Кыргыз Республикасынын

Жогорку Кеңешинин 2025-жылдын

25 сентябрындагы № 3546-VII токтому менен бекитилген

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинде мыйзам долбоорлоруна

адистештирилген экспертизалардын айрым түрлөрүн жүргүүзү боюнча СТАНДАРТТАР

1-глава. Жалпы Жоболор

§ 1. Стандарттардын колдонуу чөйрөсү

1. Ушул Стандарттар:

1) укуктук, укук коргоочулук, гендердик, коррупцияга каршы жана экологиялык адистештирилген экспертизаларды (мындан ары - экспертиза) жүргүзүүнүн негизги принциптерин жана тартибин белгилейт;

2) экспертизаларды жүргүзүүдөгү милдеттүү талаптарды аныктайт;

3) экспертизаларды жүргүзүү чөйрөсүндө кесипкөй терминдерди аныктайт.

2. Мыйзам долбоорлорунун экспертизаларынын башка түрлөрү ушул Стандарттарды колдонууга кирбейт жана Кыргыз Республикасынын тиешелүү ченемдик укуктук актылары менен жөнгө салынат.

3. Ушул Стандарттар Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине киргизилген мыйзамдардын долбоорлоруна экспертизаларды жүргүзүүдө колдонулат.

4. Ушул Стандарттар колдонуудагы мыйзамдарга жана башка ченемдик укуктук актылардын долбоорлоруна экспертизаларды жүргүзүүдө колдонулушу мүмкүн.

§ 2. Экспертиза түшүнүгү

5. Эксперттердин мыйзам долбоорлорун ушул Стандарттардын талаптарына ылайыктыгына талдоо жана баалоо жүргүзүү боюнча иштери экспертиза болуп саналат.

6. Экспертиза Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин ишмердүүлүгүн жөнгө салуучу мыйзамдарда белгиленген талаптарга ылайык жана тартипте жүргүзүлөт.

7. Экспертизаны Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Аппаратынын эксперти же Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин ишмердүүлүгүн жөнгө салуучу мыйзамдарда бекитилген учурларда, мыйзам долбоорун даярдоого түздөн-түз катышпаган, сырттан тартылган (чакырылган) көз карандысыз эксперттер (жеке жана юридикалык жактар) жүргүзөт.

§ 3. Экспертизанын предмети

8. Экспертиза өткөрүүдө эксперт чечүүсү зарыл болгон эксперттик милдет (суроолордун тизмеги) экспертизанын предмети болуп саналат.

9. Жүргүзүлүп жаткан экспертизанын түрүнө жараша жана мыйзам долбоору менен жөнгө салынуучу мамилелердин мүнөзүн эске алуу менен экспертиза өз ичине бир же бир нече эксперттик милдеттерди камтышы мүмкүн.

§ 4. Экспертизанын максаттары, милдеттери жана принциптери

10. Укук колдонуу практикасында натыйжалуу колдонуу үчүн кабыл алынуучу мыйзамдардын сапатын жогорулатуу экспертизанын негизги максаты болуп саналат.

11. Экспертизанын негизги милдеттери болуп төмөнкүлөр саналат:

1) мыйзам долбоорунун сапатына, негиздүүлүгүнө, мыйзам чыгаруу техникасынанын талаптарынын сакталышына баало жүргүзүү;

2) мыйзам долбоорунун Кыргыз Республикасынын Конституциясына, конституциялык мыйзамдарына, кодекстерине, мыйзамдарына жана эл аралык милдеттенмелерине ылайыктуулугун баалоо;

3) мыйзам долбоорунун жоболорунун колдонулушун жана натыйжалуулугун баалоо;

4) потенциалдуу укуктук коллизияларды, кайталоолорду же башка ченемдик укуктук актылар менен карама-каршылыктарды аныктоо жана баалоо;

5) мыйзам долбоорун кабыл алуунун укуктук, социалдык, экономикалык, экологиялык жана башка кесепеттерин аныктоо жана баалоо;

6) экспертиза жүргүзүүдө коюлган башка милдеттерди кароо.

