Загрузка документа…
ОРОЗБЕКОВ АЙЫЛДЫК КЕӉЕШИ
ТОКТОМ
Орозбеков айылдык кеңешинин кезектеги алтынчы сессиясы
2025-жылдын 9-апрели № 23
Орозбеков айыл аймагын 2025-2027-жылдарга карата социалдык -экономикалык өнүктүрүү программасын бекитүү жөнүндө
Күн тартибиндеги маселени карап, Орозбеков айыл өкмөт башчысынын орун басары А. Акматовдун баяндамсын угуп жана талкуулап, Кыргыз Республикасынын Бюджеттик кодексинин 88-беренесинин 2-пунктуна, Кыргыз Республикасынын “Жергиликтүү мамлекеттик администрация жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жөнүндө” Мыйзамынын 34-беренесинин 3-пунктуна негиз Орозбеков айылдык кеңешинин сессиясы токтом кылат:
Төрага | К.Каримов |
Орозбеков айылдык аймагынын 2025-2027 -жылдарга социалдык-экономикалык өнүктүрүү программасы
1-БӨЛҮМ. АЙМАКТЫН ЖАЛПЫ МҮНӨЗДӨМӨСҮ |
| |||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
Географиялык абалы | Орозбеков айыл аймагы Баткен облусунун Кадамжай районунун түштүк-батыш бөлүгүндө жайгашып, түндүк-батыш тарабынан Исхак-Полотхан айыл аймагы жана Айдаркен шаары менен, түштүк-чыгыштан Кадамжай шаары, ал эми чыгыш тарабынан Өзбек Республикасынын “Шахимардан анклавы” менен чектешет. Айыл аймагынын аймактын борбору -Учкун айылы. Айыл аймагы республиканын борборунан -840 км., облустук борбордон -105 км. аралыкта жайгашкан. Орозбеков айыл аймагы Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 7-февралындагы №52 токтомуна негиз, административдик –аймактык реформанын алкагында Көтөрмө жана Орозбеков айыл өкмөттөрүнүн биригүүсүнөн кайрадан уюшулган. | |||||||||||||||||||||||||||
Жалпы аянты (га) | 121 293 ч.м. | |||||||||||||||||||||||||||
Ландшафт жана жаратылыш шарттары | Орозбеков айыл аймагы тоолуу аймак, деңиз деңгээлинен 1000-1200 метр бийиктикте жайгашкан. Кескин континенттик климат айыл чарбасынын өнүгүшүнө олуттуу таасирин тийгизет. Кыш мезгили 3-5 айга созулат жана тоолуу айылдар катуу кар менен коштолот, минималдуу төмөнкү температура -18-20оС, жай мезгилинде температура +35-38 оС чейин жетиши мүмкүн. Жайында орточо температура 25-35 оС, кышындасы -5-0оС | |||||||||||||||||||||||||||
АА калкы (адам), аялдардын саны: Анын ичинде (айылдарда): | Калктын саны:-25 539, анын ичинен: эркектер-12759, аялдар- 12 780 | |||||||||||||||||||||||||||
Учкун айылы (АА борбору) | 1390 | |||||||||||||||||||||||||||
Орозбеков | 3626 | |||||||||||||||||||||||||||
Күлдү | 5433 | |||||||||||||||||||||||||||
Кош-Дөбө | 1064 | |||||||||||||||||||||||||||
Кудук | 1643 | |||||||||||||||||||||||||||
Өндүрүш | 864 | |||||||||||||||||||||||||||
Сары-Талаа | 381 | |||||||||||||||||||||||||||
Кызыл-Булак | 2281 | |||||||||||||||||||||||||||
Ак-Кыя | 1207 | |||||||||||||||||||||||||||
Гайрат | 1610 | |||||||||||||||||||||||||||
Жалгыз-Булак | 521 | |||||||||||||||||||||||||||
Кароот | 652 | |||||||||||||||||||||||||||
Кара-Шоро | 209 | |||||||||||||||||||||||||||
Кескен-Таш | 1682 | |||||||||||||||||||||||||||
Көтөрмө | 755 | |||||||||||||||||||||||||||
Лаңгар | 939 | |||||||||||||||||||||||||||
Тамаша | 1282 | |||||||||||||||||||||||||||
