ТАЛДЫ-СУУ АЙЫЛДЫК КЕӉЕШИ

ТОКТОМ

Талды-Суу айылдык кеңешинин XXVI чакырылыштагы 8 сессиясы

2013-жылдын 13-июну № 24

Талды-Суу айылдык кеңешинин Уставы жана айыл мыйзамы жөнүндө

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1. Талды Суу айыл Кеңешинин Уставы жана Айыл мыйзамы толуктоолор менен кабыл алынсын. t

2. Кабыл алынган Устав жана Айыл мыйзамы облусттук Юстиция башкармалыгынан каттоодон өткөрүлсүн.

З. Токтомду көзөмөлдөөнү өзүмө калтырам.

Кыргыз Республикасынын Ысык-Кол областы Туп району,Талды-Суу айыл округунун Кенешинин өз алдынча башкаруусунун «Айыл Мыйзамы»

Биз айылдык Кеңештин аймагында жашаган атуулдар, арабызда бузулгус биримдикти, ынтымакты, коомдук тартипти жана бейпилдикти орнотуу, айыл жергесинде турмуш тиричилик шартын жакшыртуу, ар-бир үй-булоонун тургундун бакубат жашоосун камсыздоону көздоп ушул өз, алдынча башкаруу коомдоштугун айыл жамаатын тузуу менен анын коомдук жашоосунун ыйык эрежелерин аныкталган ушул Увтавды айыд турмушунун негизги Мыйзамы катары кабыл алабыз.

Алдыга ыйык милдеттерди турмушка ашыруу максатында, биз эн оболу жалпы адамзатка тиешелүү ыймандуулук талаптарын, аймагыбызда жашаган баардык улуттардын окулдорунун каада-салттарынын асыл жактарын өзүнө камтыган айкөл Манас бабабыздын төмөндөгү жети осуятын тутуп, аларды бакубат турмушубузду курууда негизги курал жана каражатыбыз катары колдонобуз.

1. Элжурттун ажырагыс бүтүндүгү жана бир жакадан баш, бир женден кол чыгарган биримдиги;

2. Улуттар аралык ынтымак, достук жана кызматташтык;

3. Улуттук ар намыс жана атуулдук ариетт;

4. Арыбас мээнет, алдынкы өнөр , билим аркылуу бакубат дөлөт;

5. Гуманизм, айкөлдүк, кечиримдуулук;

6. Табият менен таттуу мамиледе болу;

7. Кыргыз мамлекетин чындоо жана коомдун карегиндей сактоо;

1.    Жалпы жоболор

2.     

Өз алдынча башкаруунун коомдоштугунун (мындан аары жамаатын) негизги мыйзамы болгон айыл мыйзамы төмөндөгүлөрдү аныктайт жана камтыйт:

-өз алдынча башкарууга отуунун негизги максаттарын ;

-өз алдынча башкаруунун негизги принциптерин;

-жамаатын мүчөлүгүнө кабыл алуунун жана андан чыгуунун негизги тартибин;

-жамаатын мүчөлөрүнүн укуктарын жана милдеттерин;

-жамаатын өз алдынча башкаруу органдарынын функцияларын;

-жергиликтүү маанидеги маселелерди чечүүгө жамаатын мүчөлөрүнүн катышуусу;

-өз алдынча башкаруу жамаатынын экономикалык жана финансылык негиздерин, коммуналдык (мындан аары ортолук) менчикке ээлик кылып, анны пайдалануунун жана башкаруунун тартибин ;

-жамаатын мүчөлөрүнүн журум-турумунун жана коомдук тартиптин эрежелерин жалпыга тишелүү ыймандуулуктун, моралдын, этиканын, улуттук каада-салттарын , асыл- адеп нормаларын;

-өз алдынча башкаруу органдары тарабынан жамаатын мүчөлөрүнө колдонулуучу сыйлык чараларын;

-айыл мыйзамын бузган жамааттын мүчөлөрүнө жана өз алдынча башкаруу органдарынын курамына жаза кору чаралары;

-айыл мыйзамын кабыл алуунун жана ага тузотуулорду киргизуунун тартибин;

-жамаатын турмушундагы мамлекеттик мыйзамдарына карама-каршы келбеген башка маселелерин.

II Жамааттын өз алдынча башкаруусун уюштуруунун негизги шарттары жана максаттары.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун уюштуруунун жана жүргүзүүнүн чегизги шарты - бул жамаатын жалпы мүчөлөрүнүн жергиликтүү маанидеги баардык коомдук пайдалануу маселелерин өз жоопкерчилигине алып аларды мыйзам чегинде өз алдынча чечүүгө жана башкарууга жондомдуулугу .

