Сравнение редакций…
1-тиркеме
(Кыргыз Республикасынын
Эмгек, социалдык камсыздоо
жана миграция министрлигинин
2024-жылдын 24-июлундагы
№126 буйругу менен бекитилген)
Кыргыз Республикасынын жумушсуз/жумуш издөөчү жарандары катары каттоо жана иш менен камсыздоого көмөктөшүү боюнча активдүү чараларды ишке ашыруу боюнча
УСУЛДУК КӨРСӨТМӨЛӨР
Ушул Усулдук көрсөтмөлөр Кыргыз Республикасынын “Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө” Мыйзамына, “Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамын ишке ашыруу боюнча чаралар тууралуу Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 12-апрелиндеги № 208 токтомуна жана башка Кыргыз Республикасынын ченемдик укутук актыларына ылайык иштелип чыккан.
Ушул Усулдук көрсөтмөлөр Кыргыз Республикасынын иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын аймактык бөлүнүштөрү (мындан ары – Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ) тарабынан жумушсуз/жумуш издөөчү жарандарга кызмат көрсөтүү процессин оптималдаштырууга багытталган.
1-глава. Жумушсуз/жумуш издөөчү жарандарды каттоонун тартиби
1. Жумушу жана айлык маянасы (киреше) жок эмгекке жарамдуу жарандар, алардын кайрылуусу боюнча алар кайрылганда Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ га ылайыктуу жумуш табуу үчүн каттоого алынат:
1) жумуш издөөчү катары;
2) жумушсуз катары.
Жарандарды жумушсуз/жумуш издөөчү катары каттоо иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга жеке кайрылуу же Электрондук кызмат көрсөтүүлөрдүн Мамлекеттик порталындагы жеке кабинети аркылуу, жашаган жери боюнча, же барган жеринде же кайрылган жери боюнча жүргүзүлөт.
Жумушсуз/жумуш издөөчү жарандардын кийинки баруусу жеке түрдө жүргүзүлүүгө тийиш.
2. Ушул Усулдук көрсөтмөлөрдүн колдонулушу Кыргыз Республикасынын аймагында туруктуу жашаган жашап турууга уруксаты бар чет өлкөлүк жарандарга, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тиешелүү уруксат берүүчү документтери бар болсо кайрылман, качкын статусу бар адамдарга да жайылтылат.
3. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга каттоо үчүн жарандардын төмөнкү документтери болушу керек:
1) Кыргыз Республикасынын жарандары үчүн – паспорт (ID-карта);
2) Кыргыз Республикасынын аймагында туруктуу жашаган чет өлкөлүк жарандар үчүн тышкы миграция чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык берилген жашап турууга уруксат;
3) качкын расмий статусуна ээ болгон жарандар үчүн – качкындын күбөлүгү;
4) кайрылман расмий статусуна ээ болгон адамдар үчүн –кайрылмандын күбөлүгү;
5) Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн катарынан бошотулган жана эмгек китепчеси жок адамдар үчүн – аскердик билет;
6) бала багуу боюнча өргүүдөгү адамдар үчүн – бала багуу боюнча өргүүдө болгондугу жөнүндө буйрук;
7) кесиптик билим берүү мекемелеринде күндүзгү окутуу формасында окуган жаштар үчүн – окуган жеринен тактама;
8) соттун чечими менен эркиндигинен ажыратуусуз түзөтүү жумуштарына соттолгон (пробацияныны кардарлары) жарандар үчүн –соттун чечими
9) эмгек китепчеси;
10) кесиптик квалификацияны тастыктоочу документтер.
“Түндүк” Электрондук ведомстволор аралык өз ара аракеттенүү системасында суралган маалымат жок болгон учурда, жарандар жетишпеген документтерди беришет.
4. Биринчи жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), кесиби (адистиги) жок адамдар, билими жөнүндө документин (эгер бар болсо) жана паспортун көрсөтүшөт.
Майыптыгы бар адамдар (тобуна карабастан) ушул пунктта көрсөтүлгөн жогоруда аталган документтерге кошумча медициналык-социалдык эксперттик комиссиянын корутундусун көрсөтөт, анда майыптыгы бар ылайыктуу адам жөнүндө сунуштары көрсөтүлөт.
5. Социалдык чегерүүлөргө (пенсиялар, стипендиялар, камсыздандыруу төгүмдөрү) карабастан иш менен камсыз кылууга көмөктөшүүнүн активдүү чараларынын (кесиптик окутуу, акы төлөнүүчү коомдук жумуштар) кызматтарын алуу үчүн жумуш издегендер катары катталышы мүмкүн, бул кызмат көрсөтүүлөрдү алгандан кийин 3 ай өткөндөн кийин каттоо эсебинен чыгарылат:
1) бала багуу боюнча өргүүдө жүргөн адамдар;
2) пенсия курагына чейинки пенсионерлер;
3) 0,05 гектардан ашык өлчөмдөгү өзгөчө баалуу жерлердин айыл чарба багытындагы жер участоктору (сугат жана кургатылган жерлер, интенсивдүү пайдаланылуучу айыл чарба жерлери (айдоо жерлери, көп жылдык мөмө-жемиш бактары, жүзүмзарлар ээлеген жерлер, маданий жайыттар, чөп чабындылары жана түп тамырынан бери жакшыртылган жайыттар), коргоочу токойлор жана аларга теңештирилген жашыл бак-дарактар ээлеген жерлер, шаар четиндеги жана жашыл зоналардагы жерлер, илимий-изилдөө мекемелеринин жана окуу жайларынын тажрыйбалык-эксперименттик талаалары (полигондору);
4) күндүзгү формада окуу жайларында окуган жаштар.
Кызматкерлердин санын же штатын кыскартуу боюнча бошотулган иштеген пенсионерлер уюмдарды кайра уюштурууда жана жоюуда иштен чыгуу жөлөкпулдарын жана компенсацияларын алуу же ишке орношуу үчүн зарыл болгон маалымкаттарды алгандан кийин эсептен чыгарылат.
6.Жумуш издөөчү катары төмөнкүлөр каттала албайт:
1) 16 жашка толо элек жарандар;
2) Кыргыз Республикасынын пенсиялык мыйзамдарына ылайык жаш курагы боюнча пенсия дайындалган жарандар;
3) МСЭКтин эмгек шарттары жөнүндө корутундусунда “эмгекке жарамсыздык” бар болгон, майыптыгы бар жарандар.
4) иштеген жарандар, ошондой эле бала багуу боюнча өргүүдө жүргөндөрдөн башка, эмгек акы төлөбөгөн өргүүдө жүргөндөр.
7. Каттоого тургандан кийин 10 календардык күндүн ичинде иш менен камсыздоого көмөк көрсөтүү боюнча АБ ылайыктуу жумуш сунуштай албаса жарандар расмий жумушсуз деп таанылат.
8.Төмөнкүлөр расмий жумушсуз деп таанылбайт:
1) 16 жашка толо элек жарандар;
2) Кыргыз Республикасынын пенсиялык мыйзамдарына ылайык курагы боюнча пенсия чектелген жарандар;
3) катталган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде ылайыктуу жумушту сунуштоо үчүн иш менен камсыздоого көмөк көрсөтүү боюнча АБга келбеген, ошондой эле аларды жумушсуз катары каттоо үчүн иш менен камсыздоого көмөк көрсөтүү боюнча АБ тарабынан белгиленген мөөнөттө келбеген жарандар;
4) алгачкы жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), ошол эле учурда кесиби (адистиги) болбогон, жарандар иш менен камсыздоого көмөк көрсөтүү боюнча АБгакатталган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде ылайыктуу иштин эки вариантынан, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү жумуштардан баш тарткан жарандар;
5) кесиптик даярдоодон же сунушталган акы төлөнүүчү коомдук иштен, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү жумуштардан эки жолу баш тарткан жарандар. Жаранга бир кесип же адистик боюнча бир эле жумушту, кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну эки жолу сунуштоого болбойт.
6) жумушу жана кирешеси жоктугу тууралуу жалган маалыматтарды камтыган документтерди берген жарандар;
7) соттун чечими боюнча эркиндигинен ажыратылбастан түзөтүү жумуштарына соттолгон жарандар (пробациянын кардарлары);
8) МСЭКтин эмгек шарттары жөнүндө корутундусунда “эмгекке жарамсыздык” бар болгон, майыптыгы бар жарандар.
9) иштеген жарандар, ошондой эле “Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 3-беренесине ылайык ишмердүүлүгү ишке орноштурууга теңдештирилген жарандар:
- эмгек келишими боюнча толук же толук эмес иш убактысында сыйакы үчүн иштегендер, ошондой эле тиешелүү келишим менен ырасталган акы төлөнүүчү жумушу бар, бирок ооруга, эмгек өргүүсүнө, өндүрүштүн убактылуу токтотулушуна байланыштуу убактылуу жумушсуздар;
- мамлекеттик же муниципалдык органда мамлекеттик же муниципалдык кызмат ордун ээлеп жана акчалай сый акы үчүн үзгүлтүксүз кесиптик ишмердүүлүгүн жүргүзүүчүлөр;
- өзүн өз алдынча иш менен камсыз кылган, анын ичинде чакан жана орто бизнестин ишкерлери, юридикалык жакты түзбөстөн жеке ишкердик менен алектенген жарандар;
- эгерде өндүрүлгөн продукция рынокто сатуу үчүн каралса, айыл чарба, токой чарбасы, аңчылык, балык уулоо продукцияларын өндүрүүнү жана кайра иштетүүнү кошкондо, товарларды өндүрүү жана кызмат көрсөтүү боюнча жумуштарды аткаруу менен үй чарбасында алектенгендер, ошондой эле өндүрүштүк кооперативдерде, дыйкан (фермердик) чарбаларда иштегендер жана айыл чарба багытындагы 0,05 гектардан ашык өзгөчө баалуу жерлердин жер участоктору (сугат жана кургатылган жерлер, интенсивдүү пайдаланылуучу айыл чарба жерлери (айдоо жерлери, көп жылдык мөмө-жемиш бактары ээлеген жерлер, жүзүмзарлар, калган жерлер, маданий жайыттар, чабындылар жана түп тамырынан бери жакшыртылган жайыттар), коргоочу токойлор жана аларга теңештирилген жашыл бак-дарактар ээлеген жерлер, шаар четиндеги жана жашыл зоналардын жерлери, илимий-изилдөө мекемелеринин жана окуу жайларынын тажрыйбалык-эксперименттик талааларын (полигондорун) жана айыл чарба продукциясын өндүрүүгө катышкандар;
- жарандык-укуктук мүнөздөгү келишимдер боюнча иштерди аткаргандар, алардын предметтери жумуштарды аткаруу жана кызматтарды көрсөтүү болуп саналат;
- альтернативдик кызмат өтөп жаткан адамдардан тышкары аскердик кызмат өтөгөндөр, ошондой эле ички иштер органдарында, Улуттук коопсуздук органдарында, бажы органдарында, жазык-түзөтүү тутумунун мекемелеринде жана органдарында, өрткө каршы кызматындакызмат өтөгөндөр;
- жалпы билим берүү уюмдарында, баштапкы кесиптик, орто кесиптик, жогорку кесиптик уюмдарда, анын ичинде аскердик окуу жайларында жана аскердик академияларда жана жогорку окуу жайдан кийинки кесиптик билим берүү уюмдарында күндүзгү окуу курсунан өткөндөр;
- ишкердүүлүгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген коомдук коммерциялык эмес уюмдарда иштегендер;
- коомдук уюмдардын (бирикмелердин), кайрымдуулук жана башка фонддордун уюштуруучуларын (катышуучуларын), ушул уюмдарга карата мүлктүк укугу жок юридикалык жактардын бирикмелерин (ассоциацияларды жана бирикмелерди) кошпогондо, уюмдардын уюштуруучулары (катышуучулары) болуп саналгандар.
9. Аларды расмий жумушсуз деп таануудан белгиленген тартипте баш тартылган жарандар, ушул Усулдук көрсөтмөлөрдүн 8.1, 8.2, 8.8, 8.9-пункттарынан тышкары, аларды жумушсуз деп таануу жөнүндө маселени чечүү үчүн баш тарткан күндөн тартып бир календардык ай өткөндөн кийин ишке орноштурууга көмөктөшүү боюнча АБгө кайталап кайрылууга укуктуу.
10. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жаранды жумуш издеген адам катары каттаган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде мүмкүн болушунча убактылуу мүнөздөгү жумушту кошуп, иштин ылайыктуу эки вариантын сунуштоого тийиш.
Эгерде биринчи кесиби боюнча ишке орношо албаса, биринчи жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), эки жолудан кем эмес кесиби (адистиги) жок жаранга кесиптик даярдыктан өтүү сунушталат.
11. Жаран аткарууга жөндөмдүү болгон, анын билимине, квалификациясына, кесиптик даярдыгына, иш тажрыйбасына, ден соолугунун абалына ылайык келген, жашаган жеринен же турган жеринен анча алыс эмес (бир сааттан ашык эмес аралыкта жол жүрүү) жана минималдуу эмгек акынын белгиленген деңгээлинен төмөн эмес эмгек акыга кепилдик берген жумуш ылайыктуу жумуш деп эсептелет.
