Төрага

А.А.Алтымышова

1-БӨЛҮМ. АЙМАКТЫН ЖАЛПЫ МҮНӨЗДӨМӨЛӨРҮ

Географиялык абал

 Айдаркен шаары 2012-жылы 27-сентябрында райондук маанидеги шаар статусу берилип түзүлгөн.  

Айдаркен шаары  Республиканын борборунан 870 км, Баткен облусунун борборунан 60 км, ал эми Кадамжай районунун борборунан 46 км аралыкта жайгашкан. Ал деңиз деңгээлинен 2000 метр бийиктиктеги  тоолуу аймакта жайгашкан.Ош аэрпортунан -200 км, Баткен – 65 км.  алыстыкта жайгашкан.. Батыш тарабынан Бирлик айыл өкмөтү менен чектешет.                                                                                                                        Борбору Айдаркен шаары.                                                                                                                2024-жылкы АТР негизинде шаардык мэриянын аймагына  2 айыл жана 1 участок кошулган.

Жалпы аянты (Га)

4663,4 га

Ландшафт жана жаратылыш шарттары

Ал деңиз деңгээлинен 2000 метр бийиктиктеги тоолуу аймакта жайгашкан. Климаты: суук, кыш мезгили оор болуп кар көп жаайт, узакка созулат, жаз кеч келет.

Негизинен тоолуу аймак, деңиз деңгээлинен 2000 метр бийиктикте жайгашкан. Кескин континенттик климат айыл чарбасынын өнүгүшүнө олуттуу таасирин тийгизет. Кыш мезгили 6 айга созулат жана катуу кар менен коштолот, минималдуу төмөнкү температура 20 ^оС жетиши мүмкүн. Жай мезгилинде температура 35 ^оС чейин жетиши мүмкүн. Жайында орточо температура 25-28 ^оС, кышында 16^оС

Аймак акыркы 30 жыл ичинде климаттык өзгөрүүлөрдүн бир топ күчтүү таасирине кабылды. Кыргызгидрометтин маалыматына ылайык, 1995-жылдан 2025-жылга чейинки мезгилде орточо жылдык абанын температурасы 1,6°Cге жогорулаган. Эгерде 1990-жылдары орточо температура +8,3°C болсо, акыркы жылдары бул көрсөткүч +9,9°Cге жетти.

Жаан-чачындын жылдык көлөмү 1995–2005-жылдар аралыгында орточо 460 мм түзсө, 2015–2025-жылдарда 390 ммге чейин азайган. Айрыкча жаз жана жай айларындагы жаан-чачындын кыскарып кетиши айыл чарбасына олуттуу зыян алып келди.

Кургакчылык мезгилдери акыркы 10 жылда өзгөчө күчөп, орто эсеп менен жылына 40–45 күнгө чейин созулууда. Бул көрсөткүч 1990-жылдары болгону 15–20 күндү түзгөн. Ошондой эле экстрималдуу табигый кубулуштар – катуу шамал, сел, мөндүр учурлары 2 эседен ашык көбөйгөн.

АА калкы (адам), аялдардын саны:

Анын ичинде (айылдарда):

14 165адам, анын ичинде аялдар- 7291 адам

Айдаркен шаары (АА борбору)

11 124 адам

Кичи-Айдаркен айылы

1321 адам

Шак-Шак айылы

1265 адам

Аэропорт участкасы

455

СЭӨПнын максаты

Айдаркен шаардык мэриясынын өнүгүп-өсүшү  үчүн ар бир жашоочулардын салымы болушу керек. “Байлык-элде, жерде жана эмгекте”

Социалдык-экономикалык өсүш болуу үчүн жумуш орундарды түзүү, ишкерлерди колдо, инфраструктураны жакшыртуу, инвестиция тартуу жана ишке ашыруу, илим-билимге басым жасоо, калктын бардык катмарын анын ичинде аялдардын, жаштардын, жаш курактагы балдардын өнүгүүсүнө жана тарбиялануусуна көнүл буруу, туризм тармагын өнүктүрүү жана шарттарын түзүү, спорт, маданият, ден-соолук кызматтёөнүктүрүү иштери жасалат.

 Өсүп келе жаткан жаштарга үлгү көргөзүү аркылуу мекенчил, патриот инсандар чыгат.

Айдаркен шаардык мэриясынын өнүгүү программасы-шаар аймагынын тургундарынын бардык катмарынын кызыкчылыктарын, жашоо өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен жазылган, коомчулуктун бардык чөйрөлөрүн, ири инвесторлорду,сырттан келген долбоорлорду, бизнес адамдарын ж.б. көнүлүн бура алган, жалпы элге түшүнүктүү, так жана маңыздуу болгон көп жылдык документ.

Беш жылдан кийин Айдаркен шаарынын аймагы төмөнкүдөй болот:социалдык-коммуналдык инфраструктурасы оңолот, шаар аймагынын тургундары үчүн бардык шарты бар, жашоого ыңгайлуу, жагымдуу жана коопсуз аймакка айланат. Экономикасы, өнөр жайды өнүктүрүүгө шарт түзүүгө, мал чарбачылыктын асылдуулугун өстүрүүгө жана дыйканчылыкта жаңы технологияларга колдонууга багытталат. Жаштар билимдүү, дени сак, мекенчил болгонго тарбияланат, калктын маданияттуулугу жогорулайт, бош убактысын туура пайдаланышат жана жергиликтүү деңгээлде  чечимдерди кабыл алууга активдүү катышат.

2-БӨЛҮМ. КАЛК

2.1. (таблица) Калк жана эмгек ресурстары

Категория

факт

күтүлгөн.

прогноз

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Жыл башындагы туруктуу калктын саны (адам)

10898

10998

14 139

14165

14295

14426

14559

14693

14828

Өсүш темпи % 0,92

0,92%

28,6%

0,18%

0,92%

0,92%

0,92%

0,92%

0,92%

анын ичинде аялдар

5612

5663

7291

7295

7362

7444

7498

7567

7636

Жыл башындагы эмгекке жарамдуу курактагы туруктуу калктын саны, (адам)

5874

5928

7621

7646

7694

7742

7791

7840

7889

Өсүш темпи (%)0,63

0,92

28,6

0,33

0,63

0,63

0,63

0,63

0,63

анын ичинде аялдар

2960

2988

3841

3853

3878

3902

3927

3951

3976

Экономикалык ишмердиктин түрлөрү боюнча иштеген калктын саны (адам):

2223

2633

3416

3637

3858

4079

4300

4521

4742

Айыл чарба

765

978

1501

1525

1550

1575

1600

1625

1650

Өнөр жай:

252

287

299

309

319

329

339

349

359

Иштетүүчү

103

113

121

130

144

154

164

174

184

Электр энергиясы

10

10

10

10

10

10

10

10

10

Курулуш

232

352

401

478

548

621

694

767

840

Соода

543

567

752

802

852

902

952

1002

1052

Транспорт жана байланыш

8

9

12

13

15

18

21

24

27

Башка кызматтар

310

317

320

370

420

470

520

570

620

Калдыктарды кайра иштетүү

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Жумушсуздардын саны (адам):

1391

1870

2563

2592

2621

2650

2680

2710

2741

Өсүш темпи1,13%

34,4%

37,0%

1,13%

1,13%

1,13%

1,13%

1,13%

1,13%

анын ичинде аялдар

710

953

1307

1321

1337

1351

1366

1382

1397

Жакырчылыктын эң төмөнкү чегинде турган калктын саны (адам)

468

472

512

516

520

524

528

532

536

Өсүш темпи 0,82%

0,85%

8,47%

0,78%

0,82%

0,82%

0,82%

0,82%

0,82%

Миграцияланган эмгекке жарамдуу калктын саны (эл аралык миграция боюнча кеткендер, адам)

710

785

955

978

1002

1026

1051

1076

1102

Өсүш темпи (%)2,41

10,6%

21,6

2,41%

2,41%

2,41%

2,41%

2,41%

2,41%

2.2. Эмгекке жарамдуу калктын өсүшүн, иш менен камсыз кылуу жана эмгек миграциясы маселелерин талдоо

Диаграмма№1            Диаграммадагы маалыматтарга ылайык, Айдаркен шаарында калктын басымдуу бөлүгү айыл чарба тармагында эмгектенет. Бул тармактагы динамика 2022-жылдан баштап туруктуу өсүп, 2025-жылга карата иштегендердин саны 765тен 1525 адамга жетишкен. Башка тармактар боюнча 2025-жылга карата төмөнкүдөй көрсөткүчтөр болжолдонууда:

·         Соода тармагы: 802 адам;

·         Курулуш: 478 адам;

·         Башка кызмат көрсөтүүлөр: 370 адам;

·         Өнөр жай: 309 адам;

·         Электр тармагы: 10 адам (эң төмөнкү көрсөткүч).

2025-жылы калктын жалпы саны 14 165 адамды түзүп, жылдык өсүш темпи 0,92% болору аныкталды. Калктын саны негизинен табигый өсүү жана азаюу факторлору менен жөнгө салынат. Ушул темп сакталса, 2030-жылга чейин калктын саны 14 828 адамга жетиши мүмкүн.

Эмгек ресурстары жана жумушсуздук:

2025-жылы эмгекке жарамдуу калктын саны 7 646 адамды түзөт. 0,63% өсүү темпи менен алганда, 2030-жылга чейин бул көрсөткүч 7 889 адамга жетет. Учурда жумушсуздуктун деңгээли эмгекке жарамдуу калктын санына карата 33,9%ды түзүүдө. Бул өтө жогорку көрсөткүч болуп саналат.