СЭӨПнын максаты | Бул Программанын негизги максаты-2025-2027-жылдарда Орозбеков айыл аймагынын бардык тармактарын жана калкынын жашоо шартын жакшыртуу, анын ичинде, азыр жашап жаткан жана келечек муундардын экономикалык, социалдык жана экологиялык бакубаттуулугуна жетишүү. Орозбеков айыл аймагынын экономикасы мал чарбачылыгына, өсүмдүк өстүрүүчүлүккө жана туризмге багытталган. Айыл аймагында инновациялык ыкмаларды колдонуу менен чакан жана орто бизнес ишканалары ачылууда, жеке ишкерлер экологиялык жактан таза айыл чарба өндүрүшүн, жогорку өнүккөн тиричилик инфрастуктурасын өнүктүрүшүүдө. Ушул СЭӨПда каралган тапшырмалардын аткарылышынын натыйжасында, социалдык жана коммуналдык инфраструктура жакшырат, элет жергеси, калктын бардык катмарынын, анын ичинде: балдардын, жалгыз бой энелердин, улгайган адамдардын, мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын жашоосу үчүн түзүлгөн бардык шарттар ыңгайлуу, жагымдуу жана коопсуз болууга тийиш. Айылдык аймактын калкы таза суу жана коммуникациялар менен камсыз болуп, билим берүү, маданият, спорт, саламаттыкты сактоо, санитария, көрктөндүрүү, жашылдандыруу тармактарында кызмат көрсөтүүлөрдүн сапаты оңолот. Ички жолдор жана көпүрөлөр калыбына келтирилип, көчөлөргө түнкү жарыткычтар орнотулат. | |||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
2-БӨЛҮМ. КАЛК |
| |||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
2.1. (таблица) Калк жана эмгек ресурстары |
| |||||||||||||||||||||||||||
Категория | факт | күтүлгөн. | Прогноз | |||||||||||||||||||||||||
2022 ж. | 2023 ж. | 2024 ж. | 2025 ж. | 2026 ж | 2027 ж | 2028ж | 2029ж | |||||||||||||||||||||
Жыл башындагы туруктуу калктын саны(адам) | 24765 | 24987 | 25215 | 25539 | 25889 | 26178 |
|
| ||||||||||||||||||||
Өсүш темпи % |
| 2% | 2% | 3% | 4% | 5% |
|
| ||||||||||||||||||||
Анын ичинде аялдар | 7850 | 8000 | 8120 | 8250 | 8350 | 8500 |
|
| ||||||||||||||||||||
Жыл башындагы эмгекке жарамдуу курактагы туруктуу калктын саны, (адам) | 9035 | 9128 | 8030 | 8131 | 8234 | 8338 |
|
| ||||||||||||||||||||
Өсүш темпи(%) |
| 1% | -2% | 1% | 1% | 1% |
|
| ||||||||||||||||||||
анын ичинде аялдар | 4638 | 4749 | 4851 | 4949 | 5038 | 5142 |
|
| ||||||||||||||||||||
Экономикалык ишмердиктин түрлөрү боюнча иштеген калктын саны(адам): | 7723 | 7837 | 7914 | 8058 | 8257 | 8470 |
|
| ||||||||||||||||||||
Айыл чарба (өтө чоң көрсөткүч) | 6966 | 7066 | 7120 | 7204 | 7333 | 7464 |
|
| ||||||||||||||||||||
Өнөр жай: | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
|
| ||||||||||||||||||||
Иштетүүчү | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
|
| ||||||||||||||||||||
Электр энергиясы | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
|
| ||||||||||||||||||||
Курулуш | 82 | 85 | 89 | 105 | 124 | 146 |
|
| ||||||||||||||||||||
Соода | 110 | 115 | 120 | 141 | 166 | 195 |
|
| ||||||||||||||||||||
Транспорт жана байланыш | 95 | 96 | 100 | 118 | 139 | 164 |
|
| ||||||||||||||||||||
Башка кызматтар | 470 | 475 | 485 | 490 | 495 | 501 |
|
| ||||||||||||||||||||
Калдыктарды кайра иштетүү | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
|
| ||||||||||||||||||||
Жумушсуздардын саны(адам):(Эмгекке жарамдуу иштеген калктын айырмасына туура келбей жатат) | 2078 | 2120 | 2163 | 2207 | 2251 | 2297 |
|
| ||||||||||||||||||||
Өсүү темпи | 2% | 2% | 2% | 2% | 2% | 2% |
|
| ||||||||||||||||||||
Анын ичинде аялдар | 1078 | 1120 | 1136 | 1217 | 1223 | 1245 |
|
| ||||||||||||||||||||
Жакырчылыктын эң төмөнкү чегинде турган калктын саны(адам) | 1016 | 996 | 975 | 923 | 908 | 861 |
|
| ||||||||||||||||||||
Өсүү темпи | 2% | 2% | 1% | 1% | 0,8% | 0,6% |
|
| ||||||||||||||||||||
Миграцияланган эмгекке жарамдуу калктын саны(эл аралык миграция боюнча кеткендер, адам) | 3200 | 2980 | 2500 | 2323 | 2013 | 1989 |
|
| ||||||||||||||||||||
Өсүү темпи (%) | 3% | 2,8% | 2,5% | 2% | 1,5% | 1 % |
|
| ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