Мында төмөнкүлөргө жол берилбейт:
1) жарандарды бош жумуш орундары (кызмат орундары) бар экендигин бул уюмдар менен тастыктабастан уюмдарга ишке орноштуруу максатында жиберүү;
2) АБ иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча жарандарды айына бир жолудан ашык чакыруу, мындай чакыруу ылайыктуу жумуш сунушу же иш менен камсыз кылууга көмөктөшүүнүн атайын программаларына катышуу жөнүндө сунуш менен байланышкан учурларды кошпогондо.
12. Жаранга бир эле жумуш, бир эле кесип (адистик) боюнча кесиптик даярдык эки жолу сунушталышы мүмкүн эмес.
13. Уюмдун жоюлушуна же санынын же штатынын кыскарышына байланыштуу, анын ичинде уюмдун кайра уюштурулушуна байланыштуу эмгек келишимин бузууда бошотулган жарандар үчүн 3 айдын ичинде жумуш издөө мезгилинде, эгерде ал бошонгондон кийин 10 жумушчу күндүн ичинде жумуш издеген адам катары иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБда катталса, орточо айлык эмгек акысы сакталат (1,1-1 жана 1-2-тиркемелер). Жарандарды жумуш издөөчү катары каттоо жана андан кийин кайрылган жери боюнча маалымкаттарды берүү иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча жаранга жеке барганда жүргүзүлөт.
14. Штаттардын кыскарышы боюнча бошотулган, курагы боюнча иштеген пенсионерлер уюмдар кайра уюштурулганда жана жоюлганда расмий жумушсуз деп табуу укугусуз 10 жумушчу күндүн ичинде иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга катталууга укуктуу.
15. Жумушсуз/жумуш издеген катары катталган ар бир жаранга иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ иш издеген адамдын карточкасы таризделет (2-тиркеме).
16. Жумушсуз/жумуш издеген жарандар өздөрүнүн ишке орношуусуна активдүү көмөктөшүүгө, каттоонун тартибин жана шарттарын сактоого, өз алдынча жумуш издөө жана ишке орноштуруу маселелери боюнча өзүнүн аракеттери жөнүндө, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү иш жөнүндө иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга маалымдоого милдеттүү.
2-глава. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду дайындоо, төлөө тартиби
17. Расмий жумушсуз деп белгиленген тартипте таанылган, иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга кайрылуунун алдында акыркы 3-жылыдын ичинде 12 айдан кем эмес суммардык камсыздандыруу стажы бар жарандар жумушсуздук боюнча жөлөкпул алууга укуктуу болот
18. Биринчи жолу жумуш издеп жүргөн ошондой эле узак (эки жылдан ашык) тыныгуудан кийин эмгектенүүсүн кайрадан улантуу каалаган жарандарды кошпогондо, жумушсуздук боюнча жөлөкпул аны расмий жумушсуз катары каттаган күндөн тартып 11-күндөн баштап чектелет.
19. Расмий жумушсузга жумушсуздук боюнча жөлөкпул аны расмий жумушсуз деп тааныган биринчи күндөн тартып эсептеп берилет.
Уюмду жоюуга, уюмдун кызматкерлеринин санын же штатынын кыскартышына байланыштуу жумуштан бошогон же, белгиленген тартипте расмий жумушсуз деп таанылган, бирок акыркы иштеген жери боюнча орточо айлык эмгек акысы сакталып турган мезгилде ишке орношпогон жарандарга жумушсуздук боюнча жөлөкпул үчүнчү маалымкатты алгандан кийинки биринчи күндөн тартып эсептелет. Мисалы: жаран 10-майда кыскартылды, анда 3-маалымкат 10-августта берилет.
Өзгөчө кырдаал/өзгөчө абал режиминин шарттарында жумушсуздук боюнча дайындалган жөлөкпулду төлөө жумуш издөө жөнүндө маалыматтарды талап кылбастан, өзгөчө кырдаал/өзгөчө абал режими жокко чыгарылган айдан кийинки айдын акыркы күнүнө чейин ай сайын жүргүзүлөт.
20. Расмий жумушсуздарга жумушсуздук боюнча жөлөк пулду дайындоо “Тундук” ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү системасы аркылуу электрондук маалымат алмашуу жолу менен маалыматтарды текшерүүнүн негизинде жүргүзүлөт.
21. 12 айдан ашык стажы бар расмий жумушсуздар жумушсуздук боюнча жөлөкпулду негизги жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдун деңгээлинде 300 сом өлчөмүндө алышат.
Жумушсуздук боюнча чектелген жөлөкпулдун өлчөмү жумушсуздук боюнча бекитилген базалык жөлөкпулга жана чегерүүлөрдүн камсыздандыруу стажына жараша болот жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети белгилеген тартипте иш стажына карата пайыздык катышта белгиленет.
Жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун өлчөмүн эсептөө формасы
№ | Камсыздандыруу стажы (ай) | Жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдун өлчөмү (сом) | Жумушсуз статусу бар адамдар үчүн жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун өлчөмү, жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулга карата % менен (сом) |
1 | 12ден 24кө чейин | 300 | 300 х 100% = 300 |
2 | 24төн 36га чейин | 300 | 300 х 110% = 330 |
3 | 36дан 60ка чейин | 300 | 300 х 130% = 390 |
4 | 60тан 120га чейин | 300 | 300 х 150% = 450 |
5 | 120 жана андан ашык | 300 | 300 х 200% = 600 |
22. Жумушсуздук боюнча жөлөкпул ай сайын, бирок 3 жылдын ичинде 12 календардык айдан ашык эмес төлөнөт.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБда каттоодо турган жумушсуз каттодо турган үчүн жумушсуздук боюнча жөлөкпул бир гана жолу дайындалат.
Эгерде жумушсуз 12 календарлык ай жуушсуздук боюнча жөлөкпул албай жашаган жерин өзгөртсө, жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун калган бөлүгүн жаңы жашаган жеринен алууну кайра баштооого укуктуу.
Эгерде жумушсуз каттоодон чыгып калса, 3 жыл ичинде кайра каттоого турса мурда толук албаган жөлөкпулду алууга укуктуу.
Эгерде жумушсуз адам жумушсуздук боюнча 12 календардык ай жөлөкпул алса, каттоодон чыкса жана жаңы камсыздандыруу стажына ээ болсо, ал Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген тартипте иш стажына карата пайыздык катышта жумушсуздук боюнча жөлөкпул алууга укуктуу.
Расмий жумушсуздарга жөлөкпул төлөө үчүн каттоо формасы жана жумуш издөө жөнүндө маалыматтарды камтыган бланк берилет, алардын формалары калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан бекитилет (3-тиркеме).
Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду ай сайын төлөө бир ай өткөндөнкийин жумуш издөө жөнүндө маалыматтар өз убагында (5 жумушчу күндөн ашык эмес) берилген учурда жүргүзүлөт. Жумуш издөө жөнүндө маалыматта (декларацияда) уюмдардын же мекемелердин аталышы жана дареги көрсөтүлүп, мөөр басуу менен ырасталган жумуш издөө жөнүндө маалымат чагылдырылууга тийиш (4 жана 4-1-тиркемелер).
23. Жумушсуз ооруп калган жана жумуш издөө жөнүндө маалыматтарды берүүгө (ал декларацияны толтурууга) мүмкүн болбогон учурда ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүмү тарабынан медициналык мекемеден ырастоочу белгиленген үлгүдөгу документти көрсөткөндө жумушсуздук боюнча жөлөкпулун төлөө жургүзүлөт.
Ооруга байланыштуу убактылуу эмгекке жарамсыздыкты төлөө мезгили жумушсуздук боюнча жөлөкпул алуу мезгилине кирет бирок жалпы мөөнөттү узартпайт.
Белгиленген тартипте расмий жумушсуз деп таанылган жана жумушсуздук боюнча жөлөкпул алууга укугу бар аялдар кош бойлуулук мезгилинде Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети белгилеген учурларда жана тартипте республикалык бюджеттин каражаттарынан кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпул алууга укуктуу.
АБда жумушсуз аял кош бойлуулук мезгилинде ишке орноштурууга көмөктөшүү боюнча медициналык корутунду бергенде жумушсуздук боюнча жөлөкпул төлөнбөйт жана ушул мезгилдерге узартылат. Кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпул алуу мезгили жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун жалпы мезгилине эсептелбейт.
Бийик тоолуу шарттарда жана жетүүгө кыйын алыскы зоналарда жашаган жана мыйзамдарда белгиленген тартипте расмий жумушсуз деп таанылган адамдарга жумушсуздук боюнча жөлөкпул райондук коэффициентти эсепке алуу менен төлөнөт.
24. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулдардан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык киреше салыгы жана камсыздандыруу төгүмдөрү кармалбайт.
Жарандын жумушсуздук боюнча жөлөкпул алган мезгили Кыргыз Республикасынын пенсиялык мыйзамдарына ылайык камсыздандыруу стажына эсептелет. Жарандын эмгек китепчесине тиешелүү жазуу жазылат.
25. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду төлөө жаранды расмий жумушсуз катары эсептен алып салуу менен бир эле учурда токтотулат:
1) жаранды иш менен камсыз кылынган катары тааныганда;
2) жумушсуз эки айдын ичинде жүйөлүү себепсиз АБга келбегенде;
3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте курагы боюнча пенсия дайындалганда;
4) жалган маалыматтарды берип жумушсуздук боюнча жөлөкпул алып жатканда;
5) соттун чечими боюнча эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазага соттолгондо;
6) жашаган жерин өзгөртүү (Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары чыгуу);
7) каза болгондо.
26. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду төлөө төмөнкүдөй мезгил аралыгында токтотулат:
1) жумушсуздун акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышкан учурунда;
2) окуп жаткан мезгилине стипендия төлөө менен иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБнын жолдомосу боюнча кесиптик даярдоодон, кайра даярдоодон, квалификациясын жогорулатуудан өтүүдө.
Көрсөтүлгөн мезгилдер жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун жалпы мезгилине эсептелбейт жана жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун убактысы ошол мезгилдерге узартылат.
27. Жумушсуздук боюнча жөлөкпул төмөнкү учурларда бир айга токтотулушу мүмкүн:
1) иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга расмий билдирилген күндөн тартып 3 жумушчу күндүн ичинде иш берүүчү менен ишке орноштуруу жөнүндө сүйлөшүүлөргө жүйөлүү себептерсиз келбегенде;
2) иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ расмий кабарлаган күндөн тартып, жумушка (окууга) жолдомо алуу үчүн 3 жумушчу күндүн ичинде жүйөлүү себептерсиз келбей койсо.
Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду төлөөнү токтото туруу жөнүндө чечим иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча соода-өнөр жай палатасы тарабынан чечим кабыл алынган күндөн тартып 10 жумушчу күндүн ичинде расмий жумушсузду милдеттүү түрдө кабарлоо менен кабыл алынат. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун мөөнөтү кыскарып, ошол мезгилге узартылбайт.
28. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду токтото туруу жана токтотуу жумуш издөө жөнүндө маалыматтарды берүү үчүн белгиленген кийинки күндөн тартып жүргүзүлөт.
3-глава. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды каттоо эсебинен чыгаруу тартиби
29. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды каттоо эсебинен чыгаруу иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ тарабынан төмөнку учурларда жүргүзүлөт:
1) “Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 3-беренесинде каралган негиздер боюнча жаранды жумуш менен камсыз кылынган катары тааныганда;
2) иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга эки айдын ичинде келбегенде;
3) ылайыктуу жумуштун эки сунушунан баш тартканда;
4) Кыргыз Республикасынын пенсиялык мыйзамдарында белгиленген тартипте курагы боюнча пенсия дайындалганда;
5) жашаган жерин же турган жерин өзгөртүүгө байланыштуу чыгып кеткенде;
6) кесиптик окуу курстарына жүйөлүү себептерсиз катышпаганда;
7) жумуш издөөчү катары кошпогондо, күндүзгү окуу курсуна кирүү;
8) анык аскердик кызмат өтөөгө чакырылганда;
9) өлүм;
10) АБга иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча иш менен камсыз кылуу жөнүндө билдирбөө
11) билип туруп жалган маалыматтарды камтыган документтер берилгенде.
30. Ушул Методикалык көрсөтмөлөрдүн 5-пунктунда саналган адамдар кесиптик окуудан, кайра даярдоодон жана квалификациясын жогорулатуудан жана акы төлөнүүчү коомдук жумуштардан өткөндөн кийин бул кызматтарды алгандан кийин 3 ай өткөндөн кийин каттоо эсебинен чыгарылат.
Эгерде ушул Методикалык көрсөтмөлөрдүн 5-пунктунда саналган адамдар сунушталган кызматтардан жана баш тартуу жөнүндө жазуу жүзүндөгү ырастоодон эки жолу баш тартса, анда ишке орноштурууга көмөктөшүү боюнча АБ кызматкерлери тарабынан ар бир жолу баш тартуу жөнүндө акт түзүлөт жана жумушсуз/жумуш издеген жарандар автоматтык түрдө эсептен чыгарылат.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБда эсепте турган жана социалдык контракттын негизинде социалдык жардам алган жумуш издеген/жумушсуз жарандар социалдык контракт түзүлгөн күндөн тартып 3 (үч) ай өткөндөн кийин эсептен чыгарылат.
31. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды каттоо эсебинен чыгаруунун датасы жана себеби жөнүндө маалыматтар эмгек рыногунун маалыматтык системасына киргизилет.