Миграция жана келечектеги коркунучтар: 2025-жылы миграцияга кеткендердин үлүшү республиканын башка аймактарына салыштырмалуу 12,79%ды түздү. Учурда миграциядагылардын саны 978 адам болсо, 2030-жылга чейин бул көрсөткүч 1 102 адамга жетип, эмгекке жарамдуу калктын 13,96%ын түзүп калуу коркунучу бар. Биздин башкы максатыбыз — миграциянын агымын ооздуктоо жана калкты өз жеринде иш менен камсыз кылуу.

Жакырчылыктын абалы: 2025-жылга карата жакыр жашаган калктын саны 516 адамды (эмгекке жарамдуу калктын 6,74%ы) түзөт. Эгерде тийиштүү чаралар көрүлбөсө, 0,82% өсүү темпи менен 2030-жылы алардын саны 536 адамга жетиши ыктымал. Биздин негизги багытыбыз — жакырчылыктын деңгээлин төмөндөтүү.

Жумушсуздукту, миграцияны жана жакырчылыкты кыскартуу үчүн төмөнкү көйгөйлөрдү чечүү зарыл:

·         Калктын финансылык сабаттуулугунун төмөндүгү;

·         Туруктуу иш орундарынын жетишсиздиги;

·         Кесиптик билимдин сапатынын төмөндүгү же адистиктердин жоктугу;

·         Мүмкүнчүлүктөр тууралуу маалыматтын жетишсиздиги;

·         Коомдогу ысырапкорчулуктун жайылышы;

·         Калктын коомдук маселелерге болгон кайдыгерлиги.

·         Ишкерлерге чакан ишкана ачууга(арзан % кредит ж.б.) шарттын жоктугу жана ишкерлердин ишкердикке кызыгуусунун төмөндүгү;

Корутунду жана сунуштар:

1. Билим берүү деңгээлин көтөрүү:

·         Ар бир балага сапаттуу тарбия жана билим берүү;

·         Заман талабына шайкеш кесиптик окуу жайлардын сапатын арттыруу;

·         Жаштарды жана орто муундагы жарандарды IT-технологиялар жана тейлөө тармактарына окутуу.

2. Жаңы жумуш орундарын түзүү:

·         Ички өндүрүштү колдоо жана ишкердикке шарт түзүү;

·         Жеңилдетилген кредиттерди жана гранттарды тартуу;

·         Чакан жана орто бизнести өнүктүрүү.

3. Социалдык колдоо:

·         Аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө даректүү жардам берүү;

·         Жаштарга, көп балалуу үй-бүлөлөргө жана мүмкүнчүлүгү чектелген жарандарга багытталган социалдык программаларды иштеп чыгуу.

Жыйынтыктап айтканда, калктын дараметин жогорулатуу, кесипке үйрөтүү жана ишкердикке көмөктөшүү аркылуу жакырчылыкты жоюу — биздин алдыдагы башкы планыбыз.

3-БӨЛҮМ. КЫЗМАТТАР ЖАНА ЖЕРГИЛИКТҮҮ ИНФРАСТРУКТУРА

3.1. (таблица) Кызматтар жана жергиликтүү инфраструктура

Категория

факт

күтүлгөн.

прогноз

2022 ж.

2023 ж.

2024 ж.

2025 ж.

2026 ж

2027 ж

2028 ж

2029 ж

2030 ж

Ичүүчү сууга жеткиликтүүлүк (%)

80

83

87

90

92

93

94

95

96

Кожолуктарды катуу тиричилик калдыктары (КТК) ташып чыгаруу менен камтуу (%)

81

84

86

88

90

92

94

95

96

Ички жолдордун жалпы узундугунан канааттандырарлык абалдагы асфальтталган ички жолдордун үлүшү (%)

22

42

43

43

48

50

55

58

60

Көчөлөрдүн жалпы санынан жарыктандырылган көчөлөрдүн үлүшү (%)

30

60

70

70

74

76

78

80

82

Спорттук секцияларга тартылган жарандардын саны (адам)

211

223

238

238

280

300

330

360

380

Маданият чөйрөсүндөгү ийримге катышкан жарандардын саны (адам)

16

18

20

24

40

55

70

78

114

Балдарды мектепке чейинки билим берүү менен камтуу (%)

40

42

42

43

48

50

55

60

70

Балдарды мектептик билим менен камтуу (%)

100

100

100

100

100

100

100

100

100

Медициналык персонал менен камсыздоо деңгээли (адам, жетишпеген адистер)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Калктын турак жай менен камсыз болушу (%)

47

50

55

60

65

70

75

78

80

(башка көрсөткүчтөр)

3.2. Учурдагы кырдаалды анализдөө

Таза ичүүчү суу менен камсыз кылуу

Учурдагы абалы: 2026-жылга карата калктын 90%ы таза суу менен камсыз болгон.

Көйгөйлөр:

·         Суу түтүктөрүнүн эскирип, жараксыз абалга келиши;

·         Көп кабаттуу үйлөрдөгү ички тармактардын эскилиги;

·         Шаар ичиндеги жана магистралдык суу линияларында видеокөзөмөлдүн жоктугу;

·         Суу бөлүштүрүүчү жайлардын айланасы тосулбагандыктан, бөтөн адамдардын кирүүсүнө чектөө коюлбагандыгы;

·         Жаңы конуштардын жана айылдардын 50%ында таза суунун жоктугу;

·         Жашоочулар өз алдынча суу тарткандыктан, айрым үйлөргө суу жетпей калышы жана кошуналардын бири-бирине каршылык көрсөтүүсү;

·         Жаңы конуштарда жана айылдарда суу линияларынын иретсиз (башаламан) тартылышы;

·         Көп кабаттуу үйлөрдө суунун басымынын жетишсиздиги;

·         Суу топтоочу жайлардын (водозабор) эскириши;

·         Кышкысын суу топтоочу жайларда суу тоңуп, чыпкалоочу түтүктөрдөн суунун өтүшү жайлап, шаарга келүүчү басымдын төмөндөшү;

·         Жайында кар эрип, көчкү түшүү коркунучунан улам чыпкалоочу түтүктөрдүн кум-шагылга жана таштандыга (отун-суу) толуп, суунун агымынын тосулуп калышы;

·         Калктын таза суу үчүн төлөмдөрдү өз убагында төлөбөстүгү;

·         Суу тарифтеринин өтө төмөндүгү.

·         Шаар аймагында калктын санынын өсүшү менен элге таза суунун жетишсиздиги ;

·         Климаттын өзгөрүшүнөн улам Гауян дарыясында суунун азайышы;

2030-жылга карата калкты таза суу менен камсыздоону 96%га жеткирүү пландалууда.

Сунуштар:

1.    1960-жылдары орнотулган, мөөнөтү өткөн суу түтүктөрүн толугу менен алмаштыруу.

2.    Шаардагы негизги магистралдык суу линияларын капиталдык оңдоодон өткөрүү.

3.    Жаңы конуштарга өзүнчө негизги линияларды тартуу (бул көп кабаттуу үйлөрдөгү суунун басымын турукташтырууга жардам берет).

4.    Суу топтоочу жайларды (водозабор) толугу менен реабилитациялоо жана модернизациялоо.

5.    Гөмүш дарыясындагы сууну Гауян дарыясына кошуу.

Катуу тиричилик калдыктары (КТК)

Учурдагы абалы: Айдаркен шаарынын аймагында калдыктарды чыгаруу иштери “Айдаркен-Коммунальщик” акционердик коому тарабынан жүзөгө ашырылууда. Таштанды чыгаруу үчүн 1 жаңы атайын техника сатып алынды. Үй чарбаларын катуу калдыктарды чыгаруу кызматы менен камсыздоо негизги маселелердин бири бойдон калууда; 2025-жылга карата бул көрсөткүч 88% деңгээлинде гана болору күтүлүүдө. Төмөнкү көйгөйлөр тейлөө сапатын жогорулатууга тоскоолдук жаратууда:

Көйгөйлөр:

·         Таштандылардын сорттолбогондугу жана тиешелүү тартипте жок кылынбагандыгы таштанды полигонун башкарууда башаламандыкка алып келүүдө;

·         Таштанды контейнерлеринин жетишсиздиги;

·         Калдыктарды чогултуу жана ташуу үчүн жумушчу күчүнүн тартыштыгы;

·         Стихиялуу (мыйзамсыз) таштанды таштоочу жайлардын көбөйүшү;

·         Атайын техникалардын жетишсиздиги;

·         Кызмат акыларынын (төлөмдөрдүн) өз убагында чогултулбагандыгы;

·         Соода түйүндөрүнүн жана тейлөө борборлорунун алдында таштанды идиштеринин (урналардын) жоктугу жана айлана-чөйрөнүн санитардык абалынын начардыгы;

·         Таштанды таштоочу жайларда видеокөзөмөлдүн жоктугу;

·         Бирлик — Айдаркен — Кадамжай негизги автотрассасынын боюна калдыктардын иретсиз ташталышы;

·         Шаар тургундарынын 60%ынын саркынды суу тутумуна уланбагандыгы;

·         Жаңы кошулган Кичи-Айдаркен, Шак-Шак айылдарында жана Аэропорт участкасында саркынды суу тутумунун (линиясынын) жоктугу.

2030-жылга карата тейлөө деңгээлин 96%га чейин жогорулатуу пландалууда.

