БАТКЕН ШААРДЫК КЕӉЕШИ

ТОКТОМ

Баткен шаардык Кеӊешинин V чакырылышынын кезектеги V сессиясы

2013-жылдын 20-августу № 2-3/15

“Шаардын аймагында УДТ, ФАП жана тез жардам кызматынын калкты тейлөөсүнүн абалы жана медициналык тейлөөсүнүн сапатын жакшыртуунун чаралары жөнүндө”

2013-жылдын жарым жылдыгында Баткен шаарынын тургундарына Баткен областтык уй булолук медицина борбору жана УДТ/ФАП тар тарабынан томондогудой медициналык жардам корсотулгон: «Гулазык» программасынын негизинде 676 балага гулазык продукциясы таркатылган, 1 жаштан 4 жашка чейинки 82 балага куртка каршы дарылоо жүргүзүлгөн. Азыркы учурда иммунопрофилактика, «Эне - суту» улуттук жана мамлекеттик программалары менен иш алып барылууда. Шаардын аймагында 3 уй-булолук дарыгерлер тобу жана 3 ФАП бар. Баткен шаарынын 2012-2013 жылдардын жарым жылдык отчетторун  карап корсок: кароого келгендердин жалпы саны 2013 жылга – 13669 (2012ж.-12715), алардын ичинен оорусу  боюнча кайрылгандардын саны – 7004 (2012ж. -6917), жалпы торолгон балдардын саны -313 (326), каза болгондордун саны – 60 (64), алардын ичинен уйундо каза болгондордун саны – 34; 14 жашка чейинкилердин саны -16 (2012ж.-18), а.и. уйундо -3 (4), алардын ичинен 1 жашка чейинкилер -16(13). Кургак учук менен катталгандардын жалпы саны -8 (2012ж.-10), а.и. аялдар -4 (2012ж.-5), кургак учук менен катталгандар жана алар менен катнашта болгондордун бардыгы медициналык кароодон откорулуп медициналык жардам алышты.. Биздин региондо анемия дарты менен коп катталат, козомолго алынгандардын жалпы саны – 576 (2012ж. -545), а.и. 5 жашка чейинки балдардын саны – 37 (2012ж.-34).

ОМС боюнча рецепт менен дары алгандардын саны мурунку жылга караганда 3 эсеге оскон, б.а. 2013 жылга 6596 рецепт жазылган болсо 2012 жылы 2244 гана рецепт жазылган. Бул болсо элдердин арасында тушундуруу иштерин кучотулгонунун бир белгиси.

Шаардагы №1, 2  УДТру  Баткен областтык уйбулолук медицина борборунда жайгашкан. Бул УДТна Достук, Булакбашы, Базарбашы, Паран, Кызылбел ФАПтары карайт. №1 УДТда 4 дарыгер жана 4 мед. айым иштешет. Жалпы тейлеген калкынын саны ФАПтар менен бирге – 15267 киши,  ал эми шаарды алсак – 7062 кишини тузот.  Жалпы тутун -3052,  шаар боюнча - 1530.Алардын ичинен бир жашка чейин балдардын саны–410 (анын  ичинен  2013 жылы торолгондор  - 233).Козомолдо турган кош бойлуу аялдардын  саны -228, алардын бардыгы Кыргыз Республикасынын Саламаттык сактоо Министрлигинин  №400 буйругун негизинде козомолго алынган учурда ВИЧке кан тапшырышат.

№2 УДТда жалпысынан алганда 3 дарыгер, 6 мээрбан эже, анын ичинен эмдоо болмосунун мээрбан эжеси-1, энелер мектебинин инструктору-1.  Бул УДТна  Четбулак, Сай  ФАПтары карайт. Жалпы тейлеген калкынын саны ФАПтар менен бирге – 9707, ал эми шаар боюнча–7082 киши. Жалпы тутуну -1998,  шаар боюнча -1590. Алардын ичинен бир жашка чейин балдардын саны – 303 тузот.Козомолдо турган кош бойлуу аялдардын саны-198, кароодон откоруу оз убагында жургузулуп турат.

№3 УДТ Кызылжол кварталында типтуу салынган 8 болмолуу имаратта жайгашкан. Азыркы кундо клиникалык жетекчиси жок. Штаттык бирдигине коз салсак -4.75. Бугунку кундо 5 мээрбан эже жана бир кенже кызматкер иштейт. Иштоо шарттарыталапка ылайык, керектуу эмеректер менен камсыз болгон. Жалпы тейлоонуучу калкынын саны–3680, эгер Торт -Кул аскер болугунун кызматкерлерин кошкондо-4108 киши. Анын ичинен бир жашка чейинки балдардын саны-104, карамагында 754 жалпы тутун, ал эми Торт – Кул  аскер болугун кошкондо 829 тутунду тузот.Кош бойлуу аялдар саны -61.