2.2. Эмгекке жарамдуу калктын өсүшүн, иш менен камсыз кылуу жана эмгек миграциясы маселелерин талдоо |
| |||||||||||||||||||||||||||
Айыл аймагынын калкынын саны 2024-жылдын1-январына карата 25 498 адамды түзсө, 2025- жылдын 1-январына карата 25 539 адамды түзгөн. АТРдин алкагында Орозбеков жана Көтөрмө айыл аймактарынын калкынын биригүүсүнөн , калктын саны 41 адамга көбөйгөн. Калктын азаюсунун бир себеби, 2022-2023-жылдардагы санарип аймактын ишке кирүүсү менен калктын саны так аныкталган жана ички сырткы миграциянын эсебинен көбөйгөн. Болжол менен табигый жол аркылуу калктын өсүшү 1,73 % дан өсөөрү күтүлүүдө. Эмгекке жарамдуу калктын саны 13590 адамды түзөт. Экономиканы өнүктүрүүгө багытталган программа- жаштардын сыртка агылышын олуттуу кыскартууга жана эмгекке жарамдуу калктын кыйла олуттуу өсүшүнө алып келиши мүмкүн . Орозбеков айыл аймагында 2022-жылы жалпы эмгекке жарамдуу калктын иш менен камсыз болушу ( 1477 адам) 5,7 %ды түздү . Бул кыйла жогору көрсөткүч жана болжолдуу эсептөөлөр боюнча ал азайбайт, ал тургай өсүүнү көрсөтөт. Иш менен камсыз кылууда эң чоң үлүштү айыл чарбасы ээлейт – кызматкерлердин жалпы санынын 80% ы (2024-ж. 10125 адам). Өнөр жай, соода жана курулуш сыяктуу ишмердүүлүктүн башка тармактары кызматкерлердин жалпы санынын ____% дан ашпаган үлүшүн көрсөтүү менен кыйла артта калууда. Бул Орозбеков айыл аймагынын жана бүтүндөй региондун экономикасы айыл чарбага багытталганы менен түшүндүрүлөт. Өнөр жай менен алектенген калктын саны Орозбеков,Күлдү,Кызыл-Булак айылдарында тигүүчү цехтин ишке кириши менен 75 адам иш менен камсыз болгон. 2026-2027-жылдарга чейин ачыла турган чакан ГЭСтин негизинде 160 адам иш менен камсыз болуусу күтүлүүдө. Жумушсуздардын саны 2024-жылы 240 адамды, анын ичинен: аялдар 200 адамды түздү. Бул көрсөткүч 2023-жылга салыштырмалуу 43 адамга азайды, себеби, жеке ишкердик менен алектенген чакан ишканалар- 20, кийим тигүүчү кичи цехтер -4, кара өрүктү кургатуучу 1 цех ачылып, ишмердүүлүгүн баштаган. 2027-жылга чейин болжолдоодо жумушсуздардын саны кескин кыскарбайт. Ошол эле учурда өнөр жай өндүрүшүнүн жана чакан бизнестин начар өнүгүшүнөн улам жумушсуздуктун өсүшүнүн олуттуу тобокелдиктери бар, ошондуктан, СЭӨПтүн экономиканы өнүктүрүү жана инклюзивдик өсүү бөлүмдөрүндөгү саясаты калкты көбүрөөк иш менен камсыз кылуу боюнча чараларды камтыйт. Анын ичинде, айыл чарба продукциясын кайра иштетүүчү ишканаларды жана фабрикаларды куруу, ошондой эле ишкердикти өнүктүрүү үчүн шарттарды түзүү ниеттери бар. АА аймагынын мейкиндик өзгөчөлүктөрүн караган бөлүмүндө жаңы өнөр жай зоналарын түзүү (жер участокторун өнөр жай жерлерине айландыруу аркылуу) каралган. Миграцияланган эмгекке жарамдуу калктын саны 2024-жылга карата 2340 адамды түздү. Бул республиканын башка региондорунун көрсөткүчтөрүнө салыштырмалуу өтө аз сан. Ал эми болжолдоодо мындай кичинекей көрсөткүчтүн да азайышы каралганы менен, жаштар үчүн келечектүү жумуш орундарынын жоктугунан, ошондой эле ички миграциянын күчөшүнөн мүмкүн болуучу тобокелдиктерин эске алуу зарыл. Жаштар экономикада үстөмдүк кылган айыл чарба тармагында иштеши керек. СЭӨП калкты иш менен камсыз кылуу боюнча чараларды ишке ашырууну карайт: - жаштарга ар кандай тренингдерди жана билим берүү курстарын табууга жана бүтүрүүгө көмөк көрсөтүү; - үйдө отурган аялдарды жана кыздарды бала бакчаларга жана тигүү цехтерине жумушка тартууга жардам берүү; - бизнес ачууда калкка жардам көрсөтүү; - аярлуу катмарларга социалдык кайтарымсыз көмөк көрсөтүү. Корутундулар жана сунуштар: Ø Калктын жалпы санынын өсүшү анча деле чоң эмес – жылына 5%, ал калктын табигый өсүшү жана табигый азайышы менен гана жөнгө салынат. Ø Эмгекке жарамдуу калктын жалпы санын да иштеген калктын үлүшү кыйла жогору – 6% жана өсөт.