Сунуштар:

·         Калдыктарды сорттоп чогултуу тутумун киргизүү;

·         Кошумча атайын техникаларды сатып алуу;

·         Калк арасында жолугушуулар жана социалдык тармактар аркылуу түшүндүрүү иштерин жүргүзүү;

·         Таштандыларды белгиленбеген жерлерге таштаган жарандарга айып пул салуу, коомдук жумуштарга тартуу жана социалдык тармактар аркылуу коомдук айыптоо чараларын колдонуу;

·         Стратегиялык чекиттерге видеокөзөмөл камераларын орнотуу;

·         Тазалыкка үндөгөн насаат сөздөр жана ураандар жазылган баннерлерди илүү.

Ички жолдор

Учурдагы абалы: 2025-жылга карата шаардагы асфальтталган жолдордун үлүшү 43%ды түзөт. Шаардын борбордук көчөлөрүндө тротуарлар бар, бирок алардын көбү жараксыз абалга келген. Негизги маселелердин бири — тротуар жээгиндеги үйлөрдүн чатырларынан аккан суунун жана түшкөн кардын түз жөө жүргүнчүлөр өтүүчү жолго багытталышы. Бул жарандардын коопсуздугуна коркунуч келтирип, тротуарлардын мөөнөтүнөн мурда бузулушуна себеп болууда. Административдик-аймактык реформанын (АТР) негизинде кошулган Кичи-Айдаркен, Шак-Шак айылдарынын жана Аэропорт участкасынын жолдору 100% асфальттала элек.

Көйгөйлөр:

·         Ички жолдорду асфальттоо үчүн финансылык ресурстардын жетишсиздиги;

·         Шаар ичиндеги жана айылдардагы негизги көчөлөрдүн боюнда жөө жүргүнчүлөр жана окуучулар үчүн тротуарлардын жоктугу;

·         Жол кыймылын жөнгө салуучу жол белгилеринин жетишсиздиги;

·         Грунтовое (топурактуу) жолдорго шагыл төшөө иштеринин жүргүзүлбөгөндүгү;

·         Жол жээктериндеги мыйзамсыз курулуштардын инфраструктураны кеңейтүүгө жол бербестиги;

·         Үй чатырларынан аккан жаан-чачын сууларынын тротуарларды бузушу жана жөө жүргүнчүлөргө тоскоолдук жаратышы;

·         Кышкы мезгилде жолдордун тайгактыгы жана тротуарларды кардан тазалоо иштеринин (атайын техниканын жоктугунан улам) тийиштүү деңгээлде уюштурулбагандыгы.

2030-жылга карата асфальтталган жолдордун үлүшүн 60%га жеткирүү. Ошондой эле, асфальтталбаган жолдорго шагыл төгүп, тегиздөө (грейдерирование) иштерин пландуу түрдө ишке ашыруу.

Жарыктандыруу

Учурдагы абалы: 2025-жылга карата шаар аймагын жарыктандыруу деңгээли 70%ды түзөт. Бул тармакты өнүктүрүүдө бюджеттик каражаттардын тартыштыгы жана калк арасында жарыктандыруу демилгелеринин (коомдук өнөктөштүк) жоктугу негизги себеп болууда.

Көйгөйлөр:

·         Көчөлөрдө жарыктын жетишсиздигинен улам кечки убакта тургундардын коопсуздугуна коркунуч жаралууда;

·         Кичи-Айдаркен, Шак-Шак айылдарында жана Аэропорт участкасында электр мамыларынын (столбалардын) эскилиги жетип, бетон мамылардын жоктугу;

·         Шаар ичиндеги жыгач мамылардын моралдык жана физикалык жактан эскириши;

·         Асаев көчөсүндөгү прожекторлордун техникалык абалынын начардыгы жана толук кандуу иштебеши.

2030-жылга карата эски мамыларды толугу менен бетон мамычаларга алмаштыруу жана жаңы чекиттерди орнотуу аркылуу жарыктандыруу деңгээлин 82%га жеткирүү пландалууда.

Спорт

Учурдагы абалы: Шаардагы борбордук спорт комплекси 1996-жылдан бери иштебей турат. 2025-жылга карата спорт менен туруктуу машыккандардын болжолдуу саны болгону 238 адамды түзөт (негизинен мектеп ийримдерине катышкан окуучулар). Бул көрсөткүч жалпы калктын санына салыштырмалуу өтө төмөн.

Көйгөйлөр:

·         Заманбап машыгуу залдарынын жана адистештирилген спорттук комплекстин жоктугу;

·         Квалификациялуу машыктыруучу кадрлардын тартыштыгы;

·         Аялдар жана кыздар арасында спортко болгон кызыгуунун төмөндүгү;

·         Аялдар үчүн атайын фитнес-борборлордун же ден соолукту чыңдоочу жайлардын жоктугу;

·         Спорттук инвентарлардын жана керектүү жабдыктардын жетишсиздиги;

·         Борбордук стадиондун жана шаардагы 3 мектептин спорттук аянтчаларынын талапка жооп бербеген абалы;

·         Интелектуалдык спорттун түрлөрү (шахмат, тогуз коргоол ж.б.) жетиштүү деңгээлде каралбай жатканы.

·         Шахмат боюнча базанын жоктугу.

·         Тургундар арасында сергек жашоо образын жайылтуу иштеринин жетишсиздиги.

2030-жылга карата жаңы заманбап спорт комплексин куруу аркылуу материалдык-техникалык базаны чыңдоо жана спорт менен машыккандардын санын 380 адамга жеткирүү пландаштырылууда.

Сунуштар:

·         Спортту жайылтуу боюнча комплекстүү программаларды иштеп чыгуу;

·         Аялдар үчүн фитнес жана ден соолук борборлорун ачууну колго алуу;

·         Мектеп ичиндеги спорт аянтчаларын капиталдык оңдоодон өткө;

·         Шахмат борборун ачуу;

Маданий өнүгүү:

Бүгүнкү абалы:

1.Айдаркен шаарындагы музыкалык мектеп 1958-жылы ишке киргизилген. Ал 1994-жылдан бери Кадамжай шаардык Б. Өмүрзакова атындагы балдар музыкалык мектебинин филиалы катары иш алып барат. Учурда мектепте 2 мугалим жана 1 техникалык кызматкер эмгектенип, комуз, хор жана теория багыттары боюнча 24 окуучу билим алууда. Мектептин имараты «Айдаркен сымап комбинатынын» балансында турат жана учурда авариялык абалда. Ал эми мугалимдердин эмгек акысы Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги тарабынан төлөнөт.

2.Ошондой эле шаарда Кадамжай районунун «Билим ордо» балдардын чыгармачылык борборунун филиалы ишмердүүлүгүн жүргүзүүдө. Аталган борбордун өз алдынча имараты жок болгондуктан, 3 мугалим шаардагы үч жалпы билим берүүчү мектептин базасында хореография, вокал, экология жана туризм (кол өнөрчүлүк) ийримдерин өтүп келишет.

Жалпысынан Айдаркен шаарында балдардын музыкалык билими жана чыгармачылыгы Б. Өмүрзакова атындагы музыкалык мектептин жана «Билим ордо» борборунун филиалдары тарабынан ишке ашырылууда. Бирок эки мекеме тең өздүк имараттын жоктугунан жана материалдык-техникалык базанын начардыгынан улам толук кандуу ишмердүүлүк жүргүзүүдө кыйынчылыктарга дуушар болууда.

 Негизги көйгөйлөр:

1. Инфраструктуралык жана чарбалык маселелер:

·         Музыкалык мектептин өздүк имаратынын жоктугу жана учурдагы жайдын авариялык абалы (имарат мэриянын балансында эмес, Сымап комбинатына таандык);

·         Жылытуу тутумунун начардыгы жана зарыл болгон инженердик коммуникациялардын (суу, канализация ж.б.) жоктугу;

·         Чыгармачыл борбор үчүн атайын жайдын жоктугу, ийримдердин мектептерде чачыранды жайгашуусу.

2. Материалдык-техникалык камсыздоо:

·         Музыкалык аспаптардын (аккордеон, гитара, клавиатура ж.б.) эскилиги жана жетишсиздиги;

·         Заманбап окутуу каражаттарынын (компьютердик техника, интерактивдүү такталар) жана интернет байланышынын жоктугу;

·         Хореография жана кол өнөрчүлүк (карапа жасоо, сүрөт ж.б.) үчүн керектүү жабдыктардын, чийки заттардын жана атайын формалардын жоктугу.

3. Кадрдык потенциал жана методикалык колдоо:

·         Тармактар боюнча профессионалдык адистердин (музыка, кол өнөрчүлүк, хореография) жетишсиздиги;

·         Мугалимдердин квалификациясын жогорулатуучу курстардын жана тажрыйба алмашуу программаларынын жоктугу;

·         Мэриянын аппаратында маданият тармагын тейлеген адистин жоктугунан улам жергиликтүү бийлик менен чыгармачыл жамааттардын ортосундагы байланыштын начардыгы.

4. Социалдык-экономикалык факторлор:

·         Аз камсыз болгон жана көп балалуу үй-бүлөлөрдүн балдары үчүн окуу куралдарын, формаларды сатып алууга жана эл аралык сынактардын жол кире чыгымдарын каржылоого каражаттын жоктугу;

·         Коомчулуктун маданий иш-чараларга кайдыгерлиги жана ата-энелердин балдардын чыгармачылыгына болгон кызыгуусунун төмөндүгү.