өз алдынча башкарууга отуу менен жамаат төмөндөгү максаттарды көздойт:

мамлекеттик жана анын органдарынын кийлигишуусун талап кылбаган жергиликтүү маанидеги баардык маселелерди шартка жараша өз алдынча турмушка ашыруу;

жергиликтүү маанидеги маселелерди көз карандысыз өз алдынча жана убагында чечип туру максатында айылдык кеңештин аймагындагы ондуруш каражаттарын, социалдык объектилерди жана башка материалдык байлыктарды малекеттик менчиктен ажыратып алуунун ошондой эле башка мулк ээлердин ыктыярдуу турдо Берген мулк байлыктарын откоруп алуунун негизинде жамааатын ортолук менчигин жана финансылык -экономикалык базасын тузуусун;

-айылдык кеңештин бюджетин өз алдынча тузууго толуктоого жана анны калктын мудоосун аткарууга жумшоого;

-жамаатын мучолорун өз алдынча башкаруу жана тарбиялоо ишине тартуу менен демократияны онуктуруп алардын ан-сезимин жана активдуулугун жогорулатууну;

жамаатын ар бир мучосунун материалдык байлыгын артыруу жашоо шартын жогорулатуу боюнча иштерди аткарууну;

Ш.Жамаатын өз алдынча башкаруусу принциптери

Жамаатын өз алдынча башкаруусу төмөндөгү принциптерде жургузулот: -жергиликтүү маселелерди чечуудо жамаатын өз алдынчалылыгы, өзун-өзу каржылоосу өзун-өзу камсыз кылуусу, өзун-өзу тарбиялоосу жана жонго салуусу;

-өз алдынча башкаруу органдарынын ишмердигинин жамааттын мучолору тарабынан көзомолго алынышы жана алардын Эл алдындагы жоопкерчилиги;

-жергиликтүү жана мамлекеттик кызыкчылыктагы маселелерди айкалаштырып чечуу максатында жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына берилген мамлекеттик кээ бир ыйгарым укуктарды колдонуу; -жамаатын өз алдынча башкаруусунун окулдук органы болгон айылдык кеңештин депутатарынын жамааттын мучолору тарабынанржашыруун жабык жана тике шайлануусу , ал эми анын аткаруучу тескоочу органы болгон айыл окмотунун жетекчилеринин жана кызматкерлеринин кызматка дайындалышы;

жергиликтүү өз алдынча башкарууну окулдук, аткаруучу - тескоочу жана аймактын коомдук өз алдынчап башкаруу органдарынын ыйгарым укуктары менен милдеттеринин чектелиши;

-жамаатын мүчөлөрүнүн мыйзамдуу укуктары менен кызыкчылыктарын корголушу;

-социалдык акыйкатуулуктун сакталышы ; - жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ичиндеги маалыммдуулугу, ачыктыгы, коомдук бирикмелер , уюмдар жана калктын кенири катмарлары менен тыгыз байланышы;

-жамаатын мүчөлөрүнүн чогулуштарда, элдик жыйындарда, айылдык кенеш менен айыл окмоттунун жыйналыштарында жергиликтүү маанидеги маселерди которуу жанапикир айтуу эркиндиги;

-өз алдынча башкаруу органдарынын жергиликтүү маанидеги маселелерди өздоруно ыйгарылган укуктардын чегинде өз алдынча чече алуусу; кабыл алынган чечимдердин негиздуулугу жана мыйзамдуулугу боюнча жамаатын жана мамлекеттин алдында жоопкерчилиги.

I .Жамаатын өз алдынча башкаруу органдары.

Жамаатын өз алдынча башкаруусу, анын төмөндөгү органдары аркылуу жузоого ашырылат:

-жамаатын мучолору тарабынан шайланган окулдук органы айылдык Кенеш;

-айылдык кеңештин аткаруучу-тескоочу органы-айыл окмоту; -аймактык коомдук өз алдынча башкаруу органдары(айылдардын өз алдынча башкаруу коммдук кенештеридурак жайлык жана кочо жана квартиралык комитеттер ж.б.

-аксакалдар соттору, коомдук тартипти коргоо конгундары; -жамаатын материалдык финансылык бйлыктарын пайдалануубоюнча көзомол тобу;

-жамаат туздон-туз өз алдынча башкарууну томондуугу демократиялык жолдор аркылуу турмушка ашырат: -жергиликтүү айылдык референдумдар; -жамаатын мүчөлөрүнүн курүйтайлары; -айылдык жыйындар , чогулуштар ж.б.