12. Экспертиза төмөнкү принциптердин негизинде жүргүзүлөт:

1) мыйзамдуулук;

2) адамдын, жарандын жана юридикалык жактын укуктарын сактоо жана эркиндиктерин урматтоо;

3) айкындуулук;

4) компетенттүүлүк;

5) кызыкчылыктардын кагылышына жол берилбестик;

6) берилген ыйгарым укуктардын чегинде көз карандысыздык;

7) объективдүүлүк;

8) мыйзам долбоорун талдоонун жана баалоонун толуктугу үчүн жоопкерчилик.

13. Жүргүзүлүп жаткан экспертизанын түрүнө жана мыйзам долбоору жөнгө салуучу мамилелердин мүнөзүнө жараша экспертиза атайын максаттарга жана принциптерге ээ болушу мүмкүн.

§ 5. Экспертизанын милдеттүүлүгү

14. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин ишмердүүлүгүн жөнгө салуучу мыйзамдарда жана ушул Стандарттарда каралган учурларда экспертиза милдеттүү тартипте жүргүзүлөт.

15. Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Аппаратынын эксперттик кызматы экспертизалардын натыйжалары менен төмөнкүдөй эксперттик корутундуну милдеттүү түрдө  берет:

1) алар жооптуу комитеттерде каралганга жана биринчи окууга киргизилгенге чейин мыйзам долбооруна жана мыйзам долбоорлорунун пакетине;

2) мыйзам долбоорун экинчи окууга карата даярдоонун жүрүшүндө киргизилген түзөтүүлөргө;

3) экинчи окуу жол-жобосуна кайтарып берилген мыйзам долбооруна карата келип түшкөн түзөтүүлөргө;

4) мыйзам долбоорун кароо мөөнөтүн комитет узарткандан кийин 10 күндүн ичинде киргизилген түзөтүүлөргө;

5) Президенттин каршы пикири менен кайтарылган мыйзамга;

6) Президенттин каршы пикирлери боюнча макулдашуу тобу тарабынан даярдалган мыйзамдын текстине.

§ 6. Экспертиза жүргүзүүнүн укуктук негизи

16. Кыргыз Республикасынын Конституциясы, Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте күчүнө кирген  эларалык келишимдер, “Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө”, “Экологиялык экспертиза жөнүндө”, “Эркектер менен аялдар үчүн бирдей укуктар менен бирдей мүмкүнчүлүктөрдүн мамлекеттик кепилдиктери жөнүндө”, “Айлана-чөйрөнү коргоо жөнүндө”, “Коркунучтуу өндүрүш объекттеринин өнөр жай коопсуздугу жөнүндө”, “Коомдук саламаттык сактоо жөнүндө”, “Кыргыз Республикасынын эл аралык келишимдери жөнүндө”, “Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Регламенти жөнүндө” Кыргыз Республикасынын мыйзамдары, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин токтому менен бекитилген Мыйзам чыгаруу техникасы боюнча нускамасы, ошондой эле Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актылары экспертиза өткөрүүнүн укуктук негизи болуп саналат.

2-глава.

Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин комитетинин (мындан ары – Комитет) жана эксперттин укуктары менен милдеттери

§ 7. Комитеттин укуктары

17. Комитет төмөнкүлөргө укуктуу:

1) Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин ишин жөнгө салуучу мыйзамдарда белгиленген учурларда жана тартипте мыйзам долбоорунун экспертизасын алууга;

2) эксперттик корутунду боюнча эксперттерден түшүндүрмө алууга;

3) мыйзам долбоору боюнча Комитеттин корутундусун даярдоодо эксперттик корутундуну пайдаланууга;

4) Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин ишин жөнгө салуучу мыйзамдарда каралган башка укуктарга да ээ.