Калктын көбү айыл чарбасында 80% иштейт . Ø Жумушсуздуктун деңгээли төмөн – эмгекке жарамдуу калктын 53,2 % . Ø Миграцияланган эмгекке жарамдуу калктын саны республиканын башка аймактарына салыштырмалуу өтө аз. Жогорку иш менен камсыз кылуу мындан ары экономиканы: айыл чарбасынын басымдуу секторун жана али начар өнүккөн өнөр жайды өнүктүрүүгө негизделет. | ||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
3-БӨЛҮМ. КЫЗМАТТАР ЖАНА ЖЕРГИЛИКТҮҮ ИНФРАСТРУКТУРА |
| |||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
3.1. (таблица) Кызматтар жана жергиликтүү инфраструктура |
| |||||||||||||||||||||||||||
Категория | факт | күтүлгөн. | Прогноз | |||||||||||||||||||||||||
2022 ж. | 2023 ж. | 2024 ж. | 2025 ж. | 2026 ж. | 2027 ж. | 2028ж. | 2029ж | |||||||||||||||||||||
Ичүүчү сууга жеткиликтүүлүк (%) | 25 | 20 | 20 | 40 | 48 | 56 |
|
| ||||||||||||||||||||
Кожолуктарды катуу тиричилик калдыктары (КТК)ташып чыгаруу менен камтуу (%) | 25 | 25 | 40 | 50 | 60 | 65 |
|
| ||||||||||||||||||||
Ички жолдордун жалпы узундугунан канааттандырарлык абалдагы асфальтталган ички жолдордун үлүшү (%) | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 | 5% |
|
| ||||||||||||||||||||
Көчөлөрдүн жалпы санынан жарыктандырылган көчөлөрдүн үлүшү (%) | 20 | 25 | 27 | 30 | 35 | 50 |
|
| ||||||||||||||||||||
Спорттук секцияларга тартылган жарандардын саны (адам) | 80 | 120 | 150 | 160 | 180 | 200 |
|
| ||||||||||||||||||||
Маданият чөйрөсүндөгү ийримге катышкан жарандардын саны (адам) | 15 | 20 | 25 | 30 | 35 | 40 |
|
| ||||||||||||||||||||
Балдарды мектепке чейинки билим берүү менен камтуу (%) | 19 | 19 | 19 | 27 | 31 | 36 |
|
| ||||||||||||||||||||
Балдарды мектептик билим менен камтуу (%) | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 |
|
| ||||||||||||||||||||
Медициналык персонал менен камсыздоо деңгээли (адам) | 58 | 58 | 60 | 60 | 65 | 65 |
|
| ||||||||||||||||||||
Калктын турак жай менен камсыз болушу (бир тургунга жалпы аянттын кв. м) | 800 | 800 | 1200 | 1200 | 1200 | 1200 |
|
| ||||||||||||||||||||
(башка көрсөткүчтөр) |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
3.2. Учурдагы кырдаалды анализдөө |
| |||||||||||||||||||||||||||
Орозбеков айылаймагында 17 айыл бар. Мунун ичинен азыркы күнгө карата Орозбеков , Күлдү, Тамаша жана Көтөрмө айылдары ичүүчү таза суу менен камсыздалган.Ак-Кыя,Кескен-Таш, Гайрат,Кызыл-Булак, Лангар,Кудук, Өндүрүш, Сары-Талаа айылдарына ичүүчү таза суу тартуу үчүн айыл өкмөтү тарабынан АГЗ даярдалып жатат. Калкты ичүүчү таза суу менен камсыз кылуу :2024-жылга карата калктын 30% гана ичүүчү таза суу менен камсыз болгон, бул төмөнкү көйгөйлөр менен шартталган: - суу түтүктөрү эскирип, жараксыз абалга келген; - жаңы конуштарга кошумча суу түтүктөрү тартылган эмес; - айыл тургундары тиричилик жана ичүүчү суу менен жер астындагы кудуктардан алуу жолу менен камсыздалат; - ичүүчү суу менен камсыздоонун тарифтик саясаты бекитилген,бирок калк көбүнчө таза суу үчүн төлөмдөрдү өз убагында төлөбөй келет; - айылдарга таза суу түтүктөрүн тартып келүү Өзбек Республикасынын “Шахимардан анклавы” аркылуу өткөндүктөн, бул маселе мамлекеттик денгээлдеги сүйлөшүүлөр аркылуу чечилүүсү керек. АА калкынын 65% ын суу менен камсыз кылуу 2027-жылга пландаштырылууда.