Жамаатын өз алдынча башкаруусунун окулдук жана аткаруучу-тескоочу органдарын уюштуруунун негизги тартиби жана иш-аракеттери , ошондой эле жергиликтүү айылдык референдумдардын жана жамаатын курултайларын откоруу эрежелери Кыргыз Республикасынын мыйзамдары жана ушул айыл мыйзамы аркылуу жонго салынат. ^ Эскертуу: жамаатын өз алдынча башкаруусунун окулдук, аткаруучу -тескоочу жана р"ашка органдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын негизинде өз аймагында ардагерлердин аялдардын, жаштардын, оспурумдордун, уюмдардын ж.б. тузулушуно комок корсотушот жана алар менен кызматташат.

V. Жамаатын мучолугу.

1 .Жамаатын мүчөлүгүнө кабыл алуу ыктыярдуу турдо жургузулот;

2.  16жаш курагына жеткен, кеңештин аймагында туруктуу жашаган ушул айыл мыйзамын ниети менен кабылдаган жана аныгын талаптарын сактаган, анда корсотулгон өз убактарын жана милдеттерин турмушка ашырган ар бир тургун жергиликтүү жамаатын мучосу болуп эсептелет.

туруктуу жашоо учун башка жерден келген Кыргыз Республикасынын жарандары паспорттук режим дин негизинде 3-кундук моонотто айылдык кеңештин катоосунан отуп, 3-ай туруктуу жашагандан кийин жамаатын мучосу деп эсептелсин.

кеңештин аймагында туруктуу жашабаган бирок ошол аймакта өзун жеке менчик катары тиешелүү кыймылсыз мулк же ондуруштук каражаты бар, жергиликтүү бюджетке дайыма салыктарды жана жыйымдарды толоп турган, ушул айыл мыйзамын кабылдаган жана анын талаптарын аткарууга

* милдеттенген Кыргыз Республикасынын граждандары жергиликтүү жамаатын мучосу боло алат,

Жамаатын алдында өзгочо эмгек синиргендиги учун жергиликтүү кеңештин чечими менен айылдык ардактуу атуулу наамы ыйгарылган Кыргыз Республикасынын граждандары жамаатын мучосу болуп эсептелет.

Жамаатын мучолору өз каалолору менен туруктуу жашоо учун башка жакка кетип жатса, паспорттук режимдин негизинде айылдык Кеңештин аймагында жеке менчик катары тиешелүү кыймылсыз мулкко ээлик болуучу мамлекеттик документи жана ондуруштук каражаты бар, жергиликтүү бюджетке дайыма* салыктарды жана жыйымдарды толоп турган, ушул айыл Мыйзамын кабылдаган жана айыл талаптарын аткарууга милдеттенген Кыргыз Республикасынын жарандары жамаатын мучосу катары эсептелинет.

Жамаатын мүчөлүгүнөн чыгарылган граждандар эгерде кайрадан жамаатын мүчөлүгүнө кирууну кааласа, алардын мучолукко кируу жонундогу арызын Берген кундон тартып 1(бир) жылдык моонотко сынак убактысы белгиленет жана ага көзомол болуучу адам бекитилет. Сынак убактысында алар айыл Мыйзамында корсотулгон талаптарды толук аткарган убакта гана кайрадан жамаатын мүчөлөрүнө кабьш алынат.

У1.Жамаатын мүчөлөрүнүн укуктары.

Жамаатын ар бир мучосу ушул айыл Мыйзамына ылайьп#төмөндөгү укуктарга ээ болот:

1. Жамаатын мучосу рассасына, дунүйо- мулку жана башка абалына карабастан төмөндөгүлорго укуктуу:

жамаатын өз алдынча башкаруу органдарына шайлоого жана шайланууга

-жамаатын ишине башкарууга байланыштуу маселелерди талкулоого жана турмушка ашыруу боюнча иш-аракеттерге катышууга;

иш тажрыйбасына, билимине жана жондомуно жараша өз алдынча башкаруу органдарына кызмат отоого;

жамаатын мүчөлөрүнүн бекитилген женилдиктерден пайдаланууга; -жамаатка тиешелүү бардык маселелер боюнча өз пикирин айтууга жана баа берууго;

жамаатын мүчөлөрүнүн биргелешкен куч аракеттери менен тузулгон байлыктардан жана каражаттардан ошондой эле жамааташтыктын менчигиндеги уюм, мекеме ишканалардын кызматтарынын белгиленген тартиптин чегинде пайдаланууга;

-жергиликтүү референдумдарга айыл курултайларына , айылдык жыйындарга, айылдык кенештер менен айыл окмотунун ачык

I жь/яналыштарына катышууга , өз оюн эркии айтып , талкууланып жаткан маселе боюнча өзунун сунуштарын киргизууго;

айыл мыйзамында чагылдырылган укуктар өз алдынча башкаруу органдарынын кызматкерлери тарабынан бузулса , аларды коргоо максатында аксакалдар сотуна же башка тиешелүү органдарга кайрылууга;

айыл мыйзамынын эрежелеринин жамаатын башка мучолору жана башка адамдар бузган учурда да өз алдынча башкаруу органдарына жана аксакалдар сотуна кайрылууга;