5. Башкаруу жана өнүктүрүү:

·         Шаарда заманбап, көп тармактуу «Балдар чыгармачыл борборун» (улуттук оюндар, салбуурун, музыка, кол өнөрчүлүк ж.б.) түзүү зарылдыгы жана бул боюнча тиешелүү органдарга сунуштардын берилбегендиги.

2030-жылга чейин маданият чөйрөсүндөгү ийримге катышкан жарандардын санын 114  адамга жеткирүү.

- Маданият жана чыгармачылык тармагын өнүктүрүү боюнча сунуштар:

·         Инфраструктураны өнүктүрүү: Музыкалык мектеп үчүн заманбап стандарттарга жооп берген жаңы имарат куруу жана шаарда көп тармактуу «Балдар чыгармачылык борборун» ачуу.

·         Кадрдык потенциалды чыңдоо: Башка райондордон жана областтардан тажрыйбалуу адистерди тартуу, аларды турак жай (жатакана) менен камсыздоо маселесин чечүү. Ошондой эле музыка мугалимдеринин квалификациясын жогорулатуучу атайын курстарга катышуусун уюштуруу.

·         Материалдык-техникалык базаны жаңылоо: Музыкалык аспаптарды толугу менен жаңылоо, толуктоо жана кол өнөрчүлүк ийримдери үчүн карапа жасоочу жабдыктардын толук комплектин сатып алуу.

·         Маданий-агартуу иштери: Шаардын жана чектеш айылдардын тургундарынын музыкалык сабаттуулугун жогорулатуу жана руханий баалуулуктарын байытуу максатында демилгелүү фестивалдарды жана маданий иш-чараларды үзгүлтүксүз өткөрүү.

·         Өнөктөштүк жана кызматташтык: Адистештирилген музыкалык окуу жайлары менен тыгыз байланышты күчөтүү жана «Балдар чыгармачылык борборунун» мугалимдери менен биргеликте иш алып баруу.

·         Жергиликтүү бийликтин колдоосу: Окуучулардын республикалык жана эл аралык сынактарга, фестивалдарга катышуусу үчүн жергиликтүү бюджеттен финансылык колдоо көрсөтүү механизмдерин иштеп чыгуу.

Мектепке чейинки билим берүү

Учурдагы абалы:

·         №5 «Солнышко» мектепке чейинки билим берүү мекемеси: Балдар бакчасы 1980-жылы пайдаланууга берилген. Мекеме 365 балага ылайыкташтырылган. Учурда мында жалпы 50 кызматкер эмгектенет, алардын ичинен 18и тарбиячы жана 4ү педагог, ал эми 28и техникалык кызматкерлер. Бакчанын имараты эки кабаттан турат, жалпы жер аянты 1 гектарды түзөт. Имаратты жылытуу тутуму көмүр менен иштейт.

·         «Эдельвейс гүлү» балдар бакчасы: Бул мекеме 2016-жылы ачылган. Бакча мектептин имаратында жайгашкан жана 150 балага ылайыкташтырылган. Учурда жалпы 26 адам эмгектенет, анын ичинде 7 тарбиячы, 4 педагог жана 15 техникалык кызматкер бар. Имаратты жылытуу тутуму электр энергиясына негизделген.

Көйгөйлөр:    

1. «Эдельвейс гүлү» балдар бакчасы

·         Имараттын маселеси: Өздүк имаратынын жоктугу жана мектептин имаратында жайгашкандыгы (бул балдар үчүн өзүнчө аянтчаларды жана кошумча бөлмөлөрдү уюштурууда чектөөлөрдү жаратат);

·         Жылытуу тутуму: Имараттын электр энергиясы менен жылытылышы (кышкысын электр энергиясына болгон чыгымдардын жогорулугу жана техникалык чектөөлөр);

·         Кадрдык тартыштык: Тарбиячылардын жана педагогдордун санынын аздыгы (болгону 7 тарбиячы 150 балага);

·         Орун жетишсиздиги: Балдардын санынын көптүгүнөн улам тайпалардын ашыкча жүктөлүшү.

2. №5 «Солнышко» балдар бакчасы

·         Инфраструктуранын эскилиги: Имараттын 1980-жылы курулгандыгына байланыштуу капиталдык оңдоп-түзөө иштерине муктаждыгы;

·         Жылытуу тутуму: Көмүр менен жылытуунун экологиялык жана чарбалык түйшүктөрү (түтүн, күл чыгаруу, отун сактоочу жайдын абалы);

·         Аймакты көрктөндүрүү: 1 гектар жер аянтынын чоңдугуна байланыштуу аймакты толук тосуу, жашылдандыруу жана заманбап оюн аянтчаларын орнотуу зарылдыгы;

·         Энергияны үнөмдөө: Эски терезе-эшиктердин жана чатырдын жылуулукту сактабагандыгы.

Жалпы көйгөйлөр:

·         Окуу-усулдук куралдардын жана заманбап оюнчуктардын жетишсиздиги;

·         Ашкана жана кир жуучу жайлардын жабдыктарын жаңылоо зарылдыгы;

·         Тарбиячылардын квалификациясын жогорулатуу курстарынын жетишсиздиги.

2025-жылы мектепке чейинки билим берүү кызматтары менен балдардын 43% гана камтылган. СЭӨПтө каралган чаралардын аркасында 2030-жылы балдарды бул кызматтар менен камсыз кылуу 70% га көбөйүшү керек.

Мектептеги билим берүү менен камсыздоо

Учурдагы абалы:

·         Айдаркен атындагы №7 жалпы билим берүү мектеби: Мектеп 1960-жылы пайдаланууга берилген. Долбоор боюнча 320 окуучуга ылайыкташтырылганына карабастан, учурда мында 456 окуучу билим алууда. Мекемеде 40 мугалим жана 14 техникалык кызматкер эмгектенет. Имаратты жылытуу тутуму электр энергиясына негизделген.

·         Б. Садыков атындагы №19 жалпы билим берүү мектеби: Мектептин курулушу 1970–1971-жылдары жүрүп, 1972-жылы ишке берилген. Мекеме 620 окуучуга ылайыкташтырылган, бирок учурда окуучулардын саны 730ду түзөт. Мектепте 50 мугалим жана 23 техникалык кызматкер эмгектенет. Жылытуу тутуму электр энергиясы менен иштейт.

·         О. Маканов атындагы №20 жалпы билим берүү мектеби: Мектеп имараты 1978-жылы колдонууга берилген. Мектеп 1176 окуучуга ылайыкташтырылган, бирок иш жүзүндө окуучулардын саны кыйла көп — 1879 окуучу билим алат. Мында 98 мугалим жана 27 техникалык кызматкер эмгектенет. Жылытуу тутуму электр энергиясы менен камсыз кылынат.

Бардык үч мектепте тең окуучулардын саны белгиленген нормадан ашыкча (переуплотнение) экени байкалууда. Айрыкча №20 мектепте окуучулардын саны долбоордук кубаттуулуктан дээрлик 700 балага көп.

Мектептерде билим берүү боюнча негизги көйгөйлөрү:

1. Жалпы көйгөйлөр (бардык 3 мектепке тиешелүү):

·         Инфраструктуралык абалы: Имараттардын ички жасалгасынын жана полдорунун эскилиги; жыгач терезелердин алмаштырууга муктаждыгы.

·         Жылытуу системасы: Кышкысын жылытуунун үзгүлтүккө учурашы жана жетишсиздиги; коридорлордо жылытуу тутумунун такыр жоктугу.

·         Материалдык-техникалык база: Окуу эмеректеринин (парта, стул, шкаф) эскилиги; лабораторияларда суу түтүктөрүнүн жараксыздыгы жана керектүү приборлордун тартыштыгы.

·         Спорт жана ден соолук: Окуучулардын физикалык өсүүсү үчүн спорт аянтчаларында тийиштүү шарттардын жоктугу.

·         Окуу процесси жана кадрлар: Окуучулардын санынын ченемден ашыкчалыгы; орус тилдүү класстарда предметтик мугалимдердин жетишсиздиги.

·         Социалдык маселелер: Айрым балдардын сабакка барбай калышы; аз камсыз болгон үй-бүлөлөрдүн балдарын мектеп формасы жана окуу куралдары менен камсыздоодогу кыйынчылыктар.

2. №20 О. Маканов атындагы мектеп:

·         Ашыкча жүктөм: Окуучулардын санынын ченемден өтө көптүгү (эң курч маселе).

·         Санитардык-гигиеналык абал: Ички дааратканалардын оңдоп-түзөөгө муктаждыгы жана алардын санынын окуучулардын санына шайкеш келбестиги; таштанды таштоочу жайдын талапка жооп бербегендиги.

·         Коопсуздук: Өрт коопсуздугу үчүн суу сактоочу идиштин жоктугу жана өрт гидрантынын жараксыздыгы.

·         Санариптештирүү жана тамактануу: Электрондук китепкана үчүн атайын жайдын жоктугу; балдардын тамактануусун жакшыртуу үчүн биоучасткада шарттардын түзүлбөгөндүгү.

3. №19 Б. Садыков атындагы мектеп:

·         Техникалык абалы: Имараттын чатырынын эскириши жана алмаштыруу зарылдыгы;

·         Эстетикалык абалы: Мектептин сырткы фасадынын эскилиги (ремонтко муктаж).

4. №7 Айдаркен атындагы мектеп:

·         Санитардык абал: Мектептин дааратканасынын талапка жооп бербегендиги.

