КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ТРАНСПОРТ ЖАНА КОММУНИКАЦИЯЛАР МИНИСТРЛИГИ

БУЙРУК

2022-жылдын 25-марты № 1

Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелери – 14. II бөлүк “Вертодромдор” жана Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелери – 14. III бөлүк “Конуу аянтчалары” бекитүү жөнүндө

“Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн айрым ченем жаратуу ыйгарым укуктарын мамлекеттик органдарга жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруучу органдарына өткөрүп берүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 15-сентябрындагы токтомуна ылайык, ошондой эле Жарандык авиациянын эл аралык уюмунун стандарттары жана сунушталуучу тажрыйбасы менен максималдуу бир түрдүүлүктү камсыз кылуу максатында, буйрук кылам:

 

1. Төмөнкү тиркелгендер бекитилсин:

1) Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелери – 14. II бөлүк “Вертодромдор”, ушул буйруктун 1-тиркемесине ылайык;

2) Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелери – 14. III бөлүк “Конуу аянтчалары” ушул буйруктун 2-тиркемесине ылайык.

2. Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министрлигине караштуу Жарандык авиация департаменти:

1) ушул буйрукту аткарууга кабыл алсын жана Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелери – 14. II бөлүк “Вертодромдор” жана III бөлүк “Конуу аянтчалары” талаптарын аткаруу боюнча вертодромдордун жана конуу аянтчалардын колдонуучуларына көзөмөлдү камсыз кылсын;

2) ушул буйрук “Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларын расмий жарыялоо булактары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2010-жылдын 26-февралындагы № 117 токтомуна ылайык “Эркин-Тоо” гезитине жарыялансын.

3. Жарандык авиация жана суу транспорт бөлүмүнө:

1) расмий жарыяланган күндөн тартып үч жумуш күндүн ичинде, ушул буйруктун көчүрмөсүн эки нускада мамлекеттик жана расмий тилдерде, кагаз жана электрондук маалымат каражаттарында, жарыялоо булагын көрсөтүү менен, Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине Кыргыз Республикасынын Ченемдик укуктук актыларынын мамлекеттик реестрине киргизүү үчүн жиберилсин;

2) ушул буйрук күчүнө кирген күндөн тартып үч жумуш күндүн ичинде, анын көчүрмөлөрүн Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясына маалымат үчүн жиберилсин.

4. Ушул буйрук расмий жарыяланган күндөн тартып он күндөн кийин күчүнө кирет.

5. Бул буйруктун аткарылышын контролдоо Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар министринин жарандык авиация тармагын тейлөөчү орун басарына жүктөлсүн.

 

 

Министр

Э.А. Осоев

 

 

 

	1-тиркеме (Кыргыз Республикасынын Транспорт жана коммуникациялар Министрлигинин 2022-жылдын «25» - мартындагы № 1 буйругуна)

 

 

Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелери – 14

 II – бөлүк «Вертодромдор»

1-глава. Вертодромдорго жалпы талаптар

 

§1. Аныктамалар

Бул Эрежелер ИКАО эл аралык жарандык авиация уюмунун стандарттарына жана сунушталган практикасына ылайык иштелип чыккан, 2020-жылдын 14-июлундагы 14-тиркеме.

Ушул Эрежелерде төмөнкү терминдер жана аныктамалар колдонулат:

Вертодром. Аэродром же бүтүндөй же жарым-жартылай тик учактардын ошол бетке келиши, учуусу жана кыймылы үчүн арналган конструкциядагы жер бетинин аныкталган аянты.

Жер бетиндеги вертодром. Жер бетинде же суунун бетиндеги курулушта жайгашкан вертодром.

Жер бетинен жогору көтөрүлгөн вертодром. Жогорулатылган конструкцияда жайгашкан вертодром.

Мейкиндиктеги чекитке (PinS) чейинки конууга кирүү үчүн визуалдык тилке. Тик учактын визуалдык учуу режиминде MAPtтен PinS процедурасын колдонуу менен чейин PinS схемасын колдонуу учурунда конуу аянтчасына кирүү схемасынын тилкеси. Көрүнгөн тилке PinSти конуу аянты менен байланыштырат.

D. Винттин (винттердин) айлануу учурундагы тик учактын эң чоң габариттик өлчөмү, негизги винттин айлануу тегиздигинин алдыңкы акыркы чекитинен винттин куйрук винтинин айлануу тегиздигинин арткы акыркы чекитине чейинки аралыкка же тик учактын конструкциясынын арткы чекитине барабар.

Мейкиндиктеги чекитке (PinS) чейин конууга кирүү. Мейкиндиктеги чекитке чейин конууга кирүү GNSSге негизделген жана тик учактар үчүн гана конууга кирүү процедурасы болуп эсептелет. Мейкиндиктеги чекитке чейин конууга кирүү абада кийинки маневрлерди жасоого же тоскоолдуктарды табууга жана болтурбоого мүмкүндүк берүүчү көрүнүү шарттарында визуалдык маневрлерди колдонуу менен кирүүгө жана конууга мүмкүндүк бере тургандай жайгашкан, көзөмөлдөө пунктуна байлануу менен жүзөгө ашырылат.

Коргоо аймагы. Эгерде тик учактар ​​токтоп турган жайдан байкабай чыгып кетсе, алардын бузулуу коркунучун азайтуу үчүн иштелип чыккан унаа токтоочу жайдын айланасындагы атайын аймак.

D мааниси. Вертодромго же анын чегиндеги аныкталган аймакка арналган, "D" көз карашынан чектеген габариттик өлчөм.

Коопсуздук аймагы. Аэронавигация максаттары үчүн зарыл болгондордон башка тоскоолдуктардан тазаланган жана FATO аймагынан байкабай чыгып кеткен учурда тик учактардын бузулуу коркунучун азайтуу үчүн арналган конууга кирүүнүн акыркы этабындагы жана учуп чыгуу (FATO) аймагынын айланасындагы аныкталган вертодромдун аянтчасы.

Конууга кирүүнүн акыркы этабынын жана учуунун аймагы (FATO). Анын үстүндө абада туруу режимине чейинки конууга кирүү маневринин акыркы этабы аткарылуучу же конуу жана андан учуп чыгуу маневри баштала турганы аныкталган аймак.

FATO учуучу-техникалык мүнөздөмөлөргө ылайык 1-класстагы учууларды аткарган тик учактар ​​тарабынан колдонулушу керек болгон учурда, бул бекитилген аймак жеткиликтүү үзгүлтүккө учураган учуу аймагын камтыйт.

Үзгүлтүккө учураган учуу аймагы. Учуучу-техникалык мүнөздөмөлөргө ылайык 1-класстагы учууларды аткарган тик учактар тарабынан үзгүлтүккө учураган учууну аткаруу үчүн жарактуу вертодромдун бетиндеги аныкталган аймак.

Конуу жана көтөрүлүү аймагы (TLOF). Тик учак конууну же көтөрүлүүнү ишке ашырган аянтча.

УКТ түрүндөгү FATO аймагы. Геометриялык жактан учуу-конуу тилкесине окшош FATO аймагы.

Вертодромдун көзөмөлдөө пункту (HRP). Вертодромдун көрсөтүлгөн жери.

Көрсөтүлгөн жерге/тийген жердин айланасы (TDPC). Тик учакты каалаган тараптан TLOF аймагына багыттоо үчүн колдонулуучу көрсөтүлгөн жерге/тийген жерди (TDPM) тегерекче катары маркирлөө.

Көрсөтүлгөн жерге/тийген аймакты маркирлөө. Белгиленген чекитке тик учактарды алып чыгуу үчүн визуалдык таяныч пункттары катары кызмат кылган TLOF аймагында жайгашкан белгилер же бир нече белгилер.

Тик учакты айдоо каттамы. Тик учактардын вертодромдун бир бөлүгүнөн экинчи бөлүгүнө кыймылы үчүн белгиленген, аныкталган траектория.

Айдоонун аба каттамы. Аба боюнча айдоо үчүн арналган, айдоонун белгиленген каттамы.

Айдоонун жердеги каттамы. РЖ нун октук сызыгы менен өтүүчү айдоонун каттамы.

Тик учактын токтоочу жайы. Жүргүнчүлөрдү отургузуу жана түшүрүү, почтаны же жүктү жүктөө же түшүрүү, май куюу, токтоп туруу же техникалык тейлөө максатында жана абада айдоону аткаруу болжолдонгон учурда TLOF катары колдонуу үчүн тик учакты жайгаштырууга арналган, аныкталган аймак.

Жарыяланган аралыктар – вертодромдор

Жеткиликтүү учуу аралыгы (ТОDАН). Тик учактардын учууну аяктоого жана жеткиликтүү жана жарактуу деп жарыяланган конууга кирүүнүн акыркы этабынын жана учуу аймагынын узундугу жана тик учактын тоскоолдуктары жок узундугу (эгерде каралса).

Үзгүлтүккө учураган учуунун жеткиликтүү аралыгы (RTODАН). Учуучу-техникалык мүнөздөмөлөргө ылайык 1-класстагы учууларды аткарган тик учактардын учууну аяктоого жана жеткиликтүү жана жарактуу деп жарыяланган конууга кирүүнүн акыркы этабынын жана учуунун аймагынын узундугу.

Жеткиликтүү конуу аралыгы (LDАН). Тик учактардын белгиленген бийиктиктен конуу маневрын аяктоого жеткиликтүү жана жарактуу деп жарыяланган конууга кирүүнүн акыркы этабынын жана учуунун аймагынын узундугу жана жана каалаган кошумча аймагы.

Палубалык вертодром. Кеменин үстүндө жайгашкан, атайын жабдылган же атайын жабдылбаган вертодром. Атайын жабдылган палубалык вертодром тик учактардын учууларды аткаруусу үчүн атайын жабдылган вертодром болуп эсептелет. Атайын жабдылбаган палубалык вертодром болуп, кеменин үстүндөгү тик учакты көтөрө алган, бирок атайын бул максат үчүн арналбаган аянтча эсептелет.

Динамикалык жүктөмдү көтөргөн жердин бети. Тик учактын кыймылы мезгилинде түзгөн жүктөмдү көтөрө алган жердин бети.

Статикалык жүктөмдү көтөрүүчү жердин бети. Үстүндө турган вертолеттун салмагын көтөрө алган жердин бети.

Тик учактар үчүн тоскоолдуктары жок тилке. Ылайыктуу аймак катары тандалган жана/же даярдалган жердеги же суу үстүндөгү белгиленген аймак, анын үстүндө учуучу-техникалык мүнөздөмөлөргө ылайык 1-класстагы учууларды аткарган тик учак ылдамдайт жана белгилүү бир бийиктикке жетет.

Вертодромдун ашуусу. FATO аймагынын эң бийик чекитинин ашуусу.