32. Жарандарды жумушсуз/жумуш издеген катары кайрадан каттоо ушул Методикалык көрсөтмөлөрдүн 29-пунктунун 29.1, 29.7, 29.8 жана 29.9-пунктчаларында көрсөтүлгөн учурлардан тышкары, каттоодон чыгарылган учурдан тартып 6 ай өткөндөн кийин ишке орноштурууга көмөк көрсөтүү боюнча АБда жүргүзүлөт.
4-глава. Кесиптик багытты уюштуруу
33. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоонун, кайра даярдоонун жана квалификациясын жогорулатуунун алдында иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБдын кесиптик багыты боюнча иш жүргүзөт.
34. Кесиптик багыт берүү боюнча кызмат көрсөтүүлөр АБ тарабынан жашаган, турган, кайрылган, иштеген жана окуган жерине карабастан жарандардын төмөнкү категорияларына иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча көрсөтүлөт:
1) жумушсуздарга;
2) жумуш издеген адамдарга;
3) жалпы билим берүүнүн, башталгыч, орто жана жогорку кесиптик билим берүү уюмдарында окуп жаткандарга жана бүтүрүүчүлөрүнө, ошондой эле ар кандай курстарды окуган же болбосо аяктаган башка адамдарга;
4) майыптыгы бар адамдарга;
5) жашы жете элек балдары бар адамдарга;
6) аскердик кызматтан бошотулган жарандарга;
7) пробация кардарларына;
8) чет өлкөлүк жарандарга жана жарандыгы жок адамдарга;
9) кайрылмандарга, качкындарга.
35. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ:
1) иш чөйрөсүн, кесиптик даярдоонун, кайра даярдоонун жана ишке орноштуруунун түрүн тандоо (өзгөртүү) максатында адамдарга маалымат жана кеп-кеңештерди берет;
2) адамдын кызыкчылыктарын, керектөөлөрүн жана мүмкүнчүлүктөрүн эске алуу менен, ошондой эле эмгек рыногун өнүктүрүүнү эске алуу менен иш менен камсыз кылуунун оптималдуу түрүн тандоого көмөктөшөт (кесипке багыттоонун ар кандай ыкмаларын жана инструменттерин пайдалануу менен);
3) кесипке багыт берүүчү иш - чараларды, кесиптердин жарманкелерин, ачык эшиктер күндөрүн, экскурсияларды, жалпы билим берүү уюмдарынын окуучулары үчүн спикерлер менен реалдуу жолугушууларды жана кесипке багыт берүү боюнча социалдык өнөктөштөр менен тегерек столдорду өткөрөт.
36. Кесипке багыт берүү маселелери боюнча кеп-кеңештер жеке өзү, ошондой эле коммуникациянын ар кандай каражаттарын (ыкчам байланыш, аралыктан кызмат көрсөтүүлөр ж.б.) колдонууда жүргүзүлүшү мүмкүн.
5-глава. Кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну уюштуруу
37. Жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик окутуу максатында жүзөгө ашырылат:
1) жумушка орношуу мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу;
2) жумушсуздардын жана жумуш издеген жарандардын зарыл кесиптик квалификацияны алуусу;
3) жумушсуздун жана жумуш издеген жарандын кесиптик көндүмдөрүнө жооп берген жумуштун жоктугуна байланыштуу квалификациясы өзгөргөндө.
38. Жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу эмгек рыногунун керектөөлөрүнө ылайык ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жолдомосу боюнча жүзөгө ашырылат (5-тиркеме), эгерде:
1) жарандын кесиби (адистиги) жок болсо;
2) жарандын кесиптик көндүмдөрүнө жооп берген жумуштун жоктугуна байланыштуу кесибин (адистигин, ишинин түрүн) өзгөртүү зарыл;
3) жаран мурдагы кесиби (адистиги) боюнча ишти аткарууга жөндөмдүүлүгүн жоготсо.
4) жарандын квалификациясын жогорулатуу керек.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жумуш издеген/ жумушсуз жаранга кесиптик билим берүү уюмдарына окууга жолдомо берилет, анын негизинде алар окууга киргизүү жөнүндө чечим кабыл алышат.
39. Жумушсуз жарандарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган түзгөн келишимдерге ылайык билим берүү уюмдарында жүзөгө ашырылат (6-тиркеме).
40. Артыкчылыктуу тартипте кесиптик даярдоо, кайра даярдоодонөтүүгө жана квалификациясын жогорулатууга төмөнкүлөр укуктуу:
1) расмий жумушсуздар;
2) ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген адамдар;
3) жашы жете элек балдары бар адамдар;
4) аскердик кызматтан бошотулган жарандар;
5) пробация кардарлары;
6) жалпы билим берүү уюмдарынын бүтүрүүчүлөрү, ошондой эле биринчи жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), кесиби (адистиги) жок жарандар.
41. Расмий жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик окутуу топтук жана жеке формада жүргүзүлүшү мүмкүн.
Теориялык окутууда топтук даярдоо, окутуу тобунда, ал эми өндүрүштүк атайын түзүлгөн окуу жайдын окуу-өндүрүштүк базасында, ошондой эле ишканалардын жумуш орундарында (макулдашуу боюнча) жүргүзүлөт.
Жекече даярдоодо окуучу стажер теориялык курсту өз алдынча жана окутуучулардын консультациялары аркылуу үйрөнөт, ал эми өндүрүштүк окутуу мастердин же жумуш ордунда квалификациялуу жумушчу инструктордун жетекчилиги астында өтөт.
Окутуунун топтук формасы үчүн окуу топторун ар бир топко 3төн кем эмес жана 20дан ашпаган адамдан топтоо сунушталат.
42. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жумуш издеген/жумушсуз жаранга окууга жолдомо берет, ал эми билим берүү уюмдары ушул жолдомонун негизинде аларды окууга киргизүү жөнүндө чечим кабыл алат.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ:
1) маалымат, кеп-кеңеш берүү, ошондой эле расмий жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоого, кайра даярдоого жана квалификациясын жогорулатууга жиберүү боюнча ишти жүзөгө ашырат;
2) кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификацияны жогорулатуу маселелери боюнча билим берүү уюмдары менен өз ара аракеттенет;
3) расмий жумушсуздарга жана жумуш издеген жарандарга кийинки келечекте иш менен камсыз болуу менен аларды кесиптик даярдоо, кайра окутуу жана квалификациясын жогорулатуу мүмкүндүктөрү боюнча кеп-кеңештерди беришет;
4) расмий жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну уюштуруу боюнча коюлган талаптарга жооп берген билим берүү уюмдары менен келишимдерди түзөт;
5) окутуудан жана окутуунун натыйжалуулугуна баа берүүдөн өткөн расмий жумушсуздардын жана жумуш издеген жарандардын жумушка орношуусуна мониторинг жүргүзөт;
6) билим берүү уюмдары менен окутуу жөнүндө келишимгеылайык расмий жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды окутуу курстарын каржылоону жүргүзүшөт;
7) расмий жумушсуз/жумуш издеген жарандарды (мурда иштеген жана адистиги бар) каттоодо турган жумушка орношууга көмөк көрсөтүү боюнча АБны эсепке алуу мезгилинин чегинде 1 жолудан ашык эмес кесиптик даярдоого, кайра даярдоого жана квалификациясын жогорулатууга жиберет.
Мисалы: жаран ишке орноштурууга көмөк көрсөтүү боюнча Бишкек шаардык иш менен камсыз кылууга көмөк көрсөтүү башкармалыгына кайрылган жана каттоого турган, ал каттоого туруунун бардык мезгилинде 1 жолу окууга укуктуу. Эгерде жаран башка районго көчүп келип каттоого турган болсо, анда ал жаңы жашаган жери боюнча окуудан өтүүгө да укуктуу.
43. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик уюмдарынын базасында да, ошондой эле түзүлгөн келишимдердин негизинде жеке билим берүү уюмдарынын базасында да иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ тарабынан жүзөгө ашырылат. Мамлекеттик эмес билим берүү уюмдары менен даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу келишимдерин түзүү “Мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык жүзөгө ашырылат.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жана кесиптик билим берүүнү уюштуруу уюмунун ортосунда жумушсуз/жумуш издеген жарандарды окутууга келишимдер 1 календардык жылга түзүлөт (7 жана 8-тиркемелер).
44. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарга кесиптик даярдоонун, кайра даярдоонун жана квалификациясын жогорулатуунун бир нече мүмкүн болгон жана жеткиликтүү варианттары сунушталууга тийиш, алардын ичинен алар кыйла ылайыктуу вариантты тандап алууга укуктуу, андан кийин аларга окууга жолдомо берилет.
45. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ окуудан жана окутуунун натыйжалуулугуна баа берүүдөн өткөн жумушсуз/жумуш издеген жарандарды ишке орноштурууга мониторинг жүргүзөт.
46. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды окутуу курстарын каржылоону кесиптик билим берүү уюмдары менен түзүлгөн окутуу жөнүндө келишимдерге ылайык иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ ишке ашырат.
6-глава. Жумушсуздарды/жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу мезгилинде төлөнүүчү стипендиялардын шарттары жана өлчөмдөрү
47. Кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу мезгилинде иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБнын жолдомосу боюнча расмий жумушсузга жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдан 20 пайызга көбөйтүлгөн өлчөмдө (360 сом) стипендия төлөнөт.
Иш менен камсыз кылууга көмөк көрсөтүү боюнча АБка окууга, кайра окууга жиберилген жумуш издеген жарандарга жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдун чегинде (300 сом) стипендия төлөнөт.
48. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ ай сайын кесиптик билим берүү уюмдары жана окутуучу тренерлер тарабынан берилген окуучунун жетишүүсү жана катышуусу жөнүндө маалыматтардын (табелдин) негизинде стипендияны эсептеп жана төлөп турат.
49. Окучууга стипендия төлөп берүү ал окуудан жетишпей калган же жумуш издөөчүлөр жана жумушсуз жарандар сабактарга катышпаганда бир айга чейин токтотулат.
50. Стипендияны төлөө төмөнкү учурларда токтотулат:
1) окуу мезгилинин бүтүшү;
2) студентти окуган жеринен чыгаруу;
3) студенттердин окуусун өз алдынча токтотуусу;
4) ишке орношуу жөнүндө ишенимсиз (жалган) маалыматтарды берүү.
Жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды окутуу мезгили “Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 8-беренесине ылайык камсыздандыруу стажына эсептелет.
51. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган эмгек рыногунун керектөөлөрүн аныктоонун методологиясын иштеп чыгат жана бекитет, квалификациялуу кадрларды табуу үчүн эмгек рыногуна талдоо жүргүзөт.
7-глава. Жумушсуздарды/жумуш издеген жарандарды даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну жүзөгө ашыруучу кесиптик билим берүү уюмдарын каржылоо
52. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну уюштуруу менен байланышкан чыгымдарды каржылоо республикалык бюджетте ушул максаттарга каралган каражаттардын эсебинен, ошондой эле башка булактардын эсебинен жүзөгө ашырылат.
53. Кесиптик билим берүү уюмдары иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга жумуш издеген жана жумушсуз жарандарды кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну жүргүзүүгө чыгымдардын сметасын, окууга катышкандыгы жөнүндө табелди беришет.
54. Чыгышалар сметасы кесиптик билим берүү уюмунун жетекчиси тарабынан бекитилет жана иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ менен макулдашылат.
55. Чыгашалар сметасына төмөнкүлөр кирет:
1) эмгек акы төлөө жаатындагы мыйзамдарга ылайык өндүрүштүк окутуунун окутуучуларына жана устаттарына (нускоочуларына) эмгек акы төлөөгө чыгымдар;
2) окуу процессин уюштурууга жооптуу адамдын эмгек акысын төлөөгө чыгымдар маянанын 20% ;
3) окуу процессинин директорунун жана бухгалтеринин эмгегине акы төлөөгө кеткен чыгымдар маянын 15% ;
4) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык белгиленүүчү социалдык камсыздандыруу боюнча чегерүүлөргө чыгымдар, өлчөмдөр;
5) окутуунун тиешелүү курсун уюштуруу үчүн зарыл болгон окуу-өндүрүштүк жана окуу-методикалык материалдарды сатып алууга чыгымдар;
6) электр энергиясын пайдалануу жана коммуналдык кызмат көрсөтүүлөр үчүн окутуунун иш жүзүндөгү убактысы үчүн акы төлөөгө чыгымдар;
7) материалдык базаны калыбына келтирүүгө чыгымдар жумушсуз/жумуш издеген жарандарды окутууга чыгымдардын сметасынын жалпы суммасынан 3%.
56. Жумушсуз/жумуш издеген жаранга окутуунун чектик наркы стипендияны эске алуу менен, бекитилген бюджетке ылайык, Кыргыз Республикасынын калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан белгиленет.
57. Айрым учурларда, кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу мезгилинде жумушсуздарга/жумуш издегендерге калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган аныктаган тартипте бюджеттен тышкаркы булактардын эсебинен (анын ичинде азык-түлүк түрүндө) кошумча стипендия берилиши мүмкүн.
Жумушсуздарды/жумуш издегендерди кесиптик даярдоого, кайра даярдоого, квалификациясын жогорулатууга чыгымдарды каржылоого чогуу каржылоочу тарап катышкан учурда, мындай катышуунун шарттары иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү, кесиптик билим берүүнү уюштуруу, тең каржылоочу тарап жана жумушсуз/жумуш издеген жарандын ортосундагы төрт тараптуу келишим менен аныкталат (8-тиркеме).