-аксакалдар соту ушул айыл мыйзамында корсотулгон чектерден чыккан чечимдерди кабыл алуу учурда мамлекеттик укук коргоо жана сот органдарына кайрылууга;

мыйзамдын чегинде ондуруштук, тейлоочулук (сервистик) соода жана калкка башка кызмат корсотуу багытындагы ишканаларды уюштурууга жана алардын кызматтарынан пайдаланууга;

-адал мээнет ак эмгеги менен өз байлыгын артырууга жана анын жалпы жааматтын , ошондой эле өз алдынча башкаруу органдары тарабынан ишенимдуу корголушуна;

Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана айыл мыйзамдарында каралган башка укуктардан пайдаланууга;

-аталган укуктардан жана ушул айыл мыйзамында корсотулгон артыкчылыктардан жана женилдикктерден жамааташтыктын мучолору Гана пайдалана алат.

УП.Жамаатын мүчөлөрүнүн милдетдери

1 .Жамаатын мучолору төмөндөгүлорго милдетуу:

айыл мыйзамынын эрежелерин бекем сактоого;

-жамаатын өз алдынча башкаруу органдары тарабынан мыйзам чегинде белгиленген салыктардын жана жыйымдардын баардык турлорун кечиктирбей өз убагында толоого;

-жамаатын турмуш тиричилик шартын жакшыртууга багытталган баардык коомдук пайдалуу жумуштарга (социалдык багыттагы объектилердин ,жолдорду, копуролорду ондоого, жашылдандырууга ж.б. максаттарда уюштурулган ашарларга катышууга , аларды ишке ашыруу учун милдеттуу турдо аткарууга);

-элдик курулуштарда , жолдорду, копуролорду, арыктарды, канадарды салууга жана ремонттордо жамаатын ар бир мучосу бир жылда беш кн бекер иштеп берууго;

-жамаатын өз алдынча башкаруу органдарынын мыйзам чегинде жана ушул мыйзамдын негизинде кабыл алынган чечимдерди аткарууга; -жамаатын ортолук менчигин тузууго жана онуктурууго өз салымын кошууга , аларды сарамжалдуу пайдаланууга жана сактоого:

^ШРүйун короо жайын газа кармоого жана өз убагында ондоп турууга . Щорктондурууго жана жашылдандырууга, өз чарбасынан жогорку |^шумду камсыз кылууга;

-өзунун үйунун (короосунун) чегине чейинки кочонун болугунун тазалыгын сактоого , өзу жана башка адамдар тарабынан булганбашына, акыр-чикир таштабоосуна көз салууга жана жорл бербоого;

-кашалардын(штакетниктердин)тосмолордун эстетикалык корунушуно, аларды өз убагында актап сырдап турууга , үйунун жанындагы кочо жагынын болушуна кам корууго;

мыйзамдуулукту бузуунун бардык корунушторун , коомчулуктун материалдык байлыктарына жана адептуулукко конул коштук менен мамиле кылгандарга келишпоочулук менен мамиле жасоо;

-уурулу кылуу фактыларын байкап же коруп , угуп калган учурда сөзсуз анны кварталдык комитеттерге , айыл башчысына дароо билдируу; -курчап турган табиятка(айлана чойрого) камкордук жана сарамжалдуулук менен мамиле кылууга , токой, дарак башка осумдукторго жана жан жаныбарларга кыянатчылык кылгандар менен курошууго, тарыхый, маданий жана табигый эстеликтерди сактоого;

кочодо оскон бак-дарактарды, талдарды уруксаатсыз кыюуга жол бербоого; -турак жай имараттын куруу эрежелерин так сактоого , турак үйлорду, ага жакын аймактарды пайдаланууда, орт коопсуздугунун санитардык жана ветеринардык эрежелеринин тура сакталышына комоктошууго; -жамаатын ар бир мучосу коомдук жана малдын арасындаГы жугуштуу оорулардын таралышына жол бербоо максатында менчик малый тиешелүү эмдоолордон откоруп турууга , кой-эчкилерди купкодон откорууго жана өз убагында ветеринардык текшеруудон, кароодон откоруп турууга;

-адамдар арасында жугуштуу оорулардын таралышына жол бербоо максатында үйдогу жаныбарларды (ит, мышыктарды) өз убагында ветеринардык катоодон откоруп , тиешелүү эмдоолорду жургузуп турууга; -жамаатын мүчөлөрүнүн биргелешкен пайдалануусундагы жердин, суунун жана башка жаратылыш байлыктарынын , ортолук менчиктеги мулкторду сарамжалдуу пайдаланууга;

