(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 18-декабрындагы № 762 токтомуна)

Кыргыз Республикасынын калкына онкологиялык жардам көрсөтүүнүн тартиби жөнүндө ЖОБО

1-глава. Жалпы жоболор

1. Бул Жобо Кыргыз Республикасында Оорулардын эл аралык классификациясына (мындан ары - ОЭК-10) кирген онкологиялык оорулар менен ооруган жарандарга медициналык жардам көрсөтүүнүн тартибин белгилейт.

2. Пациенттерге медициналык жардам төмөнкүдөй түрлөрдө көрсөтүлөт:

- баштапкы медициналык-санитардык жардам;

- адистештирилген, анын ичинде жогорку технологиялуу медициналык жардам;

- паллиативдик медициналык жардам.

3. Пациенттерге медициналык жардам төмөнкүдөй шарттарда көрсөтүлөт:

- амбулаториялык (күнү-түнү медициналык байкоо жана дарылоо каралбаган шарттарда);

- күндүзгү стационарда (күндүзгү убакта медициналык байкоо жана дарылоо каралган, бирок күнү-түнү медициналык байкоо жана дарылоо талап кылынбаган шарттарда);

- стационардык (күнү-түнү медициналык байкоо жана дарылоо камсыз кылынган шарттарда).

4. Саламаттык сактоо системасын уюштуруунун заманбап концепциясы медициналык жардам көрсөтүүнүн 3 деңгээлин карайт, андагы ар бир деңгээл өзүнүн милдеттерин чечет:

1-деңгээл - баштапкы медициналык-санитардык жардам, баштапкы кабыл алууга, алдын алууга жана амбулаториялык дарылоого багытталган;

2-деңгээл - адистештирилген, стационардык медициналык жардам залалдуу шишик диагнозу клиникалык-морфологиялык жактан тастыкталган пациенттерге менчигинин түрүнө карабастан диагностиканын, дарылоонун атайын методун, татаал медициналык технологияларды пайдаланууну талап кылган Кыргыз Республикасынын саламаттык сактоо уюмдарында көрсөтүлөт;

3-деңгээл - адистештирилген, анын ичинде жогорку технологиялуу, стационардык медициналык жардам. Бул медициналык жардам жогорку технологияларды колдонуу жана жогорку квалификациялуу адистерди тартуу менен залалдуу шишик диагнозу морфологиялык жактан тастыкталган пациенттерге медициналык жардамдын жогорку технологиялуу (кымбат баалуу) түрлөрү фондунун каражаттарынын эсебинен көрсөтүлөт.

5. Адистештирилген онкологиялык жардам Үй-бүлөлүк медицина борборунун/Жалпы дарыгердик практика борборунун жана стационарлардын амбулаториялык-диагностикалык бөлүмдөрүнүн деңгээлинде, ошондой эле 3-деңгээлдеги адистештирилген саламаттык сактоо уюмдарынын поликлиника бөлүмдөрүндө көрсөтүлөт.

6. Врачка чейинки медициналык жардам орто медициналык персонал тарабынан өз алдынча же мультидисциплинардык команданын курамында көрсөтүлөт, ал өзүнө пациенттин абалын баалоону, врачка чейинки диагноз коюуну, врачка чейинки кийлигишүүлөрдүн планын дайындоону, врачка чейинки манипуляцияларды жана процедураларды, онкологиялык оорулардын алдын алуу боюнча иш-чараларды аткарууну, ошондой эле жабыркагандарга, оорулууларга, майыптарга жана өлүп бараткан адамдарга скрининг иш-чарасын өткөрүүнү жана кам көрүүнү камтыйт.

Баштапкы медициналык-санитардык жардам Үй-бүлөлүк медицина борборунда/Жалпы дарыгердик практика борборунда көрсөтүлөт, кабыл алуу жалпы практикалык дарыгерлер/үй-бүлөлүк дарыгерлер жана башка тар чөйрөдөгү адистер тарабынан жүргүзүлөт.