58.иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ өз ыйгарым укуктарынын чегинде:
1) расмий жумушсуздарга жана жумуш издеген жарандарга аларды кесиптик даярдоо, кайра окутуу жана квалификациясын жогорулатуу менен келечекте иш менен камсыз болуу мүмкүнчүлүгү боюнча кеп-кенештерди беришет;
2) окутуунун сапатына, окуп жаткандардын келүүсүнө айына бир жолудан кем эмес контролдук кылат;
3) кесиптик даярдыктан, кайра даярдоодон жана квалификациясын жогорулатуудан өткөн адамдарды аттестациялоо боюнча билим берүү уюмдарынын квалификациялык комиссияларына катышат;
4) окутуудан, окутуунун натыйжалуулугуна баа берүүдөн жана квалификациясын жогорулатуудан өткөн расмий жумушсуздардын жана жумуш издеген жарандардын жумушка орношуусуна мониторинг жүргүзөт;
5) калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга статистикалык отчетторду түзүшөт жана белгиленген мөөнөттө беришет.
8-глава. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштуруу
59. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышуу укугуна жумушсуз/жумуш издеген катары иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ катталган жарандар ээ.
Жумушсуздук боюнча жөлөкпул албаган,ошондой эле ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда 6 айдан ашык каттоодо турган, өз багуусунда
16 жашка чейинки курактагы 3 ашык баласы бар расмий жумушсуздук акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышууга артыкчылыктууукукка ээ.
60. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштар төмөнкү багыттар боюнча ишке ашырылат:
1) мектептерди, бала бакчаларын, китепканаларды, саламаттык сактоо, социалдык коргоо, маданият жана спорт мекемелерин оңдоп түзөө;
2) эл каттоо, социологиялык изилдөөлөр;
3) иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталган тартипте алыскы калктуу конуштарда иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБнын иш менен камсыз болбогон калкын тейлөө (9-тиркеме);
4) социалдык-маданий багыттагы объекттерди: архитектуралык эстеликтерди, музейлерди, комплекстерди реконструкциялоо;
5) аймактарды жашылдандыруу жана көрктөндүрүү, токой парк чарбасын, эс алуу зоналарын жана туризмди өнүктүрүү;
6) суу түтүк, газ, канализация жана башка коммуникацияларды оңдоо жана калыбына келтирүү, жолдорду, көпүрөлөрдү ж. б. оңдоо;
7) айыл чарбалык, сугат, токой чарбасындагы жумуштарды жүргүзүү;
8) жээктерди бекемдөө жумуштары, өзгөчө кырдаалдардын кесепеттерин жоюу боюнча жумуштар;
9) алыскы аймактардагы иш менен камсыз болбогон калкты тейлөө (агент катары);
10) техникалык жана сметалык экспертизаларды жүргүзүү;
61. Калкты убактылуу иш менен камсыз кылуу максатында, жергиликтүү мамлекеттик администрациялар, жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органдары, менчигинин түрүнө карабастан ишканалар, мекемелер жана уюмдар ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүмүнүн катышуусу менен акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштурушат.
Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштуруучулар эмгек жана иш менен камсыз кылуу мыйзамдарын, эмгекти коргоо жана коопсуздук эрежелерин сактоо, ошондой эле акы төлөнүүчү коомдук иштерге катышуучулардын эмгегин сарамжалдуу пайдалануу үчүн жоопкерчилик тартышат.
62. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштуруу үчүн калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ менен иш берүүчүнүн ортосунда келишим түзүлөт (9-тиркеме).
Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштурууга тең каржылоочу үчүнчү (же андан көп) тарап катышкан учурда үч тараптуу (көп тараптуу) келишим түзүлөт (10-тиркеме).
63. Иш берүүчү келишимге ылайык ишти уюштуруу жана аткаруу үчүн жоопкерчилик тартат.
64. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБлар түзүлгөн келишимдердин негизинде жумушсуз/жумуш издеген жарандарга акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышууга жолдомо (12-тиркеме) беришет.
Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды коомдук жумуштарга катышууга ишке орноштурууга көмөк көрсөтүү үчүн АБ тарабынан берилген жолдомо аларды акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга тартуу жана иш берүүчү менен мөөнөттүү эмгек келишимин түзүү үчүн негиз болуп саналат.
65. Жумушсуздардын жана жумуш издегендердин коомдук акы төлөнүүчү жумуштарга катышуу мезгилинде иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү көрсөтүү боюнча АБ аларга туруктуу жумуш издөөнү улантат.
66. Эгерде жумушсуз/жумуш издеген жарандар акы төлөнүүчү коомдук жумуштардан баш тартса же акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга чыкпаса, иш берүүчү 3 күндүк мөөнөттө бул жөнүндө иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ маалымдоого милдеттүү.
67. Расмий жумушсуз/жумуш издеген жарандар жыл ичинде алты айдан ашпаган акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга жөнөтүлүшү мүмкүн.
68. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышуучулардын эмгек акысы акы төлөнүчүүчү коомдук иштерди уюштуручулардыкаражаттын төлөө иш жүзүндө аткарган иштери үчүн төлөнөт.
69. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштардын катышуучуларына иш жүзүндө аткарган иштери үчүн жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдун 6 эсеге чейинки өлчөмүндө (1800 сом) эмгек акы кепилденет, ал эми кошумча сумманы иш берүүчү (жана/же кошо каржылоочу тарап) төлөйт.
70. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды жүргүзүүдө иш берүүчү коомдук жумуштар аяктагандан кийин келишимде каралган аткарылган иштердин актысын түзөт.
71. Аткарылган иштердин актысы АБ жана иш берүүчү тарабынан акы төлөнүүчү коомдук жумуштардын катышуучуларына жумуштуулукка көмөктөшүү боюнча төлөмдөрдү эсептөө үчүн негиз болуп саналат.
72. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштар аяктагандан кийин аткарылган иштердин актысы иш берүүчү тарабынан иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБда берилет, ал эми кошумча төлөө учурларында тараптардын ар бири үчүн акыны эсептөө үчүн бирден нуска берилет.
73. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарда иштеген жарандардын эмгегине акы төлөөдөн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык киреше салыгы жана камсыздандыруу төгүмдөрү кармалбайт.
Жаран акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышкан мезгил “Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 8-беренесине ылайык камсыздандыруу стажына эсептелет. Жарандын эмгек китепчесине тиешелүү жазуу жазылат.
74. Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган, ошондой эле органды иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жыл сайын акы төлөнүүчү коомдук жумуштардын натыйжалуулугуна жана максатка ылайыктуулугуна мониторинг жана талдоо жүргүзөт.
Жумушсуз/жумуш издеген жарандар үчүн акы төлөнүүчү коомдук жумуштардын жүзөгө ашырылышын жана финансылык каражаттардын максаттуу пайдаланылышын контролдоо калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан жүзөгө ашырылат.
9-глава. Акы төлөнүүчү коомдук иштердин долбоорлорун ишке ашыруу
75. Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жана иш берүүчүлөр акы төлөнүүчү коомдук иштердин долбоорлорун демилгелей жана ишке ашыра алышат.
Ар бир жылдын башында иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органдары жана башка иш берүүчүлөр менен бирдикте, ошондой эле каржылоочу тараптардын жана жергиликтүү жамааттардын өкүлдөрүнүн катышуусу менен консультациялык жолугушууларды өткөрөт жана акы төлөнүүчү коомдук иштердин болжолдуу жылдык көлөмүн аныктайт.
Долбоорлор иш берүүчү тарабынан иштелип чыгат жана иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ менен түзүлгөн келишимдердин негизинде ишке ашырылат (11 жана 12- тиркемелер).
76. Долбоорлорду ишке ашыруунун алкагында акы төлөнүүчү коомдук иштерди жүргүзүүдө акы төлөнүүчү коомдук иштерге тартылган жумушсуз/жумуш издеген жарандардын эмгек акысына акы төлөө катары сарпталган каражаттардын жалпы суммасынан ашпаган өлчөмдө долбоорду ишке ашырууга материалдык чыгымдарды иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБгө каржылоого жол берилет.
Материалдык чыгымдар акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга тартылган жумушсуз/жумуш издеген жарандардын эмгегине акы төлөөгө жумшалган каражаттардын жалпы суммасынан ашкан долбоорлор иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан каралат.
77. Акы төлөнүүчү коомдук иштердин долбоорлорун ишке ашыруу максатында иш берүүчү төмөнкү документтерди берет:
1) акы төлөнүүчү коомдук иштер боюнча долбоор;
2) долбоорду өз убагында каржылоо жөнүндө кепилдик кат;
78.Долбоордо көрсөтүлөт:
1) долбоордун аталышы;
2) долбоордун узактыгы;
3) максаты;
4) долбоордун уюштуруучулары;
5) аткарылуучу иштердин түрү жана көлөмү;
6) каржылоо булактары;
7) материалдарга болгон муктаждык;
8) аткарылган иштердин актысы.
79. Долбоор боюнча иштин көлөмүнө жараша катышуучулардын саны аныкталат.
80. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ менен иш берүүчүнүн ортосунда материалдык жоопкерчилик жөнүндө келишим түзүлөт, анда иш берүүчү иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБнын алдында материалдык чыгымдар боюнча отчет берет.
Иш берүүчү иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБны материалдык чыгымдардын чыгымдары жөнүндө тиешелүү тастыктоочу документтерди берүүгө тийиш.
81. Келишим боюнча каралган материалдык чыгымдарга каражаттар иш берүүчүнүн эсептешүү эсебине багытталат.
82. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жумушсуз/жумуш издеген жарандардын акы төлөнүүчү коомдук иштерге катышуусун көзөмөл жүргүзөт.
10-глава. Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү чөйрөсүндөгү мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдү алуучулардын маалыматтык базасы
83. Эмгек рыногунун маалыматтык системасы – кызмат көрсөтүүлөрдү алуу үчүн ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга кайрылган юридикалык жана жеке жактар жөнүндө маалыматтарды камтыган мамлекеттик автоматташтырылган маалыматтык система.
84. Эмгек рыногунун маалыматтык системасын түзүүнүн, калыптануунун жана пайдалануунун тартиби, анын ичинде маалыматтык тутумдагы маалыматты коргоо боюнча талаптар, маалыматтардын тизмеги жана системада колдонулуучу документтердин формалары ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталат.
85. Жаңы кызматкерлерди кабыл алууда жана жумуштан бошотууда 5 (беш) жумушчу күндүн ичинде ЭРМСке кирүү мүмкүнчүлүгүн берүү/жабуу үчүн чалуу - борборго кабыл алуу/бошотуу буйругун жөнөтүү керек.
11-глава. Калкты иш менен камсыз кылууда иш берүүчүлөргө көмөктөшүү
86. Иш берүүчүлөр калкты иш менен камсыз кылуунун мамлекеттик саясатын жүргүзүүгө төмөнкү негизде көмөктөшөт:
1) Кыргыз Республикасынын эмгек мыйзамдарына ылайык эмгек мамилелерин жөнгө салуучу келишимдердин шарттарын сактоо;
2) ишканаларды, уюмдарды жоюуда же кызматкерлерди бошоткондо кызматкерлерге компенсацияларды төлөп берүүдө;
3) иш берүүчүлөрдүн өздүк каражаттарынын эсебинен иштен бошотулган кызматкерлерге кесиптик даярдыкта, ишке орноштурууда жардам көрсөтүү жана кошумча материалдык жардам берүү;
4) кызматкерлерди кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу, анын ичинде насаатчылыкты жүзөгө ашыруу жолу менен шарттарды түзүү;
5) ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдарды, социалдык коргоого муктаж калктын аялуу топторун ишке орноштуруу үчүн жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен биргеликте жумуш орундарын квоталоо;
6) кызматкерлерди кесиптик окутууну, кайра квалификациялоону, квалификациясын жогорулатууну жүргүзүү жолу менен адам ресурстарын башкаруу.
87. Иш берүүчүлөр ай сайын иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБгө төмөнкүлөрдү беришет:
1) бош жумуш орундарынын (кызмат орундарынын)бар экендиги жөнүндө маалымат;
2) ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдарды, калктын социалдык коргоого муктаж аялуу топторун ишке орноштуруу үчүн жумуш орундарын квоталоо жөнүндө жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен келишимдердин бар экендиги жөнүндө маалыматтарды.
88. Иш берүүчү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан жиберилген жарандарды ишке кабыл алуу жөнүндө маалыматты ишке кабыл алуу жөнүндө буйрук (тескеме) чыккан күндөн тартып 5 жумушчу күндүн ичинде ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга жиберет.
89. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан жиберилген жаранды ишке алуудан баш тартылган учурда иш берүүчү жаранга баш тартуунун себеби жөнүндө чечим кабыл алынган күндөн тартып 5 жумушчу күндүн ичинде жазуу жүзүндө түшүндүрмө берүүгө милдеттүү.
90. 88 же 89-пункттардын көрсөтмөсүн аткарбаган адам тартиптик же администрациялык жоопкерчиликке тартылат.
91. Ишканадагы (уюмдагы) насаатчылык жөнүндө Типтүү жобо Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 9-августтундагы № 397- токтому менен бекитилген.
12-глава. Жумуш берүүчүлөрдүн укуктары
92. Иш берүүчүлөр иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ кабарлоосу бар жарандар менен бирдей негизде аларга түздөн-түз кайрылган жарандарды жумушка кабыл алууга укуктуу (13-тиркеме).