-коомдоштуктун аймагында жайгашкан ар бир ишкана чарбалар , соода түйундору , ассоциялар , бирикмелер , коомдор , мектептер ж.б. мекеме уюмдар төмөндөгүлорго милдеттуу;

-ушул кабыл алынган айыл мыйзамын так сактоого , сыйбоого жана анын талаптарын сосуз аткарууга;

-материалдык жактан жетишпеген жалгыз бой , адамдарга, коп балалуу үй-булоолорго, багар-корору жок адамдарга, жетимдерге, майыптарга , согуштун жана эмгектин ардагерлерине өз ыктыяры менен жардам корсотуп турууга;

ар бир дыйкан , багар-корору жок , кары картандарга , майыптарга мумкунчулугуно жараша айылдык Кеңештин алдындагы жардам фондусу

Щкге жакырчылык картасына ылайык каттоодо турган Щга даректуу жардам корсотуу;

i айланасындагы территорияны , кочонун булунун таза кармоого , Щааларт , тосмолорду ондоп жана сырдап турууга , кочодогу жарык Щеруучу туюндун иштоосун камсыз кылууга ;

%рт коопсуздугун, санитардык жана ветеринардык эрежелердин так сакталышына жана ушул багыттардагы баардык иш чараларга милдетуу турдо катышууга ;

айылдык курулуштарга , ишембиликтерге, ашарларга , жолдорду жана каналдарды куру, ондоо ж.б. коомук иштерге катышууга;

айылды тазалоо, корктондуруу жана жашылдандыруу иштерине катышу; -жамаатын өз алдынча башкаруу органдарынын мыйзам чегинде жана ушуг мыйзамдын негизинде чечимдерди аткарууга;

-мектептер жана жаштар уюмдары тарабынан кары картандарга, жалгыз бой адамдарга жардам корсотуу отряддарын(мурдагы Тимурчулар сыяктуу) тузуу жана даректуу жардам корсотууну уюштуруу; 2.0згочо милдеттер жана прогнөздор;

-балага камкору анны туура тарбиялоо ар бир ата-эненин милдети;

ата-энелерине камкордук кору , эмгекке жарамдуу жашы жеткен ар бир баланын милдети;

-жамаатын ар мучосуно гумандуулук жана боорукерчилик менен мамиле жасоо, жетимдерди жана ата-эненин багуусунан ажыраган балдарды, ошондой эле багар ткорору жок кары-картандар, майыптар, эмгекке жараксыздарды камкордукка алуу жалпы жамаатын ыйык чарзы; -альтернативалык кызмат отоп жаткан ар бир улан коомдук тартипти чындоо иштерине милдетуу турдо катышууга;

-улууга урмат, кичууго ызат, аялдарга сый корсотуу , аракечтикке, уурулукка, бангиликке, сойкулукка, бузучулукка, бекерпөздукка, жалкоолукка барбоо, жамаатын башка мүчөлөрүнүн укуктарын жанаэркиндигин ызатто.

-өз үй-булоосундо ынтымактуу бейпил турмушту камсыз кылуу, Кошуна-колон менен тынчтыкта жашоо, үй-булоо мучолорун айрыкча жати муундарды ата-мекенин, өз жерин сүйууго, патриоттукулукка , интернационализмге , достукка тарбиялоо ар бир үй-булоо башчысынын милдети;

-ар бир улуттун намысын жана каада-салттарды урматто, улуттар аралык ынтымакты, тынчтыккты, биримдикти чындоо айылдык кенешинин аймагында жашаган ар бир улуттун окулунун милдети;

VIII. Той-тамаша жана шаан -шокот откоруунун маркумдарды узатуунун коомдук тартиби.

Азыркы мезгилде аймагыбызда маркумду узатуу аземдерине Зкун кармоо, бир нече Бодо малдарды союу, арак берип конул айтуу, чон таштардан эстелик тургузуу , кумбөз салу, темирден коргон куру сыяктуу ашыкча чыгымдарга дуушар кылып , олгондун устуно комгон кылып кошумча кыйын абалда калтырып жаткандыгын баарыбыз коруп билип журобуз. Мындай корунуштор динибизде да жок. Ошондуктан: 1 .Соок чыккан үйдо 3 кунго чейин казан асып мал союлбайт, тамак берилбейт, соок чыккан үйдо кошуналар ошол үйдогулорго конул айтып , жакын туугандары тамак алып келип туруулары зарыл. Бул кошуналардын жана туугандарыдын Жакын адамын жоготуп , кайгыга батып турган адамдардын малын союп , аларга тамак жасатып жеп отуруу тура эмес.Демек кара ашына , мал союууга тыйуу салынат.

Шариятта атайын маркумга арнап учулугу , пайшамбилиги (бейшембилиги), жетилиги, жыйырмалыгы, кырктыгы, элуу экилиги же жылдыгы деген ырым жырымдары жок, бул талапты да атуулдар толугу менен аткаруулары керек.