Базарбашы кварталындагы ФАП 1980 жылы курулган. 4 болмолуу имаратта жайгашкан.  Ал имарат Сыдык Айтматов атындагы орто мектебинин балансында турат. ФАПтын сырткы жана ички корунушу ото начар абалда.Акыркы жолу ремонт 2000 жылы болгон, иштоого шарт жок. Дубалдар жана полдор тушуп калган, б.а. капиталдык ондоп тузоону талап кылат. 4 жыл мурда ремонт болгон.ФАПта 2 мээрбан эже жана бир кенже медициналык  кызматкер иштейт.Тейлеген жалпы калктын саны-2552.Жалпы тутун -800дон ашык.Бир жашка чейин балдардын  саны-76.Кош бойлуу аялдардын саны -29.

«Четбулак» ФАПы Баткен шаарынан _4  км алыстыкта Аэропорт кварталында жайгашкан. Бир мээрбан эже иштейт. ФАПтын имараты С. Огато орто мектебинин балансында турат. ФАП ото кичинекей, шартка жараша ийне сайуу учун ДСПдан болунуп жасалган болмо колдонулат. Бул болсо санитардык – эпидемиологиялык абалды сактоого тоскоолдуктарды тузот.Жалпы калктын саны-772 , анын ичинде бир жашка чейин балдардын  саны – 39.Жалпы тутун -185. Кош бойлуу аялдардын  саны-15.

Баткен шаарынын тез жардам станциясы Баткен областтык уй-булолук дарыгерлер борборунун имаратында жайгашкан. Имараты 3 кичинекей болмодон турат, келген амбулаториялык ооруларга медициналык процедураларды жасоо стандартка ылайык келбеген болмодо жасалат. Жалпы 16 штаты бар. Тез жардам станциясынын турган жери талапка жооп бербейт, жабдууларынын аябай эскилиги жеткен.Шаар боюнча чакыруулардын жалпы саны – 2152, алардын ичинен кан басымы жогору (гипертония) оорусу менен – 675, ОРИ -1864, ОКИ – 641, опконун буума онокот оорусу менен – 51, амбулаториялык оорулар -1446.Ооруларга жардам корсотуудо керектуу болгон дары –дармектер жетиштуу (наркотикалык заттардан башкасы). Тез жардам станциясынын 2 тез жардам машинасы бар, ал элдерди талапка ылайык медициналык жардам менен камсыз кылууга жетишпейт. Бугунку кундо 2 бригада иштеп жатат.           

Комисиянын курамы жогоруда айтылган УДТ/ФАПтарды текшерип корушуп, бугунку кундогу медицина тармагындагы шаар калкын тейлоонун абалын карап чыгышып, алардагы кээ бир кемчиликтерди жоюу учун томонкудой сунуштар берилет.

Баткен областтык уйбулолук медицина борбору областтын, райондун, шаардын да калкын тейлегендиктен оорулуларды кабыл алуу УДТнун дарыгерлерлерине оорчулукту тузот, Себеби ар бир дарыгер кунуно жок дегенде 40-50 оорулууну кабыл алып жатышат 1 кабинетте 2ден дарыгер отуруп оорулууну кабыл алышат. Бул болсо конфиденциалдуулукту бузуп, сурамжылоонун толук болбогондугунан оорулуну текшерип коруп диагноз койуу  жана козомолдоо жагы жабыркайт. Шаардын калкынын саны тез осуп жаткандыгына байланыштуу калктын ден соолугун байкоодо жана калкка оз убагында медициналык жардам корсотуудо коптогон тоскоолдуктар  жаралып жатат. Шаардагы №1,2 УДТ оздору тейлеген участкалардан ото алыс жайгашкандыктан жарандардын ден соолугуна сапаттуу кам коруудо кыйынчылыктар кездешип жатат. Ошондуктан Баткен ОУМБнан № 1, 2 УДТрун башка имаратка кочуруу зарыл.

Кызылбел айылын №1 УДТнан болуу зарылчылыгы келип чыкты десек жанылышпайбыз, себеби ал айылдын  калкынын саны 5000 ден ашык,  ички, тышкы миграция куч болгондуктан кош бойлуу аялдар арасында кеч козомолго алынып жаткандардын саны осуп жатат, тубаса аномалия менен торолгондор саны кобойуудо.  12 аптадан кечигип козомолго алынгандыктан тубаса аномалиянын алдын алууга кеч болуп калып жаткан учурлар кездешуудо, себеби фолий кычкылын кош бойлуу аял тубаса аномалиялардын алдын алуу учун 12 жумага чейин ичуусу зарыл. Кызылбел ФАПын болуу маселеси Баткен ОМБна жуктолсун.

Азыркы кундо улуттук эмдоодон баш тарткан жарандар кобойуудо. М: 2 жаран таптакыр торолгондон баштап 6 айлыкка чейинки эмдоолорун алган жок. Анын себебин оздорунун диний коз караштары менен байланыштырышууда.Бирок, ошого карабастан медицина кызматкерлери оздору тейлеген участкалардан кабар алышып, ар бир уй було мучолоруно тушундуруу иштерин кучотуу зарыл.

Учурдагы эн негизги маселе №3 УДТнун 6-8 метр жер участогу чечилбей турат. Бул маселени шаардык архитектура тез арада чечип беруусу зарыл.