Корутунду: 2030-жылга чейин 3 жалпы билим берүү мектептеринин жылытуу системасын электр энергиядан көмүр менен (же күн панели менен жылытуу) системасына өткөрүү, спортаянтчаларын жана кааналарын ремонттоо, эскилиги жеткен жыгач терезелин алмаштыруу, даараткана жана саркынды суу системаларын калыбына келтирүү.

Калкты турак жай менен камсыздоо

Учурдагы абал жана негизги багыт: Калктын санынын жыл сайын өсүшү менен турак жай маселеси курчуп, жер тилкесине болгон муктаждык өсүүдө. Жер ресурстары чектелүү болгондуктан, аянттарды натыйжалуу пайдалануу зарылчылыгы келип чыгууда. Бул максатта курулуш компаниялары менен кызматташуу аркылуу заманбап көп кабаттуу үйлөрдү куруу сунушталат. Шаарды жана айылдарды "туурасынан" эмес, "тикесинен" (вертикалдык өсүү) өстүрүү заман талабына шайкеш келет. Бул калкты турак жай менен камсыз кылып гана тим болбостон, ички миграцияны азайтууга жана жер аянтын рационалдуу колдонууга шарт түзөт.

Көйгөйлөр:

·         Турак жай куруу үчүн жер тилкелеринин жетишсиздиги;

·         Учурдагы көп кабаттуу үйлөрдүн моралдык жана физикалык жактан эскириши.

Корутунду жана сунуштар:

Айдаркен шаардык аймагынын инфраструктурасы жана ага байланыштуу кызмат көрсөтүүлөр сапатын жогорулатуу максатында олуттуу реформаларга муктаж.

Калкты турак жай менен камсыздоо боюнча 64 кичи районунда жайгашкан жер участогуна МИК менен көп кабаттуу үйдү куруу пландалып жатат. Шаарга көп кабаттуу үйлөрдү куруп турак-жайга болгон муктаждыкты чечүү зарылдыгы турат.

3.3. Жергиликтүү коомчулуктун артыкчылыктуу муктаждыктарына анализ жүргүзүү

Артыкчылык

Мүмкүн болгон чаралардын жалпы сүрөттөлүшү

Күтүлгөн натыйжа жана мөөнөттөр

Биринчи кезектеги муктаждыктардын бири катары суу алуудагы тазалоочу курулмаларды оңдоо зарыл. Бул калкты коопсуз жана сапаттуу ичүүчү суу менен камсыз кылуу үчүн маанилүү.

Натыйжага жетүү үчүн төмөнкү чараларды көрүү керек: тазалоочу жабдууларды сатып алуу жана орнотуу, эскирген жабдууларды алмаштыруу, системаны модернизациялоо.

Коопсуздук талаптарын сактоо менен тазаланган ичүүчү суу менен камсыз болгон калктын үлүшүн 95%га чейин жеткирүү.

Балдардын чыгармачылыгын өнүктүүрүгө шартын жоктугу

Шаарга чыгармачыл борбор уюштуруп ачтыруу

Шаардын талант-туу балдарына музыка, сүрөт ж.б. ийримдер иштеп  баштайт.

Шаар тургундарына ден-соолугун чыңдоо үчүн шарттын жоктугу

Шаардык спорткомплекс куруу

Жаштар спорт менен машыгып ден-соолугун чыңдаганга шарт түзүлөт. Аялдар жана кыздар фитнес менен машыкканга мүмкүнчүлүк алат.

3-жалпы билим берүү мектептеринин жылытуу системасынын начардыгы

3-жалпы билим берүү мектеп-теринин электр энергиясы менен жылытылган системасы көмүр менен жана күн панели менен иштөөчү жылытуу системасына алмашат.  

Жылытуу систе-масы алмашып мектеп окуучуларына шарт түзүлөт жана кышкысын эл.энергиясына болгон көзкарансыздык жоюлат.

Балдар бакчасында тарбияланган балдардын физикалык өсүүсүнө шарттын жоктугу

Балдар бакчасындагы ойноочу аянтчаларда, балдар үчүн спорттук аянтча курулат, тайуучу комплекстер ж.б.сатып алынып орнотулат.

Тарбиялануучу балдар спорт менен машыкканга мумкүнчүлүк алат жана физикалык өсүүсү жакшырат.

Шаарды айланып өтүүчү жол (шаардын батыш тарабындагы Айдаркен жазуусунан Аэропорт участкасына келүүчү жол ) Кенчилер, М.Мурзажанов, А.Масалиев  Маяковская ж.б. жолунун тардыгынан коопсуздуктун жаралышы жана асфальтынын эскилиги

Аталган көчөлөр кеңейтилип асфальт төшөлөт.

Көчөлөр кеңейип коопсуздук алдын алынат жана асфальт төшөлүп инфротүзүм жакшырат.

3.4. Социалдык жана жергиликтүү инфраструктураны өнүктүрүүгө тиешелүү бюджеттик инвестицияларга керектөөлөргө анализ жүргүзүү

Инвестициялык артыкчылыктар

Мүмкүн болгон долбоорлордун жалпы сүрөттөлүшү

Күтүлгөн натыйжа жана мөөнөттөр

Бааланган наркы (миң сом)

Таза суу сактоочу жайды (водазабор) реабилитациялоо видео көзөмөл жана байланыш орнотуу.

Фильтрденип өтүүчү суу трубаларын жаңылоо

Айдаркен шаар аймагынын жана Бирлик айыл өкмөтүнүн айылдарынын жашоочуларын ичүүчү сууга түз жетүү мүмкүнчүлүгү берилди.

2 000,0

Жаңы кошулган участокторго өзүнчө линия тартуу

Таза суу сактоочу жайдан (водазабор)шаарга кошумча таза суу линиясын тартуу

Аэропорт жана Тунгуч участкаларына өзүнчө линиядан таза суу тартылат.

2 000,0

Айдаркен шаарынын таза суу системасынын негизги линияларынын  түтүктөрүн жаңылоо, суу бөлүштүргүч колонкалардын айланасын тосуу жана видеокөзөмөл орнотуу

Айдаркен шаарынын таза суу линиялары 1960-жылдары орнотулган. Азыркы күндө шаардын ичинен өткөн негизги линиялары эскилиги жеткендиктен алмаштыруу керек.

2030-жылдын октябрына чейин таза суу система толугу менен жаңырылат, 12105 шаар тургундарынын ичүүчү сууга түз жетүү мүмкүнчүлүгү берилет. Долбоор аяктагандан кийин Айдаркен шаарында 12 105 адамдын   100% ичүүчү сууга түз жеткиликтүүлүгү камсыз болот.

10 000,0

 Аэропорт жана Тунгуч участокторуна таза суу линиясын тартуу жана жаңылоо

Тунгуч жана Аэропорт  участоктору жаңы конуш болгондуктан турак үйлөр жаңы салынып таза суу линиясы жаңы тартылып жатат.

2026-жылдын октябрына чейин таза суу тартылып 80 кожолукка ичүүчү сууга түз жетүү мүмкүнчүлүгү берилди.

5 000,0

Айдаркен шаар аймагынын эски жыгач мамычаларынын ордуна бетон мамыча орнотуу

1970-жылдары орнотулган жыгач мамычалардын эскилиги жетип кооптуу болууда

2030-жылдын сентябрына чейин 300 даана жыгач мамычалар алмашып электр энергиясына жетүү мүмкүнчүлүгү берилди.

3 000,0

Айдаркен шаарына суу резервуарын куруу

Шаарды үзгүлтүксүз таза суу менен камсыздоо

Резервуар куруу аркылуу шаарды жана көп кабаттуу үйлөрдү үзгүлтүксүз таза суу менен камсыз болушат.

5 000,0

Шак-Шак жана Кичи-Айдаркен айылдарын жана Аэропорт участкасын жарыктандырууга көмөк көрсөтүү

6000 метр көчө жарыктандыруу мамыларын жана 10 000 метр зымдарды орнотуу

Узундугу 6000м болгон көчөлөрдү жарыктандыруу айылдын көчөлөрүн жарыктандыруу менен камтууну 80%га жеткирет.

2 000,0

Электр энергиясын туруктуу жеткирүү системасын жакшыртуу

Шаардын социалдык объектилерине күн панели менен иштөөчү жабдууларды орнотуу

Шаардагы социалдык объектилер үзгүлтүксүз электр энергиясы менен камсыз болот жана электр энергия үнөмдөлөт.

      20 000,0

БАРДЫГЫ

49 000,0

4-БӨЛҮМ. ЭКОНОМИКАЛЫК ӨНҮГҮҮ

4.1. (таблица) Экономикалык өнүгүү (миң сом)

Категория

факт

күтүлгөн.