Тоскоолдук. Баардык кыймылсыз (убактылуу же туруктуу) жана кыймылдуу объекттер же алардын бөлүктөрү, алар:

жердин бети боюнча аба кемелеринин кыймылына арналган аймакта жайгашкан, же учуу мезгилинде аба кемелеринин коопсуздугун камсыз кылууга арналган белгилүү тегиздиктин үстүндө көтөрүлүп тургандар; же

ушул белгиленген жердин бетинен тышкары жайгашышат жана аэронавигация үчүн коркунуч туудура турган катары бааланышат. Эсептик D. D эсептик тик учак.

Тик учактар үчүн РЖ. Жер үстүндө да, абада да айдоого мүмкүн тик учактардын жер үстүндөгү кыймылы үчүн арналган аныкталган тик учактык траектория.

Узартылган. TLOF же FATO аймагында колдонулган "узартылган" деген сөз узундугу туурасынан эки эсе көп болгон аймакты билдирет.

1. Ушул Эрежелерде төмөнкү кыскартуулар колдонулат:

КРАЭ – Кыргыз Республикасынын авиациялык эрежелери

КР ЖАО–Кыргыз Республикасынын Жарандык авиация органы

ИКАО – Эл аралык жарандык авиация уюму (International Civil Aviation Organization)

УКБТ – учууларды коопсуздугун башкаруу тутуму

Гц – герц

кг – килограмм

кд – кандела

км/с – километр бир саатта

л – литр

л/мин – литр бир минутта

м – метр

с – секунда

см – сантиметр

т – тонна (1000 кг)

тү – түйүн

ТУУЭЖ – тик учактын учуу эксплуатациясы боюнча жетекчилик

КР АМК–Кыргыз Республикасынын Аэронавигациялык маалымат кызматы

APAPI – конууга так кирүү траекториясынын жеңилдетилген көрсөткүчү

ASPSL – жарыктын сегменттелген чекиттик булактарынын топтомдору

DIFFS – өрт өчүрүүнүн интеграцияланган палубалык тутуму

FATO – конууга кирүүнүн акыркы этабынын жана учуунун аймагы

FAS – берүүнүн стационардык тутуму

FFAS – көбүк берүүнүн стационардык тутуму

FMS –мониторингдин стационардык тутуму

ft – фут

GNSS – глобалдык навигациялык спутник тутуму

HAPI – тик учактын конууга кирүүсүнүн көрсөткүчү

lb – фунт

LDAH – (РПД) жеткиликтүү конуу аралыгы

LOA – тоскоолдуктарды чектөө аймагы

LOS – тоскоолдуктарды чектөө сектору

LP – люминесценттик панель

MAPt – экинчи айлампага өтүү чекити

MTOM – максималдуу учуу салмагы

NVIS – түнкү көрүү тутумдары (NVIS)

OFS – тоскоолдуктар жок сектор

OLS – тоскоолдуктарды чектөө бети

PAPI – конууга так кирүүнүн траекториясын көрсөткүчү

PFAS – көбүк берүү тутумунун портативдүү тутуму

PinS – мейкиндиктеги чекит

R/T – радиотелефония же радиобайланыш

RFF – өрттөн куткаруу жана аны менен күрөшүү

RFFS – авариялык-куткаруу жана өрткө каршы кызмат

RTOD – үзгүлтүккө учураган учуунун аралыгы

RTODAH (РДПВ) – үзгүлтүккө учураган учуунун жеткиликтүү аралыгы

TDPC – тийүү чекитинин/берилген жердин айланасы

TDPM – тийүү аймагын/берилген жерди маркирлөө

TLOF – конуу жана учуу аймагы

TODAH (РВД) – учуунун жеткиликтүү аралыгы

UCW – шассинин туурасы

UТС – дүйнөлүк макулдашылган убакыт

VASI – глиссададагы визуалдык индикациянын тутуму

VSS – визуалдык тилкенин бети

WGS-84 – Бүт дүйнөлүк геодезиядык тутум – 1984

 

§2. Вертодромдорду сертификаттоо

 

2. Кыргыз Республикасынын аймагында жайгашкан жана жарандык тик учактардын колдонуусуна ачык ар бир вертодром, Кыргыз Республикасынын Жарандык авиациясынын органы тарабынан сертификатталат.

3. Жарандык аэродромдорду сертификаттоо тартиби вертодромдорду сертификаттоого да АПКР – 14 түн 11-главасында «Аэродромдор» деген 1- бөлүгүндө көрсөтүлгөндөй бирдей жайылат.

4. Вертодромдун колдонуучусунда вертодромду сертификаттоонун милдеттүү шарты катары вертодром боюнча иштелип чыккан колдонмосу болушу керек.

 

§3. Санактын жалпы тутумдары

 

5. Горизонталдык жер бетинде санактын жалпы тутуму катары (геодезиялык) WGS-84 колдонулат. Билдирилген аэронавигациялык географиялык координаттар (кеңдикти жана узундукту көрсөтүү менен) WGS-84 геодезиялык санак базасына карата көрсөтүлөт.

6. Вертикалдык жер бетиндеги санактын жалпы тутуму катары геоид деп аталган бетке тартылуу күчүнө көз каранды салыштырмалуу бийиктиктерди (ашууларды) байланыштырган, базалык катары кабыл алынган деңиздин орточо деңгээли (MSL) колдонулат.

Глобалдык планда геоид деңиздин орточо деңгээлине эң жакын туура келет. Ал жердин тартылуу талаасында бузулбаган MSL жана анын континенттер астындагы уландысы менен дал келген эквипотенциалдык бет катары аныкталат.

Гравитацияга көз каранды салыштырмалуу бийиктиктер (ашуулар) ортометриялык бийиктиктер деп да аталат, ал эми эллипсоиддин үстүндөгү чекитке чейинки аралыктар эллипсоидге салыштырмалуу бийиктиктер деп аталат.

7. Григориан календары жана Бүт дүйнөлүк Макулдашылган Убакыт (UTC) убакытты эсептөө тутуму катары колдонулат.

8. Убакытты эсептөөнүн башка тутуму колдонулган учурда, бул аэронавигациялык маалымат жыйнагында көрсөтүлөт.

 

2 - Глава. Вертодромдун маалыматтары.

§1. Аэронавигациялык маалыматтар

 

9. Вертодромго тиешелүү аэронавигациялык маалыматтар акыркы колдонуучунун аэронавигациялык маалыматтарга болгон керектөөлөрүн канааттандыруу үчүн зарыл болгон тактыктын жана бүтүндүктүн классификациясына ылайык аныкталат жана билдирилет.

10. Аэронавигациялык маалыматтардын бүтүндүгү сурамжылоо/даярдоо учурунан тартып кийинки максаттуу колдонуучуга жиберүүгө чейинки бүткүл маалымат процессинде сакталат. Аэронавигациялык маалыматтардын бүтүндүгүнө талаптар маалыматтардын бузулушунун потенциалдуу тобокелдигине жана конкреттүү бир маалымат элементин колдонууга негизделет.

11. Валидация жана верификация процедурасынын бүтүндүгүнүн колдонулуучу классификациясына жараша, камсыз кылынат:

 

1) жөнөкөй маалыматтарга карата: маалыматтарды иштеп чыгуу стадиясында бурмалоону болтурбоо;

2) маанилүү маалыматтарга карата: процесстин кайсы гана этабында болбосун бурмалоонун болбошуна, ал эми зарыл болгон учурда бул деңгээлдеги маалыматтардын бүтүндүгүнүн кошумча кепилдиктерин алуу үчүн тутумунун жалпы архитектурасында потенциалдуу тобокелдиктерди чечүү үчүн кошумча процесстер каралганына кепилдик берүү;

3) критикалык маалыматтарга карата: процесстин кайсы гана этабында болбосун бурмалоонун болбошуна, жана бүтүндүгүн камсыз кылуунун кошумча жол-жоболору маалыматтардын бүтүндүгүнүн потенциалдуу тобокелдиктери катары жалпы тутумдун архитектурасын кылдат карап чыгуунун натыйжасында аныкталган кемчиликтердин кесепеттерин толугу менен чечүү үчүн каралганына кепилдик берүү.

 

12. Электрондук алып жүрүүчүдөгү аэронавигациялык маалыматтарды сактоо же берүү учурунда аларды коргоо 10-11-пункттардын талаптарына ылайык жүзөгө ашырылат.

 

Таблица 1-1.

Кеңдик жана узундук

Таблица 1-2.

Төмөндөө жана магниттик төмөндөө

 

Таблица 1-3.

Ашуу/абсолюттук бийиктик/салыштырмалуу бийиктик

Таблица 1-4.

Пеленг

Таблица 1-5.

Узундук/аралык/өлчөм

 

13. Эл аралык учуулар үчүн ачык вертодромдун кеңдикти жана узундукту белгилеген географиялык координаттары, аныкталып WGS-84 геодезиялык координаттардын тутумунда, КР ЖАО ыйгарым укуктуу өкүлүнө билдирет.

14. Талаада тартуунун тактык даражасы тиешелүү эсептөө тутумуна карата колдонулган учуунун фазалары үчүн алынган оперативдүү навигациялык маалыматтардын четтөөлөрү белгиленген талаптардан ашпагандай болушу керек.

15. Эл аралык учуулар үчүн ачылган тик учактардагы конкреттүү тартуу жер үстүндөгү позицияларынын бийиктигинен (деңиздин орточо деңгээлине карата) ушул эле позициялар үчүн геоиддик толкун (WGS-84 эллипсоидинин бетине карата) аныкталат жана КР ЖАО га билдирилет.

16. Вертодромдо уюштурулушу керек:

1) аэронавигациялык маалымат документтерине киргизүү үчүн учууларды камсыздоо үчүн зарыл болгон маалыматтарды чогултуу;

2) авиациялык персонал үчүн учууларды камсыз кылуу жана пайдалануу менен байланышкан зарыл болгон аэронавигациялык маалыматты берүү.

 

17. Аэронавигациялык маалыматтык документтерде камтылган вертодромдун маалыматтары аэродромдун иш жүзүндөгү абалына дал келиши керек.

18. Аэронавигациялык маалыматтарды жана санариптик маалыматтардын топтомун берүүдө жана/же сактоодо санариптик маалыматтардагы каталарды аныктоо методдору колдонулат.

 

§2. Вертодромдун көзөмөлдөө пункту

19. Вертодромдун көзөмөлдөө пункту аэродром менен айкалыштырылбаган вертодром үчүн орнотулат.

Вертодром аэродром менен бирге жайгашкан учурда, көрсөтүлгөн аэродромдун таяныч пункту болуп аэродромдун да, тик учактын да пункту болуп эсептелет.