Базарбашы  кварталында суу тутугу ФАПтан 250-300 метр алыс жайгашкан. Бул ФАПтынталаптагыдай иштоосуно, тазалыгына тоскоолдук  жаратып жатат. Ошондуктан Баткен таза-суу муниципалдык иш канасы бул маселени чечип беруусу керек.

ФАПтын имараты ото эски болуп жараксыз абалга туш болгондуктан, ремонт иштерине болунгон финансы каражатын сапатуу пайдалануу жана оз убагында бутуруу жагы шаар мериясына тапшырылсын.

Аэропорт кварталында Четбулак ФАПынын атайын имараты жок болгондуктан  Саламаттыкты сактоо Министрлигин буйруктарын толук аткарууга шарт жок. Болмолор ото кичине жана устунон тамчы отот. Таза суу ото алыста жайгашкан, 2-3 кундо бир жолу суу чыгат. Ошондуктан ФАПтын ремонт иштерин сапатуу жургузууну шаар мериясы менен Баткен ОМБ колго алуусу зарыл. Ал эми Баткен таза-суу муниципалдык иш канасы суу маселесин чечип беруусу керек

Шаар калкын тейлоодо тез жардам станциясына ар тараптан комок корсотуу зарыл.

Шаардагы коптогон кочолордун аты жана номерлери толук жазылбагандыктан кээде чакырылган жерге адрестерин таап баруу абдан кыйынчылыктарды тузот. Мисалы: Бакай–Ата, Кызыл – Жол жана Чет- Булак кварталдарында. Шаар мериясы жана анын квартал башчылары жогорудагы маселени оз убагында чечуулору зарыл.

Тез жардам станциясынын кызматкерлери эскилиги жеткен медициналык сумкаларды колдонушат, Рациянын жоктугунан бир барган жерге кайра – кайра барганга туура келет. Ошон учун шаар мериясы менен Баткен ОМБу керектуу медициналык инвентарларды, рация, сумка ж.б керектуу болгон нерселерин камсыз кылууну колго алышсын.

Комиссиянын мучолору жогоруда айтылган сунуштардан сырткары медициналык тейлоонун сапатын толук изилдоо максатында шаар калкынын 51 адамынан социалогиялык сурамжылоо жургузгон. Натыйжадасурамжылоо томонкудой жыйынтык менен чыкты. Сурамжылоого коюлган 7 суроонун ар бирине шаар калкы оздорунун коз караштарын толук билдиришкен.

Таблица № 1 УДТ/ФАПтардын тейлоо кызматынын сапаты боюнча диаграмма

Таблица № 2 Тез жардам кызматынын тейлоо сапаты боюнча диаграмма

Жогорудагы №1,2 таблицада корунунп тургандай шаар калкынын копчулук болугу бугунку кундо шаардагы медициналык тейлоого жакшы канааттанбай тургандыгын билдиришкен. Сурамжылоого коюлган суроолордун жыйынтыгы толук коз карашты билдербейт, бирок жыйынтык справкада айтылган кемчиликтердин бар экендигин ар бир медициналык кызматкер моюнга алуулары зарыл. Шаардагы уй булолук дарыгерлер топтору менен ФАПтар бугунку кундо шааар калкына медициналык кызмат корсотуудо бир топ ийгиликтери менен кошо жетишпеген коптогон койгойлуу маселелердин алдында турат. Бул маселелерди тез арада жоюу жана калктын саламаттыгына оз убагында кам коруу шаар мериясы менен ар бир медицина кызматкеринин, ошондой эле областык үйбүлөлүк медицина борбору, УДТ/ФАПтардын милдети болуп саналат.

     Жогорудагылардын негизинде Баткен шаардык Кеӊешинин V чакырылышынын кезектеги V сессиясы

ТОКТОМ КЫЛАТ:

1.Баткен областтык биргелешкен уй булоолук дарыгерлер тобунун курамынан шаардык медицианалык мекемени болуп алуу учун тийиштуу иш кагаздарын даярдап КР Саламаттыкты сактоо министрлигине сунуштоо жагы бир айлык моонот менен шаар мэриясына тапшырылсын.

2.Шаар аймагындагы жаны конуштардын башкы планына ылайык канча ФАПтар учун жер аянттары болунуп берилген тактоо менен маалымат беруу жагы шаардык шаар куруу жана архитектура болумуно тапшырылсын.

3.Шаар аймагындагы жаны конуштарга долбоорлоонун негизинде ФАПтарды куру менен шаар тургундарына медициналык шарттарды тузуп беруу жагы  шаар мэриясына тапшырылсын.

4.Шаар аймагындагы бош калган имараттарды  УДТларды болуу учун  имараттарды алууну (ижаралык ыкмада, баланстан баланска, сатып алуу ж.б) колго алуу жагы шаар мэриясына жуктолсун.

5.Шаар аймагындагы УДТ/ФАПтарга керектуу болгон бардык инвентарлар менен камсыздоо учун бардык чараларды коруу жагы  шаар мериясына жана Баткен уй булолук медицина борборуна тапшырылсын.

6.Ушул токтомдун аткарылышын козомолдоо жагы шаардык Кенештин торагасынын орун басары Х. Айкыновго жүктөлсүн.