прогноз

2022 ж

2023 ж

2024 ж

2025 ж

2026 ж

2027 ж

2028 ж

2029 ж

2030 ж

Негизги фонддор (юридикалык жактар боюнча, үй чарба секторун эсепке албаганда)- (жылдын аягына карата толук наркы боюнча)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Экономиканын негизги секторлору боюнча товарларды өндүрүү жана кызмат көрсөтүү көлөмү:

Айыл чарба:

Өсүмдүк өстүрүү

26100,0

26100,0

26100,0

46800,0

58500,0

58500,0

58500,0

58500,0

58500,0

Мал чарбачылыгы

-

-

165885,0

175390,0

175390,0

175390,0

175390,0

175390,0

175390,0

Юридикалык жактардын өнөр жай продукциясынын көлөмү

-

-

-

-

-

-

-

-

-

+Өнөр жай кызматтары

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Жөнөтүлгөн продукциянын көлөмү

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Курулуш - негизги капиталга колдонулган инвестициялар - ар кандай объектилер боюнча жалпы суммада

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Экономикалык иштин түрлөрү боюнча көрсөтүлгөн рыноктук кызмат көрсөтүүлөрдүн көлөмү:

-

-

      -

-

-

-

-

-

-

Дүң жана чекене соода, автомобилдерди жана мотоциклдерди оңдоо

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Мейманканалардын жана ресторандардын иши

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Транспорттук иш-чаралар жана жүктөрдү сактоо

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Маалымат жана байланыш

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Финансылык ортомчулук жана камсыздандыруу

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Кыймылсыз мүлк операциялары

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Кесиптик, илимий жана техникалык ишмердүүлүк

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Административдик жана көмөкчү иш-чаралар

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Билим берүү

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Саламаттыкты сактоо жана социалдык кызматтар

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Искусство, көңүл ачуу жана эс алуу

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Башка тейлөө кызмат көрсөтүүлөрү

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Түз инвестициялар:

Айыл чарба

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Өнөр жай

-

464 000,0

12000,0

19800,0

3 191 925,0

-

-

-

-

Курулуш

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Соода жеке

5200,0

21467,0

23250,0

23250,0

23250,0

23250,0

23250,0

23250,0

23250,0

Транспорт жана байланыш

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Башка кызматтар

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Калдыктарды кайра иштетүү

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Калктын кирешеси:

Орточо номиналдык эмгек акы

26 540

31604

36 047

36 047

36 047

36 047

36 047

36 047

36 047

Эмгек мигранттарынын которуулары

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Пенсиялардын орточо өлчөмү

7 814

9188

10 598

11226

13500

13500

13500

13500

13500

Жөлөк пулдардын орточо өлчөмү

800

800

1400

1400

1400

1400

1400

1400

1400

Чакан жана орто бизнестен түшкөн кирешенин орточо өлчөмү (1 адам)

22000

25000

30000

30000

35000

35000

35000

35000

35000

4.2. Учурдагы кырдаалды жана экономикалык адистешүүнү талдоо

Өнөр жай

Учурдагы абалы:

          Айдаркен шаарынын экономикасы негизинен сымап өндүрүшүнө негизделген. Шаарда “Айдаркен сымап комбинаты” акционердик коому иштейт. Айдаркен сымап комбинаты 1941-жылдын 16-июнунда СССРдин Түстүү металлургия боюнча элдик комиссариатынын буйругу менен негизделген. Ошол эле жылы кенди иштетүүчү алгачкы меш курулуп, сымап өндүрүлө баштаган. Ишкана негизги продукциядан сырткары сурьма жана флюорит концентратын да өндүрөт. Айдаркен сымап кени дүйнөдөгү эң ири кендердин бири болуп саналат жана эл аралык рынок үчүн баштапкы сымапты мыйзамдуу түрдө өндүргөн жер жүзүндөгү саналуу ишканалардын катарына кирет. Учурда ишканада 400дөн ашык адам эмгектенет.

    Баткен облусун 2021–2035-жылдарга өнүктүрүү программасынын алкагында, 2025-жылы «Таш майдалап сорттоочу комплекс» жана «Бетон аралашма түйүнү» ишканаларынын курулушу аяктап, ишке берилди. Бул долбоорлордун негизинде кошумча 10 жаңы жумуш орду түзүлгөн.

        Айдаркен шаары кышкысын да жайкысын да туристерге ыңгайлуу жер. “Гауян” эс алуу жайына ички жана сырткы туристер келип эс алышууда. Турстердин саны жылдан жылга өсүүдө. “Гауян” эс алуу жайына өтүүчү Тынчтык жана М.Мурзажанов көчөлөрүнө асфальт төшөлүп лоток орнотулуп, туристердин эс алуу жайына баруусуна шарт түзүлдү.

Көйгөйлөр:

·          Өнөр жайдын туруксуздугу: шаардын экономикасы негизинен бир гана ири ишканага байлангандыктан, өнөр жайдын туруксуздугу социалдык тобокелдиктерди жаратат.

·          Жумуш орундарынын жетишсиздиги: улам жергиликтүү калктын, өзгөчө жаштардын жана квалификациялуу адистердин чет өлкөлөргө кетүүсү шаардын өнүгүүсүнө терс таасирин тийгизүүдө.

Корутунду жана сунуштар: Экономиканы диверсификациялоо (ар тараптуу өнүктүрүү) максатында төмөнкү иш-чараларды ишке ашыруу зарыл:

·         Кичи өндүрүштү өнүктүрүү: Жергиликтүү ресурстарды колдонуу менен курулуш материалдарын (кыш, бетон, таш майдалоо ж.б.) чыгаруучу чакан заводдорду ишке киргизүү.

·         Инвестициялык жагымдуулук: Жаңы ачылган өнөр жай зоналарына инвесторлорду тартуу үчүн салыктык жеңилдиктерди жана преференцияларды берүү.

·         Мамлекеттик-жеке өнөктөштүк: МЖӨ (ГЧП) моделдеринин негизинде жаңы өндүрүш долбоорлорун иштеп чыгуу.

·         Кадрларды даярдоо: Жергиликтүү жаштарды тоо-кен жана техникалык багыттар боюнча кесиптик окутуудан өткөрүү. Аларды туруктуу жумуш жана татыктуу эмгек акы менен камсыз кылуу аркылуу миграциянын агымын азайтуу.

Айыл чарба 

Учурдагы абалы:

Айдаркен шаары Баткен облусунун Кадамжай районунда жайгашкан жана анын айыл чарбасы аймактын климаттык өзгөчөлүктөрүнө жараша калыптанган.Шаар деңиз деңгээлинен 1900-2000 метр бийиктикте жайгашкандыктан, мал чарбасы (бодо мал, кой-эчки) негизги  багыттардын бири болуп саналат. Өсүмдүк өстүрүүчүлүк: Дыйкандар негизинен жашылча жемиштерди, картошканы, сабыз жана дан өсүмдүктөрүн өстүрүшөт.Сабиз жана картошкалар жергиликтүү базарларга жана кошуна Өзбек  Республикасына сатыкка чыгат.  Алма жана гилас мөмө жемиш бактарыда бар жана түшүмдөрү жергиликтүү базарларга жана кошуна Өзбек  Республикасына сатыкка чыгат. Шаар аймагында 3 фермердик чарба бар, “Кожояр” 30 баш мал,Курсанбаев Раманбек 60 баш мал жана Маматкаримов Сайит 37 баш малдары бар. Жалпы 127 баш малы бар анын ичинен 27 баш саан уйлар. Жайыттын аздыгы жана чөптүн кымбаттыгынан шаар тургундарында малдын саны азаюууда.

Көйгөйлөр:

• Сугат суунун тартыштыгы: Бул-эң башкы көйгөй. Айдаркенде сугат системалары эскирген же такыр жок. Эгин аянттарына суу жеткирүү кыйын болгон учурлар да бар. Климаттык шарттары: шаар деңиз деңгээлинен бийик жайгашкан.Жазында үшүк жүрүү коркунучу жогору, ал эми жайында кургакчылык көп болот. Мындай шартта жылуулукту сүйгөн өсүмдүктөрдү өстүрүү кыйын.
• Айдаркен айдоо жерлеринин начардыгы.Тоо этегинде жайгашкандыктан, айдоо жерлери аз жана алардын көбү таштак. Бул жер иштетүүнү(айдоону, себүүнү) кыйындатат жана техниканы бат бузулушуна алып келет.
• Малдын асылдуулугунун начардыгы.  Мал чарбасы негизги тармак болгону менен, малдын тукумун жакшыртуу(асыл тукумдаштыруу) иштери жай жүрөт.Ошондой эле, жайыттардын дегредацияга учурашы (чөбүнүн азайышы) малдын асылдуулугун көтөрүүгө терс таасирин тийгизүүдө. 
• Малды союучу жайдын талапка жооп бербеши;
• Ветеринардык клиниканын жоктугу;
• Мал дарылоочу жайдын жоктугу;

Айыл чарбасын өнүктүрүү боюнча корутунду жана сунуштар:

·         Сугат тутумдарын модернизациялоо жана инновациялык технологиялар:

•  Тоолуу аймактын шартына ылайыктуу, сууну 3-4 эсе үнөмдөгөн тамчылатып сугаруу технологияларын жана заманбап сугаруу тутумдарын киргизүү.

·         Инфраструктура: Сууну топтоочу бассейндерин (БСР) курдуруу жана түнкү сугатты уюштуруу аркылуу вегетация мезгилиндеги суу тартыштыгын алдын алуу.

·         Интенсивдүү чарба: Күнөскана чарбаларын жана интенсивдүү багбанчылыкты өнүктүрүү аркылуу аз аянттан жогорку түшүм алууга жергиликтүү калкты маалымдоо.

·         Мал чарбачылыгы жана жайыттарды натыйжалуу пайдалануу:

•  Малдын санын эмес, сапатын жогорулатуу максатында асыл тукум чарбаларын өнүктүрүү жана тоют базасын чыңдоо боюнча маалымат жеткирдирүү.
•  Деградацияны алдын алуу үчүн жайыттарды кезектештирип пайдалануунун так графигин түзүү жана алыскы жайыттардын инфраструктурасын жакшырттыруу.
• Ветеринардык клиника(үй жаныбарларына жана айыл чарба малдарына медициналык жардам көрсөткөн, оорууларды аныктап, дарылаган адистештирилген мекеме) курдуруу.
• Мал дарылоочу жай курдуруу.
• Малды союучу жай курдуруу.

