КР Министрлер Кабинетинин 2026-жылдын 5-мартындагы № 150 токтомуна ылайык КҮЧҮН ЖОГОТТУ

Кыргыз Республикасынын Чүй облусунун Ысык-Ата районун 2025-жылы комплекстүү социалдык-экономикалык өнүктүрүү ПРОГРАММАСЫ

1. Киришүү

2025-жылга Чүй облусунун Ысык-Ата районун комплекстүү социалдык-экономикалык өнүктүрүү программасы (мындан ары - Программа) Кыргыз Республикасынын Президентинин 2024-жылдын 15-ноябрындагы № 326 "Кыргыз Республикасынын министрликтеринин жана ведомстволорунун райондук/региондук бөлүмдөрүн жана өкүлчүлүктөрүн пилоттук жергиликтүү мамлекеттик администрациялардын убактылуу жетектөөсүнө өткөрүп берүү боюнча пилоттук долбоор жөнүндө" Жарлыгын ишке ашыруу максатында иштелип чыкты.

Жогоруда аталган Кыргыз Республикасынын Президентинин Жарлыгы менен Кыргыз Республикасынын министрликтеринин жана ведомстволорунун райондук/региондук бөлүмдөрү жана өкүлчүлүктөрү Кыргыз Республикасынын Ош облусунун Өзгөн районунун жана Чүй облусунун Ысык-Ата районунун жергиликтүү мамлекеттик администрацияларына убактылуу жетекчиликке өткөрүлүп берилди.

Ушуга байланыштуу мамлекеттик жана тармактык программаларды ишке ашырууну камтыган Чүй облусунун Ысык-Ата районун комплекстүү социалдык-экономикалык өнүктүрүү программасы иштелип чыкты.

Районду комплекстүү социалдык-экономикалык өнүктүрүү тармактык пландоонун, районду социалдык-экономикалык өнүктүрүү программаларынын, айыл аймактарынын, райондук/региондук бөлүмдөрдүн, министрликтердин жана ведомстволордун өкүлчүлүктөрүнүн жана аймактык-мейкиндик пландоонун өз ара байланышын билдирет.

Тармактык программалар райондук өнүктүрүү программалары менен макулдашылат жана жергиликтүү мамлекеттик администрация тарабынан ишке ашырылат.

Программа райондун социалдык-экономикалык жана жаратылыш-ресурстук потенциалын сарамжалдуу пайдалануунун негизинде социалдык-экономикалык кырдаалды жакшыртуу үчүн, ошондой эле социалдык-экономикалык өнүктүрүүнүн комплекстүү программасынын иш-чараларын ишке ашырууга бөлүнгөн акча каражаттарын пайдалануунун натыйжалуулугун жогорулатуу максатында иштелип чыгат.

2025-жылга комплекстүү социалдык-экономикалык өнүктүрүү программасы райондун туруктуу өсүшүн ишке ашырууга, калктын жашоо деңгээлин жогорулатууга жана бизнес жана инвесторлор үчүн жагымдуу шарттарды түзүүгө багытталган.

2. Кырдаалды жалпы талдоо

Ысык-Ата районунун ландшафты жана жаратылыш шарттары

Ысык-Ата району Кыргыз Республикасынын Чүй облусунун түндүк бөлүгүндө жайгашкан. Түндүк тарабынан Казакстан Республикасы, чыгыш тарабынан Чүй району, батыш тарабынан Аламүдүн району менен чектешет жана түштүк тарабынан Ала-Тоо тоолору менен курчалган.

Райондун аянты 2179 кв.км түзөт. Ал деңиз деңгээлинен 1500 метр бийиктикте жайгашкан. Аймактын климаты континенталдык, жайы кургак, ысык жана кышы орточо суук.

Аба ырайы негизинен туруктуу жана тынч, июль айынын орточо температурасы 25№С. Күз кургак, кышка кескин өтүү менен жылуулук сакталат. Жаан-чачындын жылдык орточо көлөмү болжол менен 400 мм, тоо этектеринде 500-600 мм чейин көбөйөт.

Ысык-Ата районунун курамына 9 айыл аймагы (Узун-Кыр, Жайылма, Ак-Кудук, Жээк, Нурманбет, Кочкорбаев, Сын-Таш, Ысык-Ата, Кең-Булуң), 56 айыл кирет. Административдик борбору -Кант шаары.

Калкынын жалпы саны 160,3 миң адамды түзөт.

Калкы эң жыш жайгашкан айыл - Кең-Булуң, анда 17,5 миң адам же райондун калкынын 11,3% жашайт. Ысык-Ата районунун улуттук курамы: кыргыздар 78,1%, андан кийин орустар - 8,8%, азербайжандар - 3,07%, дунгандар - 3,5%, түрктөр - 1,7%, уйгурлар - 2,7%, башка улуттар - 2,2%.

Ысык-Ата районунун атаандаштык артыкчылыктары жана өнүгүү перспективалары

1. Географиялык жайгашуу.

Бишкек шаары борборго жакындыгы, бул инвестицияларды тартуу жана инфраструктуралык долбоорлорду ишке ашыруу үчүн мүмкүнчүлүктөрдү түзөт. Районду Кыргызстандын башка региондору жана коңшу өлкөлөр менен байланыштырган транспорттук жолдордун болушуна байланыштуу соода үчүн ыңгайлуу жер.

2. Жаратылыш ресурстары жана климат.

Туристтерди тарткан жана медициналык туризмди өнүктүрүүнү колдогон дарылоо булактарын ("Ысык-Ата" санаторийи) кошуп алганда жаратылыш ресурстарынын ар түрдүүлүгү. Мөмө-жемиштерди, жашылчаларды жана дан эгиндерин өстүрүү менен кошо айыл чарбасына ыңгайлуу түшүмдүү жер.

3. Туристтик потенциал.

Тоо кыркалары, дарыялар жана ысык булактар сыяктуу табигый кооз жерлер экологиялык жана активдүү туризмди өнүктүрүүгө шарт түзөт. Маданий-тарыхый мурастар, анын ичинде байыркы эстеликтер жана этнографиялык объекттер.

4. Айыл чарбасы.

Район айыл чарбасынын сапаттуу продукциясы менен белгилүү, бул экспортко жана жергиликтүү жумуш менен камсыз кылууга өбөлгө түзөт. Райондо мал чарбасынын өнүгүшү.

5. Эмгек ресурстары.

Бишкек шаарындагы билим берүү борборуна жакын жайгашкандыктан квалификациялуу жумушчу күчүнүн болушу.

Пилоттук жылдын ичинде районду өнүктүрүүдө экономиканын стратегиялык тармагы катары айыл чарба тармагына өзгөчө көңүл бурулат, агрардык сектордо ири инвестициялык долбоорлор ишке ашырылат, алар жаңы жумуш орундарын түзөт, айыл чарбасынын дүң продукциясынын көлөмү, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын бюджети көбөйөт.

Бул үчүн чет өлкөлүк түз инвестицияларды, эл аралык донор уюмдарды тартуу, туруктуу өсүштү камсыз кылуу боюнча ийгиликтүү долбоорлорду колдоо жана илгерилетүү үчүн бардык күч-аракеттер жумшалат.