§ 8. Комитеттин милдеттери

18. Комитет төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) мыйзам долбоорун жана анын коштоочу документтерин кароонун жыйынтыктары боюнча Комитеттин корутундусунда Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Аппаратынын эксперттик кызматы жана/же көз карандысыз эксперттер тарабынан мыйзам долбооруна жүргүзүлгөн адистештирилген экспертизалардын натыйжалары боюнча сунуштарын чагылдырууга;

2) Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин ишин жөнгө салуучу мыйзамдарда каралган башка милдеттерди аткарууга.

§ 9. Эксперттин укуктары

19. Эксперт төмөнкүлөргө укуктуу:

1) экспертизанын предметине тиешелүү материалдар менен таанышууга, анын ичинде, эгерде мыйзам долбооруна карата материалдар, экспертизанын предметине жана объектисине тиешелүү маалыматтар базасы жана маалыматтардын башка булактары коммерциялык, кызматтык же мамлекеттик жашыруун сырды камтыса, белгиленген тартипте жол-жоболоштурулган маалыматтарды алууга;

2) экспертизанын предметине жана объектисине тиешелүү маалыматтарды жана материалдарды өз алдынча чогултууну жүзөгө ашырууга;

3) мамлекеттик, илимий органдардан жана мекемелерден, кесиптик уюмдардан жана мекемелерден кошумча маалыматтарды суроого.

20. Эксперт кызматтык нускамаларда, эмгектик же жарандык-укуктук келишимде каралган башка укуктарга да ээ.

§ 10. Эксперттин милдеттери

21. Эксперт төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) мыйзам долбооруна экспертиза жүргүзүүгө жана эксперттик корутунду даярдоого;

2) эксперттик корутунду боюнча түшүндүрмө берүүгө;

3) экспертиза жүргүзүүгө байланыштуу өзүнө белгилүү болгон, мыйзам тарабынан корголуучу мамлекеттик, кызматтык же коммерциялык сырлардын категориясына киргизилген маалыматтарды ачык жарыялабоого.

22. Эксперт кызматтык нускамада, эмгектик же жарандык-укуктук келишимде каралган башка милдеттерди да аткарат.

3-глава.Укуктук экспертиза

§ 11. Укуктук экспертизанын объектиси, максаты жана милдеттери, эксперттерге коюлуучу талаптар

23. Бардык мыйзам долбоорлору укуктук экспертизадан өткөрүлүүгө тийиш.

24. Укуктук экспертизанын максаты мыйзам долбоорунун төмөнкүлөргө шайкештигин белгилөө үчүн Стандарттардын талаптарына туура келишинбаалоо болуп саналат:

1) Кыргыз Республикасынын Конституциясына;

2) Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамдарда белгиленген тартипте күчүнө кирүүчү  эл аралык келишимдерге, эларалык укуктун жалпы таанылган принциптери менен ченемдерине;

3) Кыргыз Республикасынын укуктук тутумуна жана мыйзамдарына;

4) мыйзам долбоорун даярдоо жана жол-жоболоштуруу эрежелерине, анын ичинде мыйзам чыгаруу техникасынын жана укук ченемдеринин логикалык түзүмүнүн талаптарына.

25. Укуктук экспертизанын негизги максаттары болуп төмөнкүлөр саналат:

1) мыйзам долбоорунун Кыргыз Республикасынын Конституциясына, Кыргыз Республикасынын укук тутумуна жана мыйзамдарына шайкештигин баалоо;

2) мыйзам долбоорун эл аралык укуктун жалпы таанылган принциптерине жана ченемдерине, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерине ылайык келүүсүн баалоо;

3) мыйзам долбоорун даярдоонун жана жол-жоболоштуруунун эрежелерине, мыйзам чыгаруу техникасынын жана укук ченемдин логикалык түзүмүнүн талаптарына шайкеш  келүүсүн баалоо;

4) башка ченемдик укуктук актылар менен болгон  потенциалдуу укуктук коллизияларды, кайталоолорду же карама-каршылыктарды аныктоо жана баалоо;

5) мыйзам долбоорунун “декларативдик” жана маалымдама жоболорун аныктоо жана алардын негиздүүлүгүн жана зарылдыгын баалоо.