93. Иш берүүчүлөр иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнчаАБдан эмгек рыногунун абалы жөнүндө акысыз маалымат алууга укуктуу.
94. Иш берүүчүлөр Кыргыз Республикасынын салык мыйзамдарында белгиленген тартипте жана өлчөмдөрдө кадрларды даярдоого жана кайра даярдоого сарпталган чыгымдарды жылдык жыйынды кирешеден чыгарып салууга укуктуу.
13-глава. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү чөйрөсүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын укуктары
95. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган иш берүүчүлөрдөн ишканалардагы, уюмдардагы, мекемелердеги болжолдонгон түзүмдүк өзгөрүүлөр жөнүндө жана анын натыйжасында кызматкерлердин олуттуу саны бошотулушу мүмкүн болгон башка иш-чаралар жөнүндө маалыматты, жумушчу күчкө болгон муктаждыктар жөнүндө, жаңы жана кошумча жумуш орундарынын ачылышы жөнүндө маалыматтарды суратууга укуктуу.
96. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган илимий-изилдөө иштерин, эмгек рыногунун, калкты иш менен камсыз кылуунун көйгөйлөрү боюнча ар кандай социологиялык сурамжылоолорду жана изилдөөлөрдү жүргүзүү үчүн уюмдарды тартууга укуктуу.
Тиркелген формалардын тизмеси
1,1-1 и 1-2 -тиркемелер. Сакталуучу орточо айлык эмгек акыны алуу үчүн негиздеме.
2-тиркеме. Жумуш издөөчүнүн карточкасы.
3-тиркеме. Жөлөкпулдарды каттоо формасы жана жумуш издөө формасы.
4- жумуш издөө жөнүндө маалымат.
4-1-тиркеме. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга эсепке алуу жөнүндө маалымкат.
5-тиркеме. Кесиптик окутууга жолдомо.
6-тиркеме. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды кесиптик окутуу боюнча Келишими (үч тараптуу).
7-тиркеме. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды кесиптик окутуу боюнча Келишими (эки тараптуу).
8-тиркеме. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды кесиптик окутуу боюнча Келишими (төрт тараптуу).
9-тиркеме. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга жиберүүнүн Келишими.
10-тиркеме. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга жиберүүнүн Келишими (үч тараптуу).
11-тиркеме. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ ортосунда акы төлөнүүчү коомдук иштерди уюштурууга келишим.
12-тиркеме. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ, иш берүүчүнүн жана кошо каржылоочу тараптын ортосунда акы төлөнүүчү коомдук иштерди уюштурууга келишим.
13-тиркеме. Жумушка жиберүү жөнүндөгү билдирүү.
14, 14-1 жана 14-2-тиркемелер. Жумушсуз статусу берилген жөнүндө маалымат.
Приложение 1
МААЛЫМКАТ/СПРАВКА
Аты жөнү/Ф.И.О.
______________________________________________________________
КР Эмгек кодексинин 83-беренесинин 1, 2 п, боюнча бошотулган жумушчу уволенному(ой) по ст. 83 п. 1, 2 Трудового кодекса КР
датасы/дата “____” _______________ 20____ж./г.
КР ЭСКММ калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы аймактык бөлүнүштөрдүн ыйгарым укуктуу малекеттик органдарында каттодо тургандыгы анык
в том,что он(а) действительно состоит на учете в территориальном подразделении уполномоченного государственного органа в области содействия занятости МТСОМ КР с “____”_____________ 20____ж.г жумуштан бошогондон баштап бир айдын ичинде ылайыктуу жумушка орноштурулган жок.
И не был(а) трудоустроен(а) на подходящую работу в течение первого месяца со дня увольнения.
Маалымкат КР Эмгек кодексинин 87-беренесине ылайык сакталган эмгек акысын алуу үчүн берилет.
Справка выдана для получения сохраняемой среднемесячной заработной платы в соответствии со ст. 87 Трудового кодекса КР
Ишканага/на предприятие____________________________________________________
Жетекчи/Руководитель Аты жөнү /Ф.И.О.
Приложение 1-1
МААЛЫМКАТ/СПРАВКА
Аты жөнү/Ф.И.О.
______________________________________________________________
КР Эмгек кодексинин 83-беренесинин 1, 2 п, боюнча бошотулган жумушчу уволенному(ой) по ст. 83 п. 1, 2 Трудового кодекса КР
датасы/дата “____” _____________ 20____ ж./г.
КР ЭСКММ калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы аймактык бөлүнүштөрдүн ыйгарым укуктуу малекеттик органдарында каттодо тургандыгы анык
в том,что он(а) действительно состоит на учете в территориальном подразделении уполномоченного государственного органа в области содействия занятости МТСОМ КР
с “____” ____________ 20____ ж.г жумуштан бошогондон баштап эки айдын ичинде ылайыктуу жумушка орноштурулган жок.
И не был(а) трудоустроен(а) на подходящую работу в течение второго месяца со дня увольнения.
Маалымкат КР Эмгек кодексинин 87- беренесине ылайык сакталган эмгек акысын алуу үчүн берилет.
Справка выдана для получения сохраняемой среднемесячной заработной платы в соответствии со ст. 87 Трудового кодекса КР
Ишканага/на предприятие
______________________________________________________________
Жетекчи/Руководитель Аты жөнү/Ф.И.О.
Приложение 1-2
МААЛЫМКАТ/СПРАВКА
Аты жөнү/Ф.И.О.
______________________________________________________________
КР Эмгек кодексинин 83- беренесинин 1, 2 п, боюнча бошотулган жумушчу уволенному(ой) по ст. 83 п. 1, 2 Трудового кодекса КР
датасы/дата “_____” ______________20____ ж./г.
КР ЭСКММ калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы аймактык бөлүнүштөрдүн ыйгарым укуктуу малекеттик органдарында каттодо тургандыгы анык
в том,что он(а) действительно состоит на учете в территориальном подразделении уполномоченного государственного органа в области содействия занятости МТСОМ КР
с “____”______________20____ ж.г жумуштан бошогондон баштап үч айдын ичинде ылайыктуу жумушка орноштурулган жок.
И не был(а) трудоустроен(а) на подходящую работу в течение третьего месяца со дня увольнения.
Маалымкат КР Эмгек кодексинин 87- беренесине ылайык сакталган айлык акысын алуу үчүн берилет.
Справка выдана для получения сохраняемой среднемесячной заработной платы в соответствии со ст. 87 Трудового кодекса КР
Ишканага/на предприятие
_______________________________________________________________
Жетекчи/Руководитель Аты жөнү/Ф.И.О.
Приложение 2
1-тиркеме
(Кыргыз Республикасынын
Эмгек, социалдык камсыздоо
жана миграция министрлигинин
2024-жылдын 24-июлундагы
№126 буйругу менен бекитилген)
Кыргыз Республикасынын жумушсуз/жумуш издөөчү жарандары катары каттоо жана иш менен камсыздоого көмөктөшүү боюнча активдүү чараларды ишке ашыруу боюнча
УСУЛДУК КӨРСӨТМӨЛӨР
(Кыргыз Республикасынын Эмгек социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин 2025-жылдын 4-февралындагы № 20 буйругунун редакциясына ылайык)
Ушул Усулдук көрсөтмөлөр Кыргыз Республикасынын “Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө” Мыйзамына, “Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамын ишке ашыруу боюнча чаралар тууралуу Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2016-жылдын 12-апрелиндеги № 208 токтомуна жана башка Кыргыз Республикасынын ченемдик укутук актыларына ылайык иштелип чыккан.
Ушул Усулдук көрсөтмөлөр Кыргыз Республикасынын иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органынын аймактык бөлүнүштөрү (мындан ары – Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ) тарабынан жумушсуз/жумуш издөөчү жарандарга кызмат көрсөтүү процессин оптималдаштырууга багытталган.
1-глава. Жумушсуз/жумуш издөөчү жарандарды каттоонун тартиби
1. Жумушу жана айлык маянасы (киреше) жок эмгекке жарамдуу жарандар, алардын кайрылуусу боюнча алар кайрылганда Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ га ылайыктуу жумуш табуу үчүн каттоого алынат:
1) жумуш издөөчү катары;
2) жумушсуз катары.
Жарандарды жумушсуз/жумуш издөөчү катары каттоо иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга жеке кайрылуу же Электрондук кызмат көрсөтүүлөрдүн Мамлекеттик порталындагы жеке кабинети аркылуу, жашаган жери боюнча, же барган жеринде же кайрылган жери боюнча жүргүзүлөт.
Жумушсуз/жумуш издөөчү жарандардын кийинки баруусу жеке түрдө жүргүзүлүүгө тийиш.
2. Ушул Усулдук көрсөтмөлөрдүн колдонулушу Кыргыз Республикасынын аймагында туруктуу жашаган жашап турууга уруксаты бар чет өлкөлүк жарандарга, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык тиешелүү уруксат берүүчү документтери бар болсо кайрылман, качкын статусу бар адамдарга да жайылтылат.
3. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга каттоо үчүн жарандардын төмөнкү документтери болушу керек:
1) Кыргыз Республикасынын жарандары үчүн – паспорт (ID-карта);
2) Кыргыз Республикасынын аймагында туруктуу жашаган чет өлкөлүк жарандар үчүн тышкы миграция чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык берилген жашап турууга уруксат;
3) качкын расмий статусуна ээ болгон жарандар үчүн – качкындын күбөлүгү;
4) кайрылман расмий статусуна ээ болгон адамдар үчүн –кайрылмандын күбөлүгү;
5) Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн катарынан бошотулган жана эмгек китепчеси жок адамдар үчүн – аскердик билет;
6) бала багуу боюнча өргүүдөгү адамдар үчүн – бала багуу боюнча өргүүдө болгондугу жөнүндө буйрук;
7) кесиптик билим берүү мекемелеринде күндүзгү окутуу формасында окуган жаштар үчүн – окуган жеринен тактама;
8) соттун чечими менен эркиндигинен ажыратуусуз түзөтүү жумуштарына соттолгон (пробацияныны кардарлары) жарандар үчүн –соттун чечими
9) эмгек китепчеси;
10) кесиптик квалификацияны тастыктоочу документтер.
“Түндүк” Электрондук ведомстволор аралык өз ара аракеттенүү системасында суралган маалымат жок болгон учурда, жарандар жетишпеген документтерди беришет.
4. Биринчи жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), кесиби (адистиги) жок адамдар, билими жөнүндө документин (эгер бар болсо) жана паспортун көрсөтүшөт.
Майыптыгы бар адамдар (тобуна карабастан) ушул пунктта көрсөтүлгөн жогоруда аталган документтерге кошумча медициналык-социалдык эксперттик комиссиянын корутундусун көрсөтөт, анда майыптыгы бар ылайыктуу адам жөнүндө сунуштары көрсөтүлөт.
5. Социалдык чегерүүлөргө (пенсиялар, стипендиялар, камсыздандыруу төгүмдөрү) карабастан иш менен камсыз кылууга көмөктөшүүнүн активдүү чараларынын (кесиптик окутуу, акы төлөнүүчү коомдук жумуштар) кызматтарын алуу үчүн жумуш издегендер катары катталышы мүмкүн, бул кызмат көрсөтүүлөрдү алгандан кийин 3 ай өткөндөн кийин каттоо эсебинен чыгарылат:
1) бала багуу боюнча өргүүдө жүргөн адамдар;
2) пенсия курагына чейинки пенсионерлер;
3) 0,05 гектардан ашык өлчөмдөгү өзгөчө баалуу жерлердин айыл чарба багытындагы жер участоктору (сугат жана кургатылган жерлер, интенсивдүү пайдаланылуучу айыл чарба жерлери (айдоо жерлери, көп жылдык мөмө-жемиш бактары, жүзүмзарлар ээлеген жерлер, маданий жайыттар, чөп чабындылары жана түп тамырынан бери жакшыртылган жайыттар), коргоочу токойлор жана аларга теңештирилген жашыл бак-дарактар ээлеген жерлер, шаар четиндеги жана жашыл зоналардагы жерлер, илимий-изилдөө мекемелеринин жана окуу жайларынын тажрыйбалык-эксперименттик талаалары (полигондору);
4) күндүзгү формада окуу жайларында окуган жаштар.
Кызматкерлердин санын же штатын кыскартуу боюнча бошотулган иштеген пенсионерлер уюмдарды кайра уюштурууда жана жоюуда иштен чыгуу жөлөкпулдарын жана компенсацияларын алуу же ишке орношуу үчүн зарыл болгон маалымкаттарды алгандан кийин эсептен чыгарылат.
6.Жумуш издөөчү катары төмөнкүлөр каттала албайт:
1) 16 жашка толо элек жарандар;
2) Кыргыз Республикасынын пенсиялык мыйзамдарына ылайык жаш курагы боюнча пенсия дайындалган жарандар;
3) МСЭКтин эмгек шарттары жөнүндө корутундусунда “эмгекке жарамсыздык” бар болгон, майыптыгы бар жарандар.
4) иштеген жарандар, ошондой эле бала багуу боюнча өргүүдө жүргөндөрдөн башка, эмгек акы төлөбөгөн өргүүдө жүргөндөр.