Кандайдыр бир кеземени кичинеден болуп айырып «жыртыш» таратып беру шариятта жок, андыктан бул адатка да тыйуу салынат.

4.Чон таштардан кымбат баалуу материалдардан кумбөз салууга тыйуу салынат.

5.Тазия, болгон (аза куткон) жер-жерлерде спирт ичимдиктерин ичууго тыйуу салынат.

6.3 жылдык моонотко маниторинг берилет.

IX. Той, юбилей жана шаан-шокотторду откоруунун

тартиби.

1.1,5,10,15,20,25,20,40-жылдык деген юбилейлерди откорууго тыйуу салынат.

тойлордо ЗАГСка чакырганда эки женил машина менен чыгууга уруксаат ашыкча беш , он автомашиналар менен чыгууга тыйуу салынат.

тойлор тунку саат 23-00дон кийин улантылбайт.

коомдук жайларда масс журууго тыйуу салынат.

спирт ичимдиктерин сатуу тунку саат 22-00дон кийин тыйуу салынат.

спирт ичимдиктерин тамекини сатуу жаш оспурумдорго сатууга тыйуу салынат.

Х.Жамаатын өз алдынча башкаруу органдарынын

функциялары.

Жамаатын өз алдынча башкаруу органдары аткарууга тиешелүү болгон жергиликтүү маанидеги негизги маселелер төмөндөгүлор: -жергиликтүү маанидеги менчикти тузуу жана аны башкаруу;

аймакты социалдык жана экономикалык жактан ар тараптуу онуктуруу

жамаатын жер байлыктарын сарамжалдуу пайдалануу; .

турак-жай, коммуналдык чарба жана корктондуруу иштери;

соода жана турмуш-тиричилик жактан тейлоону уюштуруу;

жергиликтүү калктын саламаттыгын сактоого комок корсотуу;

мектепке чейинки ,мектепте жана кесиптик билим берууну онуктуруу;

калктын өзгочо асыл жана нарктуу тарыхий , маданий , рухий салттарды сактоо жана онуктуруу;

-жамаатын мүчөлөрүнүн арасында интернационалдуулукту онуктуруу максатында айылда жашаган улуттардын каада-салттарын жайылтууга карата майрамдарды кечелерди откоруу;

-жамаатын мучолорун мээнеткеч,уномчул жана жаратман багытында тарбиялоо;

-дене тарбияны , спорту жана туризмди онуктуруу; -коомдук тартипти сактоо;

калкка даректуу социалдык колдоону жана жардамга муктаж үй-булоолорду, атуулдарды социалдык жактан коргоону уюштуруу;

мыйзамдарга жана ушул айыл мыйзамына каршы келбеген башка маселелерди чечуу;

XI .Жамаатын өз алдынча башкаруусунун экономикалык

жана финансылык негиздери

1 .Жамаатын өз алдынча башкаруусунун экономикалык жана финансылык негиздерин, ортолук менчик каражаттарын төмөндөгүлор тузот:

-жамаатын карамагына мамлекет, мекеме-уюм, ишкана, ошондойэле менчиктин туруно карабастан коомдук уюмдар , кыймылдар,демоорчулор жеке адамдар тарабынан ыктыярдуу кыймылдуу жана кыймылсыз дунүйо-мулктор, социалдык маданий, турмуш-тиричтлик жана чарбалык маанидеги объекталер;

жамаатка откорулуп берилген жерлер, жайыттар ошондой эле жергиликтүү маанидеги токой суу, жол, чарба объектилеринин чарбалык ишкердуу лугу нон тушкон кирешелер; -жергиликтүү бюджетке тушкон салыктар, жыйымдар жана каражаттар;

кредит ресурстары, дотациалар,субвенциялар жана инвестициялар;

-ар турдуу кызмат корсотуулордон тушкон акылар; -өз каалоосу менен берилген ыктыярдуу толомдор, кошумчалардын эсебинен болгон бюджеттен тышкаркы фондцор;

тышкы экономикалык ишмердуулуктон, гранттардан жыйналган финансылык ресурстар;

Жамаатын финансылык-экономикалык негиздерин тузгон байлыктардын айыл окмоту тарабынан пайдалануу жана саптоо тартиби айылдык кенеш тарабынан аныкталат.

Жамаатын материалдык-финансылык байлыктарынын сарамжалдуу жана тура пайдаланышына коомдук көзомолдоо айылдык Кенеш тарабынан тузуучу 9 кишиден турган элдик көзомол тобу тарабынан жургузулот.

Элдик көзомол тобуна талапкерлер айылдык жыйындар жана коомдук тарабынан сунуш кылынат.Бул топтун текшеруучулорунун жыйынтыктары айылдык кеңештин , аксакалдар сотунун же өзгочо учурларда тиешелүү мамлекеттик органдардын кароосуна берилет.

