Тиркеме 1

(Кыргыз Республикасынын Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлигинин 2026-жылдын 17-февралындагы № 05/2-17/39 буйругуна)

Балык запастарын жасалма жол менен көбөйтүү жана

суу объектилерин балык чарбалык мелиорациялоо

боюнча иштерди жүргүзүүнүн тартиби

1-глава. Жалпы жоболор

1. Ушул Балык запастарын жасалма жол менен көбөйтүү жана суу объектилерин балык чарбалык мелиорациялоо боюнча иштерди жүргүзүү тартиби Кыргыз Республикасынын “Аквакультура, балык уулоо жана суу биологиялык ресурстарды коргоо жөнүндө” Мыйзамына ылайык иштелип чыкты жана балык чарба көлмөлөрүндөсуу объектилеринин балык өндүрүмдүүлүгүн туруктуу жогорулатууга, баалуу өндүрүштүк жана эндемикалык түрдөгү балыктардын жана башка суу биоресурстарынын табигый урук чачуусун жана өстүрүлүшүн жакшыртууга багытталган иштерди жүргүзүүнүн эрежелерин жөнгө  салат.

2. Республикалык маанидеги балык чарба суу объектилериндеги балык запастарын жасалма жол менен көбөйтүү жана балык чарбасын мелиорациялоо суу объектилерин балык чарба максаттары үчүн ижарага пайдалануудан түшкөн каражаттардын эсебинен жүзөгө ашырылат.

Балык чарбасынын субъекттерине бекитилип берилген балык запастарын жасалма жол менен көбөйтүү жана балык чарбалык мелиорациялоо ушул суу объектилерин пайдалануучулардын каражаттарынын эсебинен жүргүзүлөт.

3. Балык запастарын жасалма жол менен көбөйтүү жылдык болжол-тапшырмага ылайык жүзөгө ашырылат.

4. Мамлекеттик маанидеги балык чарба көлмөлөрүндө балык чарба мелиорациясы илимий уюмдун биологиялык негиздемесинин жана/же балык чарба корутундусунун негизинде иштелип чыккан балык чарба-мелиорациялык иш пландарынын (мындан ары – Мелиорация планы) негизинде жүргүзүлөт жана алар ыйгарым укуктуу орган тарабынан балык чарба тармагындагы жылдык иш планга киргизилет.

5. Пайдаланууга берилген балык чарбалык суу объектилерин балык чарбалык рекультивациялоо балык чарба субъекттери тарабынан түзүлгөн жана балык чарбасы чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган менен макулдашылган балык мелиорациялоо иштеринин планына ылайык жүргүзүлөт.

6. Ушул Тартипте төмөнкүдөй негизги түшүнүктөр колдонулат:

1) аэрация – бул  абаны, кычкылтекти чачуу, аралаштыруу, берүү;

2) биогендик аминдер – суу объектилеринин эвтрофикация процесстерине катышуучу, негизинен азот менен фосфорду камтыган органикалык бирикмелер;

3) биологиялык мелиорация – биологиялык ыкмаларды колдонуу менен балык чарба сууларында чийки зат базасын түзүү үчүн жагымдуу шарттарга жетишүүнү камсыз кылуучу чаралардын комплекси;

4) биологиялык негиздеме – балыктын өнөр жайлык жана (же) баалуу лимиттелген түрлөрүн алуу же кармоо, суу объектилеринен балык алып чыгуунун жол берилген көлөмүн аныктоо же суу биоресурстарынын жана алардын жашоо чөйрөсүнүн абалына таасир этиши мүмкүн болгон чарбалык жана башка иштер боюнча илимий негизделген корутунду;

5) табигый урук таштоочу жерлерди калыбына келтирүү – мурда жоголгон урук таштоочу жерлерди суу каптоого, алардын ылайлануусун болтурбоого, чөкмөлөрдү тазалоого, балыктардын урук чачуу мезгилинде нормалдуу суунун балансын камсыз кылууга көмөктөшүүчү техникалык чаралардын комплекси;

6) балыкты байырлаштыруу – балыктын айрым түрлөрүнүн особдорун балык уулоо жерлерине чыгарууга багытталган иш;

7) балыктын жана башка суу биологиялык ресурстарынын гибриди – бул ар кандай түрлөрдү аргындаштыруунун натыйжасында алынган тукум;

8) суу объектилерин ылайлануусу – суу ташкын, жамгыр, учурунда дарыялардан агып келген, ошондой эле көп учурда көлмө кыртышынын эрозия процесстери менен байланышкан бөлүкчөлөрдүн жана чөкмөлөрдүн топтолушу;

9) балыктарды суу топтоочу курулмаларга жана ирригациялык тармактарга кирүүдөн коргоо – ар кандай типтеги суу топтоочу курулмаларда жана ирригациялык тутумдарда балык чабактарынын жана чоң балыктардын өлүшүн болтурбоо боюнча долбоордук-техникалык чаралардын тутуму;

10) балык запастарын жасалма жол менен көбөйтүү – балык чарба көлмөлөрүндөгү балык запастарын калыбына келтирүү жана көбөйтүү максатында балыктарды көбөйтүү жана өстүрүү, жашоого жарамдуу стадиясына чейин өстүрүлгөн жаш балыктарды табигый жана жасалма көлмөлөргө коё берү боюнча ишиердүүлүк;

11) лимит – балык запастарынын туруктуу өмүр сүрүшүнжана көбөйүшүн камсыз кылуучу белгилүү бир түрдөгү балыктарды айрым суу объектилеринен жана белгилүү бир мөөнөттө кармоонун жол берилген максималдуу көлөмү;

12) капиталдык мелиорация – узак мөөнөттүү оң таасирди камсыз кылуучу техникалык жана биологиялык иш-чаралардын же алардын айрым түрлөрүнүн комплекси (климатташтыруу, балык менен камсыз кылуу, дарыяларды тереңдетүү);

13) квота – балык уулоочу ар бир субъект үчүн белгиленген суу объектилеринде жана суу объектисинин участокторунда балык кармоо лимитинин бир бөлүгү;

14) жайлоочу көлмө – көлмөлөрдүн топурагынын асылдуулугун жакшыртуу жана алардын балык продуктуулугун жогорулатуу, ошондой эле балыктын жана башка өндүрүш гидробионтторунун инвазиялык жана жугуштуу ооруларынын козгогучтарын жок кылуу үчүн балык чарба көлмөлөрүндө мезгил-мезгили менен жүргүзүлүүчү балык өстүрүү, мелиоративдик жана ветеринардык-санитардык иш-чаралардын комплекси;

15) аквакультура объекти – өстүрүү, багуу же кароо объекттери болуп саналган балык түрлөрү, породалары жана гибриддери, суу биоресурстары;

16) икранынын уруктанышы - овуляцияланган, нормалдуу өткөн икра;

17) чыпкалоочу балык уулоочу шайман – ал ар  түрдүү балык уулоочу шайман, ал балык уулоочу шаймандын белгилүү бир участкасын,  мындайча айтканда, “кармоо аракетинин зонасы", анда балык уулоочу шаймандан сууну чыпкалоо аркылуу кармалат. Аларга жайылуучу жана ташталуучу торлор кирет;

18) суу объектилерин пайдалануучулар – аквакультура жана балык чарбасы максаттары үчүн белгиленген тартипте айрым суу объектилери жана балык уулоо аймактары бекитилип берилген балык заводдору, балык чарбалары, балык чарбаларынын бирикмелери, коомдук бирикмелер жана балык чарба тармагынын башка субъекттери.

19) поликультура — балык чарбасында балыктын бир нече түрүн жана породасын өстүрүү;

20) көлмөлөрдү мелиорациялоо — көлмөлөрдүн абалын жакшыртууга, алардын балык продуктуулугун жана өстүрүлгөн балыктардын табигый көбөйүшү үчүн шарттарды жогорулатууга багытталган иш крмплекси;

21) өндүргүч балыктар  – уруктанууга жетилген балык особдору;

22) жумушчу төл – балык чарбанын шартында ушул жылы ургаачы балык таштаган же жасалма уруктандыруу үчүн  урагаачы балыктан  алынган жетилген икра саны, ал икранын көлөмү жана салмагы  боюнча эсептөө ыкмасы менен белгиленет.  

23) балык чарбалык мелиорациялоо – бул  суу объектилеринин балык продуктуулугун жогорулатууга, балык запастарын табигый урук чачуу жана семиртүү үчүн жагымдуу шарттарды түзүүгө багытталган иштердин комплекси;

24) суу объектисинин балык продуктуулугу – кг/га менен эсептелген бир гектар акваториядан бир вегетация мезгилинде балык массасынын өсүшү;

25) балык чарба продукциясы (балык өстүрүүчү материал) – бул балыкты андан ары өстүрүү жана товардык балык өндүрүү, суу объектисинин балык продуктуулугун жогорулатуу максатында суу объектилерине байырлатууга арналган белгилүү бир жаш категориясындагы балыктар (личинкалар, чабактар, жайкы чабактар, ж.б.);

27) балык өстүрүүчү завод – балык өстүрүүчү материалды өндүрүү боюнча толук эмес технологиялык цикли бар балык чарбасы;

28) балык чарба субъекти – белгиленген тартипте пайдаланууга берилген суу объекттеринде же балык уулоо участкаларында балык өстүрүү, балык уулоо жана балык запастарын көбөйтүү жаатында балык чарба ишин жүзөгө ашыруучу жеке ​​(жеке ишкерлер) жана юридикалык жактар, анын ичинде коомдук бирикмелер;