26. Юридикалык билими жана квалификациясы бар, ошондой эле ченемдик укуктук актыларды даярдоо, талдоо жана баалоо, аларга укуктук экспертиза жүргүзүү чөйрөсүндө кесиптик тажрыйбага ээ болгон адамдар мыйзам долбоорлоруна укуктук экспертизаны жүзөгө ашыруучу эксперттер болууга тийиш.

§ 12. Кыргыз Республикасынын Конституциясына шайкештигин баалоо

27. Мыйзам долбоорунун жоболору Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык келүүгө тийиш. Экспертиза өткөрүүдө эксперт төмөнкүлөрдү аныктоосу зарыл:

1) мыйзам долбоорунун максаттары, милдеттери жана укуктук жөнгө салуу предмети Кыргыз Республикасынын Конституциясы менен белгиленген конституциялык түзүлүштүн негиздерине, принциптерине жана ченемдерине карама-каршы келбестигин;

2) эгерде Кыргыз Республикасынын Конституциясынын ченеми бул мыйзамга карата шилтеме болуп саналган учурда мыйзам долбоорунун жоболору Кыргыз Республикасынын мыйзам ченемдерине карама-каршы келбестигин;

3) мыйзам долбоорунун жоболору Кыргыз Республикасынын Конституциясынын конституциялык органдардын жана кызмат адамдарынын компетенциясын белгилөөчү ченемдерине карама-каршы келбестигин;

4) мыйзам долбоорунда камтылган терминдер жана түшүнүктөр Кыргыз Республикасынын Конституциясындагыда камтылган терминдерге жана түшүнүктөргө карама-каршы келбестигин.

§ 13. Эл аралык укуктун жалпы таанылган принциптерине жана ченемдерине, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерге ылайыктыгын баалоо

28. Мыйзам долбоорунун жоболору эл аралык укуктун жалпы таанылган принциптерине жана ченемдерине, ошондой эле Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерине ылайык келүүгө тийиш.

29. Экспертиза өткөрүүдө эксперт төмөнкүлөрдү аныктоосу зарыл:

1) мыйзам долбоорунун жөнгө салуу предметине тиешелүү эл аралык укуктук ченемдер толук өлчөмдө аныкталгандыгын;

2) мыйзам долбоорунун жоболору Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерге карама-каршы келбегендигин;

3) мыйзам долбоорунун жоболору эл аралык укуктун жалпы таанылган принциптерине жана ченемдерине карама-каршы келбегендигин;

4) мыйзам долбоорунда ал кабыл алынган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерди шайкеш келтирүүгө (жакындаштырууга, унификациялоого) анда тоскоолдук жаратуучу жоболордун бар/жок экендигин;

5) мыйзам долбоорунда ал кабыл алынган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдердин максаттарын жана милдеттерин ишке ашырууга тоскоол болуучу жоболордун бар/жок экендигин;

6) мыйзам долбоорунда ал кабыл алынган учурда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерден келип чыгуучу эл аралык милдеттенмелердин аткарылышын камсыз кылууга тоскоолдук жаратуучу жоболордун бар/жок экендигин;

7) мыйзам долбоорунда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдердин жоболорун имплементациялоого багытталган жоболордун бар/жок экендигин;

8) ушул мыйзам долбоорунда Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдердин жоболорун имплементациялоонун зарылдыгынын бар/жок экендигин;

9) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдерди шайкеш келтирүүгө (жакындаштырууга, унификациялоого) тоскоолдук жаратуучу же эл аралык келишимдердин максаттарына, милдеттерине жана ченемдерине, эл аралык укуктун жалпы таанылган принциптерине жана ченемдерине карама-каршы келүүчү жоболорду болтурбоо максатында мыйзам долбооруна, же болбосо колдонуудагы мыйзамдарга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүүнүн зарылдыгынын бар/жок экендигин.