ХП.Жамаатын өз алдынча башкаруу органдары тарабынан колдонулуучу сыйлык чаралар.

1 .Айыл мыйзамынын талаптарын улгулуу аткарган, коомдук пайдалуу эмгекке активдуу катышкан , кайрымдуулук акцияларына демоорчулукко такай комоктошкон, жамааташтыкка ото пайдалуу ар кандай кызматтын корсоткон, өзунун жана бутундой үй-булоосунун журум-туруму боюнча эн жогорку улгу корсоткон жамаатын мүчөлөрүнө , өз алдынча башкаруу органдарынын кызматкерлерине жана башка атуулдарга моралдык жана материалдык жактан сыйлык катары төмөндөгүлор колдонуушу мумкун:

-алкыш жарыялоо,баалуу белектер, башка материалдык жана акчалай сыйлыктар менен сыйлоо; -мактоо баракчаларын тапшыруу;

-«ыймандуу үй-булоо», «улгулуу үй», кочо, квартал, «алдынкы чарба», алдынкы жамаат, «элдик уул», «алдынкы дыйкан» деген наамдарды ыйгаруу;

-Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктарына жана ардак наамдарына корсотуу:

2.Жамаатын мучолорун сыйлыкка корсотуу төмөндөгү тартипте жургузулот:

А) жамаатын мучолорун сыйлыкка корсотуу демилгеси айылдык, кварталдык жашоочулардын жалпы жыйындарында , аксакалдар сотуна , коомдук уюмдарга, айыл башчыларына , айыл окмотунун мүчөлөрүнө, айылдык кеңештин депутаттарына таандык; Б) алкыш жарыялоо, баалуу белек, башка материалдык жана акчалай сыйлыктар менен сыйлоо, мактоо баракчаларын тапшыруу-«ыймандуу үй-булоо», «улгулуу үй», кочо, квартал, «алдынкы чарба», алдынкы жамаат, «элдик уул», «алдынкы

дыйкан» деген наамдарды ыйгаруу жонундогу чечим айыл окмоту тарабынан кабыл алынат;

В) жамаатын Ардак тактысына жана Ардак китебйне жазуу, «айылдын ардак атуулу»деген ардак наамдарды ыйгаруу, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктарына жана ардак наамдарына корсотуу жонундогу чечимдер айыл окмотунун сунунгу боюнча айылдык Кенеш тарабынан кабыл алынат. %

XIII. Жамаатын мүчөлөрүнө жана өз алдынча башкаруу органдарынын курамына корулуучу жаза чаралар.

Айыл мыйзамынын эрежелерин сактабаган жамаатын мүчөлөрүнө төмөндөгү жаза чаралары колдонулат: -оөз эки жана жазуу турундогу эскертуу;

жашаган жерлеринде откоргон чогулуштарда жана айылдык жыйындарда коомдук таасир корсотуу; -өз алдынча башкаруу органдары тарабынан белгиленген женилдеткичтерден жана берилген ардак наамдан ажыратуу; -белгилеген тартипте айыл жазаларын колдонуу; -жамаатын мүчөлүгүнөн чыгарып салу.

Жогоруда корсотулгон жоопкерчилик чаралары жамаатын мүчөлөрүнүн , айыл башчыларынын , өз алдынча башкаруу органдарынын кызматкерлеринин боюнча айылдык кенеш , айыл окмоту, айыл окмотунун башчысы, аксакалдар соту тарабынан колдонулат.

Айыл мыйзамынын эрежелеринин одоно турдо бузган же өз милдетин аткара албаган жамаатын өз алдынча башкаруу органдарынын курамдарына төмөндөгүдой жоопкерчилик чаралары колдонулат:

А) Айыл окмотунун башчысы тарабынан окмоттун мүчөлөрүнө, айыл башчыларына жана жооптуу кызматкерлерине: -жазуу турундо эскертуу;

томонку кызматка которуу;

кызматынан алып салу;

-айыл окмотунун мүчөлүгүнөн чыгарып салу;

Б)Айылдык Кеңештин депутаттарынын учтон экисинин чечими

менен:

-айыл башчысына эскертуу беру;

-айыл окмотунун башчысына, айыл окмотунун жалпы курамына жана анын айрым мүчөлөрүнө ишеним корсотпоо; - аксакалдар сотунун жалпы курамына же анын айрым мүчөлөрүнө ишеним корсотпоо.

В) Айыл кенешинин курамына же жеке депутатка мыйзамга ылайык жамаатын шайлоочулары тарабынан ишеним корсотпоо. Айыл башчысына, айыл окмотун жана айылдык Кеңештин жалпы курамына ишеним корсотпоо жонундогу чечимдер райондук Кеңештин торагасы жана райондук мамлекеттик администрациясынын башчысы тарабынан жеринде биргелешип текшерилип , тууралыгы аныкталгандан кийин Гана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык толугу менен чечилет.