20. Вертодромдун көзөмөлдөө пункту вертодромдун же конуучу аянттын баштапкы же пландалган геометриялык борборуна жакын жайгашат жана эреже катары, анын баштапкы орду өзгөрүүсүз калат.

21. Вертодромдун көзөмөлдөө пунктунун жайгашкан жери өлчөнөт жана КР ЖАО га градус, мүнөт жана секунддар менен билдирилет.

 

§3. Вертодромдун ашуулары

 

22. Вертодромдун ашуусу жана геоиддин толкуну вертодромдун ашып кетүүсүнүн ордунда өлчөнөт жана КР ЖАО га жарым метрге же футка чейинки тактык менен билдирилет.

23. Ашуусу жана конуу жана көтөрүлүү аймагынын геоидинин толкуну жана/же конууга кирүүнүн аяккы этабындагы жана учуунун ар бир босогосунун (зарыл болгон учурда) өлчөнөт жана КР ЖАО га төмөнкүдөй тактык менен билдирилет:

1) жарым метрге же футка чейин так эмес конууга кирүү үчүн жана

2) төрттөн бир метрге же футка чейин конууга так кирүү үчүн.

Геоид толкунун аныктоо үчүн тиешелүү координаттар тутумун колдонулушу керек.

 

§4. Тик учактын өлчөмдөрү жана муну менен байланышкан маалымат

24. Вертодромдогу ар бир курулушу үчүн тийиштүү түрдө төмөнкү маалыматтар өлчөнөт же билдирилет:

1) вертодромдун тиби: жер бетинин деңгээлинде жайгашкан расположенный на уровне поверхности, жер бетинен жогору көтөрүлгөн;

2) конуу жана көтөрүлүү аймагы: чейин тактык менен өлчөмдөр, эңкейиши, бетинин түрү, көтөрүмдүүлүгү тоннага (1000 кг);

3) FАТО аймагы: FАТО тиби, жүздөн бир градуска чейин чыныгы й пеленг, номер белгилеген (эгер каралса), узундугу жана туурасы жакынкы метрге же футка, эңкейиши, жер бетинин тиби;

4) коопсуздук аймагы: узундугу, туурасы жана жер бетинин тиби;

5) тик учактар үчүн РЖ жана тик учактар үчүн айдоо маршруту: белгилөө, туурасы, жер бетинин тиби;

6) перрон: жер бетинин тиби, тик учактардын токтоочу жайы;

7) тоскоолдуктары жок тилке: узундук, жер бетинин профили;

25. конууга кирүү схемалары үчүн визуалдык каражаттар, маркирлөө жана тик учактар, тик учактарды айдоо маршруттары жана тик учактардын токтоочу жайлары үчүн FАТО, TLOF, РД жарыктары.

26. Жабдылган вертодромдогу ар бир курулуш үчүн төмөнкү кошумча маалыматтар тиешелүү түрдө өлчөнөт же сыпатталат: прибордук конуу системасын (ILS) түзгөн курстук жана глиссаддык радиомаяктардын ортосундагы аралык эң жакын метрге же футка чейин же азимуталдык жана конуунун микротолкундуу тутумунун бийиктик (MLS) антенналары жана TLOF же FATO тиешелүү четтери менен.

27. Конуу жана көтөрүлүү аймагынын геометриялык борборунун географиялык координаттары жана/же конууга кирүүнүн акыркы этабынын жана учуу аймагынын ар бир босогосу (зарыл болсо) өлчөнөт жана КР ЖАО га градус, мүнөт, секунд жана секунданын жүздөн бир бөлүгү менен берилет.

28. Тик учактар үчүн РЖ нун тиешелүү октук сызыгынын чекиттеринин географиялык координаттары жана тик учактар ​​үчүн айдоо каттамдары градус, мүнөт, секунд жана секунданын жүздөн бир бөлүгү менен өлчөнөт жана Кыргыз Республикасынын ЖАО га билдирилет.

29. Тик учактын ар бир токтоочу жайынын географиялык координаттары өлчөнөт жана Кыргыз Республикасынын ЖАО ынаа градус, мүнөт, секунд жана секунданын жүздөн бир бөлүгү менен берилет.

30. Түйүндүк диспетчердик райондо (2-район) жана вертодромдо (3-район) тоскоолдуктардын географиялык координаттары ченелет жана КР ЖАО ына градус, мүнөт, секунд жана секунданын ондон бир бөлүгү менен берилет. Мындан тышкары, КР ЖАО ына тоскоолдуктардын максималдуу ашуусунун мааниси, түрү, маркирлөөсү жана жарык коргоосу (эгерде бар болсо) кабарланат.

 

§5. Жарыяланган аралыктар

31. Вертодром үчүн тиешелүү учурларда эң жакынкы метрге же фут ка чейинки тактык менен төмөнкү аралыктар жарыяланат:

1) жеткиликтүү учуу аралыгы,

2) үзгүлтүккө учураган учуунун жеткиликтүү аралыгы ,

3) жеткиликтүү конуу аралыгы.

 

§6. КР ЖАО менен аэродромдун колдонуучусу ортосундагы координациялоо

 

32. Учуу алдындагы эң акыркы маалыматты берүүгө жана учуу маалыматка болгон муктаждыкты канааттандырууга мүмкүндүк берген маалыматтардын КР ЖАО тарабынан өз убагында алынышын камсыз кылуу үчүн вертодромдун колдонуучусу КР ЖАО нын жооптуу органына токтоосуз түрдө билдирет:

1) вертодромдогу шарттар тууралуу маалыматты;

2) алар жооптуу болгон жабдуулардын, кызматтардын жана навигациялык каражаттардын тиешелүү комплекстеринин эксплуатациялык абалы жөнүндө маалымат;

3) эксплуатациялык көз карашта маанилүү деп эсептелген ар кандай башка маалыматтарды.

33. Аэронавигациялык тутумга өзгөртүүлөрдү киргизүүнүн алдында вертодромдун колдонуучусу жарыялоо үчүн арналган тиешелүү материалды даярдоо, тариздөө жана чыгаруу үчүн КР ЖАО ына зарыл болгон убакытты эске алат. Өз ара аракеттенүү технологиясы бул маалыматты КР ЖАО ына өз убагында берүүнү камсыз кылуу үчүн кызыкдар кызматтардын ортосундагы аракеттердин тыгыз координациясын камсыз кылат.

34. Карталар жана/же автоматташтырылган навигация системалары үчүн аэронавигациялык маалыматтын өзгөртүүлөрү өзгөчө мааниге ээ жана АПКР-15 те көрсөтүлгөндөй, аэронавигациялык маалыматты жөнгө салуу жана көзөмөлдөө (AIRAC) тутуму аркылуу кабарланууга тийиш. Жооптуу вертодром кызматтары КР ЖАО ына баштапкы маалымат/маалыматтар менен камсыз кылууда почта жөнөтүү үчүн зарыл болгон 14 күндү гана эмес, ошондой эле эл аралык деңгээлде AIRAC тутуму боюнча алдын ала аныкталган жана макулдашылган күчүнө кирүү даталарын да эске алат.

35. КР ЖАО ына берүү үчүн жооптуу вертодромдук кызматтар аэронавигация маалыматтарынын тактыгына жана бүтүндүгүнө болгон талаптарды эске алат.

 

§7. Куткаруу жана өрт менен күрөшүү

 

36. Куткаруу жана өрт менен күрөшүү бөлүгүндө вертодромдогу тик учактар үчүн камсыз кылынган коргоонун деңгээли жөнүндө маалымат берилет.

37. Демейде вертодромдо камсыз кылынган коргоо деңгээли, адатта, вертодромдо болгон өрт өчүрүүчү каражаттардын түрлөрүнө жана санына шайкеш келген куткаруу жана авариялык-куткаруучу жана өрткө каршы кызматынын категориясы катары көрсөтүлүшү керек.

38. Куткаруу жана өрт менен күрөшүү үчүн вертодромдо адатта камсыз кылынган коргоо деңгээлинин өзгөрүшү КР ЖАО ына жана зарыл болгон учурда аба кыймылынын кызматтарына жеткирилет, алар учуп келүүчү жана учуп бара жаткан учактарды зарыл болгон маалымат менен камсыздай алат. Мындай өзгөртүү алынып салынганда, жогорудагы кызматтар тиешелүү түрдө кабарланат.

39. Өзгөртүү вертодромдогу авариялык-куткаруу жана өрткө каршы кызматтардын жаңы категориясы катары чагылдырылышы керек.

 

3 - глава. Вертодромдун физикалык мүнөздөмөлөрү

§1. Жер бетинин деңгээлиндеги вертодромдор

 

40. Вертодромдо жер бетинин деңгээлинде конууга кирүүнүн акыркы этабы жана учуп чыгуу (FATO) бир аймагы каралат.

41. FATO аймагы:

1) камсыз кылат:

а) функционалдык максатта керек болуп анын үстүндө жайгашкан маанилүү объекттерден башка тоскоолдуктары жок, жетиштүү өлчөмү жана конфигурациясы бар жана конууга кирүүнүн акыркы этабында жана учуп чыгуунун баштапкы этабында тик

 учактын ар бир бөлүгүн белгиленген процедураларга ылайык кармоону камсыз кылган аймакты.

Маанилүү объекттер болуп учуулардын коопсуздугун сактоо максатында керектүү визуалдык куралдар (мисалы, жарык берүүчү техникалык жабдуулар) же башка объекттер (мисалы, өрткө каршы тутумдар).

б) ал катуу болгондо винттен келген агымдын таасирине туруктуу болгон жер бети;

- TLOF менен айкалышкан учурда, ал TLOF менен чектеш, аны менен бир деңгээлде турат, күтүлгөн жүктөргө туруштук берүүгө мүмкүндүк берүүчү көтөрүү жөндөмдүүлүгүнө ээ жана эффективдүү дренажды камсыз кылат; же

- эгер ал TLOF аймагы менен айкалышпаса, анда аргасыз конуу учурунда, анда эч кандай коркунуч булактары жок болот.

Туруктуулук негизги винттен келген агымдын таасири жер бетинин начарлашына же катуу нерселердин бөлүнүшүнө алып келбегендиги менен мүнөздөлөт.

2) коопсуздук аймагына байланыштуу.

42. Вертодромдо бети сөссүз катуу болушунун кереги жок болгон бир FATO аймагы каралат.

FATO аймагы учуу үчүн же рулеждик тилкелерде же аларга жакын жайгашат.