7. Пациентте онкологиялык ооруга шектенүү жаралса (клиникалык, лабораториялык жана/же инструменталдык маалыматтар болуп, алар онкологиялык оорунун барын болжолдоого мүмкүндүк берсе жана/же аны жокко чыгарууга мүмкүндүк бербесе) же аныкталса жалпы практикалык дарыгерлер/үй-бүлөлүк дарыгерлер, врачтар - тар чөйрөдөгү адистер, орто медициналык персонал бейтапты медициналык уюмдун онкологиялык кабинетине же 3-деңгээлдеги адистештирилген саламаттык сактоо уюмунун поликлиника бөлүмүнө жөнөтүшөт.

Онкологиялык ооруга шектенүү аныкталгандыгы жөнүндө маалымат медициналык кызматкер тарабынан пациент баштапкы медициналык-санитардык жардам алып жаткан саламаттык сактоо уюмунун онколог-врачына жиберилет.

8. Бул жободо колдонулган негизги түшүнүктөр:

1) Үй-бүлөлүк медицина борборундагы/Жалпы дарыгердик практика борборундагы онкологиялык кабинет - калкка онкологиялык жардам көрсөтүү системасындагы медициналык жардам көрсөтүүнүн 1-деңгээли Үй-бүлөлүк медицина борборунун/Жалпы дарыгердик практика борборун базасында түзүлөт, мында тиешелүү тастыктамасы бар онколог-врач кабыл алууну ишке ашырат;

2) пациент - тиешелүү медициналык документтерди жол-жоболоштуруу менен саламаттык сактоо уюмдарында же жекече иш жүргүзгөн медициналык кызматкерлер тарабынан медициналык-санитардык жардам көрсөтүлгөн адам;

3) баштапкы медициналык-санитардык жардам - медициналык жардам көрсөтүү системасынын негизи болуп саналат жана оорулардын жана абалдардын алдын алуу, диагностикалоо, дарылоо, сергек жашоо образын калыптандыруу жана калкты санитардык-гигиеналык агартуу боюнча иш-чараларды өзүнө камтыйт;

4) адистештирилген медициналык жардам - пландалган формада медициналык кызматкерлердин жолдомосу менен, медициналык көрсөткүчтөр боюнча Үй-бүлөлүк медицина борборунун/Жалпы дарыгердик практика борборунун онкологиялык кабинетинде же 3-деңгээлдеги адистештирилген саламаттык сактоо уюмунун поликлиника бөлүмүндө онколог-врач тарабынан көрсөтүлөт;

5) тастыкталган диагноз - изилдөөнүн морфологиялык, лабораториялык жана аспаптык методдору менен тастыкталган клиникалык диагноз;

6) динамикалык байкоо - пациенттин ден соолугунун абалын системалуу байкоо, ошондой эле бул байкоонун жыйынтыктары боюнча зарыл болгон медициналык жардам көрсөтүү;

7) жогорку технологиялуу медициналык кызмат - диагностиканын жана дарылоонун инновациялык, ресурстарды талап кылуучу жана (же) уникалдуу методдорун пайдаланууну талап кылган ооруларда профилдик адистер тарабынан 3-деңгээлдеги адистештирилген саламаттык сактоо уюмдарында көрсөтүлүүчү кызмат;

8) клиникалык топ - онкологиялык оорулар менен ооруган бейтаптарга динамикалык медициналык байкоо жүргүзүүнүн классификациялык бирдиги;

9) клиникалык протокол - медициналык кызматкерлер аткарууга тийиш болгон далилдүү негизде белгилүү бир ооруда же клиникалык кырдаалда пациентке медициналык жардам көрсөтүүнүн жалпы талаптарын белгилеген документ;

10) залалдуу шишиктердин таргеттик терапиясы - шишиктин канцерогенези жана өсүүсүнө зарыл болгон конкреттүү максаттуу (таргеттик) молекулалардын аракетинин механизмине кийлигишүүнүн жардамы аркылуу рак клеткаларынын өсүшүнө бөгөт коюу менен мүнөздөлгөн химиятерапиялык дарылоо методу;