Үй чарбаларынан катуу тиричилик калдыктарын чыгаруу көйгөй болуп саналат жана 2024-жылы 10% деңгээлинде гана күтүлөт. Орозбеков айыл аймагында 5233 кожолук бар. Айыл өкмөтүнүн алдында “Орозбеков” муниципалдык ишканасы түзүлүп, каттоодон өткөн, ишканада 11 адам эмгектенет. Ишкана КТКны чогултуу жана ташып чыгаруу кызматын аткарат. Бирок, ишкана бардык үй-чарбалары менен толук келишим түзүп бүтө элек. Муниципалдык ишкананын материалдык техникалык базасы толукталбаган. 2025-жылдан тартып муниципалдык ишканага толук кандуу иштөө тапшырмасын берүү пландалууда. АА боюнча таштандыларды сортточу борбор жок. Натыйжада , бул кызмат төмөнкү көйгөйлөр менен коштолот: - Таштандылардын көп бөлүгү сорттолбойт же жок кылынбайт, бул таштанды полигонун башкарууга мүмкүн болбогон башаламандыкка алып келет; - АТРге байланыштуу бардык факторлорду эске алуу менен тарифтердин такталбагандыгы; - Төлөмдөрдүн өз убагында чогулбагандыгы; - Сорттоп чогултуу практикасынын кеңири жайылтылбагандыгы; - Аяр катмарларга субсидияны кайрадан карап чыгуу зарылдыгы; - Таштанды таштоочу контейнерлеринин жетишсиздиги; - Таштандыларды чогултуу үчүн жумушчулардын жетишсиздиги; - Таштандыларды кайра иштетүүчү жабдуулардын жетишсиздиги; - Таштанды чыгаруучу атайын техникалардын жетишсиздиги; - Төлөмдөрдүн өз убагында чогулбагандыгы. 2027-жылга карата кызмат көрсөтүүнү 65% га чейин жогорулатуу каралган. Ички жолдордун абалы: Айыл аймагындагы жалпы ички жолдордун узундугу 115 км түзөт. 1 км. 630 метр ички жол асфальтталган, калганы негизинен шагыл жол. Жыл сайын 20-30 км. жол жергиликтүү бюджеттин эсебинен тегизделип, оңдоодон өткөрүлөт. 2025-жылы Учкун айылынын Кыргызстан 60-жылдык көчөсүнүн 400 метр аралыгына асфальт төшөө пландалган. Ички жолдорду асфальттоо боюнча Кош-Дөбө жана Кудук айылынын Гараж участкасынын жолунун 5км. аралыгын , Сары-Талаа- -Кара-Шоро-Дугаба автомобиль жолдорунун 32 км. аралыгын , Учкун-Лангар ички жолунун 3,2 км.аралыгын асфальтоону республикалык бюджеттен суроо пландалууда. ААнын жол тармагы төмөнкүдөй көйгөйлөргө туш болууда: - АА аймагындагы ички жолдорду асфальттоого каражат жетишсиз; - Ички жолдор тарып кеткен, жөо жүргүнчүлөр басуучу тротуарлар жок; - Керектүү сандагы жол белгилеринин жоктугу; - Кээ бир үй чарбаларында үй, тосмо же дубал тротуар линиясына чейин созулат; - Гайрат, Орозбеков айылдарындагы жолдордун кээ бир жерлеринде сел өтмөктөрүнүн жоктугу. Коомдук жайларды, көчөлөрдү жарыктандыруу менен камтуу 2024-жылы 45% түздү. Жарыктандыруу маселесин чечүү каражаттын жетишсиздиги жана ААнын калкы тарабынан уюштурулган демилгелердин жоктугу менен мүнөздөлөт.Бул маселе жашоочуларга ыңгайсыздык жаратып, коопсуздугуна шек келтирет. 2027-жылга карата бул багыт боюнча көрсөткүчтү 100% га чейин жогорулатуу күтүлүүдө . Диаграммада жогоруда сүрөттөлгөн көрсөткүчтөрдүн иш жүзүндөгү жана болжолдуу динамикасы көрсөтүлгөн: Орозбеков айыл аймагынын жергиликтүү инфраструктурасынын көрсөткүчтөрү: Спорт:Жалпысынан 2024-жылга карата ар кандай спорттук секцияларга катышкан адамдардын саны -425. Айрым мектептерде волейбол, күрөш жана шахмат секциялары бар. Бирок, 2027-жылга карата спорттук машыгууну жайылтуу жана өнүктүрүү максатында олуттуу иш-чараларды алып баруу менен 750 адамга жеткирүү пландаштырылат. Азыркы күндө мини футбол боюнча Орозбеков, Учкун жана Кызыл-Булак айылында спорттук аянтча ачылып, жаштардын футболго кызыгуусу артууда. Кызыл-Булак айылындагы спорт комплексинин курулушун бүтүрүү пландалууда.Спорттук секцияларды ачуу, жаштарды сергек жашоого тарбиялоо айыл өкмөтүнүн негизги приоритеттеринин бири. Спортка байланышкан көйгөйлөр: - айыл жеринде балдар, кыздар, жаштар үчүн спорттук секциялар уюштурулган эмес; - атайын жайлар жана кесипкөй тренерлер, спорттук инвентарлар жок; - аялдар жана кыз-келиндердин саламаттыгы жана ар кандай оорулардан алыс болуу үчүн машыгууларына спорт залдарда шарттардын жоктугу; - спорттун түрлөрү боюнча майрамдарда мелдештер уюштурулат, бирок жетишсиз.