43. FATO аймагынын минималдуу өлчөмдөрү:

1) ал 1 – класстагы учуучу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактардын колдонуусу үчүн арналган учурда:

a) тик учактарды учууда колдонуу боюнча колдонмосунда (РЛЭ) белгиленген FATO аймагы же кайсынысы чоңураак болгонуна жараша 1,5 эсептик D арналган тик учактарга учуп чыгуу процедурасын аткаруу үчүн үзгүлтүккө учураган учуу аралыгына (RTOD) барабар узундук;

b) туурасы тик учактын РЛЭ белгиленген FATO аймагы же кайсынысы чоңураак болгонуна жараша 1,5 эсептик D арналган тик учактарга учуп чыгуу процедурасын аткаруу үчүн зарыл болгон туурасына туура келет.

2) ал 1 – класстагы учуучу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактардын колдонуусу үчүн арналган учурда анда алар төмөнкү маанилердин кичинесине туура келет:

a) эсептелген D диаметринин 1,5ине барабар тегерек чийүү мүмкүн болгон аймактын өлчөмү; же

b) конууга кирүү жана конуу багыты боюнча чектөөлөр болгондо талапка ылайык келүү үчүн жетиштүү кеңдиктеги аймактын өлчөмү, бирок эсептик тик учактын жалпы туурасынан 1,5 эседен кем эмес.

44. FATO аймагында жайгашкан маанилүү объекттер FATO аймагынан 5 см ашык ашкан учурда горизонталдык тегиздиктен чыкпайт.

45. FATO аймагынын бети катуу болгон учурда эңкейиш төмөнкүдөй болбош керек:

1) төмөн жакта 2) же 3) пунктчаларда каралган учурларды кошпогондо, ар кандай багытта 2 % ашпаш керек;

2) FATO аймагы узартылганда жана 1 – класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактардын колдонуусу үчүн арналган учурда, анын эңкейиши жалпысынан 3%дан жана жергиликтүү 5%дан ашпоого тийиш;

3) FATO аймагы узартылганда жана 1 – класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган гана тик учактардын колдонуусу үчүн арналган учурда, анын эңкейиши жалпысынан 3%дан жана жергиликтүү 7%дан ашпоого тийиш;.

46. FATO аймагын тик учактардын учууларды аткарууга терс таасирин тийгизүүчү айлана-чөйрөнүн (анын ичинде турбуленттиктин) таасирин максималдуу түрдө азайткандай кылып жайгаштырыш керек.

Е Турбуленттүүлүктү жумшартуу чаралары зарыл болгон, бирок ишке ашыруу мүмкүн болбогон учурларда, шамалдын айрым шарттарында иштетүүнүн чектөөлөрүн киргизүү талап кылынат.

47. Бети сөссүз катуу болушунун зарылчылыгы жок FATO аймагы коопсуздук аймагы менен курчалат.

48. Коопсуздук аймагы камсыз кылат:

1) функционалдык максаты боюнча анда жайгашкан маанилүү объекттерди кошпогондо, маневр жасоодо четтөөлөрдү компенсациялоо үчүн тоскоолдуксуз зона;

2) катуу болгондо, FATO аймагы менен чектеш жана аны менен бир деңгээлде болгон, негизги винттин агымына туруктуу жана эффективдүү дренажды камсыз кылган жердин бети.

FATO аймагын курчап турган коопсуздук аймагы, кайсынысы чоңураак болгонуна жараша (3-2- сүрөттү кара) 3 м же 0,25 D аралыкка FATO аймагынын контурунун чегинен созулуп жатат.

49. Жабдылган FATO аймагын курчаган коопсуздук аймагы созулуп жатат:

1) туурасынан кеткен багытта октук сызыктын ар бир тарабынан 45 м;

2) узунунан багыт боюнча FATO аймагынын чегинен 60 м.

Коопсуздук аймагы

Тик учактар үчүн тоскоолдуктар Үзгүлтүккө учураган учуу

жок тилке аймагы

 

3-1-сүрөт. Жабдылган FATO үчүн коопсуздук аймагы

50. Тик учактын учууларынын убагында коопсуздук аймагында кыймылдуу объекттердин болушуна жол берилбейт.

51. Коопсуздук аймагында жайгашкан маанилүү объекттер FATO аймагынын чегинен FATO аймагынын бетинен 25 см бийиктикте башталып жана 5 % градиент менен FATO аймагынан алыстап чыгуучу жердин бетинен чыкпайт.

52. Коопсуздук аймагынын бетинин өйдө карай жантаюу, ал катуу болгондо, FATO аймагынын чек арасынан багыт боюнча 4%дан ашпоого тийиш.

Коопсуздук аймагы = 3 м же 0,25 эсептик D

 

 

3-2-сүрөт FATO аймагы жана аны менен байланышкан коопсуздук аймагы

1. Вертодромдун 10 м аралыкка коопсуздук аймагынын четинен 45º өйдө карай жантаюу менен корголгон бир каптал бетинин болушу каралат (3-3-сүрөттү караңыз).

2. Вертодромдо 10 м аралыкта коопсуздук аймагынын четинен 45º өйдө карай жантаюу менен эки корголгон каптал бети менен камсыз болушу каралышы керек.

3. Корголгон каптал бетинен тоскоолдуктар өтпөйт.

 

Каптал бет

Шарттуу белгилер

Стандарт сунуштар

 

3-3-сүрөт. Жөнөкөй/татаал FATO коопсуздук аймагы жана каптал беттерди коргоо

 Бул диаграммаларда “FATO аймагы/коопсуздук аймагы/каптал беттери” сыяктуу бир катар конфигурациялар көрсөтүлгөн. Диаметралдык карама-каршы болбогон эки жер бетинен турган; же FATO аймагына түздөн-түз чектешкен, тоскоолдуктар жок (OFS) экиден ашык жер бетинен турган учуп чыгуу/учуп келүүнүн татаалыраак схемасы үчүн FATO аймагы менен жана/же коопсуздук аймагынын жана учуп чыгуу/учуп келүү беттеринин ортосундагы тоскоолдуктардын жоктугуна кепилдик берген тиешелүү жобо керек.

4. Тик учактар үчүн тоскоолдуктары жок тилке камсыз кылат:

1) функционалдык максаты боюнча ушул зонада жайгашкан маанилүү объекттерди кошпогондо, жетишерлик өлчөмдөрү жана конфигурациясы бар жана тик учактын горизонталдык учууда ылдамдатуу учурунда конструктивдүү тик учактын кармалышын камсыз кылган жана коопсуз ылдамдыкта бийиктикке жетүү үчүн бетине жакын;

2) Катуу болгон учурда, FATO менен чектеш, негизги винттин агымына каршы туруктуу жана аргасыз конуу учурунда коркунучтардын булактарынан таза жер бети.

5. Тик учактар ​​үчүн тоскоолдуксуз тилкелер каралган учурда, алар FATO аймагынын учунан тышкары жайгаштырылат.

6. Тик учактар ​​үчүн тоскоолдуктары жок тилкенин туурасы FATO аймагынын жана тиешелүү коопсуздук аймактын туурасынан кем болбошу керек. (3-2-сүрөттү караңыз.)

7. Тоскоолдуктары жок тик учак тилкеси бети катуу болгондо, ал жалпы өйдө жантаюусу 3% га барабар же жергиликтүү өйдө жантаюусу 5%дан ашкан, ал эми төмөнкү чеги FATO аймагынын чек арасы аркылуу өткөн горизонталдуу сызык болгон тегиздиктин үстүнөн чыгып кетпеши керек.

8. Абадагы тик учактардын коопсуздугуна потенциалдуу коркунуч туудурган тоскоолдуктардан таза тик учак тилкесинин чегинде жайгашкан объект тоскоолдук катары каралууга жана алып салынууга тийиш.

9. Конуу жана учуу аймагы (TLOF):

1) камсыз кылат:

a) жетиштүү өлчөмдөрү жана конфигурациясы бар жана тоскоолдуктары жок болжолдонгон багытка ылайык тейлөө үчүн TLOF аймагы арналган эң чоң тик учактын шассисин кармоону камсыз кылган аймакты;

b) жердин бети:

- белгиленген TLOF аймагына тик учактын келишинин күтүлгөн түрү менен байланышкан динамикалык жүктөмдү кабыл алууга мүмкүндүк бере турган жетиштүү көтөрүмдүүлүккө ээ;

- тик учактардын конуусуна же учуусуна терс таасирин тийгизе турган дөңчөлөрү жок;

- тик учактардын же адамдардын жылып кетүү мүмкүнчүлүгүн жокко чыгаруу үчүн жетиштүү тартуу мүнөздөмөсүнө ээ;

- негизги винттин агымынын таасирине туруктуу болуп саналат;

- тик учактын конуу жана учуп кетүү же токтоп туруу учурунда башкаруусуна жана туруктуулугуна терс таасирин тийгизбестен натыйжалуу дренажды камсыз кылат;

2) FATO аймагы менен же токтоочу жай менен байланышта болушу керек.

10. Вертодромдо бир TLOF аймагы каралат.

11. TLOF аймагы тик учактын шассиси FATO аймагынын же токтоочу жайдын чегинде жерге тийет же учуу FATO аймагынан же токтоочу жайдан башталат деп болжолдонгон бардык учурларда каралат.

12. TLOF аймагынын минималдуу өлчөмдөрү:

1) FATO аймагы 1 – класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган гана тик учактардын колдонуусу үчүн арналганда, тик учакты тейлөө үчүн болгон TLOF аймагы, тик учактын РЛЭ каралган белгиленген процедураларды аткаруу үчүн зарыл болгон өлчөмдө болушу керек.

2) FATO аймагы 2 же 3 – класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган гана тик учактардын колдонуусу үчүн же токтоочу жайда тургандарга арналганда:

a) конуу багытына карата чектөөлөр жок болгондо – өлчөмү, жок эле дегенде, 0,83 D диаметри менен тегеректи жайгаштыруу үчүн жетиштүү болушу керек:

- FATO аймагында – эсептелген тик учактын; же

- токтоочу жайда – аны тейлөө үчүн токтоочу жай арналган эң чоң тик учактын;

b) конуу багытына карата чектөөлөр болгондо – 62-пункттун 1), а) пунктчасында каралган талаптарды канааттандыруу үчүн жетиштүү туурасы болушу керек, бирок шассинин (UCW) эки эсе туурасынан кем эмес:

- FATO аймагында – эсептелген тик учактын; же

- токтоочу жайда – аны тейлөө үчүн токтоочу жай арналган эң чоң тик учактын.

13. Жер бетинен жогору көтөрүлүп турган вертодром үчүн TLOF аймагынын минималдуу өлчөмү, ал FATO аймагында жайгашкан учурда, диаметри 1 эсептик D кем эмес тегеректи жайгаштыруу үчүн жетиштүү болушу керек.