·         Техникалык камсыздоо жана кооперация:

• Чакан чарбалардын башын бириктирип, айыл чарба кооперативдерин түзүү. Бул лизингге заманбап техникаларды алууга, продукцияны ири көлөмдө экспорттоого жана туруктуу бааны сактоого шарт түзөт.
• Райондук деңгээлде жеке же мамлекеттик Машина-трактордук станцияларын (МТС) уюштуруу менен фермерлерди керектүү техника менен камсыздоого уюштуруу иштерин жүргүзүү.

·         Логистика, кайра иштетүү жана органикалык өндүрүш:

• Түшүмдү сактоо мөөнөтүн узартуу үчүн заманбап муздаткыч складдарды жана логистикалык борборлорду уюштурууга көмөктөшүү.
• Мөмө-жемишти кайра иштетүүчү (кургатуу, шире, кыям, шоктук муздатуу ж.б.) жана жер-жемиштерди кайра иштетүүчү (фри,чипсы ж.б.)чакан цехтерди ачуу жана экологиялык таза (органикалык) продукция өндүрүүгө басым жасоо.

·         Методикалык жана маалыматтык колдоо:

• Фермерлерге жаңы технологиялар, зыянкечтерге каршы күрөшүү жана рыноктун маркетингдик талаптары боюнча туруктуу окутууларды (тренингдерди) өткөрүү.

Бул стратегиялык кадамдар Айдаркен шаар аймагынын айыл чарба тармагынын өндүрүмдүүлүгүн жогорулатууга жана ички миграцияны кыскартууга негиз болот.

4.3. Экономикалык өнүгүү муктаждыктарын талдоо (анын ичинде тике (жеке) инвестициялар).

Артыкчылык

Мүмкүн болуучу чаралардын жана долбоорлордун жалпы сүрөттөлүшү

Күтүлгөн натыйжа жана мөөнөттөр

Бааланган наркы (миң сом)

Иштетилген агарка таштарды кайра иштетип сырьё алуу

Айдаркен шаарынын чыгыш тарабына завод курдуруу

500-1000 адамга чейин жумуш оруну түзулөт

2 623 50,0

Шаар тургундарынын курулушу үчүн арзан баада кирпич менен камсыз кылуу жана жумуш орун түзүү

Кирпич чыгаруучу завод курдуруу

50 жумуш оруну түзүлөт

568 425 0,

“Таш майдалап сорттоочу жана бетон аралаштыргыч түйүнү” ишканасына темир бетон материалдарын жасоочу жабдууларын сатып алуу

Темир бетон материалдары даярдалат.

5-6 жумуш оруну түзүлөт

10 000,0

Кичи-Айдаркен айылына лоток орнотуу жана сугат арыктарын тазалоо жумуштары

Кичи-Айдаркен айылынын 1000 метр аралыктагы сугат арыгына лоток орнотуу

Узундугу 2500 метр болгон сугат арыкка лоток орнотуу аркылуу сугат сууну натыйжалуу колдонуу

500,0

Аэропорт участкасына лоток орнотуу жана сугат арыктарын тазалоо жумуштары

Аэропорт участкасынын  1000 метр аралыктагы сугат арыгына лоток орнотуу

Узундугу 2200 метр болгон сугат арыкка лоток орнотуу аркылуу сугат сууну натыйжалуу колдонуу

500,0

Айдаркен шаарынын Кенчилер, М.Мурзажанов, А.Масалиев, Кыргызстан, Тынчтык,   көчөлөрүнө лоток орнотуу

Айдаркен шаарынын көчөлөрүнө 10 000 метр аралыкка лоток орнотуу

Шаардын инфратүзүмүн жакшыртуу

5 000,0

БАРДЫГЫ жергиликтүү бюджеттин каражаттары

БАРДЫГЫ биргелешкен катышуу каражаттары

БАРДЫГЫ тике инвестициялар

3 207 925,0

4.4. Экономикалык өнүгүүгө тиешелүү бюджеттик инвестицияларга болгон муктаждыктарга анализ жүргүзүү

Инвестициялык артыкчылыктар

Мүмкүн болгон долбоорлордун жалпы сүрөттөлүшү

Күтүлгөн натыйжа жана мөөнөттөр

Бааланган наркы (миң сом)

-Кич-Айдаркен, Шак-Шак айылдарынын жана Аэропорт участкасынын ички чарбалык сугат системасын калыбына келтирүү (арыктар, суу  бөлүштүрүүчү жайлар)

 Сугат суу агуучу арыктарга лоток куюп бетондоо жумуштары жүргүзүлөт

Кич-Айдаркен, Шак-Шак айылдарынын жана Аэропорт участкасынын ички сугат суу агуучу арыктары бетондолот, сугат суу шагалга сиңбейт жана убакыт үнөмдөлөт.

                2 000,0

Тоолор, таза аба, этно жана экотуризмге ыңгайлуу аймак.

Аймактын “Гауян” эс алуу жайына келген ички жана сырткы туристерге. “Гауян” эс алуу жайында эле эмес, шаардагы кызмат көрсөтүүлөрдү өркүндөтүү. Сквер жана аллеяларды куруу

Сквер жана аллеяларды куруу аркылуу туристерди шаарга тартуу

 8 000,0

БАРДЫГЫ бюджеттик инвестициялар

10 000,0

5-БӨЛҮМ. ИНКЛЮЗИВДҮҮ ӨНҮГҮҮ

5.1. (таблица) Инклюзивдүү өнүгүү (адам)

Категория

факт

күтүл

прогноз

2022 ж

2023 ж

2024 ж

2025ж

2026 ж

2027 ж

2028ж

2029 ж

2030 ж

Иштей ала турган ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдар (адам)

155

155

270

310

310

310

310

310

310

Иштей албаган оор майыптыгы бар адамдар (адам)

56

56

43

80

80

80

80

80

80

Өтө жакыр адамдар (адам)

468

472

512

516

520

500

480

460

440

Турмуштук оор кырдаалдагы балдар (адам)

12

22

36

43

32

30

28

26

24

Турмуштук оор кырдаалдагы үй-бүлөлөр (бир.)

468

472

374

354

360

340

300

280

250

Эмгек мигранттарынын жашы 18ге жете элек балдары (адам)

285

285

340

371

344

322

310

285

245

Этникалык азчылыктар (адам)

5006

5105

5200

5303

5350

5400

5500

5550

5780

Аялдар (адам)

5569

5620

7144

7226

7280

7300

7450

7520

7590

Аялдар (калктын жалпы санынан% )

51.1

51.1

51

51,01

51

51

51

51

51

Улгайган (жалгыз) (адам)

56

54

85

120

98

100

90

82

89

Калктын жалпы санындагы калктын аялуу топторунун бардык категорияларынын (аялдардан тышкары) жалпы үлүшү (%)

    28   

28,1

23,7

 25,8

  24,8

24

 23,1                          

    22,2

21,2

Гендердик зомбулук учурлары (бир.)

-

-

1

2

-

-

-

-

    -

Кризистик борборлордун болушу (бир.)

0

0

0

0

0

0

0

0

   0

5.2. Учурдагы кырдаалга анализ жүргүзүү

Учурдагы абалы:

Эскертуу: Таблицада этникалык азчылыктар көрсөтүлдү, бирок аярлуу катмарлардын үлүшүн саноодо, эске алынган эмес.

       Шаар аймагында аз камсыз болгон үй-бүлөөлөргө толтурулган соц паспорт 368, ал эми 2025-жылга карата 17 үй-бүлөө арыз менен кайрылып жашоо шарты такталып соц паспорт толтурулуп, жалпы 385 үй-бүлөөнү түздү. Алардын ичинен  аз камсыз болгон мүмкүнчүлү чектелген, майыптуулугу бар үй-бүлөөлөргө социалдык келишимдин негизинде мамлекет тарабынан кайтарымсыз бир жлоку 150000 (бир жүз элүү миң) сомдон  2025-жылга карата шаар аймагына бөлүнгөн 42 (кырк эки)  үй-бүлөөгө берилди социалдык паспорттун негизинде. Ошондой эле  ДАТП/ЖКФнын Кыргыз Республикасындагы климаттык кызматтар жана климатка сезгич жашоо каражаттарыгн диверсификациялоо аркылуу жана азык түлүк коопсуздугу жок жамаатардын мүмкүнчүлүктөрүн кенейтүү “ долбоору аркылуу социалдык паспорт толтурулган аз камсыз болгон, жалгыз бой, көп балалуу,майыптуулугу бар жарандарга 6 күндүк окуу болуп өттү,  30(отуз) үй-бүлөөгө 150кг ун, 15л өсүмдүк майы берилди. Бириккен Улуттар Уюумунун Дүйнөлүк азык-түлүк программасынын (БУУ ДАТП) ортосунда түзүлгөн беш жылдык Меморандумдун (2023-2027-ж) алкагында шаар аймагында аз камсыз болгон жарандарды коомдук пайдалуу жумуштарга (окутууларга) тартуу менен аларга “жумуш окутуу ордуна азык-түлүк” жана “жумуш окутуу ордуна акчалай жардам” социалдык колдоо инструменттери аркылуу азык-түлүк, акчалай жардамдарын берүү боюнча долбоорлорго жарды үй-бүлөлөрдүн катышуусу менен 2024-жылы социалдык келишимдин негизинде кайтарымсыз соц контракт алган 21 (жыйырма бир) үй-бүлөө окууга тартылып аларда 150кг ун жана 15кг өсүмдүк майы берилди. Майыптуулугу бар жарандар кайрылган учурларда соц паспорт толтурулган жарандарга материалдык жардам берилди. Айдаркен шаарынын аймагында кыш мезгили оор, суук болгондуктан соц паспорту бар жарандарга 7 мешоктон көмүр базар баасынан арзан кылып 160 үй-бүлөөгө берилди. 2025-жылдын  IV кварталга карата аз камсыз болгон үй-бүлөөлөргө толтурулган социалдык паспорт (СПМС) 385 үй-бүлөөдөн 31(отуз бир) үй-бүлөө социалдык келишим алып, аз камсыздан бакубат жашоого өткөрүлдү. Арыз менен кайрылган жарандарга материалдык жана моралдык жардамдер берилди. Кургак учук оорусу менен катталган 5 оорулууга даарыланып келүүсүнө ар бирине жол чыгымдары толонуп берилди.