Маданият: Орозбеков айыл айылында маданият үйү жок. Азыркы күндө Маданият үйүнүн ПСД документтери даярдалып жатат. Аймакта 3 китепкана бар. Бирок, талапка жооп берген китепкана жок. Китептер эски жана саны аз. Айыл айылында китепкананын жоктугунан, айыл өкмөтүнүн имаратында убактылуу иштеп жатат. - Келечек муундарга адеп-ахлак жана кыргыз элинин тарыхы, үрп-адаттарын сактоо боюнча иш-чаралардын жеткиликтүү уюшулбагандыгы; - Маданий секциялардын жана ийримдердин жоктугу; - Музыкалык аспаптардын жана атайын кийимдердин жоктугу; - Калктын, анын ичинде жаштардын маданий иш- чараларга катышпагандыгы; - Китепканаларда жаңы инновациялык технологиялардын пайдаланылбагандыгы.
Мектепке чейинки билим берүүнү өнүктүрүү тармагы: Орозбеков айыл аймагында 7 МЧББ иштейт. Бала бакчалар мектепке чейинки курактагы балдардын 26% камсыздайт. Кескен-Таш,Өндүрүш,Кудук айылындарына жаңы бала бакча куруу үчүн жер аянты ажыратылып, керектүү иш кагаздары даярдалып жатат. Айрым бала бакчалардын жылытуу системалары оңдоого муктаж. Кескен-Таш, Өндүрүш,Кудук айылдарынын ар бирине 100 орундуу бала бакчаларын куруу пландалууда. 2027-жылга карата бул көрсөткүч 36%га жетет.
Билим берүү: Орозбеков айыл аймагында 8 жалпы билим берүүчү, 1 башталгыч, 1 күндүзгү сырттан окуу мектеби бар. Бул мектептерде жалпы 4797 окуучу окуйт. Өндүрүш айылында мектеп жок. Айрым предметтер боюнча мугалимдер жетишсиз. Окуу китептери жана компьютерлер тартыш. Мектептердин материалдык-техникалык базасын чыңдоо зарыл. Орозбеков айыл аймагынын Өндүрүш айылына 250 орундуу жана Ак-Кыя айылындагы “Аман Жалилов” атындагы башталгыч класстар мектебинин ордуна 270 орундуу мектептин имараты 2026-2027-жылдары Республикалык бюджет аркылуу куруу мерчемделүүдө.