14. TLOF аймагында эңкейиш болбошу керек:

1) төмөндөгү 2) же 3) пунктчаларда каралган учурларды кошпогондо, ар кандай багытта 2 % дан ашуусу;

2) TLOF аймагы узартылган жана 1 – класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактардын колдонуусу үчүн арналган учурда анын жалпы эңкейиши 3% дан, ал эми жергиликтүү эңкейиши 5% дан ашпашы керек;

3) TLOF аймагы узартылган жана 2 же 3 – класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактардын гана колдонуусу үчүн арналган учурда анын жалпы эңкейиши 3% дан, ал эми жергиликтүү эңкейиши 7% дан ашпашы керек

15. TLOF аймагы FATO аймагынын чегинде жайгашкан учурда ал төмөнкүдөй жайгашышы керек:

1) FATO аймагынын борборунда жайгашышы керек; же

2) узартылган FATO аймагы үчүн FATO аймагынын узунунан огунун борборунда жайгашышы керек.

16. TLOF аймагы тик учактын токтоочу жайынын чегинде турган учурда, ал токтоочу жайдын борборунда жайгашат.

17. TLOF аймагы: конуу аймагы жайгашкан жерди, ал эми анын конфигурациясы болсо, маневр кылууга ар кандай чектөөлөрдү так көрсөткөн маркирлөө менен камсыз болот.

FATO аймагынын чегинде жайгашкан TLOF аймагы минималдуу өлчөмдөрдөн ашып кеткен учурда белгиленген жайгашкан жерди (TDPM)/тийген аймакты маркирлөөнү ушул эле учурда шассини кармоону TLOF аймагынын чегинде жана тик учакты FATO аймагынын чегинде кармоону камсыз кылуу менен жылдырса болот.

18. Узартылган FATO/TLOF аймагында 1 – класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган учурларда бир нече TDPM камтылса, бир убакта бир гана TDPM колдонулушуна чараларды көрүү керек.

19. Альтернативдүү TDPM каралган жерлерде, аларды шассини (TLOF аймагынын чегинде) жана тик учакты (FATO аймагынын чегинде) кармоо камсыз болгондой кылып жайгаштыруу керек.

Үзгүлтүккө учураган учуу же конуу аралыгынын эффективдүүлүгү тик учактын учуу же конуу үчүн туура жерде жайгашышына жараша болот.

20. Тосмо торлор же тосмо текчелер сыяктуу коопсуздукту камсыз кылуучу түзүлүштөр жер бетинен өйдө көтөрүлгөн вертодромдун чеги боюнча жайгаштырылат, бирок TLOF аймагынын салыштырмалуу бийиктигинен ашпайт.

21. Тик учактар үчүн РЖ:

1) камсыз кылат:

a) тоскоолдуктары жок, тейлөө үчүн ушул РЖ арналган, туурасы дөңгөлөктүү шассиси менен эң чоң тик учактын шассисин кармоону камсыз кылуу үчүн жетиштүү болгон аймакты;

b) төмөнкүдөй жердин бети:

- бул тик учактарды айдоо учурундагы жүгүн көтөрүү үчүн жетиштүү көтөрүмдүүлүккө ээ болгон, аларды тейлөөгө арналган РЖ жер бети;

- тик учактардын жерде жүрүүсүнө терс таасирин тийгизе турган дөңчөлөр жок болсо;

- негизги винттин агымынын таасирине туруктуу болуп саналат;

- дөңгөлөктүү тик учактын өз күчү менен маневр жасаган же токтогон учурда башкаруусуна же туруктуулугуна терс таасирин тийгизбестен эффективдүү дренажды камсыз кылат;

2) айдоонун каттамы менен байланышы керек.

22. Тик учак үчүн РЖ нун минималдуу туурасы төмөндөгү өлчөмдөрүнүн эң кичинеси болуп саналат:

1) бул РЖ аны тейлөө үчүн арналган эң чоң тик учактын шассисинин (UCW) эки эсе туурасынын; же

2) 74 – пункттун 1) пунктчасында белгиленген талаптарга жооп берген туурасынын.

76. РЖ нун туурасынан эңкейиши 2%дан, ал эми узунунан кеткен эңкейиши 3%дан ашпоого тийиш.

РЖ

Жер үстүндөгү айдоо каттамы = 1,5 х эң чоң габариттик туурасы

 

 

Рис.3-4 – сүрөт. РЖ/тик учактар үчүн жер үстүндөгү айдоо каттамы

77. Тик учактар үчүн айдоо каттамы камсыз кылат:

1)    тик учактардын кыймылы үчүн арналган, тоскоолдуктар жок, алардын функционалдык максаттары боюнча анда жайгашкан, туурасы эң чоң тик учакты кармоону камсыз кылуу үчүн жетиштүү болгон маанилүү объекттерди кошпогондо. ушул айдоо каттамын тейлөөгө арналган аймакты;

2)    эгерде ал катуу болгон болсо, негизги винттин агымынын таасирине туруктуу болгон жердин бетин:

a)    ал РЖ менен айкалышканда:

-       ал РЖ суна чектеш жана аны менен бир деңгээлде жайгашат;

-       операцияларды аткаруу үчүн коркунуч туудурбайт;

-       эффективдүү дренаж камсыз кылат.

b)    ал РЖ менен айкалышпаган жана тоскоолдуктары учурда – аргасыз конуу аткарылган учурда.

78. Тик учактар ​​менен операцияларды аткарууда айдоо каттамында кандайдыр бир кыймылдуу объекттердин болушуна жол берилбейт.

79. Айдоо каттамынын үстүнкү бети катуу болгондо жана ал РЖ менен айкалышкан учурда жүрүүчү жолго тегиз болгондо, РЖ дун четинен башка тарапка карай кайчылаш эңкейиш 4%дан ашпоого тийиш.

1.    Тик учактар үчүн жер үстүндөгү айдоо каттамынын туурасы аны тейлөөгө арналган жана РЖ октук сызыгы менен өткөн эң аз дегенде эң чоң тик учактын габариттик туурасынан бир жарым эсе чоң (3-4 – сүрөттү кара).

81.Тик учактардын жер үстүндөгү каттамында жайгашкан маанилүү объекттер:

1)    тик учактар үчүн РЖ нун четинен башка тарапка 50 см ден аз аралыкта жайгашат;

2)    тик учактын РЖнун четинен 50 см аралыкта башталган, РЖ нун бетинен 25 см бийиктикте жайгашкан жана 5% градиенти менен РЖ нан башка тарапка өйдө көтөрүлүп жаткан жердин чегинен ашпайт;

82. Тик учактын аны тейлөөгө арналган аба айдоо каттамынын минималдуу туурасы эң чоң тик учактын эки эсе чоң габариттик туурасына барабар.

83. Эгер алар жер үстүндө да, абада да айдоо мүмкүнчүлүгүн камсыз кылуу максаты менен РЖ менен айкалышкан болсо (3-5 – сүрөттү кара):

1)    тик учактардын аба айдоо каттамы РЖ нун борбору менен өтөт;

2)    тик учак үчүн айдоо каттамында жайгашкан маанилүү объекттер:

a)    тик учактар үчүн РЖ нун четинен башка тарапка 50 см аралыкта жайгашпайт;

b)    тик учактын РЖнун четинен башка тарапты карай 50 см аралыкта башталган, РЖ нун бетинен 25 см бийиктикте жайгашкан жана 5% градиенти менен РЖ нан башка тарапка өйдө көтөрүлүп жаткан жердин чегинен ашпайт.

 

 

Айдоонун аба каттамы = 2 х эң чоң габариттик туурасы

 

 3-5 - сүрөт. Айдоонун аба каттамы жана айдоонун айкалышкан каттамы/тик учактар үчүн РЖ

84. Айдоонун аба каттамы РЖ менен айкалышпаган учурда, бул тик учактарды тейлөөгө арналган ушул каттам, анын беттери тик учактардын конуусу үчүн белгиленген эңкейиштерди чектөөлөрүнөн ашпоого тийиш. Кандай болгон күндө да, туурасынан кеткен эңкейиш 10% дан ашпашы керек жана узунунан эңкейиш 7% дан ашпоого тийиш.

85. Тик учактын токтоочу жайы:

1)    камсыз кылат:

a)    токтоочу жайдын чегинде турган учурда, бул токтоочу жай тейлей турган, өлчөмү жана конфигурациясы эң чоң тик учактын ар бир бөлүгүн кармоону камсыз кылуу үчүн жетиштүү болгон, тоскоолдуктары жок аймакты;

b)    жер бети, мындай:

-       негизги винттин агымынын таасирине туруктуу болуп саналат;

-       тик учактардын маневрлөөсүнө терс таасирин тийгизе турган дөңчөлөрү жок;

-       күтүлгөн жүктөмгө туруштук берүүгө жетиштүү көтөрүмдүүлүккө ээ;

-       тик учактардын же адамдардын тайып кетүүсүнө жол бербөө үчүн жетиштүү кармагыч мүнөздөмөлөргө ээ;

-       дөңгөлөк шассиси менен тик учактын башкаруусуна жана туруктуулугуна терс таасирин тийгизбестен, өз күчү менен маневр жасаганда же токтогондо эффективдүү дренажды камсыз кылат;

2)    коргоочу аймак менен байланышта болушу керек.

86. Тик учактын токтоочу жайынын минималдуу өлчөмдөрү туура келет:

1)    бул токтоочу жай тейлей турган диаметри 1,2 D болгон эң чоң тик учактын тегерегине; же

2)    бул токтоочу жай тейлей турган, маневр жасоодо жана тик учакты берилген пунктка алып келүүдө чектөөлөр болгондо - 85-пункттун 1) а) пунктчасынын талабын аткаруу үчүн жетиштүү туурасы, бирок ал эң чоң тик учактын жалпы туурасынан 1,2 эседен кем эмес.

Аркылуу айдоо максаттарына гана колдонууга арналган тик учактын токтоочу жайы үчүн 85-пункттун 1), а) пунктчасына ылайык колдонулат,1,2 D туурасынан кем, бирок кармоону жана бардык зарыл болгон функцияларын аткарууну камсыз кылат.

Жерде бурулуу максатында колдонууга арналган тик учактын токтоочу жайына, минималдуу өлчөмдөргө өндүрүүчүнүн бурулуш радиусунун маалыматтары таасир этиши мүмкүн жана алар 1,2 D ашуусу мүмкүн.

87. Тик учактын токтоочу жайынын каалаган багытта орточо эңкейиши 2%дан ашпоого тийиш.

88. Ар бир токтоочу жайга тик учактын абалын так көрсөтүү үчүн алдын ала белгиленген жайгашуу маркирлөө менен белгиленет, ал эми анын формасы маневр жасоодогу бардык чектөөлөрдү чагылдырат..

89. Токтоочу жайдын айланасында үстү катуу болууга тийиш эмес коргоочу аймагы жайгашат.