7. Каттоого тургандан кийин 10 календардык күндүн ичинде иш менен камсыздоого көмөк көрсөтүү боюнча АБ ылайыктуу жумуш сунуштай албаса жарандар расмий жумушсуз деп таанылат.
8.Төмөнкүлөр расмий жумушсуз деп таанылбайт:
1) 16 жашка толо элек жарандар;
2) Кыргыз Республикасынын пенсиялык мыйзамдарына ылайык курагы боюнча пенсия чектелген жарандар;
3) катталган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде ылайыктуу жумушту сунуштоо үчүн иш менен камсыздоого көмөк көрсөтүү боюнча АБга келбеген, ошондой эле аларды жумушсуз катары каттоо үчүн иш менен камсыздоого көмөк көрсөтүү боюнча АБ тарабынан белгиленген мөөнөттө келбеген жарандар;
4) алгачкы жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), ошол эле учурда кесиби (адистиги) болбогон, жарандар иш менен камсыздоого көмөк көрсөтүү боюнча АБгакатталган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде ылайыктуу иштин эки вариантынан, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү жумуштардан баш тарткан жарандар;
5) кесиптик даярдоодон же сунушталган акы төлөнүүчү коомдук иштен, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү жумуштардан эки жолу баш тарткан жарандар. Жаранга бир кесип же адистик боюнча бир эле жумушту, кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну эки жолу сунуштоого болбойт.
6) жумушу жана кирешеси жоктугу тууралуу жалган маалыматтарды камтыган документтерди берген жарандар;
7) соттун чечими боюнча эркиндигинен ажыратылбастан түзөтүү жумуштарына соттолгон жарандар (пробациянын кардарлары);
8) МСЭКтин эмгек шарттары жөнүндө корутундусунда “эмгекке жарамсыздык” бар болгон, майыптыгы бар жарандар.
9) иштеген жарандар, ошондой эле “Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 3-беренесине ылайык ишмердүүлүгү ишке орноштурууга теңдештирилген жарандар:
- эмгек келишими боюнча толук же толук эмес иш убактысында сыйакы үчүн иштегендер, ошондой эле тиешелүү келишим менен ырасталган акы төлөнүүчү жумушу бар, бирок ооруга, эмгек өргүүсүнө, өндүрүштүн убактылуу токтотулушуна байланыштуу убактылуу жумушсуздар;
- мамлекеттик же муниципалдык органда мамлекеттик же муниципалдык кызмат ордун ээлеп жана акчалай сый акы үчүн үзгүлтүксүз кесиптик ишмердүүлүгүн жүргүзүүчүлөр;
- өзүн өз алдынча иш менен камсыз кылган, анын ичинде чакан жана орто бизнестин ишкерлери, юридикалык жакты түзбөстөн жеке ишкердик менен алектенген жарандар;
- эгерде өндүрүлгөн продукция рынокто сатуу үчүн каралса, айыл чарба, токой чарбасы, аңчылык, балык уулоо продукцияларын өндүрүүнү жана кайра иштетүүнү кошкондо, товарларды өндүрүү жана кызмат көрсөтүү боюнча жумуштарды аткаруу менен үй чарбасында алектенгендер, ошондой эле өндүрүштүк кооперативдерде, дыйкан (фермердик) чарбаларда иштегендер жана айыл чарба багытындагы 0,05 гектардан ашык өзгөчө баалуу жерлердин жер участоктору (сугат жана кургатылган жерлер, интенсивдүү пайдаланылуучу айыл чарба жерлери (айдоо жерлери, көп жылдык мөмө-жемиш бактары ээлеген жерлер, жүзүмзарлар, калган жерлер, маданий жайыттар, чабындылар жана түп тамырынан бери жакшыртылган жайыттар), коргоочу токойлор жана аларга теңештирилген жашыл бак-дарактар ээлеген жерлер, шаар четиндеги жана жашыл зоналардын жерлери, илимий-изилдөө мекемелеринин жана окуу жайларынын тажрыйбалык-эксперименттик талааларын (полигондорун) жана айыл чарба продукциясын өндүрүүгө катышкандар;
- жарандык-укуктук мүнөздөгү келишимдер боюнча иштерди аткаргандар, алардын предметтери жумуштарды аткаруу жана кызматтарды көрсөтүү болуп саналат;
- альтернативдик кызмат өтөп жаткан адамдардан тышкары аскердик кызмат өтөгөндөр, ошондой эле ички иштер органдарында, Улуттук коопсуздук органдарында, бажы органдарында, жазык-түзөтүү тутумунун мекемелеринде жана органдарында, өрткө каршы кызматындакызмат өтөгөндөр;
- жалпы билим берүү уюмдарында, баштапкы кесиптик, орто кесиптик, жогорку кесиптик уюмдарда, анын ичинде аскердик окуу жайларында жана аскердик академияларда жана жогорку окуу жайдан кийинки кесиптик билим берүү уюмдарында күндүзгү окуу курсунан өткөндөр;
- ишкердүүлүгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына каршы келбеген коомдук коммерциялык эмес уюмдарда иштегендер;
- коомдук уюмдардын (бирикмелердин), кайрымдуулук жана башка фонддордун уюштуруучуларын (катышуучуларын), ушул уюмдарга карата мүлктүк укугу жок юридикалык жактардын бирикмелерин (ассоциацияларды жана бирикмелерди) кошпогондо, уюмдардын уюштуруучулары (катышуучулары) болуп саналгандар.
9. Аларды расмий жумушсуз деп таануудан белгиленген тартипте баш тартылган жарандар, ушул Усулдук көрсөтмөлөрдүн 8.1, 8.2, 8.8, 8.9-пункттарынан тышкары, аларды жумушсуз деп таануу жөнүндө маселени чечүү үчүн баш тарткан күндөн тартып бир календардык ай өткөндөн кийин ишке орноштурууга көмөктөшүү боюнча АБгө кайталап кайрылууга укуктуу.
10. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жаранды жумуш издеген адам катары каттаган күндөн тартып 10 календардык күндүн ичинде мүмкүн болушунча убактылуу мүнөздөгү жумушту кошуп, иштин ылайыктуу эки вариантын сунуштоого тийиш.
Эгерде биринчи кесиби боюнча ишке орношо албаса, биринчи жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), эки жолудан кем эмес кесиби (адистиги) жок жаранга кесиптик даярдыктан өтүү сунушталат.
11. Жаран аткарууга жөндөмдүү болгон, анын билимине, квалификациясына, кесиптик даярдыгына, иш тажрыйбасына, ден соолугунун абалына ылайык келген, жашаган жеринен же турган жеринен анча алыс эмес (бир сааттан ашык эмес аралыкта жол жүрүү) жана минималдуу эмгек акынын белгиленген деңгээлинен төмөн эмес эмгек акыга кепилдик берген жумуш ылайыктуу жумуш деп эсептелет.
Мында төмөнкүлөргө жол берилбейт:
1) жарандарды бош жумуш орундары (кызмат орундары) бар экендигин бул уюмдар менен тастыктабастан уюмдарга ишке орноштуруу максатында жиберүү;
2) АБ иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча жарандарды айына бир жолудан ашык чакыруу, мындай чакыруу ылайыктуу жумуш сунушу же иш менен камсыз кылууга көмөктөшүүнүн атайын программаларына катышуу жөнүндө сунуш менен байланышкан учурларды кошпогондо.
12. Жаранга бир эле жумуш, бир эле кесип (адистик) боюнча кесиптик даярдык эки жолу сунушталышы мүмкүн эмес.
13. Уюмдун жоюлушуна же санынын же штатынын кыскарышына байланыштуу, анын ичинде уюмдун кайра уюштурулушуна байланыштуу эмгек келишимин бузууда бошотулган жарандар үчүн 3 айдын ичинде жумуш издөө мезгилинде, эгерде ал бошонгондон кийин 10 жумушчу күндүн ичинде жумуш издеген адам катары иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБда катталса, орточо айлык эмгек акысы сакталат (1,1-1 жана 1-2-тиркемелер). Жарандарды жумуш издөөчү катары каттоо жана андан кийин кайрылган жери боюнча маалымкаттарды берүү иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча жаранга жеке барганда жүргүзүлөт.
14. Штаттардын кыскарышы боюнча бошотулган, курагы боюнча иштеген пенсионерлер уюмдар кайра уюштурулганда жана жоюлганда расмий жумушсуз деп табуу укугусуз 10 жумушчу күндүн ичинде иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга катталууга укуктуу.
15. Жумушсуз/жумуш издеген катары катталган ар бир жаранга иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ иш издеген адамдын карточкасы таризделет (2-тиркеме).
16. Жумушсуз/жумуш издеген жарандар өздөрүнүн ишке орношуусуна активдүү көмөктөшүүгө, каттоонун тартибин жана шарттарын сактоого, өз алдынча жумуш издөө жана ишке орноштуруу маселелери боюнча өзүнүн аракеттери жөнүндө, анын ичинде убактылуу мүнөздөгү иш жөнүндө иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга маалымдоого милдеттүү.
2-глава. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду дайындоо, төлөө тартиби
17. Расмий жумушсуз деп белгиленген тартипте таанылган, иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга кайрылуунун алдында акыркы 3-жылыдын ичинде 12 айдан кем эмес суммардык камсыздандыруу стажы бар жарандар жумушсуздук боюнча жөлөкпул алууга укуктуу болот
18. Биринчи жолу жумуш издеп жүргөн ошондой эле узак (эки жылдан ашык) тыныгуудан кийин эмгектенүүсүн кайрадан улантуу каалаган жарандарды кошпогондо, жумушсуздук боюнча жөлөкпул аны расмий жумушсуз катары каттаган күндөн тартып 11-күндөн баштап чектелет.
19. Расмий жумушсузга жумушсуздук боюнча жөлөкпул аны расмий жумушсуз деп тааныган биринчи күндөн тартып эсептеп берилет.
Уюмду жоюуга, уюмдун кызматкерлеринин санын же штатынын кыскартышына байланыштуу жумуштан бошогон же, белгиленген тартипте расмий жумушсуз деп таанылган, бирок акыркы иштеген жери боюнча орточо айлык эмгек акысы сакталып турган мезгилде ишке орношпогон жарандарга жумушсуздук боюнча жөлөкпул үчүнчү маалымкатты алгандан кийинки биринчи күндөн тартып эсептелет. Мисалы: жаран 10-майда кыскартылды, анда 3-маалымкат 10-августта берилет.
Өзгөчө кырдаал/өзгөчө абал режиминин шарттарында жумушсуздук боюнча дайындалган жөлөкпулду төлөө жумуш издөө жөнүндө маалыматтарды талап кылбастан, өзгөчө кырдаал/өзгөчө абал режими жокко чыгарылган айдан кийинки айдын акыркы күнүнө чейин ай сайын жүргүзүлөт.
20. Расмий жумушсуздарга жумушсуздук боюнча жөлөк пулду дайындоо “Тундук” ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү системасы аркылуу электрондук маалымат алмашуу жолу менен маалыматтарды текшерүүнүн негизинде жүргүзүлөт.
21. 12 айдан ашык стажы бар расмий жумушсуздар жумушсуздук боюнча жөлөкпулду негизги жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдун деңгээлинде 300 сом өлчөмүндө алышат.
Жумушсуздук боюнча чектелген жөлөкпулдун өлчөмү жумушсуздук боюнча бекитилген базалык жөлөкпулга жана чегерүүлөрдүн камсыздандыруу стажына жараша болот жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети белгилеген тартипте иш стажына карата пайыздык катышта белгиленет.
Жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун өлчөмүн эсептөө формасы
№ | Камсыздандыруу стажы (ай) | Жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдун өлчөмү (сом) | Жумушсуз статусу бар адамдар үчүн жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун өлчөмү, жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулга карата % менен (сом) |
1 | 12ден 24кө чейин | 300 | 300 х 100% = 300 |
2 | 24төн 36га чейин | 300 | 300 х 110% = 330 |
3 | 36дан 60ка чейин | 300 | 300 х 130% = 390 |
4 | 60тан 120га чейин | 300 | 300 х 150% = 450 |
5 | 120 жана андан ашык | 300 | 300 х 200% = 600 |
22. Жумушсуздук боюнча жөлөкпул ай сайын, бирок 3 жылдын ичинде 12 календардык айдан ашык эмес төлөнөт.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБда каттоодо турган жумушсуз каттодо турган үчүн жумушсуздук боюнча жөлөкпул бир гана жолу дайындалат.
Эгерде жумушсуз 12 календарлык ай жуушсуздук боюнча жөлөкпул албай жашаган жерин өзгөртсө, жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун калган бөлүгүн жаңы жашаган жеринен алууну кайра баштооого укуктуу.
Эгерде жумушсуз каттоодон чыгып калса, 3 жыл ичинде кайра каттоого турса мурда толук албаган жөлөкпулду алууга укуктуу.
Эгерде жумушсуз адам жумушсуздук боюнча 12 календардык ай жөлөкпул алса, каттоодон чыкса жана жаңы камсыздандыруу стажына ээ болсо, ал Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген тартипте иш стажына карата пайыздык катышта жумушсуздук боюнча жөлөкпул алууга укуктуу.
Расмий жумушсуздарга жөлөкпул төлөө үчүн каттоо формасы жана жумуш издөө жөнүндө маалыматтарды камтыган бланк берилет, алардын формалары калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан бекитилет (3-тиркеме).
Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду ай сайын төлөө бир ай өткөндөнкийин жумуш издөө жөнүндө маалыматтар өз убагында (5 жумушчу күндөн ашык эмес) берилген учурда жүргүзүлөт. Жумуш издөө жөнүндө маалыматта (декларацияда) уюмдардын же мекемелердин аталышы жана дареги көрсөтүлүп, мөөр басуу менен ырасталган жумуш издөө жөнүндө маалымат чагылдырылууга тийиш (4 жана 4-1-тиркемелер).
23. Жумушсуз ооруп калган жана жумуш издөө жөнүндө маалыматтарды берүүгө (ал декларацияны толтурууга) мүмкүн болбогон учурда ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүмү тарабынан медициналык мекемеден ырастоочу белгиленген үлгүдөгу документти көрсөткөндө жумушсуздук боюнча жөлөкпулун төлөө жургүзүлөт.
Ооруга байланыштуу убактылуу эмгекке жарамсыздыкты төлөө мезгили жумушсуздук боюнча жөлөкпул алуу мезгилине кирет бирок жалпы мөөнөттү узартпайт.
Белгиленген тартипте расмий жумушсуз деп таанылган жана жумушсуздук боюнча жөлөкпул алууга укугу бар аялдар кош бойлуулук мезгилинде Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети белгилеген учурларда жана тартипте республикалык бюджеттин каражаттарынан кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпул алууга укуктуу.
АБда жумушсуз аял кош бойлуулук мезгилинде ишке орноштурууга көмөктөшүү боюнча медициналык корутунду бергенде жумушсуздук боюнча жөлөкпул төлөнбөйт жана ушул мезгилдерге узартылат. Кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпул алуу мезгили жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун жалпы мезгилине эсептелбейт.
Бийик тоолуу шарттарда жана жетүүгө кыйын алыскы зоналарда жашаган жана мыйзамдарда белгиленген тартипте расмий жумушсуз деп таанылган адамдарга жумушсуздук боюнча жөлөкпул райондук коэффициентти эсепке алуу менен төлөнөт.
24. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулдардан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык киреше салыгы жана камсыздандыруу төгүмдөрү кармалбайт.
Жарандын жумушсуздук боюнча жөлөкпул алган мезгили Кыргыз Республикасынын пенсиялык мыйзамдарына ылайык камсыздандыруу стажына эсептелет. Жарандын эмгек китепчесине тиешелүү жазуу жазылат.
25. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду төлөө жаранды расмий жумушсуз катары эсептен алып салуу менен бир эле учурда токтотулат:
1) жаранды иш менен камсыз кылынган катары тааныганда;
2) жумушсуз эки айдын ичинде жүйөлүү себепсиз АБга келбегенде;
3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте курагы боюнча пенсия дайындалганда;
4) жалган маалыматтарды берип жумушсуздук боюнча жөлөкпул алып жатканда;
5) соттун чечими боюнча эркиндигинен ажыратуу түрүндөгү жазага соттолгондо;
6) жашаган жерин өзгөртүү (Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары чыгуу);
7) каза болгондо.
26. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду төлөө төмөнкүдөй мезгил аралыгында токтотулат:
1) жумушсуздун акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышкан учурунда;
2) окуп жаткан мезгилине стипендия төлөө менен иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБнын жолдомосу боюнча кесиптик даярдоодон, кайра даярдоодон, квалификациясын жогорулатуудан өтүүдө.
Көрсөтүлгөн мезгилдер жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун жалпы мезгилине эсептелбейт жана жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун убактысы ошол мезгилдерге узартылат.
27. Жумушсуздук боюнча жөлөкпул төмөнкү учурларда бир айга токтотулушу мүмкүн:
1) иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга расмий билдирилген күндөн тартып 3 жумушчу күндүн ичинде иш берүүчү менен ишке орноштуруу жөнүндө сүйлөшүүлөргө жүйөлүү себептерсиз келбегенде;
2) иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ расмий кабарлаган күндөн тартып, жумушка (окууга) жолдомо алуу үчүн 3 жумушчу күндүн ичинде жүйөлүү себептерсиз келбей койсо.
Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду төлөөнү токтото туруу жөнүндө чечим иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча соода-өнөр жай палатасы тарабынан чечим кабыл алынган күндөн тартып 10 жумушчу күндүн ичинде расмий жумушсузду милдеттүү түрдө кабарлоо менен кабыл алынат. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулдун мөөнөтү кыскарып, ошол мезгилге узартылбайт.
28. Жумушсуздук боюнча жөлөкпулду токтото туруу жана токтотуу жумуш издөө жөнүндө маалыматтарды берүү үчүн белгиленген кийинки күндөн тартып жүргүзүлөт.
3-глава. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды каттоо эсебинен чыгаруу тартиби
29. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды каттоо эсебинен чыгаруу иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ тарабынан төмөнку учурларда жүргүзүлөт:
1) “Калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 3-беренесинде каралган негиздер боюнча жаранды жумуш менен камсыз кылынган катары тааныганда;
2) иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга эки айдын ичинде келбегенде;
3) ылайыктуу жумуштун эки сунушунан баш тартканда;
4) Кыргыз Республикасынын пенсиялык мыйзамдарында белгиленген тартипте курагы боюнча пенсия дайындалганда;
5) жашаган жерин же турган жерин өзгөртүүгө байланыштуу чыгып кеткенде;
6) кесиптик окуу курстарына жүйөлүү себептерсиз катышпаганда;
7) жумуш издөөчү катары кошпогондо, күндүзгү окуу курсуна кирүү;
8) анык аскердик кызмат өтөөгө чакырылганда;
9) өлүм;
10) АБга иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча иш менен камсыз кылуу жөнүндө билдирбөө
11) билип туруп жалган маалыматтарды камтыган документтер берилгенде.
30. Ушул Методикалык көрсөтмөлөрдүн 5-пунктунда саналган адамдар кесиптик окуудан, кайра даярдоодон жана квалификациясын жогорулатуудан жана акы төлөнүүчү коомдук жумуштардан өткөндөн кийин бул кызматтарды алгандан кийин 3 ай өткөндөн кийин каттоо эсебинен чыгарылат.
Эгерде ушул Методикалык көрсөтмөлөрдүн 5-пунктунда саналган адамдар сунушталган кызматтардан жана баш тартуу жөнүндө жазуу жүзүндөгү ырастоодон эки жолу баш тартса, анда ишке орноштурууга көмөктөшүү боюнча АБ кызматкерлери тарабынан ар бир жолу баш тартуу жөнүндө акт түзүлөт жана жумушсуз/жумуш издеген жарандар автоматтык түрдө эсептен чыгарылат.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБда эсепте турган жана социалдык контракттын негизинде социалдык жардам алган жумуш издеген/жумушсуз жарандар социалдык контракт түзүлгөн күндөн тартып 3 (үч) ай өткөндөн кийин эсептен чыгарылат.
31. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды каттоо эсебинен чыгаруунун датасы жана себеби жөнүндө маалыматтар эмгек рыногунун маалыматтык системасына киргизилет.
32. Жарандарды жумушсуз/жумуш издеген катары кайрадан каттоо ушул Методикалык көрсөтмөлөрдүн 29-пунктунун 29.1, 29.7, 29.8 жана 29.9-пунктчаларында көрсөтүлгөн учурлардан тышкары, каттоодон чыгарылган учурдан тартып 6 ай өткөндөн кийин ишке орноштурууга көмөк көрсөтүү боюнча АБда жүргүзүлөт.
4-глава. Кесиптик багытты уюштуруу
33. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоонун, кайра даярдоонун жана квалификациясын жогорулатуунун алдында иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБдын кесиптик багыты боюнча иш жүргүзөт.
34. Кесиптик багыт берүү боюнча кызмат көрсөтүүлөр АБ тарабынан жашаган, турган, кайрылган, иштеген жана окуган жерине карабастан жарандардын төмөнкү категорияларына иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча көрсөтүлөт:
1) жумушсуздарга;
2) жумуш издеген адамдарга;
3) жалпы билим берүүнүн, башталгыч, орто жана жогорку кесиптик билим берүү уюмдарында окуп жаткандарга жана бүтүрүүчүлөрүнө, ошондой эле ар кандай курстарды окуган же болбосо аяктаган башка адамдарга;
4) майыптыгы бар адамдарга;
5) жашы жете элек балдары бар адамдарга;
6) аскердик кызматтан бошотулган жарандарга;
7) пробация кардарларына;
8) чет өлкөлүк жарандарга жана жарандыгы жок адамдарга;
9) кайрылмандарга, качкындарга.
35. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ:
1) иш чөйрөсүн, кесиптик даярдоонун, кайра даярдоонун жана ишке орноштуруунун түрүн тандоо (өзгөртүү) максатында адамдарга маалымат жана кеп-кеңештерди берет;
2) адамдын кызыкчылыктарын, керектөөлөрүн жана мүмкүнчүлүктөрүн эске алуу менен, ошондой эле эмгек рыногун өнүктүрүүнү эске алуу менен иш менен камсыз кылуунун оптималдуу түрүн тандоого көмөктөшөт (кесипке багыттоонун ар кандай ыкмаларын жана инструменттерин пайдалануу менен);
3) кесипке багыт берүүчү иш - чараларды, кесиптердин жарманкелерин, ачык эшиктер күндөрүн, экскурсияларды, жалпы билим берүү уюмдарынын окуучулары үчүн спикерлер менен реалдуу жолугушууларды жана кесипке багыт берүү боюнча социалдык өнөктөштөр менен тегерек столдорду өткөрөт.
36. Кесипке багыт берүү маселелери боюнча кеп-кеңештер жеке өзү, ошондой эле коммуникациянын ар кандай каражаттарын (ыкчам байланыш, аралыктан кызмат көрсөтүүлөр ж.б.) колдонууда жүргүзүлүшү мүмкүн.
5-глава. Кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну уюштуруу
37. Жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик окутуу максатында жүзөгө ашырылат:
1) жумушка орношуу мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу;
2) жумушсуздардын жана жумуш издеген жарандардын зарыл кесиптик квалификацияны алуусу;
3) жумушсуздун жана жумуш издеген жарандын кесиптик көндүмдөрүнө жооп берген жумуштун жоктугуна байланыштуу квалификациясы өзгөргөндө.
38. Жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу эмгек рыногунун керектөөлөрүнө ылайык ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын жолдомосу боюнча жүзөгө ашырылат (5-тиркеме), эгерде:
1) жарандын кесиби (адистиги) жок болсо;
2) жарандын кесиптик көндүмдөрүнө жооп берген жумуштун жоктугуна байланыштуу кесибин (адистигин, ишинин түрүн) өзгөртүү зарыл;
3) жаран мурдагы кесиби (адистиги) боюнча ишти аткарууга жөндөмдүүлүгүн жоготсо.
4) жарандын квалификациясын жогорулатуу керек.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жумуш издеген/ жумушсуз жаранга кесиптик билим берүү уюмдарына окууга жолдомо берилет, анын негизинде алар окууга киргизүү жөнүндө чечим кабыл алышат.
39. Жумушсуз жарандарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган түзгөн келишимдерге ылайык билим берүү уюмдарында жүзөгө ашырылат (6-тиркеме).
40. Артыкчылыктуу тартипте кесиптик даярдоо, кайра даярдоодонөтүүгө жана квалификациясын жогорулатууга төмөнкүлөр укуктуу:
1) расмий жумушсуздар;
2) ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелген адамдар;
3) жашы жете элек балдары бар адамдар;
4) аскердик кызматтан бошотулган жарандар;
5) пробация кардарлары;
6) жалпы билим берүү уюмдарынын бүтүрүүчүлөрү, ошондой эле биринчи жолу жумуш издеген (мурда иштебеген), кесиби (адистиги) жок жарандар.
41. Расмий жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик окутуу топтук жана жеке формада жүргүзүлүшү мүмкүн.
Теориялык окутууда топтук даярдоо, окутуу тобунда, ал эми өндүрүштүк атайын түзүлгөн окуу жайдын окуу-өндүрүштүк базасында, ошондой эле ишканалардын жумуш орундарында (макулдашуу боюнча) жүргүзүлөт.
Жекече даярдоодо окуучу стажер теориялык курсту өз алдынча жана окутуучулардын консультациялары аркылуу үйрөнөт, ал эми өндүрүштүк окутуу мастердин же жумуш ордунда квалификациялуу жумушчу инструктордун жетекчилиги астында өтөт.
Окутуунун топтук формасы үчүн окуу топторун ар бир топко 3төн кем эмес жана 20дан ашпаган адамдан топтоо сунушталат.
42. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жумуш издеген/жумушсуз жаранга окууга жолдомо берет, ал эми билим берүү уюмдары ушул жолдомонун негизинде аларды окууга киргизүү жөнүндө чечим кабыл алат.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ:
1) маалымат, кеп-кеңеш берүү, ошондой эле расмий жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоого, кайра даярдоого жана квалификациясын жогорулатууга жиберүү боюнча ишти жүзөгө ашырат;
2) кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификацияны жогорулатуу маселелери боюнча билим берүү уюмдары менен өз ара аракеттенет;
3) расмий жумушсуздарга жана жумуш издеген жарандарга кийинки келечекте иш менен камсыз болуу менен аларды кесиптик даярдоо, кайра окутуу жана квалификациясын жогорулатуу мүмкүндүктөрү боюнча кеп-кеңештерди беришет;
4) расмий жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну уюштуруу боюнча коюлган талаптарга жооп берген билим берүү уюмдары менен келишимдерди түзөт;
5) окутуудан жана окутуунун натыйжалуулугуна баа берүүдөн өткөн расмий жумушсуздардын жана жумуш издеген жарандардын жумушка орношуусуна мониторинг жүргүзөт;
6) билим берүү уюмдары менен окутуу жөнүндө келишимгеылайык расмий жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды окутуу курстарын каржылоону жүргүзүшөт;
7) расмий жумушсуз/жумуш издеген жарандарды (мурда иштеген жана адистиги бар) каттоодо турган жумушка орношууга көмөк көрсөтүү боюнча АБны эсепке алуу мезгилинин чегинде 1 жолудан ашык эмес кесиптик даярдоого, кайра даярдоого жана квалификациясын жогорулатууга жиберет.