Саламаттыкты сактоо: Айыл аймагында 1 оорукана, 3 Үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу, 8 ФАП болуп, аларда 4 врач, 45 кызматкер иштейт. Бул көрсөткүч жалпы калкты тейлөөдө жетишсиз. Эскилиги жеткен жана капиталдык оңдоону талап кылган имараттар бар. Медициналык жабдуулар эскирген, тез жардам машинасы жетишсиз. Калктын арасында оорулардын алдын алуу боюнча иш- чаралар өткөрүлгөнү менен, заманбап ооруканалар жана адистер жетишсиз. | ||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
3.3. Жергиликтүү коомчулуктун артыкчылыктуу муктаждыктарына анализ жүргүзүү |
| |||||||||||||||||||||||||||
Жергиликтүү коомчулуктун артыкчылыктуу көйгөйлөрүн аныктоо боюна чогулуш өткөрүлдү. Катышуучулардын саны 58 адам, анын ичинен: аялдар- 40 Таблицанын ичине аныкталган муктаждыктарды жазуу керек | ||||||||||||||||||||||||||||
Артыкчылык | Мүмкүн болгон чаралардын жалпы сүрөттөлүшү | Күтүлгөн натыйжа жана мөөнөттөр | ||||||||||||||||||||||||||
Айылдарда, көчөлөрдө жарыктандырууну уюштуруу | (санын көрсөтүү) көчөлөргө жарыктандыруу мамычаларын жана узундугу 330 км. зымдарды орнотуу. | Узундугу 115 км. болгон көчөлөрдү жарыктандыруу менен камтуу 40%га жеткирилет | ||||||||||||||||||||||||||
Ички жолдордун абалын калыбына келтирүү, таштак жолдорго шагыл төгүү | 17 айылдын ички жолдорун оңдоодон өткөрүү | Айыл аймагында бардык ички көчөлөргө шагыл төшөө | ||||||||||||||||||||||||||
|
|
| ||||||||||||||||||||||||||
3.4.Социалдык жана жергиликтүү инфраструктураны өнүктүрүүгө тиешелүү бюджеттик инвестицияларга керек төөлөргө анализ жүргүзүү |
| |||||||||||||||||||||||||||
Инвестициялык артыкчылыктар | Мүмкүн болгон долбоорлордун жалпы сүрөттөлүшү | Күтүлгөн натыйжа жана мөөнөттөр | Бааланган наркы(миң сом) | |||||||||||||||||||||||||
Орозбеков айыл аймагына караштуу Ак-Кыя,Кескен-Таш, Гайрат,Кызыл-Булак, Лангар,Кудук, Өндүрүш, Сары-Талаа айылдарын ичүүчү таза суу менен камсыздоо.
|
| Ак-Кыя,Кескен-Таш, Гайрат,Кызыл-Булак, Лангар,Кудук, Өндүрүш, Сары-Талаа айылдардагы 2533 кожолук ичүүчү таза суу менен камсыз болот. Ар кандай жугуштуу оорулардын алды алынат. 100% ичүүчү сууга түз жеткиликтүүлүгү бар | Долбоорлордун смета, ПСД, АГЗ иш кагаздарын даярдоо | |||||||||||||||||||||||||
Билим берүү | Кара-Шоро башталагыч мектебине ысык тамак уюштурууну жакшыртуу
| Окуучуларга жагымдуу шарт түзүлөт | 700 000 сом | |||||||||||||||||||||||||
“С.Тешеев” атындагы орто мектебинин спорт залын бүтүрүү | Кадамжай райондук өнүктүрүү фонду аркылуу
| Мектеп окуучуларына спорт менен машыгууга жана ден соолугуна кам көрүүгө, чыңдоого жакшы шарт түзүлөт | 1500 000 сом | |||||||||||||||||||||||||
Бардыгы:
| 12 200 150 сом | |||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
4-БӨЛҮМ. ЭКОНОМИКАЛЫК ӨНҮГҮҮ |
| |||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
4.1. (таблица) Экономикалык өнүгүү (миң сом) |
| |||||||||||||||||||||||||||
Категория | факт | күтүлгөн. | прогноз | |||||||||||||||||||||||||
2021 ж. | 2022 ж. | 2023 ж. | 2024 ж. | 2025 ж. | 2026 ж | 2027ж | 20___ | |||||||||||||||||||||
Негизги фонддор (юридикалык жактар боюнча, үй чарба секторун эсепке албаганда)- (жылдын аягына карата толук наркы боюнча) | 24 657,0 | 24 657,0 | 24 657,0 | 52 250,4 | 52 250,4 | 52 250,4 | 52 250,4 |
| ||||||||||||||||||||
Экономиканын негизги секторлору боюнча товарларды өндүрүү жана кызмат көрсөтүү көлөмү: |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Айыл чарба: | 168800,0 | 168825,0 | 168837,0 | 168848,2 | 168853,6 | 168859,4 | 168879,1 |
| ||||||||||||||||||||
Өсүмдүк өстүрүү | 8000,2 | 9000,3 | 10 003,4 | 1115,3 | 11318,4 | 11715,5 | 12111,4 |
| ||||||||||||||||||||
Мал чарбачылыгы | 663555 | 670000 | 672000 | 672035 | 682040 | 684455 | 689666 |
| ||||||||||||||||||||
Юридикалык жактардын өнөр жай продукциясынын көлөмү |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Өнөр жай кызматтары | 16 | 17 | 17 | 18 | 18,2 | 19 | 20 |
