жыйынтыгында АК конструкциясынын урунуу жүктөмүнө чыдамдуулугун жогорулатууга же АК бортунда болгон адамдын дене жаракаттарын минимумга келтирүүгө байланыштуу сунуштар камтылган.

4. Дополнен

5. Териштирүү аяктаганда бериле турган акыркы отчет расмий корутундуларды жана кырсык жөнүндө маалыматты камтыйт.

2-глава. Жарандык аба кемелери менен авиациялык кырсыктарды жана инциденттерди териштирүү боюнча бөлүм

§ 1. Түзүмү

6. Эл аралык жарандык авиация жөнүндө конвенциянын (мындан ары – Чикаго Конвенциясы) 26-беренесине ылайык, аймагында авиациялык кырсык болгон мамлекет бул кырсыктын жагдайларын териштирүүнү дайындашы керек.

7. КР жарандык АК жана чет мамлекеттердин АК менен КР аймагында болгон авиациялык кырсыктарды, олуттуу инциденттерди жана инциденттерди териштирүүнү башка кызыкдар КР мамлекеттик башкаруу органдарынын, уюмдарынын жана ишканаларынын катышуусу менен жарандык АК менн инциденттерди териштирүү боюнча бөлүм (ИТБ) уюштурат жана өткөрөт.

8. КР Жарандык авиация агенттигинин (ЖАА) ИТБ компетенциясына жарандык аба кемелери менен болгон авиациялык кырсыктарды, олуттуу инциденттерди жана инциденттерди териштирүүнү өткөрүүнү уюштуруу, инциденттерди териштирүүнү АК эксплуатанттарына өкүлдөөдө териштирүүнү өткөрүүнү контролдоону жүзөгө ашыруу кирген териштирүү боюнча ыйгарым укуктуу орган болуп саналат. Бөлүмдүн ыйгарым укуктары жана функциялары “Инциденттерди териштирүү бөлүмү жөнүндө жободо” белгиленген.

9. Кыргыз Республикасы инциденттерди териштирүү боюнча бөлүмгө жүктөлгөн ыйгарым укуктардын жана жоопкерчиликтин чөйрөсүнө кирген бардык авиациялык кырсыктардын, олуттуу инциденттердин жана инциденттердин жагдайларын териштирүүнү дайындоону карай. Мындай териштирүүлөр КР АК, КРАЭ-13, ИКАО 13-тиркемесинин жоболоруна жана ушул колдонмонун талаптарына ылайык өткөрүлөт.

10. Териштирүүнүн окуяларын алдын ала классификациялоо, көлөмү жана татаалдыгы, ошондой эле териштирүү боюнча комиссиянын саны жана курамы ИТБ тарабынан, атап айтканда, териштирүү жөнүндө чечим кабыл алууда аныкталат, төмөндөгү факторлор эске алынат:

а) авиациялык кырсыктын же инциденттин натыйжасында алынган дене жаракаттары, адамдардын өлүмү жана аба кемесине, жерде тейлеген каражаттарга, үчүнчү жактарга жана курчап турган чөйрөгө келтирилген зыян;