90. Коргоочу аймак камсыз кылат:

a)    функционалдык маанисине байланыштуу бул аймакта жайгашууга тийиш болгон маанилүү объекттерди кошпогондо, тоскоолдуктары жок аймак;

b)    ал катуу болгон учурда, негизги винттин агымынын таасирине туруктуу болгон, аны менен бир деңгээлде жайгашкан, токтоочу жайга чектеш жана эффективдүү дренаж камсыз кылуучу жердин бети.

91. Коргоо аймагы бурулуу үчүн арналган токтоочу жай менен байланышкан учурда, ал токтоочу жайдан тышкары 0,4 D аралыкка чейин созулат. (3-6-сүрөттү караңыз).

92. Коргоо аймагы аркылуу айдоо үчүн арналган токтоочу жай менен байланышкан учурда, токтоочу жай менен коргоо аймагынын минималдуу туурасы тиешелүү аркылуу айдоо каттамынын туурасынан кем эмес болууга тийиш (3-7 жана 3-8-сүрөттөрдү караңыз).

93. Коргоо аймагы бир убакта колдонууга арналбаган токтоочу жай менен байланышкан учурда (3-9 жана 3-10-сүрөттөрдү караңыз):

1)    чектеш токтоочу жайлардын коргоо аймактары бири-бирине дал келиши мүмкүн, бирок алардын өлчөмү чектеш унаа токтоочу жайлардын эң чоңу үчүн белгиленген коргоо аймагынан кем эмес;

2)    чектеш пайдаланылбаган токтоочу жайда кыймылсыз объект болушу мүмкүн, бирок ал толугу менен ушул токтоочу жайдын чегинде болот.

Бир убакта чектеш токтоочу жайдын бирөө гана колдонулуп жатканынын кепилдиктерин камсыз кылуу үчүн, учкучтар үчүн AIP көрсөтмөсүндө бул токтоочу жайларды колдонууга чектөө коюлганы жөнүндө так күбөлөндүрүлөт.

94. Тик учактардын учуулары убагында коргоо аймагында кыймылдуу объекттердин болушуна жол берилбейт.

95. Коргоо аймагында жайгашкан маанилүү объекттер:

1)    эгерде алар тик учактын токтоочу жайынын борборунан 0,75 D кем аралыкта жайгашса, борбордук аймактын бетинен 5 см жер бетинен чегинен чыгууга болбойт;

2)    тик учактын токтоочу жайынын борборунан 5% градиент менен башка тарапка өйдө көтөрүлүп, эгерде алар 0,75 D жана тик учактын токтоочу жайынын борборунан андан көбүрөөк аралыкта жайгашкан болсо, борбордук аймактын бетиинен 25 см бийиктиктеги бетинен ары чыкпайт.

96. Ал катуу болгондо, коргоо аймагынын бетинин өйдөгө карай жантаюусу токтоочу жайдын чегинен багытта 4% дан ашпайт.

97. FATO аймагы УКТне же РЖна жакын жайгаштырылганда жана ВМШ шарттарында бир убакта учуулар пландаштырылып жаткан учурларда, УКТ же РЖ чеги менен FATO аймагынын ортосундагы аралыгы 3-1 – таблицада көрсөтүлгөн тиешелүү өлчөмдөн кем эмес болуп саналат.

98. FATO аймагы жайгашпайт:

1)    кыймылдаткычтын реактивдүү агымы катуу турбуленттүүлүккө алып келиши мүмкүн болгон РЖ кесилиштеринин же күтүү жайлардын жанында; же

2)    аба кемесинин куюнунун пайда болуу ыктымалдыгы бар аймактарга жакын жерде.

Таблица 3-1.

Бир убактагы операциялар учурунда FATO үчүн минималдуу коопсуз аралыктар

Токтоочу жайдын баары иштетилет

Айдоонун аба каттамы

 

3-6 – сүрөт. Бурулууну аткарууга арналган токтоочу жайлар (айдоонун аба каттамдары): бир убакта колдонуу

3-7 - сүрөт. Жерде аркылуу айдоого арналган токтоочу жайлар (РЖ менен/жер үстүндөгү айдоо каттамы менен): бир убакта пайдалануу

3-8 – сүрөт. Аба аркылуу айдоого арналган токтоочу жайлар (айдоонун аба каттамы менен): бир убакта пайдалануу

Иштетилип жаткан токтоочу жайлар

кыймылсыз объект

Айдоонун аба каттамы

 

 

3-9 - сүрөт. Бурулууну аткарууга арналган (айдоонун аба каттамы менен): бир убакта эмес колдонуу – иштетилип жаткан сырткы токтоочу жайлар

Иштетилип жаткан токтоочу жайлар

кыймылсыз объект

Айдоонун аба каттамы

3-10 - сүрөт. Бурулууну аткарууга арналган (айдоонун аба каттамы менен): бир убакта эмес пайдалануу – иштетилип жаткан ички токтоочу жайлар

 

§2. Жер бетинен жогору көтөрүлгөн вертодромдор

 

99.    Жер бетинен жогору көтөрүлгөн вертодромдордун ар кандай элементтерин долборлоо аспектилери персоналдын, кардын, жүктүн, май куюучу жана өрт өчүрүүчү жабдуулардын ж.б. болушуна байланыштуу кошумча жүктөмдү эске алат.

100.FATO аймагын тик учактардын учууларды аткаруу иштерине терс таасирин тийгизиши мүмкүн боло турган FATO аймагынын үстүндө (анын ичинде турбуленттикте) турган чөйрөнүн таасирин азайта тургандай жайгаштырылышы керек.

101.TLOF аймагы динамикалык жүктөмдү көтөрө алат.

102.TLOF аймагы жердин таасирин камсыз кылат.

103.Функционалдык максаты боюнча ал жерге жайгаштырылууга тийиш болгон морт объекттерди кошпогондо, TLOF аймагынын чек арасынын айланасында эч кандай кыймылсыз объекттерге жол берилбейт.

104.Бардык 1D же андан чоңураак көлөмү бар TLOF аймагы же, 16,0 м ден көбүрөөк D маанисине ээ, тик учактар тарабынан колдонууга арналган, функционалдык максаттары TLOF аймагынын чегинде жайгаштырууну талап кылынган, тоскоолдуктары жок сектордо орнотулган объекттердин бийиктиги 25 см. ден ашпайт.

105.Бардык 1D же андан чоңураак көлөмү бар TLOF аймагы же, 16,0 м ден көбүрөөк D маанисине ээ, тик учактар тарабынан колдонууга арналган, функционалдык максаттары TLOF аймагынын чегинде жайгаштырууну талап кылынган, тоскоолдуктары жок сектордо орнотулган объекттердин салыштырмалуу бийиктиги мүмкүн болушунча аз болушу керек жана эч кандай шартта 15 см ашпоого тийиш.

106.Бардык 16,0 м же азыраак D маанисине ээ, тик учактар тарабынан колдонууга арналган, же 1D же андан азыраак көлөмү бар TLOF аймагы, функционалдык максаттары TLOF аймагынын чегинде жайгаштырууну талап кылынган, тоскоолдуктары жок сектордо орнотулган объекттердин бийиктиги 5 см. ден ашпайт.

25 смден аз бийиктикте орнотулган жарык берүүчү жабдуулар орнотулганга чейин жана орнотулгандан кийин визуалдык сигналдардын жетиштүүлүгүнө сертификатталат.

107.Функционалдык максаты боюнча аларды TLOF аймагынын ичинде жайгаштырууну талап кылган объекттердин (мисалы, жарык берүүчү жабдуулар же тармактар) салыштырмалуу бийиктиги 2,5 смден ашпайт. Мындай объекттер тик учактар үчүн коркунуч туудурбаса гана болот.

Потенциалдуу кооптуу объекттердин мисалдары болуп тайгалануучу шасси менен жабдылган тик учактардын динамикалык оодарылышына алып келиши мүмкүн болгон торлор же палубанын чыгып турган бекиткич элементтери саналат.

108.Тосмо торлор же тосмо текчелер сыяктуу коопсуздукту камсыз кылуучу түзүлүштөр, бирок TLOF аймагынын салыштырмалуу бийиктигинен ашпайт.

109.TLOF аймагынын бети тик учактардын жана персоналдын тайгаланышына каршылык көрсөтөт жана суу толушун болтурбоо максаты менен эңкейүүгө ээ.

 

§3. Кемелердин палубаларынын үстүндөгү вертопалубалар жана вертодромдор

 

110.Курулуштарда жайгашкан жана тоо-кен казып алуу, изилдөөлөрдү жүргүзүү, курулуштарды куруу сыяктуу максаттарда пайдаланылуучу вертопалубаларга, ошондой эле вертодромдордун палубаларына коюлган талаптар 14-тиркемеде келтирилген (II томе, Вертодромдорду долбоорлоо жана эксплуатациялоо, ИКАО).

 

4-глава. Вертодромдордун тоскоолдуктарын чектөө жана жок кылуу

 §1. Вертодромдордун тоскоолдуктарын чектөөнүн беттери жана секторлору

111.Коопсуздук аймагынын чегинен көтөрүлгөн, FATO аймагынын борбору аркылуу өтүүчү алардын октук сызыгына симметриялуу жайгашкан жантаюу тегиздиги же тегиздиктердин айкалышы. Беттердин сыпатталышы 4-1, 4-2, 4-3 жана 4-4 – сүрөттөрдө берилген. Беттердин өлчөмдөрү жана эңкейиштери 4-1-таблицада көрсөтүлгөн.

112.Конууга кирүү бетинин чектерине кирет:

1)    коопсуздук аймагынын сырткы чегинин жанында горизонталдуу жайгашкан, FATO аймагынын жана коопсуздук аймагынын белгиленген минималдуу туурасына мааниси боюнча барабар, конууга кирүү бетинин октук сызыгына перпендикуляр болгон ички чек ара;

2)    ички чек аранын учунан башталган эки каптал чек:

a)    FATO аймагынын октук сызыгын камтыган вертикалдык тегиздиктен белгиленген өлчөмдө бир калыпта четтөө менен конууга так эмес кирүү үчүн жабдылган FATO аймагы үчүн;

b)    FATO аймагынын октук сызыгын камтыган вертикалдык тегиздиктен белгиленген өлчөмдө бир калыпта четтөө менен конууга так эмес кирүү үчүн жабдылган FATO аймагы үчүн, FATO аймагынын үстүндө белгиленген бийиктикке чейин, андан кийин белгиленген өлчөмдө бир калыпта белгиленген акыркы туурасына чейин четтөө жана мындан кийин мындай туурасы менен конууга кирүү бетинин бетинин аягына чейин;

1)    FATO аймагынын ашуусунун үстүндөгү белгиленген бийиктикте горизонталдуу жайгашкан жана конууга кирүү бетинин октук сызыгына перпендикуляр болгон тышкы чеги.