| ||||||||||||||||||||
Жөнөтүлгөн продукциянын көлөмү | 343,7 | 344,1 | 344,2 | 345,4 | 357,0 | 367,5 | 400,5 |
| ||||||||||||||||||||
Курулуш – негизги капиталга колдонулган инвестициялар - ар кандай объектилер боюнча жалпы суммада | 11,1 | 11,1 | 11,1 | 12,2 | 12,5 | 13 | 14 |
| ||||||||||||||||||||
Экономикалык иштин түрлөрү боюнча көрсөтүлгөн рыноктук кызмат көрсөтүүлөрдүн көлөмү: |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Дүң жана чекене соода, автомобилдерди жана мотоциклдерди оңдоо | 287,6 | 522,9 | 528,2 | 533,4 | 538,8 | 544,2 |
|
| ||||||||||||||||||||
Мейманканалардын жана ресторандардын иши | 121,1 | 175,5 | 177,2 | 179,0 | 180,8 | 182,6 |
|
| ||||||||||||||||||||
Транспорттук иш-чаралар жана жүктөрдү сактоо | 765,0 | 2153,4 | 2153,4 | 1 950,0 | 1 950,0 | 1 950,0 |
|
| ||||||||||||||||||||
Маалымат жана байланыш |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Камсыздандыруу | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% |
|
| ||||||||||||||||||||
Кыймылсыз мүлк операциялары |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Кесиптик, илимий жана техникалык ишмердүүлүк |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Административдик жана көмөкчү иш-чаралар |
| 10377,0 | 10192,1 | 13281 |
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Билим берүү | 4688 | 4691 | 4693 | 4797 | 4900 | 5000 |
|
| ||||||||||||||||||||
Саламаттыкты сактоо жана социалдык кызматтар | 5236,5 | 10203,2 | 10305,2 | 10408,2 | 10512,3 | 10617,4 |
|
| ||||||||||||||||||||
Искусство, көңүл ачуу жана эс алуу |
| 1328,6 | 3089,4 |
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Башка тейлөө кызмат көрсөтүүлөрү | 4612,0 | 4657,3 | 4703,8 | 4750,8 | 4798,3 | 4846,3 |
|
| ||||||||||||||||||||
Түз инвестициялар: |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Айылчарба | 8899,6 | 9059,1 | 9149,6 | 9241 | 9333,5 | 9426,8 |
|
| ||||||||||||||||||||
Өнөржай | 636,3 | 2766 | 2793,6 | 2821,5 | 2849,7 | 2878,2 |
|
| ||||||||||||||||||||
Курулуш | 43598,2 | 24774,3 | 25022 | 25272,2 | 25524,9 | 25780,2 |
|
| ||||||||||||||||||||
Соода | 637105,9 | 790287,5 | 798190,4 | 806172,2 | 814234 | 822376,3 |
|
| ||||||||||||||||||||
Транспорт жанабайланыш | 12019,8 | 12041,6 | 12162 | 12283,6 | 12406,4 | 12530,5 |
|
| ||||||||||||||||||||
Башка кызматтар |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Калдыктарды кайра иштетүү | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
|
| ||||||||||||||||||||
Калктын кирешеси: |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Орточо номиналдык эмгекакы | 15,8 | 25,6 | 26,8 | 28,3 | 30,8 | 35,3 |
|
| ||||||||||||||||||||
Эмгек мигранттарынын которуулары |
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
Пенсиялардын орточо өлчөмү | 8,7 | 11,2 | 14,5 | 15,0 | 16,0 | 17,0 |
|
| ||||||||||||||||||||
Жөлөк пулдардын орточо өлчөмү | 0,8 | 1,2 | 1,2 | 1,3 | 1,3 | 1,4 |
|
| ||||||||||||||||||||
Чакан жана орто бизнестен түшкөн кирешенин орточо өлчөмү | 53,4 | 66,7 | 78,5 | 98,1 | 122,6 | 153,2 |
|
| ||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||
4.2. Учурдагы кырдаалды жана экономикалык адистешүүнү талдоо |
| |||||||||||||||||||||||||||
Калк негизинен дыйканчылыкта, мал чарбасында эмгектенет. Жай, күз мезгилинде малина терип сатуу , алма,өрүк, гилас, шабдаалы, картошка сатуу менен киреше табышат. Акыркы жылдарда жергиликтүү калк айыл-чарба багытындагы жер-жемиштерди өстүрүп сатуу боюнча күнөсканаларды иштетип, кайрак жерлерди тамчылатып сугаруу менен, мөмөлүү дарактарды өстүрүүнү практикалап жатышат. Туризм багытын да өнүктүрүүгө жергиликтүү жагымдуу шарттар бар: - туристтик продуктылар - калктын көндүмдөрү, кол өнөрчүлүк - өзгөчө табигый шарттар: кооз жер болгон Кутман-Көл көлү, Ак-Кайың, Кок-Мойнок, Кайнама Орозбеков айылдык аймагынын экономикалык өнүгүүсүнө төмөнкү көйгөйлөр таасир этет:
| ||||||||||||||||||||||||||||