Мисалы: жаран ишке орноштурууга көмөк көрсөтүү боюнча Бишкек шаардык иш менен камсыз кылууга көмөк көрсөтүү башкармалыгына кайрылган жана каттоого турган, ал каттоого туруунун бардык мезгилинде 1 жолу окууга укуктуу. Эгерде жаран башка районго көчүп келип каттоого турган болсо, анда ал жаңы жашаган жери боюнча окуудан өтүүгө да укуктуу.
43. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу кесиптик билим берүүнүн мамлекеттик уюмдарынын базасында да, ошондой эле түзүлгөн келишимдердин негизинде жеке билим берүү уюмдарынын базасында да иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ тарабынан жүзөгө ашырылат. Мамлекеттик эмес билим берүү уюмдары менен даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу келишимдерин түзүү “Мамлекеттик сатып алуулар жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык жүзөгө ашырылат.
Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ жана кесиптик билим берүүнү уюштуруу уюмунун ортосунда жумушсуз/жумуш издеген жарандарды окутууга келишимдер 1 календардык жылга түзүлөт (7 жана 8-тиркемелер).
44. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарга кесиптик даярдоонун, кайра даярдоонун жана квалификациясын жогорулатуунун бир нече мүмкүн болгон жана жеткиликтүү варианттары сунушталууга тийиш, алардын ичинен алар кыйла ылайыктуу вариантты тандап алууга укуктуу, андан кийин аларга окууга жолдомо берилет.
45. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ окуудан жана окутуунун натыйжалуулугуна баа берүүдөн өткөн жумушсуз/жумуш издеген жарандарды ишке орноштурууга мониторинг жүргүзөт.
46. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды окутуу курстарын каржылоону кесиптик билим берүү уюмдары менен түзүлгөн окутуу жөнүндө келишимдерге ылайык иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ ишке ашырат.
6-глава. Жумушсуздарды/жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу мезгилинде төлөнүүчү стипендиялардын шарттары жана өлчөмдөрү
47. Кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу мезгилинде иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБнын жолдомосу боюнча расмий жумушсузга жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдан 20 пайызга көбөйтүлгөн өлчөмдө (360 сом) стипендия төлөнөт.
Иш менен камсыз кылууга көмөк көрсөтүү боюнча АБка окууга, кайра окууга жиберилген жумуш издеген жарандарга жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдун чегинде (300 сом) стипендия төлөнөт.
48. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ ай сайын кесиптик билим берүү уюмдары жана окутуучу тренерлер тарабынан берилген окуучунун жетишүүсү жана катышуусу жөнүндө маалыматтардын (табелдин) негизинде стипендияны эсептеп жана төлөп турат.
49. Окучууга стипендия төлөп берүү ал окуудан жетишпей калган же жумуш издөөчүлөр жана жумушсуз жарандар сабактарга катышпаганда бир айга чейин токтотулат.
50. Стипендияны төлөө төмөнкү учурларда токтотулат:
1) окуу мезгилинин бүтүшү;
2) студентти окуган жеринен чыгаруу;
3) студенттердин окуусун өз алдынча токтотуусу;
4) ишке орношуу жөнүндө ишенимсиз (жалган) маалыматтарды берүү.
Жумушсуздарды жана жумуш издеген жарандарды окутуу мезгили “Мамлекеттик пенсиялык социалдык камсыздандыруу жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 8-беренесине ылайык камсыздандыруу стажына эсептелет.
51. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган эмгек рыногунун керектөөлөрүн аныктоонун методологиясын иштеп чыгат жана бекитет, квалификациялуу кадрларды табуу үчүн эмгек рыногуна талдоо жүргүзөт.
7-глава. Жумушсуздарды/жумуш издеген жарандарды даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну жүзөгө ашыруучу кесиптик билим берүү уюмдарын каржылоо
52. Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну уюштуруу менен байланышкан чыгымдарды каржылоо республикалык бюджетте ушул максаттарга каралган каражаттардын эсебинен, ошондой эле башка булактардын эсебинен жүзөгө ашырылат.
53. Кесиптик билим берүү уюмдары иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБга жумуш издеген жана жумушсуз жарандарды кесиптик даярдоону, кайра даярдоону жана квалификациясын жогорулатууну жүргүзүүгө чыгымдардын сметасын, окууга катышкандыгы жөнүндө табелди беришет.
54. Чыгышалар сметасы кесиптик билим берүү уюмунун жетекчиси тарабынан бекитилет жана иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ менен макулдашылат.
55. Чыгашалар сметасына төмөнкүлөр кирет:
1) эмгек акы төлөө жаатындагы мыйзамдарга ылайык өндүрүштүк окутуунун окутуучуларына жана устаттарына (нускоочуларына) эмгек акы төлөөгө чыгымдар;
2) окуу процессин уюштурууга жооптуу адамдын эмгек акысын төлөөгө чыгымдар маянанын 20% ;
3) окуу процессинин директорунун жана бухгалтеринин эмгегине акы төлөөгө кеткен чыгымдар маянын 15% ;
4) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык белгиленүүчү социалдык камсыздандыруу боюнча чегерүүлөргө чыгымдар, өлчөмдөр;
5) окутуунун тиешелүү курсун уюштуруу үчүн зарыл болгон окуу-өндүрүштүк жана окуу-методикалык материалдарды сатып алууга чыгымдар;
6) электр энергиясын пайдалануу жана коммуналдык кызмат көрсөтүүлөр үчүн окутуунун иш жүзүндөгү убактысы үчүн акы төлөөгө чыгымдар;
7) материалдык базаны калыбына келтирүүгө чыгымдар жумушсуз/жумуш издеген жарандарды окутууга чыгымдардын сметасынын жалпы суммасынан 3%.
56. Жумушсуз/жумуш издеген жаранга окутуунун чектик наркы стипендияны эске алуу менен, бекитилген бюджетке ылайык, Кыргыз Республикасынын калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы тарабынан белгиленет.
57. Айрым учурларда, кесиптик даярдоо, кайра даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу мезгилинде жумушсуздарга/жумуш издегендерге калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган аныктаган тартипте бюджеттен тышкаркы булактардын эсебинен (анын ичинде азык-түлүк түрүндө) кошумча стипендия берилиши мүмкүн.
Жумушсуздарды/жумуш издегендерди кесиптик даярдоого, кайра даярдоого, квалификациясын жогорулатууга чыгымдарды каржылоого чогуу каржылоочу тарап катышкан учурда, мындай катышуунун шарттары иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү, кесиптик билим берүүнү уюштуруу, тең каржылоочу тарап жана жумушсуз/жумуш издеген жарандын ортосундагы төрт тараптуу келишим менен аныкталат (8-тиркеме).
58.иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ өз ыйгарым укуктарынын чегинде:
1) расмий жумушсуздарга жана жумуш издеген жарандарга аларды кесиптик даярдоо, кайра окутуу жана квалификациясын жогорулатуу менен келечекте иш менен камсыз болуу мүмкүнчүлүгү боюнча кеп-кенештерди беришет;
2) окутуунун сапатына, окуп жаткандардын келүүсүнө айына бир жолудан кем эмес контролдук кылат;
3) кесиптик даярдыктан, кайра даярдоодон жана квалификациясын жогорулатуудан өткөн адамдарды аттестациялоо боюнча билим берүү уюмдарынын квалификациялык комиссияларына катышат;
4) окутуудан, окутуунун натыйжалуулугуна баа берүүдөн жана квалификациясын жогорулатуудан өткөн расмий жумушсуздардын жана жумуш издеген жарандардын жумушка орношуусуна мониторинг жүргүзөт;
5) калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга статистикалык отчетторду түзүшөт жана белгиленген мөөнөттө беришет.
8-глава. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштуруу
59. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышуу укугуна жумушсуз/жумуш издеген катары иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ катталган жарандар ээ.
Жумушсуздук боюнча жөлөкпул албаган,ошондой эле ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда 6 айдан ашык каттоодо турган, өз багуусунда
16 жашка чейинки курактагы 3 ашык баласы бар расмий жумушсуздук акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышууга артыкчылыктууукукка ээ.
60. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштар төмөнкү багыттар боюнча ишке ашырылат:
1) мектептерди, бала бакчаларын, китепканаларды, саламаттык сактоо, социалдык коргоо, маданият жана спорт мекемелерин оңдоп түзөө;
2) эл каттоо, социологиялык изилдөөлөр;
3) иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталган тартипте алыскы калктуу конуштарда иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБнын иш менен камсыз болбогон калкын тейлөө (9-тиркеме);
4) социалдык-маданий багыттагы объекттерди: архитектуралык эстеликтерди, музейлерди, комплекстерди реконструкциялоо;
5) аймактарды жашылдандыруу жана көрктөндүрүү, токой парк чарбасын, эс алуу зоналарын жана туризмди өнүктүрүү;
6) суу түтүк, газ, канализация жана башка коммуникацияларды оңдоо жана калыбына келтирүү, жолдорду, көпүрөлөрдү ж. б. оңдоо;
7) айыл чарбалык, сугат, токой чарбасындагы жумуштарды жүргүзүү;
8) жээктерди бекемдөө жумуштары, өзгөчө кырдаалдардын кесепеттерин жоюу боюнча жумуштар;
9) алыскы аймактардагы иш менен камсыз болбогон калкты тейлөө (агент катары);
10) техникалык жана сметалык экспертизаларды жүргүзүү;
61. Калкты убактылуу иш менен камсыз кылуу максатында, жергиликтүү мамлекеттик администрациялар, жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органдары, менчигинин түрүнө карабастан ишканалар, мекемелер жана уюмдар ыйгарым укуктуу органдын аймактык бөлүмүнүн катышуусу менен акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштурушат.
Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштуруучулар эмгек жана иш менен камсыз кылуу мыйзамдарын, эмгекти коргоо жана коопсуздук эрежелерин сактоо, ошондой эле акы төлөнүүчү коомдук иштерге катышуучулардын эмгегин сарамжалдуу пайдалануу үчүн жоопкерчилик тартышат.
62. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштуруу үчүн калкты иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ менен иш берүүчүнүн ортосунда келишим түзүлөт (9-тиркеме).
Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарды уюштурууга тең каржылоочу үчүнчү (же андан көп) тарап катышкан учурда үч тараптуу (көп тараптуу) келишим түзүлөт (10-тиркеме).
63. Иш берүүчү келишимге ылайык ишти уюштуруу жана аткаруу үчүн жоопкерчилик тартат.
64. Иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБлар түзүлгөн келишимдердин негизинде жумушсуз/жумуш издеген жарандарга акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышууга жолдомо (12-тиркеме) беришет.
Жумушсуз/жумуш издеген жарандарды коомдук жумуштарга катышууга ишке орноштурууга көмөк көрсөтүү үчүн АБ тарабынан берилген жолдомо аларды акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга тартуу жана иш берүүчү менен мөөнөттүү эмгек келишимин түзүү үчүн негиз болуп саналат.
65. Жумушсуздардын жана жумуш издегендердин коомдук акы төлөнүүчү жумуштарга катышуу мезгилинде иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү көрсөтүү боюнча АБ аларга туруктуу жумуш издөөнү улантат.
66. Эгерде жумушсуз/жумуш издеген жарандар акы төлөнүүчү коомдук жумуштардан баш тартса же акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга чыкпаса, иш берүүчү 3 күндүк мөөнөттө бул жөнүндө иш менен камсыз кылууга көмөктөшүү боюнча АБ маалымдоого милдеттүү.
67. Расмий жумушсуз/жумуш издеген жарандар жыл ичинде алты айдан ашпаган акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга жөнөтүлүшү мүмкүн.
68. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга катышуучулардын эмгек акысы акы төлөнүчүүчү коомдук иштерди уюштуручулардыкаражаттын төлөө иш жүзүндө аткарган иштери үчүн төлөнөт.
69. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштардын катышуучуларына иш жүзүндө аткарган иштери үчүн жумушсуздук боюнча базалык жөлөкпулдун 6 эсеге чейинки өлчөмүндө (1800 сом) эмгек акы кепилденет, ал эми кошумча сумманы иш берүүчү (жана/же кошо каржылоочу тарап) төлөйт.
Эл аралык келишимдерде коомдук пайдалуу иштерге катышкандыгы үчүн алмашуу иретинде азык-түлүк жардамын көрсөтүү каралган учурларда, акы төлөнүүчү коомдук жумуштарда иштеген жарандардын эмгегин кошо каржылоо катары аталган эл аралык өкмөттөр аралык уюмдар тарабынан азык-түлүк продуктулары колдонулушу мүмкүн.