113.Конууга кирүү бетинин чектерине кирет:

2)    коопсуздук аймагынын тышкы четинде горизонталдуу жайгашкан, FATO аймагынын жана коопсуздук аймагынын белгиленген минималдуу туурасына мааниси боюнча барабар, конууга кирүү бетинин октук сызыгына перпендикуляр болгон ички чек ара;

3)    ички чек аранын учтарынан башталып, FATO аймагынын октук сызыгы жаткан вертикалдык тегиздиктен белгиленген өлчөмдө бирдей четтеген эки каптал чектер;

4)    FATO аймагынын ашуусунун үстүндө 52 м (500 фут) белгиленген бийиктикте горизонталдуу жайгашкан жана конууга кирүү бетинин октук сызыгына перпендикуляр болгон тышкы чеги.

114.Ички чектин ашуусу конууга кирүү бетинин октук сызыгы өткөн ички чек аранын чекитиндеги FATO аймагынын ашуусуна барабар. 1 – класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактардын гана колдонуусу үчүн арналган вертодромдордо, жана тиешелүү ыйгарым укуктуу орган тарабынан жактырылгандан кийин жантайыңкы тегиздиктин көтөрүлүшүнүн башталышы түздөн-түз FATOнун үстүндө болушу мүмкүн.

115.Конууга кирүү бетинин жантаюу(лары) бетинин октук сызыгын камтыган вертикалдуу тегиздикте өлчөнөт.

116.Конууга кирүү бетинде бурулууну аткаруу үчүн тилке камтылган учурда, ал бет горизонталдык тегиздикте жаткан жана анын октук сызыгына тартылган нормалдарды камтыган татаал бет болуп саналат, ал эми бул октук сызыгынын жантайышы түз конууга кирүү бетине окшош болот.

117.Эгерде конууга кирүү бетинде бурулууну аткаруу үчүн тилке камтылган болсо, анда ал бирден ашык ийри тилкени камтыбашы керек.

118.Эгерде конууга кирүү бетинин ийри сызык тилкеси каралса, конууга кирүү бетинин октук сызыгына туура келген арканын радиусунун жана ички чек арадан келип башталган түз сызык тилкесинин узундугунун суммасы 575 м кем эмес болот.

119.Конууга кирүү бетинин октук сызыгынын багытындагы ар кандай четтөөлөр радиусу 270 мден аз болгон бурулууну аткарууга муктаждыкты жаратпай тургандай кылып эсептелинет.

120.Эгерде конууга кирүү бетинде бурулууну аткаруу үчүн тилке камтылган болсо, анда ал бирден ашык ийри сызык тилкени камтыбайт.

121.Эгерде конууга кирүү бетинде ийри сызык тилке каралган болсо, конууга кирүү бетинин октук сызыгына туура келген арканын радиусу менен ички чек арадан башталган түз сызык тилкесинин узундугунун суммасы 575 м кем болбошу керек.

122.Конууга кирүү бетинин октук сызыгынын багытындагы ар кандай четтөөлөр радиусу 270 мден аз болгон бурулууну аткарууга муктаждыкты жаратпай тургандай кылып эсептелинет.

123.Өтмө бет. Коопсуздук аймагынын каптал чегинде жана конуу/учууга чыгуу бетинин каптал четинин бир бөлүгүн бойлото жайгашкан жана 45 м (150 фут) алдын ала белгиленген бийиктикке чейин өйдө жана сыртка созулган татаал бет.

124.Өтмө беттин чеги болуп саналат:

1)    конуу/төмөнкү чектен белгиленген бийиктикте, учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин бетинин каптал чегиндеги чекиттен башталып, конуу/учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин каптал чеги боюнча ички чегине чейин ылдыйга FATO аймагынын октук сызыгына параллелдүү коопсуздук зонасынын каптал чеги боюнча конуу/ учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетине чейин созулган төмөнкү чек;

2)    4-1-таблицада көрсөтүлгөндөй, төмөнкү чектен жогору белгиленген бийиктикте жайгашкан жогорку чек.

125.Төмөнкү чек арадагы чекиттен ашуу:

1)    каптал чек арасы боюнча конууга кирүү/учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети ошол чекиттеги конууга кирүү/учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин бийиктигине барабар;

2)    коопсуздук зонасы боюнча конууга кирүү/учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин ички четинин ашуусуна барабар.

126.Өтмө беттин эңкейиши FATO аймагынын октук сызыгына тик бурчта вертикалдуу тегиздикте өлчөнөт.

127.Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети. Эңкейиш бет, беттердин айкалышы же, эгерде бурулуу жасалса, коопсуздук аймагынын учунан көтөрүлүп, FATO аймагынын борбору аркылуу алардын борбордук сызыгына симметриялуу болгон татаал бет.

128.Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин чек аралары болуп саналат:

1)    узундугу боюнча FATO аймагынын жана коопсуздук зонанын минималдуу белгиленген туурасына/диаметрине барабар, учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин октук сызыгына перпендикуляр жана коопсуздук аймагынын тышкы чегинде горизонталдуу жайгашкан ички чеги;

2)    ички чек аранын учтарынан башталып, FATO аймагынын октук сызыгы өткөн вертикалдык тегиздиктен белгиленген өлчөмдө бирдей четтеген эки каптал чектер;

3)    учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу аймагынын октук сызыгына перпендикуляр болгон жана FATO аймагынын ашуусунан 152 м (500 фут) белгиленген бийиктикте горизонталдуу жайгашкан сырткы чети.

129.Ички чектин ашуусу учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин октук сызыгы өткөн FATO аймагынын ашуусунун ички чек арасындагы чекиттеги бийиктигине барабар. 1-класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактардын колдонуусу үчүн арналган вертодромдордо, жана тиешелүү ыйгарым укуктуу орган тарабынан жактырылгандан кийин жантайыңкы тегиздиктин көтөрүлүшүнүн башталышы түздөн-түз FATO нун үстүндө болушу мүмкүн.

130.Эгерде тоскоолдуктары жок тилке каралса, учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин ички чегинин ашуусу тоскоолдуктары жок тилкенин октук сызыгында жайгашкан жердин эң бийик жеринде тоскоолдуктары жок тилкенин тышкы четинде жайгаштырылат.

131.Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин түз сызыктуу болгон учурда анын жантайышы ошол беттин октук сызыгын камтыган вертикалдуу тегиздикте өлчөнөт.

132.Эгерде учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети бурулуу аткаруу үчүн аянтын камтыса, анда бул бет горизонталдык тегиздикте жаткан жана анын октук сызыгына тартылган нормалдарды камтыган татаал бет болуп саналат, ал эми бул октук сызыктын жантаюусу учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин түз сызыктуу траекториясы боюнча эңкейишине окшош.

133.Эгерде учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети бурулуу тилкеси камтылса, анда ал бирден ашык ийри тилкени камтыбашы керек.

134.Эгерде учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин ийри тилкеси каралса, учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин октук сызыгына туура келген арканын радиусунун жана ички тараптан башталган түз сызыктуу тилкенин узундугунун суммасы 575 м ден кем эмес болушу керек.

135.Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бетинин октук сызыгынын багытындагы ар кандай четтөөлөр радиусу 270 м ден аз болгон бурулууга муктаждыкты жаратпай тургандай кылып эсептелинет.

 

§2. Тоскоолдуктарды чектөөлөргө талаптар

136.Төмөнкүдөй тоскоолдуктарды чектөө беттери вертодромдордо FATO аймагы үчүн визуалдык тилкенин бетин колдонуу менен PinS чейин конууга кирүү процедурасы колдонулган вертодромдордо орнотулат:

1)    учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети,

2)    конууга кирүү бети,

3)    өтмө беттер.

137.136-пунктта көрсөтүлгөндөн башка вертодромдордо, анын ичинде визуалдык тилкенин бети каралбаган PinS конууга кирүү схемасын колдонгон тик учактар ​​үчүн жабдылбаган FATO аймагы үчүн төмөнкү тоскоолдуктарды чектөө беттери орнотулат:

1)    учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети,

2)    конууга кирүү бети.

138.Тоскоолдуктарды чектөө беттеринин эңкейиштери белгиленет, 4-1, 4-2, жана 4-6-таблицада көрсөтүлгөн маанилерден ашык эмес, ал эми алардын башка өлчөмдөрү кем эмес, жана 1-сүрөттө көрсөтүлгөндөй жайгашат.

139.Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети 4,5% градиенттүү жантаюу бар вертодромдор үчүн, эгерде тиешелүү ыйгарым укуктуу орган тарабынан бекитилген авиациялык изилдөөнүн натыйжасында тиешелүү тобокелдиктер жана алдын алуу чаралары талдоого алынган болсо, объекттерди тоскоолдуктарды чектөө бети аркылуу өткөрүүгө уруксат берилет.

140.Жаңы объекттерди курууга же 136 жана 137-пункттарда көрсөтүлгөн беттердин кайсынысынан болбосун жогору өлчөмүн көбөйтүүгө, алар учурдагы кыймылсыз объект менен жабылган же ыйгарым укуктуу орган тарабынан бекитилген аэронавигациялык изилдөөлөр объект коопсуздук денгээлин төмөндөтпөйт, тик учактын учууларынын үзгүлтүксүздүгүнө олуттуу таасирин тийгизбейт деп аныкталган учурларды кошпогондо, жол берилбейт.

141.136 жана 137-пункттарда көрсөтүлгөн беттердин кайсынысынын болбосун үстүндө турган объекттерди, эгерде алар учурдагы кыймылсыз объект менен жабылган же ыйгарым укуктуу орган тарабынан бекитилген аэронавигациялык изилдөөлөр объект коопсуздук денгээлин төмөндөтпөйт, тик учактын учууларынын үзгүлтүксүздүгүнө олуттуу таасирин тийгизбейт деп аныкталган учурларды кошпогондо, мүмкүн болушунча алып салуу керек.

142.Жер үстүндөгү вертодромдордо бир конууга кирүү жана учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети каралат. Тиешелүү ыйгарым укуктуу орган минимум катары төмөндөгү факторлорду эске алуу менен бир гана конууга кирүү жана учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети каралганда аэронавигациялык изилдөө жүргүзөт, ушул эле учурда, аз дегенде төмөнкү факторлор эске алынат:

1)    үстүндө учуу аткарылган облус/территория;

2)    тик учактын айланасындагы тоскоолдуктардын абалы жана кеминде бир корголуучу каптал бетинин бар болушу;

3)    учуу-техникалык мүнөздөмөлөр жана вертодромду колдонуучу тик учактардын колдонулушунун чектөөлөрү;

4)    жергиликтүү метеорологиялык шарттар, анын ичинде үстөмдүк кылган шамал.