Маркумду акыркы сапарга узатуу , той-тамаша , шаан-шокоттору откоруунун тартиптерин бузган жарандарга 50 мин сомдон 150 мин сомго чейинки штраф салынат. Айып жергиликтүү бюджетке ондурулот, айыпты тузулгон негизинде айылдык Кеңештин туруктуу комиссиясы тарабынан салынат.

Х1У .Жамаатын өзгочо укуктары.

1 .Жамаатка ото маанилуу болгон айрым социалдык экономикалык , чарбалык жана маданий маселелерд.1 башка өз алдынча башкаруу жамаатары менен биргелешип чечуу максатында , мыйзам чегинде белгиленген тартиптё ар кандай денгээлде тузулгон жергиликтүү өз алдынча башкаруу боюнча бирикмелерге жана ассоциацияларга мучо болуп кирууго укуктуу.

Кыргыз Республикасынын мыйзамында белгиленген тартипте жамаат чет олколук, эл аралык өз алдынча башкаруу жамаатары менен алака тузууго акылуу.

Жамаатын жана анын органдарынын ишмердигиндеги маалымдуулукту , ачыктыкты камсыз кылуу максатында , жамаат өзунун жергиликтүү бюджеттеринин эсебинен массалык маалымдуулук каражаттарын (гезит, баракчаларга, жергиликтүү радио түйундорго ж.б.) мыйзам чегинде тузууго жана пайдаланууга укуктуу.

ХУ.Айыл мыйзамынын (Уставын) кабыл алуу жана

өзгортуу тартиби.

1 .Жамаатын айыл Мыйзамынын (Уставынын) долбоорун айылдык Кеңештин чечими менен атайын комиссия Кыргыз республикасынын президента бекиткен айыл Мыйзамынын улгусунун негизинде иштеп чыгат. Комиссия тарабынан даярдалган айыл мыйзамынын долбоору айылдык Кеңештин жыйналышында бекитилип жамаатын мүчөлөрүнүн талкуусуна коюлат.

Талкуулоого тушкон сунуштардын негизинде комиссия айыл мыйзамынын долборуна тиешелүү кошумчаларды киргизип, айылдык кеңештин кароосуна коюлат.

Айылдык Кенеш тарабынан бекитилген долбоор юридикалык экспертизадан откоруу учун областык юстиция башкармачылыгына жонотулот. Юридикалык экспертизадан откорулгондон кийин Айыл мыйзамы кучуно кирет.

Айылдык курултайда кабыл алынган айылдык Мыйзам (устав) областык юстиция и башкармачылыгынан катоодон откондон кийин ал айыл окмоту тарабынан жамаатын мүчөлөрүнө жетиштуу

Нуска да жарыяланат:(жамааттын гезити,атайын чыгарылган китепчелер аркылуу)

Айыл мыйзамы ал айылдык Кеңештин аймагындагы жамааттын бардык мучолору жана өз алдынча башкаруу органдары тарабынан аткарылууга жатат.

Жамааттын айыл Мыйзамынын аткарылышына көзомолдукту айылдык Кеңештин депутаттары,айыл окмоту,аксакалдар соттору жана жергиликтүү жамааттын мүчөлөрүнүн өздору жузоого ашырат.

Айыл Мыйзамына тузотуулордуу,алымча кошумчаларды киргизу ушул айыл мыйзамына кабыл алынган тартипте жургузулот.

ХУ1.Жыйынтык тилек. Урматтуу жамааттын мучолору!

«Ырыс алды ынтымак» деп ушул өзубуз кабыл алган Айыл Мыйзамын бир добуштан колдоп жана кыйшаюсуз аткаралы,»сабырдын тубу Сары алтын» деп кемчилик иштерге барбай нысап кылып, ыйманыбызды калыбына келтирууго талбай милдеттенели,жалкоолукту жана бирпоого жук артканды таштап мамлекет Берген укукту толук пайдаланып,өз тагдырыбызды өз

Кодубузга алалы да өзубузго тиешелүү иштерди жана милдеттерди билгичтик жана жоопкерчилик менен ишке ашыралы!

Ошондо гана боксообуз толуп,ачкабыз тоюпжембагалыбыз байып,мээнеткечибиз доолотко жетип,элибизден ыйман ынсап кетпей,жерибиз гулдогон жайга айланып калкыбыз бакубат турмушка жетишет.

Жараткан бизге ушул койгон ыйык милдеттерди аткарганга куч кубат берсин!.

Талды Суу айыл

Кенешинин Торагасы: А.Т.Кожалиев.