11) аралыктан медициналык кызмат көрсөтүүлөр - ооруларды жана жаракаттарды диагностикалоо, дарылоо, медициналык реабилитациялоо жана алдын алуу максатында медициналык кызмат көрсөтүү, медициналык кызматкерлердин өз ара, жеке адамдар жана (же) алардын мыйзамдуу өкүлдөрү менен аралыктан аракеттенүүсүн камсыз кылуучу санариптик технологиялар аркылуу изилдөөлөрдү жүргүзүү жана баалоо, көрсөтүлгөн адамдарды идентификациялоо, ошондой эле алар жасаган иш-аракеттерди документтештирүү;

12) саламаттык сактоо уюму - Кыргыз Республикасында жарандарга медициналык-санитардык жардам көрсөтүү үчүн уюштуруучу (менчик ээси) тарабынан түзүлгөн мамлекеттик, муниципалдык жана жеке менчик саламаттык сактоо уюму;

13) онкологиялык жардам - шишиктердин алдын алууга, диагностикалоого жана аларды эрге аныктоого, онкологиялык пациенттердин ден соолугун сактоого жана калыбына келтирүүгө багытталган медициналык кызмат көрсөтүүлөрдүн комплекси;

14) радионуклиддик диагностика - радионуклиддер, радиофармацевттик дары препараттары менен белгиленген радиоактивдүү изотопторду же бирикмелерди пайдаланууга негизделген нур менен изилдөө;

15) радионуклиддик терапия - радиофармацевттик дары препаратын куюу, ал зат алмашуу аркылуу жабыркаган органга же тканга жетет (дарылоонун таасири препараттын жергиликтүү радиоактивдүү нурдануусуна негизделет);

16) радиофармацевттик дары препараты - колдонуу үчүн даяр абалда таасир этүүчү зат катары же таасир этүүчү заттын курамында бир же бир нече радионуклиддерди (радиоактивдүү изотопторду) камтыган дары препараты;

17) нур терапиясы (радиотерапия) - багытталган жана атайын дозаланган иондоочу нурдануу аркылуу шишиктерди жана кээ бир шишик эмес ооруларды дарылоо методу;

18) скринингдик изилдөөлөр - ар түрдүү оорулардын өнүгүшүн, ошондой эле алардын пайда болуу коркунучунун факторлорун баштапкы стадиясында аныктоо жана алдын алуу максатында клиникалык симптомдору жана даттануулары жок калкты медициналык текшерүү комплекси;

19) шишикке каршы иммундук терапия - организмди атиптүү клеткалардын зыяндуу таасиринен коргоонун табигый механизмдерине түрткү берүүчү жана модификациялоочу препараттардын жардамы менен онкологиялык ооруларды дарылоо ыкмасы;

20) шишикке каршы препараттар менен дарылоо - шишик клеткаларынын көбөйүүсүн токтоткон же кайтарылгыс кылып бузган дары каражаттарын колдонуу;

21) ядролук медицина - адамдын органдарынын жана системаларынын ар кандай ооруларын, анын ичинде онкологиялык ооруларды алдын алуу, диагностикалоо жана дарылоо максатында радиоактивдүү элементтер жана иондоштуруучу нурлануу колдонулуучу медицина тармагы;

22) тар чөйрөдө адистештирилген онкологиялык бөлүм - айрым локализациядагы залалдуу шишиктерди диагностикалоого жана дарылоого адистешкен бөлүм (мисалы: баштын жана моюндун, ашказандын, өпкөнүн, боордун шишиктери, аялдардын репродуктивдүү системасынын шишиктери, онкоурология жана башка локализациялар);

23) оорулардын эл аралык классификациясы - саламаттык сактоодо алдынкы статистикалык жана классификациялык негиз катары пайдаланылуучу документ, ал Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун жетекчилиги менен кайра каралып турат. ОЭК-Ю оорулардын диагнозун жана ден соолукка байланыштуу көйгөйлөрдүн сөз менен туюндурулушун маалыматтарды сактоо, алуу жана талдоо ыңгайлуулугун камсыз кылган тамгалык-сандык коддорго айландыруу үчүн колдонулат.