143.Жер үстүндөгү вертодромдор үчүн шамал учурундагы учуу шарттарын болтурбоо, кайчылаш шамалдын таасирин азайтуу жана экинчи жолго өтүп кетүүнү камсыз кылуу үчүн эки конууга кирүү жана учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети и каралышы керек.

4-1-Таблица.

Бардык FATO аймактары үчүн тоскоолдуктарды чектөөлөрдүн беттеринин өлчөмдөрү жана эңкейиштери (визуалдык шарттар)

а) Тиешелүүлүгүнө жараша узундугу 3386 м, 1075 м жана 1220 м конууга кирүү жана учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу беттери эңкейишке жараша тик учакты FATO аймагынын чегинен 152 м (500 фут) бийиктикке алып келүү.

б) Күндүзгү учуулар үчүн негизги винттин 7 диаметрине же түнкү учуулар үчүн негизги винттин 10 диаметрине барабар жалпы туурасы.

4-1-таблицадагы эңкейиши градиент категориялары белгилүү бир учуу-техникалык мүнөздөмөлөр классы менен чектелбеши мүмкүн жана бир нече учуу-техникалык мүнөздөмөлөр класстарына колдонулушу мүмкүн. 4-1-таблицадагы эңкейиш градиентинин категориялары эксплуатациялык эңкейиш бурчтарына эмес, эң аз эсептик эңкейиш бурчтарына туура келет. Ал эми эңкейиш категориясы эреже катары 1-класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактар ​​үчүн; В эңкейиш категориясы – 3-класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактар ​​үчүн; C эңкейиш категориясы - 2-класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган тик учактар үчүн. Тик учактын колдонуучулары менен консультация вертодромдун айлана-чөйрөсүн жана ушул вертодром арналган тик учактын эң критикалык түрүн эске алуу менен колдонуу үчүн эң ылайыктуу эңкейиш категориясын аныктоого жардам берет.

Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу жана конууга кирүү беттери

Коопсуздук аймагы

1-эскертүү. Штрихтелген аймак коопсуздук аймактыкындай эле мүнөздөмөлөргө ээ

2-эскертүү Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу/конууга кирүү беттеринин борбордук окторунун ортосундагы бурч көрсөтмө катары гана көрсөтүлгөн

3-эскертүү Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу/конууга кирүү жылдырылган бети FATO аймагынын борбордук огунун айланасына бурулган

 

 

 

 

4-1- сүрөт. Тоскоолдуктарды чектөөлөрдүн беттери: Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу жана конууга кирүү бети

Түнкү шарттар үчүн 15% айырмачылык

Күндүзгү шарттар үчүн 10% айырмачылык

FATO аймагынын ашуусунун эңкейиш тегиздиги 152 м түзгөн аралык

Учуу/конууга кирүү учурундагы бийиктикти алуунун октук сызыгы

Коопсуздук аймагы

 

 

 

4-2- сүрөт. Учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу жана конууга кирүү бетинин туурасы

Өтмө беттери

 Учуу/конууга кирүү учурундагы бийиктикти алуунун бети

1-эскертүү Эгер жалгыз учуу/конууга кирүү учурундагы бийиктикти алуунун бети каралса өтмө бет коопсуздук аймагынын алыскы тарабына перпендикулярдуу жайгашат

2-эскертүү “Тик учактар”схемаларын түзүүнүн толук критерийлерин камтыйт

3-эскертүү Иллюстрация үчүн сүрөттө квадраттуу FATO аймагы көрсөтүлгөн. Тегерек FATO аймагынын жанында өтмө беттердин ылдыйкы жана үстүнкү четтери дагы тегерек болот.

 

4-3 - сүрөт. VSS колдонуу менен PinS чейин конууга кирүү процедурасын колдонуу учурунда FATO аймагынын өтмө беттери

Учуудагы чечим кабыл алуу чекити

Жогору көтөрүлгөн тегиздик

Тоскоолдуктун максималдуу жол берилген бийиктиги

Шарттуу белгилер: 1. РЛЭ ге ылайык резервдик учуп чыгуу схемасы

2. Учууга чечим кабыл алуу чекитинен кийинки учуп чыгуу

профили же бир кыймылдаткыч менен учуп чыгуу

3. Конууга кирүү же Учуудагы чечим кабыл алуу чекитинде кыймылдаткыч бузулганда үзгүлтүккө учураган учуп чыгуу

 

4-4-сүрөт. Тик учактар 1-класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрүнө ылайык учууларды аткарган ​​учурдагы жогорулатылган эңкейиш тегиздиктин мисалы;

Схемада көрсөтүлгөн иллюстрация конкреттүү профилге, учуу техникасына же тик учактын түрүнө мүнөздүү эмес жана жалпы мисал катары эсептелет. Конууга кирүү профили жана резерв схемасы боюнча учуу профили көрсөтүлгөн. Конкреттүү бир тик учак үчүн учуу боюнча колдонмодо 1-класстагы учуу-техникалык мүнөздөмөлөрү бар тик учактарды өндүрүүчүлөрүнүн тик учактарынын учуулары башкача көрсөтүлүшү мүмкүн.

Конууга кирүү/конуу профили учуунун профилине тетири юолушуна жол берилбейт.

Резервдик схеманы ишке ашыруу аймагы кошумча тоскоолдуктарды баалоого муктаж болот. Мындай баалоо үчүн талап кылынган аймактын өлчөмү тик учактын учуу-техникалык мүнөздөмөлөрү жана тик учактын колдонуусу боюнча Колдонмодогу чектөөлөрү менен аныкталат.

 

Минималдуу узундук 1075

 

4-5-сүрөт. Бардык FATO аймактары үчүн конууга кирүүнүн жана учуу учурунда бийиктикти алуунун ийри сызыктуу бети

Ийри сызыктуу жана түз сызыктуу тилкелердин ар кандай айкалыштары төмөндөгүдөй формула менен аныкталат:

S+R ≥ 575 жана жана R ≥ 270 м, кайда S = 305 м, кайда S – түз тилкенин узундугу, а R – бурулуунун радиусу. Ар кандай айкалыш ≥575 м алгылыктуу.

Ийри сызыктуу жана түз сызыктуу тилкелердин октук сызыгынын минималдуу узундугу колдонулган эңкейиштин бурчуна жараша 1075 м. Чоңураак маанилүү узундуктарды 4-1-таблицада караңыз.

Ийри сызык боюнча учуп баратканда тик учактын учуу мүнөздөмөлөрү төмөндөйт, ошондуктан ийри сызык башталганга чейин тик учактын ылдамдашы үчүн түз тилкени камсыз кылуу зарыл.

15-1-таблицага ылайык бирдиктүү сектор

 

а) Конууга кирүүнүн жана учуу учурунда бийиктикти алуунун бети, “A” эңкейиш профили: 4,5 % градиент

15-1-таблицага ылайык экинчи сектор

15-1-таблицага ылайык биринчи сектор

 

б) Конууга кирүүнүн жана учуу учурунда бийиктикти алуунун бети, “В” эңкейиш профили: 8 % жана 16% градиенттери

15-1-таблицага ылайык бирдиктүү сектор

 

в) Конууга кирүүнүн жана учуу учурунда бийиктикти алуунун бети, “C” эңкейиш профили: 12,5 % градиент

4-6-сүрөт. Эңкейиштин градиенттеринин ар кандай категориялары менен конууга кирүүнүн жана учуу учурунда бийиктикти алуунун беттери

144.Жер бетинен жогору көтөрүлгөн вертодромдордун тоскоолдуктарын чектөө беттери 136-140-пункттардагы жер үстүндөгү деңгээлдеги вертодромдорго коюлган талаптарга жооп берет.

145.Жогоруга көтөрүлгөн вертодром үчүн бир конууга кирүүнүн жана учуу учурунда бийиктикти алуунун бети каралат. Ошол эле учурда КР ЖАО бир гана конууга кирүүнүн жана учуу учурунда бийиктикти алуунун бети каралган учурда авиациялык изилдөө жүргүзөт, мында эң аз дегенде төмөнкү факторлор эске алынат:

1)    үстүндө учуу аткарылган облус/аймак;

2)    вертодромдун айланасындагы тоскоолдук чөйрөсү жана кеминде бир корголуучу каптал бети;

3)    вертодромду пайдаланган тик учактардын учуу-техникалык жана эксплуатациялык чектөөлөрү;

4)    жергиликтүү метеорологиялык шарттар, анын ичинде үстөмдүк кылган шамал.

146.Жогоруга көтөрүлгөн вертодромдор ​​үчүн конууга кирүүнүн жана учуу учурунда бийиктикти алуунун беттери шамалда учуу шарттарды болтурбоо, каптал шамалдын таасирин азайтуу жана экинчи айлампага өтүп кете турган мүмкүндүктү камсыз кылуу үчүн каралышы керек.

147.Так эмес жана/же конууга кирүү үчүн жабдылган FATO аймагы үчүн тоскоолдуктарды чектөөнүн төмөнкү беттери орнотулат:

1)    учуп чыгуу учурунда бийиктикти алуу бети,

2)    конууга кирүү бети,

3)    өтмө бети.

148.Тоскоолдуктарды чектөө беттеринин эңкейиштери 4-2 - 4-4-таблицаларда көрсөтүлгөн маанилерден ашпаган, ал эми башка өлчөмдөрү кем эмес белгиленет.

Октук сызыктын уландысы

 

Рис. 4-7. Жабдылган FATO үчүн учуу учурунда бийиктикти алуу бети

6 бурчу алдында конууга кирүү учурундагы профиль

Рис. 4-8. Конууга так кирүү үчүн жабдылган FATO үчүн конууга кирүү бети

4-9-сүрөт. Конууга так эмес кирүү үчүн жабдылган FATO үчүн конууга кирүү бети

Өтмө беттери

 Учуу/конууга кирүү учурундагы бийиктикти алуунун бети

1-эскертүү Эгер жалгыз учуу/конууга кирүү учурундагы бийиктикти алуунун бети каралса өтмө бет коопсуздук аймагынын алыскы тарабына перпендикулярдуу жайгашат

2-эскертүү “Тик учактар” тоскоолдуктарды чектөөлөрүнүн бетине болгон кошумча талаптар толук жазылат

4-10-сүрөт. Конууга так жана/же так эмес кирүү үчүн жабдылган FATO үчүн өтмө беттери

 

4-2Таблица.

Тоскоолдуктарды чектөөлөрдүн беттеринин өлчөмдөрү жана эңкейиштери.