Көйгөйлөр:

• Айдаркен шаарындагы көйгөй жолдор жана транспорт ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген жарандардын муктаждыктарына толук ылайыкташкан эмес;
• Ошондой эле бала бакчаларда  жана мектептерде инклюзивдик билим берүү боюнча атайын даярдыктан өткөн педагогтордун, психологдордун жана логопеддердин тартыштыгы курч;
• Мүмкүнчүлүгү чектелүү адамдарга жана балдардын ден соолугуна кам көрүү максатында  реаблитация борборунун жоктугу;
• Мекеме-ишканаларда пандустардын жетишсиздиги жана талапка жооп бербеши;
• Майыптыгы бар адамдар үчүн экинчи кабаттардан кызмат алууга шарт түзгөн атайын жабдуулардын жоктугу;
• Мүмкүнчүлүгү чектелген балдардын физикалык кыймылын өнүктүрүүгө ылайыкташтырылган жайлардын жоктугу;
• Атайын тротуарлардын жана жол белгилеринин жетишсиздиги;
• Социалдык төлөмдөрдү өз убагында жана толук ала албай калуу учурлары;
• Зордук-зомбулук фактыларынын коомчулукта көмүскө калышы;
• Зордук-зомбулукка кабылгандар үчүн психологиялык жана укуктук кеңеш берүүнүн жетишсиздиги.

Корутунду жана сунуштар:

• Мамлекет тарабынан кайтарымсыз социалдык келишимдин негизинде үй бүлөгө көмөк жөлөк пул алынат  аз камсыз үй-бүлөлөргө, майыптуулугу бар үй-бүлөлөргө колдоо иретинде аз камсыз болгон үйбүлөдөн  бакубат жашоого өткөрүү максатында мамлекет тарабынан 100 000 -150 000 сомдон берилип жеке ишкердиктерин күчөтүүлөт.
• Ошондой эле аз камсыз болгон үй бүлөрлөргө жергиликтүү бюджеттен  материалдык жардам берилет жана моралдык колдоо көрсөтүлөт. БУУ ДАТП нын социалдык контрак алган жарандарга окуулар уюштурулуп (ишкердик ж.б. боюнча) жыйынтыгында окуулар бүткөндөн кийин азык түлүк (май жана ун) жардам көрсөтүлөт.
• Ата-энеси миграция кеткен жарандарды шаардык мэриянын социалдык маселелер боюнча адиси менен биргеликте тактап камкорчуларга түшүндүрүү иштерин жүргүзүү менен, кооптуу болгон үй бүлөлөрдү көзөмөлгө алып, иштер жүргүзүлөт.
• Зордук зомбулукту алдын алуу багытында дагы иш алып барылат.
• Майыптыгы бар адамдарга шарттарды түззүгө дагы иш аракеттер жасалат.

5.3. Инклюзивдик өнүгүү муктаждыктарына анализ жүргүзүү

Артыкчылык

Мүмкүн болуучу чаралардын жана долбоорлордун жалпы сүрөттөлүшү

Күтүлгөн натыйжа жана мөөнөттөр

1-декабрь бүткүл дүйнөлүк спид күнүнө карата иш-чара өткөрүү

Биринчи кезектеги муктаждыктардын бири же тике инвестициялык долбоор көрсөтүлөт. Мисалы, жакыр үй-бүлөлөрдү колдоо

Айдаркен ЖДПБ менен биргеликте элге түшүндүрүү иштерин жүргүзүү менен бирге акцияларды, конкурстарды уюштуруу

Натыйжага жетүү үчүн эмне кылыш керек, мисалы, финансылык сабаттуулук боюнча курстарды уюштуруу же жумушка орношууга жардам көрсөтүү

Жыл сайын өткөрүү,

Бул жерде баалуулуктар менен натыйжа жана бул натыйжаны алууга мүмкүн болгон убакыт көрсөтүлөт, мисалы, «Жергиликтүү мейманканалар жана ресторандар менен жакыр үй-бүлөлөрдөн жана ден соолугунан мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарды окутуп, андан кийин жумушка алуу боюнча келишим түзүү 2025-жылга чейин жакыр үй-бүлөлөрдөн ___ жана ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген ___ адамды ишке орноштурууга мүмкүндүк берет.

Жакыр үй-бүлɵɵлɵрдү колдоо

Финансылык сабаттуулук боюнча курстарды уюштуруу же жумушка орношууга жардам көрсөтүү

Жергиликтүү той каналар, эс алуу жайлары менен жакыр үй-бүлөлөрдөн жана ден соолугунан мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарды окутуп, андан кийин жумушка алуу боюнча келишим түзүү 2027-жылга чейин жакыр үй-бүлөлөрдү жана ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарды ишке орноштурууга мүмкүндүк берет.

ДМЧ балдарга билим алуусуна кɵмɵк кɵрсɵтүү

ДМЧ балдардын билимин жогорулатуу

Донорлор менен иш алып барып, инклюзивдик окутуу борборлорун ачтырып, балдарга шарт түзүп берүү менен бирге алардын ата-энесине кыйла жеңилдиктер жаралат.

6-БӨЛҮМ. МЕЙКИНДИК

6.1. (таблица) Мейкиндик

Категория

факт

Күтүлгөн

прогноз

2022 ж

2023 ж

2024 ж

2025ж

2026 ж

2027 ж

2028ж

2029 ж

2030 ж

Аймактын жалпы аянты (га)

1 473,0

1473,9

4 663,4

4 663,4

4 663,4

4 663,4

4 663,4

4 663,4

4 663,4

Жер категориялары (га):

Айыл чарба жерлери (бардыгы):

118,0

118,0

1900,4

1900,4

1900,4

1900,4

1900,4

1900,4

1900,4

анын ичинде айдоо аянттары

14,7

14,7

520,7

520,7

520,7

520,7

520,7

520,7

520,7

сугарылбаган

0,0

0,0

269,1

269,1

269,1

269,1

269,1

269,1

269,1

сугат айдоо жерлер

0,0

0,0

236,9

236,9

236,9

236,9

236,9

236,9

236,9

анын ичинде жайыттар

19,6

19,6

410,5

410,5

410,5

410,5

410,5

410,5

410,5

анын ичинде жеке

анын ичинде АЖМФ

0,0

0,0

235,0

235,0

235,0

235,0

235,0

235,0

235,0

анын ичинде иш жүзүндө колдонулган

0,0

0,0

135,0

135.0

135.0

135.0

135.0

135.0

135.0

анын ичинде колдонулбаган (баланс)

0,0

0,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

100,0

Өнөр жай, транспорт, байланыш, коргоо жана башка багыттагы жерлер (бардыгы):

1086,5

1086,5

1113,1

1113,1

1113,1

1113,1

1113,1

1113,1

1113,1

Иш жүзүндө колдонулган

1086,5

1086,5

1113,1

1113,1

1113,1

1113,1

1113,1

1113,1

1113,1

Колдонулбаган (баланс)

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Калктуу конуштун жерлери (бардыгы):

269,4

269,4

503,4

503,4

503,4

503,4

503,4

503,4

503,4

анын ичинде турак жай курулушу

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Иш жүзүндө колдонулган

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Колдонулбаган (баланс)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактарынын (ӨКЖА) жерлери

0,0

0,0

0,0

 0,0

    0,0

  0,0

   0,0

     0,0

   0,0

Токой фондусунун жерлери

0,0

0,0

1146,5

1145,6

1145,6

1145,6

1145,6

  1145,6

    1145,6

Суу фондусунун жерлери

0,0

0,0

0,0

 0,0

  0,0

0,0

0,0

0,0

    0,0

Запастагы жерлер:

0,0

0,0

0,0

 0,0

   0,0

0,0

0,0

0,0

 0,0

Иш жүзүндө колдонулган

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

    0,0

   0,0

    0,0

     0,0

Колдонулбаган (баланс)

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

  0,0

    0,0

   0,0

   0,0

Аймактын айыл чарба жерлеринин жалпы аянтындагы иш жүзүндө пайдаланылуучу айыл чарба жерлеринин үлүшү (%)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Инженердик инфраструктура менен камсыздалган турак жай куруу үчүн арналган жер участокторунун аянтынын үлүшү (%)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Инженердик инфраструктура менен камсыз кылынган өндүрүштү жайгаштыруу үчүн арналган жер участокторунун аянтынын үлүшү (%)

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Категория боюнча пайдаланылбаган же кошумча жерлерди пайдалануу зарылдыгынын прогнозу (га):

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Айыл чарба жерлери

-

-

-

-

-

-