30. Экспертиза өткөрүүдө мыйзам долбоорунун жоболорунун 1969-жылдын 23-майындагы Эл аралык келишимдердин укугу жөнүндө Вена конвенциясынын жана “Кыргыз Республикасынын эларалык келишимдери жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын талаптарына ылайыктыгын баалоо да жүргүзүлөт.

31. Экспертиза жүргүзүүдө экспертке төмөнкүлөр зарыл:

1) мыйзам долбоорунун жоболору ылайык келүүгө тийиш болгон Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимди аныктоо;

2) анын жоболорунун аутенттүүлүгүн жана расмийлүүлүгүн белгилөө үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык күчүнө кирген эл аралык келишимдин тилин аныктоо;

3) Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамдарда белгиленген тартипте күчүнө кирген  эл аралык келишимдин күчүнө кирүүчү так датасын, ошондой эле колдонуу мөөнөтүн аныктоо;

4) Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамдарда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге кошумчалардын бар же жок экенин аныктоо;

5) Кыргыз Республикасы катышуучусу болуп саналган, мыйзамдарда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдин колдонулушун токтоткон учурдун болгонун же болбогонун аныктоо.

§ 14. Кыргыз Республикасынын укуктук тутумуна жана мыйзамдарына ылайыктыгын баалоо

32. Мыйзам долбоорунун жоболору Кыргыз Республикасынын укуктук тутумуна жана мыйзамдарына ылайык келүүгө тийиш.

33. Экспертиза өткөрүүдө эксперт төмөнкүлөрдү аныктоосу зарыл:

1) мыйзам долбоорунун максаттарын, милдеттерин жана укуктук жөнгө салуу предметин;

2) мыйзам долбоорунун укуктук жөнгө салуу чөйрөсүндөгү ченемдик базасынын абалын;

3) белгиленген коомдук мамилелерди мыйзам чыгаруу менен жөнгө салуунун зарылдыгын;

4) тандалып алынган ченемдик укуктук актынын негиздүүлүгүн;

5) мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын укуктук тутумунун принциптерине ылайыктуубу;

6) мыйзам долбоорунун жоболорунун Кыргыз Республикасынын колдонуудагы мыйзамдарынын ченемдерине ылайыктуубу;

7) мыйзам долбоорун кабыл алуу Кыргыз Республикасынын укуктук тутуму жана колдонуудагы мыйзамдары үчүн терс натыйжаларга алып келбейби;

8) мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын мыйзамдарындагы карама-каршылыктарды жана кемтиктерди четтетүүгө түрткү береби;

9) мыйзам долбоору бир эле маселелер боюнча мурда чыгарылган мыйзамдардын көптүгүн жоюуга көмөктөшөбү.

§ 15. Мыйзам долбоорун даярдоо жана жол-жоболоштуруу эрежелерине ылайыктыгын баалоо

34. Мыйзам долбоорунун жоболору мыйзам долбоорун даярдоо жана жол-жоболоштуруу эрежелерине, анын ичинде мыйзам чыгаруу техникасынын жана укук ченемдеринин логикалык түзүлүшүнүн эрежелерине  ылайык келүүгө тийиш.

35. Экспертиза өткөрүүдө эксперт төмөнкүлөрдү аныктоосу зарыл:

1) жарандардын жана юридикалык жактардын кызыкчылыктарын түздөн түз козгоочу, же жеке ишкердик ишти жөнгө салуучу мыйзам долбоорун коомдук талкуулоо үчүн милдетүү түрдө жарыялоо тууралу талап аткарылганбы, ошондой эле андай жарыялоонун белгиленген тартиби сакталганбы;

2) ишкердик ишти жөнгө салууга багытталган ченемдик укуктук актылардын жөнгө салуучу таасирине талдоо жүргүзүү (мындан ары – ЖТТ) жөнүндө талап Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин токтому менен бекитилген Ишкердик субъекттеринин ишине ченемдик укуктук актылардын жөнгө салуучу таасирине талдоо жүргүзүү методикасына ылайык аткарылганбы жана мыйзам долбооруна жөнгө салуучу таасирди талдоо жөнүндө Аналитикалык кат тиркелгенби;

