МетодикаКүчүндө

Сульфат жана сульфит-целлюлоза өндүрүшүндөгү булгоочу заттардын эмиссиясын эсептөө методикасы (Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин 2026-жылдын 25-февралындагы № 01-01/50 буйругуна)

Номер: № 01-01/50
Кабыл алынган дата: 25 февраля 2026 года
Каттоо: № 63 · 27 февраля 2026 года
Расмий жарыялоо: 26 февраля 2026 года
Чыгарган: Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги
Жрыялоо булагы: https://mnr.gov.kg
Документтин коду: 230043325

Тиркеме 12

(Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин 2026-жылдын 25-февралындагы № 01-01/50 буйругуна)

СУЛЬФАТ ЖАНА СУЛЬФИТ-ЦЕЛЛЮЛОЗА ӨНДҮРҮШҮНДӨГҮ БУЛГООЧУ ЗАТТАРДЫН ЭМИССИЯСЫН ЭСЕПТӨӨ МЕТОДИКАСЫ

Сульфат жана сульфит-целлюлоза өндүрүшүндө бөлүнүп чыгуучу негизги булгоочу заттар, алардын чыгуу булактары жана бул заттардын орточо салыштырмалуу чыгуу көрсөткүчтөрү 1, 2, 3-таблицаларда келтирилген. Мында төмөнкү белгилер кабыл алынган: ММ – метилмеркаптан, ДМС – диметилсульфид, ДМДС – диметилдисульфид. Келтирилген көрсөткүчтөр булгандыруучу заттардын жалпы чыгууларын болжолдуу эсептөөлөр үчүн гана кызмат кыла алат, алар инструменталдык өлчөөлөрдүн маалыматтары боюнча оңдолушу керек.

Заттарды булгоочу заттардын чыгышынын көлөмү (г/саат) П = q x B формуласы боюнча эсептелет, мында q – булгоочу заттардын салыштырмалуу чыгышынын көрсөткүчү (г/целлюлоза тоннасына), В – агрегаттын өндүрүмдүүлүгү (саатына целлюлоза тоннасы).

Кайнатуу, жуу, бууландыруу жана изверстерегенерациялык цехтердин, содорегенерациялык цехтердин эритүүчү заттарынын булгоочу заттарды чыгаруу боюнча салыштырма көрсөткүчтөрү 1-таблицанын маалыматтары боюнча алынат. Содорегенерациялык цехтердин булгоочу заттарды чыгаруу боюнча салыштырма көрсөткүчтөрү казан агрегатынын конструкциясына жана кайнатуучу щелоктун сульфиддүүлүгүнө жараша 2-таблица боюнча алынат. Сульфиттик целлюлозаны кайнатууда булгоочу заттарды чыгаруу боюнча салыштырма көрсөткүчтөр 3-таблицадан алынат.

		Таблица 1

Сульфат целлюлозасын өндүрүүдөгү булгоочу заттардын салыштырмалуу чыгарылыш көрсөткүчтөрү (г/т целлюлоза)

Жабдуулар	Процесс	H₂S	MM	ДМС	ДМЛС	SO₂	Чаң
Терпентиндик конденсатор	Акыркы үйлөтүүсүз кайнатуу	4,7	443,7	300,4	120	-	-
«Розенблад» тибиндеги жылуулукту пайдалануу (утилизациялоо) орнотмо	Толук басымда үйлөө	19	900	100,2	240,4	-	-
Үйлөтүү резервуары		1	10	50	10	-	-
Бууланткыч станциянын конденсациялык орнотмосу		23	15,3	12	10	-	-
Сульфат самынды чиритүүчү орнотмосу		36	-	-	-	-	-
Ректификациялык колонка	Талл майын дистиляциялоо	2,04	1,0	0,1	0,2	-	-
Ректификациялык орнотмо	Скипидар майын атмосфералык басымда ректификациялоо	-	9,0	1,7	0,015	-	-
Ректификациялык орнотмо	вакуумда	-	0,1	0,15	0,41	-	4500
Эритүүчү эритме		56,5	-	-	-
Акиташты регенерациялоо меши (АРМ)		240	-	-	-	864	12000

Эскертүү. Газ чыгаруунун мүнөздөмөсү ийне жалбырактуу жыгачтарды жана ийне жалбырактууларга жалбырактууларды кошуп кайнатуу шарттары үчүн берилген; кайнатуу боюнча целлюлозанын чыгышы 46 – 52 % чегинде, кайнатуучу щелоктун сульфиддүүлүгү 22 – 33 %.

Таблица 2

Сода регенерациялоочу казан агрегаттарынын (СРК) түтүн газдарындагы булгоочу заттардын салыштырмалуу курамы (г/т целлюлоза).

СРК	Бышыруучу щелоктун сульфиддүүлүгү, %	H₂S	MM	SO₂	Чаң
Каскаддуу бууланткычсыз	30 – 33	72	0,0	10100	54720
	25 – 28	72	0,0	5800	46800
	20 – 23	72	0,0	3000	39600
Каскаддуу бууланткыч менен	30 – 33	5850	390	6900	48360
	25 – 28	3600	255	3200	40560
	20 – 23	900	0,0	1300	31200

Таблица 3

Сульфит целлюлозасын өндүрүүдөгү SO₂ бөлүнүп чыгуусу

Процесс	Орнотуу	Салыштырма чыгаруу SO₂		SO₂нин чыгаруудагы концентрациясы, %	Эксертүү
Процесс	Орнотуу	м³/т	г/т	SO₂нин чыгаруудагы концентрациясы, %	Эксертүү
Күкүрт кислотасын даярдоо	Абсорбциялык орнотмону колдонуу:	500			-
	NaOH менен	-	640	0,04
	NH₄OH менен		3200	0,2
Күкүрт кислотасын сактоо	Кислота сакталган идиштер (бак)	1,0	300	10,8	Аба желдеткичтери аркылуу чыгаруулар
Кайнатуучу казандарды түшүрүү	Үйлөө-сүзүп алуу^{^[1]} шахталары кайноо бууларын тазалоосуз жана муздатуусуз	650	36000	1,9	Үйлөтүү процесс учурунда чыгаруу температурасы 100^оС
	кайнатуу бууларын жарым-жартылай муздатуу менен тазалоосуз	500	16000	1,1	Үйлөтүү процесс учурунда чыгаруу температурасы 85–90^оС
	кайноо бууларын тазалоо жана муздатуу менен	59	600	0,3	Үйлөтүү процесс учурунда чыгаруу температурасы 30^оС
	Сүзүү-жууп алуу шахталары жабык сүзүү	250	1500	0,2	Жуу процессиндеги чыгаруу (выброс)
	ачык сүзүү	85	50	0,02	Ошол эле
Суу бышыруучу казандан пайдаланылган шлактарды шлак бактарга тандап алуу:		85	50	0,02
кайноо бууларын бөлбөстөн		150	14000	3,2
кайноо бууларын бөлүп алуу менен		90	80	0,03
Ачытуу алдында щелоктордон SO₂ни аба менен үйлөтүү	SO₂үйлөтүү үчүн аба берилүүчү щелоктуу бактар	400	830	0,1	Салыштырма чыгаруу желдетүүгө келген абанын көлөмүнө жараша болот.
Целлюлозаны жуу	Вакуумдук-жуугуч орнотмо	400	600	0,05	Салыштырмалуу чыгаруу вентилятордун кубаттуулугуна жараша болот.