3) “Кыргыз Республикасындагы техникалык жөнгө салуу жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамында белгиленген жалпы техникалык регламенттерди иштеп чыгуу тартибине карата талаптар аткарылганбы;

4) мыйзам долбоору үчүн мамлекеттик бюджеттин эсебинен жабылуучу чыгымдардын көбөйүүсүн, же болбосо анын киреше бөлүгүнүн кыскаруусун караган каржылоо булагын аныктоо боюнча талаптар аткарылганбы;

5) мыйзам долбоору Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши тарабынан бекитилген Мыйзам чыгаруу техникасы боюнча нускаманын талаптарына ылайык мыйзам чыгаруу техникасынын эрежелерине ылайык келеби;

6) мыйзам долбоору төмөнкү бөлүктөрдөн турган укук ченеминин логикалык тутумунун талаптарына туура келеби:

- гипотезадан: бул укуктук ченемдин колдонулуш шарттарынын баяндамалышы;

- диспозициядан: гипотеза менен каралган шарттар болгондо жетекчиликке алынууга тийиш болгон жүрүм-турум эрежеси;

- санкциялардан: гипотезада каралган шарттар болгондо укук ченемдердин диспозициясын бузган адамдар үчүн келип чыгуучу натыйжалар.

36. Эксперт укук ченемдердин логикалык түзүмүнүн бөлүктөрү айрым учурларда мыйзам долбоорунун ар кыл беренелеринде же мыйзамдын башка долбоорунда болуп калышы мүмкүн экенин эсине алып коюусу зарыл.

37. Эксперт мыйзам долбооруна тиркелген документтердеги маалыматтарды баалоосу зарыл. Атап айтканда, бул каржы-экономикалык эсептөөлөр, жүргүзүлгөн илимий жана башка адистештирилген экспертиза актылары, статистикалык маалыматтар, кабыл алынып жаткан мыйзамдын колдонулушунун мүмкүн болуучу социалдык, экономикалык, юридикалык жана башка кесепеттеринин болжолу.

38. Эксперт негизги мыйзам долбоорун колдонууга киргизүүнүн тартибин аныктоочу жана негизги мыйзам долбоорунун жоболору менен бирдикте анын айрым жоболорун колдонуунун өзгөчөлүгүн белгилөөчү мыйзам долбоорунун жоболорун баалоосу керек.

§ 16. Тыянактар жана сунуштар

39. Жүргүзүлгөн укуктук экспертизанын натыйжалары боюнча эксперт төмөнкү жыйынтыктардын бирине токтолгон экспертиза корутундусун даярдайт:

1) мыйзам долбоору ушул Стандарттарда камтылган талаптарга ылайык келет;

2) мыйзам долбоору ушул Стандарттарда камтылган талаптарга ылайык келбейт;

3) мыйзам долбоорунун айрым жоболору ушул Стандарттарда камтылган талаптарга ылайык келбейт жана жеткире иштеп чыгууну талап кылат.

4-глава. Укук коргоочулук экспертиза

§ 17. Укук коргоочулук экспертизанын объекти, максаты жана милдеттери

40. Адам укуктарын коргоонун бирдиктүү стандарттарын камсыз кылуу максатында адамдын жашоо тиричилигинын бардык чөйрөлөрүндөгү мамилелерди жөнгө салуучу мыйзам долбоорлорунун бардыгы укук коргоо экспертизасынан өткөрүлүүгө тийиш.

41. Мыйзам долбоорунун адам укуктарын коргоонун стандарттарына ылайыктыгын баалоо укук коргоо экспертизасынын максаты болуп саналат.

42. Укук коргоо экспертизанын негизги милдеттери болуп төмөнкүлөр саналат:

1) мыйзам долбоорунун Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана адам укуктарын коргоо чөйрөсүндөгү эл аралык укуктарга ылайыктуулугун баалоо: