Кыймылсыз мүлккө укуктарды, укуктарга чектөөлөрдү жана аны менен болгон бүтүмдөрдү мамлекеттик каттоо ЭРЕЖЕЛЕРИ

(КР Өкмөтүнүн 2012-жылдын 23-октябрындагы № 743, 2013-жылдын 7-майындагы № 254, 2013 жылдын 11-ноябрындагы № 608, 2013-жылдын 28-ноябрындагы № 643, 2014-жылдын 9-январындагы № 5, 2016-жылдын 14-октябрындагы № 554, 2017-жылдын 2-июнундагы № 340, 2017-жылдын 19-июнундагы № 387, 2019-жылдын 9-августундагы № 407, 2019-жылдын 16-сентябрындагы № 477, 2019-жылдын 30-декабрындагы № 721, 2020-жылдын 10-сентябрындагы № 478, Министрлер Кабинетинин 2021-жылдын 6-декабрындагы № 294, 2023-жылдын 3-мартындагы № 113, 2023-жылдын 22-мартындагы № 146, 2023-жылдын 13-сентябрындагы № 466,  2024-жылдын 23-июлундагы № 405 , 2024-жылдын 9-августундагы № 465 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

1. Киришүү

1. Кыймылсыз мүлккө укуктарды жана укуктарга чектөөлөрдү мамлекеттик каттоо боюнча бул Эрежелер (мындан ары - Эрежелер) Кыргыз Республикасынын Жарандык кодексинин (мындан ары - Жарандык кодекс), Кыргыз Республикасынын Жер кодексинин (мындан ары - Жер кодекси), "Кыймылсыз мүлккө укуктарды жана аны менен болгон бүтүмдөрдү мамлекеттик каттоо жөнүндө", "Күрөө жөнүндө", "Айыл чарба багытындагы жерлерди башкаруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамдарынын жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларынын негизинде иштелип чыкты жана кыймылсыз мүлккө укуктарды жана укуктарга чектөөлөрдү мамлекеттик каттоо (мындан ары - укуктарды каттоо) боюнча укуктук мамилелерди жөнгө салат.

2. Бул Жободо колдонулган терминдер жана аныктамалар:

1) укук ээси - кыймылсыз мүлккө болгон укукка ээ жеке жана юридикалык жак;

2) ыктыярдуу каттоо - акы төлөө менен жеке жана юридикалык жактардын арызынын негизинде укуктарды мамлекеттик каттоо жүргүзүлгөн жол-жобо;

3) укук белгилөөчү документ - кыймылсыз мүлк бирдигине менчик укугун жана башка укуктарды белгилеген, өткөргөн, чектеген же токтоткон документ (мыйзам, тийиштүү компетенттүү органдын чечими, келишим, соттун чечими, ж.б.);

4) каттоо зонасы - жергиликтүү каттоо органынын администрациялык жоопкерчилик жана юрисдикция зонасы, анын чектери кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо боюнча ыйгарым укуктуу жак тарабынан аныкталат. Каттоо зонасынын чектери райондордун жана шаарлардын администрациялык чектери менен туура келбеши мүмкүн;

5) каттоо сектору - өзүнүн коду бар каттоо зонасынын түзүмдүк бөлүгү;

6) каттоо кварталы - өзүнүн коду бар калктуу конуштардагы каттоо секторунун түзүмдүк бөлүгү;

7) курулуш - өзүнчө курулган имарат, курулма, үй же болбосо бир же бир нече бөлүктөрдөн турган башка объект;

8) геодезиялык өлчөөлөр - Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик геодезиялык тармагындагы (мындан ары - МГТ) өлчөөлөр;

9) геодезиялык пункт - жерлерде тийиштүү конструкциядагы белгилер менен бекемделген жана Бирдиктүү Мамлекеттик Координаттар Системасында координаттары бар пункт (МГТ);

10) техникалык документтер - кадастрдык план, техникалык паспорт, жерге жайгаштыруу делосу;

11) кадастрдык план - кыймылсыз мүлктүн чектери, чектөөлөр, анын бурулуштук чекиттери жана алардын ортосундагы аралыктар чагылдырылган масштабдагы кыймылсыз мүлк бирдигинин планы;

12) документтерди кабыл алуу боюнча адис - документтерди кабыл алууну жана берүүнү ишке ашырган жергиликтүү каттоо органынын кызматкери;

13) картограф - индекстелген карталарды даярдаган жана өздүк коддорду ыйгарган жергиликтүү каттоо органынын адиси;

14) укуктук кадастр боюнча адис - системалык каттоо жүргүзүүдө кыймылсыз мүлк бирдигине болгон укуктар менен байланышкан маалыматтарды жыйноого, анализдөөгө, салыштырууга жана тактыгына жооп берген тийиштүү квалификациядагы жеке жак;

15) кадастрдык топография боюнча адис (кадастрдык топограф) - системалык каттоо жүргүзүүдө кадастрдык-топографиялык иштерди аткарган тийиштүү квалификациядагы жеке жак;

16) чек белгилери - түрдүү менчик ээлерине же пайдалануучуларга тийиштүү болгон жер участкаларынын ортосундагы өткөн чектердин бурулуш чекиттерине орнотулган кандайдыр бир үлгүдөгү белгилер;

17) юридикалык жактын толук аталышы - юридикалык жактын уюштуруу-укуктук түрү жана анын аталышы;

18) бенефициардык укук - бул жарандык-укуктук бүтүмдү түзүүнүн натыйжасында же болбосо ыйгарым укуктуу органдын чечиминин негизинде кандайдыр бир пайда тапкан укуктук мамилелердин бир жагынын укугу;

19) бенефициардык жак - бул менчигинде башка кыймылсыз мүлк бирдиги бар башка адамга тийиштүү милдеттерди жүктөөнүн натыйжасында материалдык же материалдык эмес мүнөздөгү кандайдыр бир пайда тапкан укук ээси;

20) бенефициардык бирдик - бул менчигинде башка кыймылсыз мүлк бирдиги бар башка адамга тийиштүү милдеттерди жүктөөнүн натыйжасында материалдык же материалдык эмес мүнөздөгү кандайдыр бир пайда тапкан кыймылсыз мүлк бирдиги, менчик ээси же пайдалануучу;

21) ТМБ - Техникалык мүлк каттоо бюросу;

22) ИЖН - жеке адамдын идентификациялык жеке номери;

23) автоматташтырылган каттоо системасы - укуктарды каттоо жана кыймылсыз мүлктү эсепке алуу процессин автоматташтыруу, ошондой эле маалыматты сактоо, берүү жана иштетүү үчүн арналган программалык-техникалык каражаттардын жыйындысы болуп саналган жергиликтүү каттоо органынын локалдык автоматташтырылган маалыматтык системасы.

(КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 13-сентябрындагы № 466 токтомунун редакциясына ылайык)

2. Кыймылсыз мүлккө укуктарды жана укуктарга чектөөлөрдү мамлекеттик каттоо

3. "Кыймылсыз мүлккө укуктарды жана аны менен болгон бүтүмдөрдү мамлекеттик каттоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык төмөнкү укуктар жана чектөөлөр милдеттүү мамлекеттик катталууга тийиш:

- менчик укугу;

- чарба жүргүзүү укугу;

- оперативдүү башкаруу укугу;

- күрөөдөн келип чыккан укуктар;

- убактылуу пайдаланууга, ижарага же субижарага укук (үч жылга жана андан ашык мөөнөткө);

- сервитут, "Кыймылсыз мүлккө укуктарды жана аны менен болгон бүтүмдөрдү мамлекеттик каттоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 6-беренесинде көрсөтүлгөндөрдөн сырткары;

- айрым кыймылсыз мүлк бирдигин долбоорлоо, куруу жана пайдалануу боюнча укуктарга чектөөлөр, Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актыларына ылайык кыймылсыз мүлккө жайылтылган чектөөлөрдөн сырткары;

- соттун чечиминен келип чыккан укуктар;

- тизмеси Кыргыз Республикасынын мыйзамы (мындан ары - мыйзам) менен бекитилген жаратылыш пайдалануу укуктары;

- жер участогун мөөнөтсүз (мөөнөтүн көрсөтпөстөн) пайдаланууга укук;

- Жарандык кодекске жана Кыргыз Республикасынын башка мыйзам актыларына ылайык азыркы учурда же келечекте каттала турган башка укуктар.

3-1. Кыймылсыз мүлккө укук белгилөөчү жана укук чектөөчү документтерди тариздеген жана берген мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдына башкаруу органдары кыймылсыз мүлккө укуктарды жана аны менен болгон бүтүмдөрдү мамлекеттик каттоо чөйрөсүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык 5 жумуш күндүн ичинде аталган документтердин электрондук түрдөгү жана кагаз жүзүндөгү көчүрмөлөрүн кыймылсыз мүлк бирдиги жайгашкан жердеги жергиликтүү каттоо органдарына жиберүүгө милдеттүү.

Документтердин кагаз жүзүндөгү көчүрмөлөрү жергиликтүү каттоо органына атайын жеткирүү менен же почта байланышы аркылуу тапшырылат.

Электрондук документтер "Электрондук башкаруу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын мамлекеттик органдар менен жергиликтүү өз алдына башкаруу органдарынын ортосундагы ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү тартибиндеги талаптарга ылайык жергиликтүү каттоо органы тарабынан жиберилет жана кабыл алынат.

Келип түшкөн укук белгилөөчү документтерди жергиликтүү каттоо органынын архивариусу Укук белгилөөчү документтерди каттоо журналында эсепке алат (6-тиркеме). Кагаз жүзүндөгү документтер каттоо ишине тиркелет, ал эми электрондук түрдөгү документтер электрондук архивге киргизилет.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомунун редакциясына ылайык)

§ 1. Ыктыярдуу каттоо жүргүзүүнүн жалпы жоболору

4. Кыймылсыз мүлккө укуктар жана аны менен бүтүмдөр кыймылсыз мүлк жайгашкан жердеги жергиликтүү каттоо органында мамлекеттик каттоого алынууга тийиш.

Кыймылсыз мүлккө укуктар жана аны менен бүтүмдөр укук ээсинин же арыз берүүгө укуктуу жактын ушул Эрежелердин талаптарына ылайык жергиликтүү каттоо органына берген арызынын негизинде катталат.

Укук ээсинин ыйгарым укуктуу өкүлү кыймылсыз мүлккө укукту же аны менен бүтүмдү каттоого арыз менен кайрылган учурда мамлекеттик каттоого арыз берүү үчүн кыймылсыз мүлккө укукту же анын менен бүтүмдү каттоого нотариуста күбөлөндүрүлгөн ишеним кат берилет. Мында кыймылсыз мүлк менен бүтүмдөрдү жүргүзүүгө ишеним кат берүү учурун кошпогондо, юридикалык жактар тарабынан кыймылсыз мүлккө укукту каттоого берилген ишеним кат нотариуста күбөлөндүрүлбөйт.

Жеке жана юридикалык жактардын кыймылсыз мүлк бирдигине мурда пайда болгон жана жергиликтүү каттоо органдарында катталбаган укуктары ушул Эрежелерге ылайык укук ээси берген арыздын негизинде акы төлөө жолу менен катталат.

Кыймылсыз мүлк бирдигине укуктарды баштапкы мамлекеттик каттоо кыймылсыз мүлк бирдиги жайгашкан жердеги жергиликтүү каттоо органына арыз берилген күндөн тартып 3 (үч) жумуш күндүн ичинде жүргүзүлөт. Мурда жергиликтүү каттоо органында катталган кыймылсыз мүлккө укуктар юридикалык жактар үчүн 10 (он) жумуш сааттын жана жеке адамдар үчүн 5 (беш) жумуш сааттын ичинде мамлекеттик каттоодон өткөрүлөт. Мында милдеттүү нотариалдык күбөлөндүрүүнү талап кылбаган кыймылсыз мүлк менен бүтүмдөн келип чыгуучу укуктар жумуш күндөгү 3 (үч) саатта катталат.

Кыймылсыз мүлккө укуктарды чектөө же кыймылсыз мүлк менен бүтүмдөрдүн негизинде укуктарды өткөрүп берүү чектелүүчү же ажыратылуучу кыймылсыз мүлккө менчик укук милдеттүү түрдө мамлекеттик каттоодон өткөндө жүргүзүлөт.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-августундагы № 407, КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 13-сентябрындагы № 466 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

5. Кыймылсыз мүлк бирдигине укуктарды жана укуктарга чектөөлөрдү каттоо үчүн төмөнкүдөй документтер берилет:

- белгиленген формадагы арыз (1-тиркеме);

- жеке жак үчүн - ким экендигин күбөлөндүргөн документ. Жеке жактын ыйгарым укуктуу өкүлү үчүн - ким экендигин тастыктаган документ, ошондой эле мамлекеттик каттоону жүргүзүүгө жеке жактын өкүлүнүн ыйгарым укугун тастыктаган документ;

- кыймылсыз мүлк бирдигине укук белгилөөчү документтер;

- юридикалык жак үчүн - анын өкүлүнүн ким экендигин жана анын ыйгарым укугун тастыктаган документ, ошондой эле юридикалык жакты каттоо тууралуу күбөлүктүн түп нускасы жана көчүрмөсү, юридикалык жактын уюштуруу документтери (юридикалык жак катары Кыргыз Республикасынын юстиция органдарында катталбаган учурда жергиликтүү бийлик органынын токтомунун же юридикалык жак катарында катталган статистикалык баракчанын түп нускасы жана көчүрмөсү берилет);

- кыймылсыз мүлк бирдигинин техникалык мүнөздөмөсүн камтыган документ.

- турак жайлар үчүн - турак жайларды өрттөн жана табигый кырсыктардан милдеттүү камсыздандыруу келишими (камсыздандыруу полиси).

Эгер юридикалык жактын өкүлү болуп анын жетекчиси чыкса, юридикалык жактын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн аны шайлоо тууралуу протокол же аны дайындоо тууралуу буйрук берилет.

Кыймылсыз мүлк бирдигине укуктар жана укуктарга чектөөлөр тууралуу укук белгилөөчү документ, арыз ээсинин ким экендигин күбөлөндүргөн документ (сүрөтү бар баракча), ишеним каттар, юридикалык жактын уюштуруу документтери, кадастрдык план, курулуш планы электрондук архив түзүү үчүн сканерленүүгө тийиш.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254, 2024-жылдын 9-августундагы № 465 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

6. Мамлекеттик каттоого арыз менен кайрылууга төмөнкүлөр укуктуу:

1) менчик ээси;

2) менчик ээси болуп саналбаган ижарага берүүчү;

3) ижарага алуучу;

4) күрөө кармоочу;

5) ишеним берилген башкаруучу;

6) банкроттук процесси башталган учурда атайын администратор;

7) камкорчу;

8) көзөмөлчү;

9) укук ээси болуп саналбаган, бирок мамлекеттик каттоону жүргүзүүгө ишеним каты бар жак;

9-1) укугу универсалдуу укук улантуу тартибинде өткөн адамдар;

10) мыйзамга ылайык башка жактар.

Өзгөчө болуп атайын көрсөтүлгөн жактын (бүтүм түзүүчү жактын атынан чыгуучу же ыйгарым укуктуу орган) укуктарды (чектөөлөрдү) мамлекеттик каттоо үчүн кайрылуу зарылдыгы тууралуу бул Эрежелер менен белгиленген талаптар саналат.

Автоматташтырылган каттоо системасы (мындан ары - АКС) өздөштүрүлгөн жергиликтүү каттоо органдарында ыктыярдуу каттоону жүргүзүү тартиби АКСти пайдалануучунун жетекчилигине ылайык жүргүзүлөт.

(КР Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 13-сентябрындагы № 466 токтомунун редакциясына ылайык)

§2. Укукту мамлекеттик каттоо үчүн берилген документтерге талаптар

7. Каттоого берилген бардык документтер мыйзам менен белгиленген тартипте таризделүүгө тийиш:

- толтурулган маалым даректери менен: документти берген органдын, мекеменин же уюмдун аталышы; күнү; документтин номери; мөөр же болбосо бурч штамп;

- кыскартылбастан жазылган аты-жөнү жана жашаган даректери;

- почталык жана юридикалык даректерин көрсөтүү менен, кыскартылбастан жазылган юридикалык жактардын аталыштары;

- салык төлөөчүнүн жекече номерин көрсөтүү менен юридикалык жактардын мөөрлөрү;

- документтердеги оңдоолор аны берген орган тарабынан ырасталууга тийиш.

Эгер каттоого берилген укук белгилөөчү документтер эки же андан ашык баракта берилсе, алар мамлекеттик каттоого арыз менен кайрылган жак тарабынан тигилип, номур коюлууга жана документти берген органдын мөөрү менен күбөлөндүрүлүүгө же болбосо мыйзам менен белгиленген учурларда нотариус менен күбөлөндүрүлүүгө тийиш. Каттоого берилген соттук актылардын көчүрмөлөрү сот тарабынан гана күбөлөндүрүлөт.

Бардык документтер каттоо органына эки нускада берилет, анын бири түп нуска болууга тийиш. Документтин түп нускасы укук катталгандан кийин арыз ээсине кайтарылат, ал эми көчүрмөсү каттоо делосуна тиркелет.

§ 3. Укукту мамлекеттик каттоого арызды жана документтерди кабыл алуу

8. Мамлекеттик каттоого арызды жана документтерди кабыл алуу атайын жабдылган жайларда белгиленген кабыл алуу күндөрүндө жана сааттарда жергиликтүү каттоо органдарында жүргүзүлөт.

Мамлекеттик каттоого арызды жана документтерди жергиликтүү каттоо органы Электрондук кызмат көрсөтүүлөрдүн мамлекеттик порталы аркылуу электрондук формадагы арызды жана документтерди кабыл алуу жолу менен ойлайн режиминде да алышы мүмкүн.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомунун редакциясына ылайык)

9. Документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис төмөнкүлөрдү текшерет:

- арыз берген адам анын ким экендигин тастыктаган документке дал келишин;

- арыз берүүгө өкүлдүн ыйгарым укугунун мыйзамдуулугун;

- берилген документтердин белгиленген талаптарга ылайыктыгын.

Эгер берилген документтер белгиленген талаптарга ылайык келсе, документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис:

- мамлекеттик каттоо боюнча иштерге төлөө үчүн документ жазып берет;

- төлөгөндүгү тууралуу документ берилгенден кийин Укуктарды, чектөөлөрдү каттоого арыздарды кабыл алуу жана каттоодон кийин документтерди берүү журналына каттайт (3-тиркеме);

- арыздын туура толтурулганын текшерет жана кабыл алган күнүн, убактысын, арыздын катар номерин жана төлөгөндүгү тууралуу, жарандын жеке идентификациялык номуру бар болсо, арыздагы тийиштүү графаны милдеттүү түрдө толтурат;

- белгиленген формага ылайык арызды каттоо жүргүзгөн жана документтерди кабыл алгандыгы тууралуу арыз ээлерине түшүнүк кат берет жана байланыш телефонун жазат (болсо) (5-тиркеме);

- тиркелген документтери менен арызды каттоо жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисине берет, ал эми Бишкек жана Ош шаарларынын жергиликтүү каттоо органдарында арыз документтерди кабыл алган жана берген түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисине берилет. Документтерди кабыл алган жана берген түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси тиркелген документтери менен арызды каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисине берет.

Электр авариялык өчкөн учурда документтерди кабыл алуу кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо чөйрөсүндө ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан белгиленген тартипке ылайык жүргүзүлөт.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

10. Каттоого жана (же) бүтүмдөрдү жасоого жергиликтүү каттоо органдарына берилген ишеним каттар Укуктарды, укуктарга чектөөлөрдү каттоого арыздарды кабыл алуу жана катталгандан кийин документтерди берүү журналына катталат (3-тиркеме).

Эгер кыймылсыз мүлк бир нече адамдын менчигинде турса, арызга мүлк жалпы менчикте тургандыгын тастыктаган укук белгилөөчү документтер тиркелет.

Документтер толугу менен берилбеген учурда документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис Тил кат аркылуу (5-тиркеме) жетишпеген документтерди берүү зарылдыгы тууралуу арыз ээсине билдирүү менен документтерди кабыл алууну жүргүзөт, бул жөнүндө Укук каттоо арызында көрсөтөт.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомунун редакциясына ылайык)

11. Документтерди кабыл алуудан баш тартуу үчүн негиз болуп төмөнкүлөр саналат:

- тиешеси жок адамдын кайрылуусу;

- мамлекеттик каттоо боюнча иштерге төлөө тууралуу документтин жоктугу же анын туура эмес таризделиши;

- арыз берген адамда анын ким экендигин ырастаган документтин жоктугу;

- өкүлдүн ыйгарым укугун ырастаган документтин жоктугу же анын туура эмес таризделиши;

- кыймылсыз мүлк бирдигине укук белгилөөчү документтин жоктугу;

- каттоого берилген документтердин бул Эрежелердин 7-пунктунда берилген талаптарга ылайык эместиги.

12. Каттоого берилген документтерди кабыл алуудан баш тартылган учурда белгиленген формадагы бланкага (2-тиркеме) баш тартуунун себебин көрсөтүү менен арыз арыз ээсине кайтарылат.

Документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис Укуктарды, укуктарга чектөөлөрдү каттоого арыздарды кабыл алуу жана катталгандан кийин документтерди берүү журналына (мындан ары - Укуктарды каттоого арыздарды кабыл алуу журналы) баш тартууну каттайт жана баш тартуулардын көчүрмөлөрүн каттоо делосуна тиркөө үчүн архивариуска берет. Каттоо делосу болбосо баш тартуулардын атайын папкасына тиркелет. Бишкек жана Ош шаарларынын жергиликтүү каттоо органдарында документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис баш тартуулардын көчүрмөлөрүн документтерди кабыл алуу жана берүү бөлүмүнүн башчысына берет, ал архивариуска өткөрөт.

Каттоо жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисинин кызмат орду каралбаган жергиликтүү каттоо органдарында анын функциясын каттоо боюнча башкы адис аткарат.

Документтерди кабыл алуудан баш тартылган учурда арыз ээси документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адистин иш-аракеттерине даттануу үчүн жергиликтүү каттоо органынын жетекчилигине кайрылууга укуктуу, ошондой эле администрациялык же сот тартибинде.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

§ 4. Документтерди кароо тартиби жана укукту каттоо тууралуу чечим кабыл алуу

13. Укукту каттоого арыздарды кароонун кезектүүлүгү аны берген күн жана убакыт менен аныкталат, ага ылайык каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси мамлекеттик каттоо тууралуу чечим кабыл алуу үчүн документтерди каттоочуга жиберет. Муну менен катар эле каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси каттоочунун функциясын да аткарат.

Каттоо жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисинин кызмат орду каралбаган жергиликтүү каттоо органдарында анын функциясын каттоо боюнча башкы адис аткарат.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

14. Бирдейлештирилген коду жок болгон учурда каттоочу документтерди жергиликтүү каттоо органынын картографына жиберет.

Картограф кыймылсыз мүлк бирдигинин чегин индекстелген каттоо картасына киргизип, бирдейлештирилген код ыйгарат, бул жөнүндө Бирдейлештирилген код ыйгаруу журналына (28-тиркеме) жазат жана каттоо баракчасынын 1-бөлүмүнүн биринчи сабын толтурат, андан кийин каттоочуга кайтарып берет.

15. Каттоочу мамлекеттик каттоого берилген документтердин Каттоо жөнүндөгү мыйзамдын талаптарына жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларына ылайыктыгын текшерет. Муну менен катар эле каттоочу жергиликтүү каттоо кеңсесинин архивинде архивдик документтердин болушун сурайт. Кыймылсыз мүлк бирдигине архивдик документтер жок болгон учурда архивариус архивдик делонун жоктугу тууралуу арызга белги коет.

15-1. Каттоочу кыймылсыз мүлккө укуктарды жана аны менен болгон бүтүмдөрдү каттоого чейин жактын (арыз берүүчү, укук ээси, бүтүмдүн катышуучусу) идентификациялык маалыматтарын Террористтик же экстремисттик ишке жана массалык кыргын салуучу куралды таратууга катышкандыгы жөнүндө маалыматтары бар жеке жана юридикалык жактардын, топтордун жана уюмдардын санкциялык тизмелеринен (Кыргыз Республикасынын Жыйынды санкциялык тизмеси жана БУУнун Коопсуздук Кеңешинин Жыйымды санкциялык тизмеси) бар же жок экендигин текшерүүгө милдеттүү.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 16-сентябрындагы № 477 токтомунун редакциясына ылайык)

16. Эгер жергиликтүү каттоо кеңсесинен айрым кыймылсыз мүлк бирдигине архивдик документтер Кыргыз Республикасынын мыйзамына ылайык ыйгарым укуктуу органдар тарабынан алынып, кайра кайтарылбаган учурда жана бул кыймылсыз мүлккө чектөөлөр болбосо, анда архивдик делодогу болгон көчүрмөлөр, арыз ээси укук белгилөөчү документтердин түп нускасын берген шартта, укук каттоо үчүн жетиштүү болуп саналат.

17. Каттоого берилген документтерде карама-каршылыктар аныкталган учурда жана кошумчаларын берүү зарыл болсо, каттоочу 30 күнгө чейин каттоону токтотуп турууга укуктуу жана жетишпеген документтерди же болбосо карама-каршылыктардын жоюлушун тастыктаган документтерди арыз ээсине билдирилген күндөн баштап 30 күндүн ичинде берүү зарылдыгы тууралуу жергиликтүү каттоо органынын жетекчисинин колу менен белгиленген формадагы бланкада (29-тиркеме) арыз ээсине билдирет.

Эгер арыз ээси билдирилген күндөн баштап 30 күндүн ичинде зарыл документтерди бербесе, анда алдын ала каттоо жүргүзүлөт же каттоодон баш тартылат. Каттоо 30 күнгө чейин токтотулганда же каттоодон баш тартылганда каттоочу "Укукту каттоонун токтотулушун каттоо журналын" толтурат (32-тиркеме).

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

18. Эгер каттоочу укукту мамлекеттик каттоо тууралуу чечим кабыл алса, анда каттоочу каттоо баракчасын толтурат, каттоо күнүн жазат жана ага кол коет. Мында каттоочуга коюлуучу квалификациялык талаптар кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан бекитилет.

Укуктарды жана укуктарга чектөөлөрдү каттоо тууралуу чечим кабыл алынгандан кийин каттоочу тарабынан Менчик укугун каттоо журналына (10-тиркеме) же Укуктарга чектөөлөрдү каттоо журналына (11-тиркеме) жазуу киргизилет жана укук белгилөөчү документтердин түп нускаларынын акыркы бетине (ошондой эле катталгандан кийин архивге жибериле турган укук белгилөөчү документтердин көчүрмөлөрүнө) катталган укук тууралуу ырастама жазуу (21-тиркеме) жүргүзүлөт. Кыймылсыз мүлк бирдиги жана катталган укук тууралуу маалымат башкармалыктын архивине документтер түшкөнгө чейин Укуктардын бирдиктүү мамлекеттик реестрине электрондук түрдө киргизилет.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомунун редакциясына ылайык)

19. Каттоого берилген бардык документтердин көчүрмөлөрү, каттоо карточкасы, техникалык документтер жана кыймылсыз мүлк бирдиги тууралуу бардык берилген жана алынган маалыматтар каттоо делосуна киргизилет.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомунун редакциясына ылайык)

20. Кыймылсыз мүлк бирдигинин каттоо делосу жергиликтүү каттоо органынын архивине, ал эми укук белгилөөчү документтердин көчүрмөлөрү документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча түзүмдүк бөлүмгө өткөрүлөт.

Документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис каттоого берилген документтерди тил катты жана ким экендигин күбөлөндүрүүчү документтерди жана ким экендигин күбөлөндүрүүчү документтерди көрсөткөн арыз ээсине берет жана "Укуктарды каттоого арыздарды кабыл алуу" журналына (3-тиркеме) жазуу киргизет. Журналды кагаз жүзүндө жүргүзүү жоюлбаган жергиликтүү каттоо органдарында "Менчик укугун, укуктун чектөөлөрүн каттоого арыздарды кабыл алуу жана катталгандан кийин документтерди берүү журналына" жазуу жазылат (3-тиркеме).

Бишкек шаарынын жергиликтүү каттоо органында кабыл алынган документтерди эсепке алуу Укуктарды каттоого арыздарды кабыл алуу журналында жүргүзүлөт, ал эми документтерди берүү арыз ээси каттоого документтерди кабыл алуу тууралуу тил катты көрсөткөндө ишке ашат, бул жөнүндө башка журналга жазылат. Тил кат жоголгон учурда документтер ким экендигин ырастаган документтерди көрсөткөндө арыз ээсинин өзүнө берилет.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

§5. Архивдик документтерди берүү жана кайра кайтаруу тартиби

21. Архивдик документтер жергиликтүү каттоо органынын жетекчисинин жана/же түзүмдүк бөлүмдөрдүн жетекчилеринин жана улук архивариустун резолюциясы боюнча кардардын арызынын негизинде (1-тиркеме) берилет.

Архивариус тарабынан Архивге документтерди кабыл алууну жана берүүнү каттоо журналы (34-тиркеме) жүргүзүлөт. Архивдик делону алууда жана кайра кайтарууда алып жаткан адам делодогу документтердин болушун аларды тизме боюнча салыштыруу менен текшерет жана Архивге документтерди кабыл алууну жана берүүнү каттоо журналына кол коет. Журналды кагаз жүзүндө жүргүзүү жоюлбаган жергиликтүү каттоо органдарында "Архивден документтерди берүүнү жана кайтарып алууну каттоо журналына" жазуу жазылат (34-тиркеме). Ушул эле жол-жобо архивариус тарабынан да аткарылат, ал документтерди берүүдө жана кайра кайтарууда тизмеде көрсөтүлгөн бардык кагаздардын болушун текшерет.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

22. Прокуратура жана тергөө органдарынын кызматкерлерине таанышуу үчүн архивдик документтерди берүү жергиликтүү каттоо органынын жетекчисинин колу коюлган ыйгарым укуктуу органдын талаптагыдай таризделген суроо-талабы болгондо гана жүргүзүлөт. Муну менен бирге эле алынган архивдик документтер менен иштөө прокуратура, тергөө органдарынын кызматкерлери тарабынан архив кызматкерлеринин катышуусунда, бул үчүн атайын бөлүнгөн жергиликтүү каттоо органынын бөлмөсүндө, мындай жок болсо архивариустун кабинетинде ишке ашат.

Прокуратура жана тергөө органдарынын суроо-талабы боюнча улук архивариустун, жергиликтүү каттоо органынын жетекчисинин колу менен ырасталган жана жергиликтүү каттоо органынын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн архивдик документтердин көчүрмөлөрү гана иш үчүн жергиликтүү каттоо органынын имаратынан сырткары кандайдыр бир убакытка берилет, белгиленген убакыт бүткөндө алынган материалдар жергиликтүү каттоо органына кайра кайтарылууга жана комиссиялык жок кылынууга тийиш.

Прокуратура жана тергөө органдары архивдик делодон түп нускаларды соттун чечими боюнча гана ала алышат.

23. Бардык архивдик документтерди берүү жана кайра кайтаруу жол-жоболору Архивге документтерди кабыл алууну жана берүүнү каттоо журналына жазылат. Кайра кайтарылган көчүрмөлөрдү жок кылуу комиссия тарабынан эки нускадагы акты менен белгиленет, алардын бири бул кыймылсыз мүлк бирдигинин архивдик делосуна, экинчиси - улуу архивариустун папкасына тиркелет.

§ 6. Укук каттоону токтотуу

24. Кыймылсыз мүлктүн иш жүзүндөгү ээсинин укугун каттоону же кыймылсыз мүлк менен бүтүмдөрдү каттоону 10 календардык күндөн ашпаган мөөнөткө токтотууга аталган укукту талашып жаткан кишинин арызы негиз болот.

Кыймылсыз мүлктүн иш жүзүндөгү ээсинин укугун каттоону же кыймылсыз мүлк менен бүтүмдөрдү каттоону 10 календардык күндөн ашык мөөнөткө токтотуу талаш болгон укукту же бүтүмдү каттоону токтотуу жөнүндө соттун аныктамасынын негизинде ишке ашырылат.

Кыймылсыз мүлккө укукту талашып жаткан жана аны каттоону же кыймылсыз мүлк менен бүтүмдү каттоону 10 календардык күндөн ашпаган мөөнөткө токтотууну каалаган адам жергиликтүү каттоо органына белгиленген формада (12-тиркеме) арыз берет.

Токтотууга арызды Электрондук кызмат көрсөтүүлөрдүн мамлекеттик порталы аркылуу онлайн режиминде да берүүгө болот.

Документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис бул арызды кабыл алуунун алдында кыймылсыз мүлктүн иш жүзүндөгү ээсинин укугун каттоого арыздын же кыймылсыз мүлк менен бүтүмдү каттоого арыздын бар экендигин текшерүүгө тийиш.

Кыймылсыз мүлктүн иш жүзүндөгү ээсинин укугун каттоо жөнүндө арыз же кыймылсыз мүлк менен бүтүмдү каттоого арыз болгон учурда документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис аталган укукту талашкан адамдан каттоону токтотуу жөнүндөгү арызын кабыл алат.

Токтотуу жөнүндө арыз Укукту каттоонун токтотулушун каттоо журналына киргизилет (32-тиркеме) жана токтоосуз түрдө укукту каттоого же кыймылсыз мүлк менен бүтүмдү каттоого арыз келип түшкөн каттоочуга берилет.

Мында жергиликтүү каттоо органы кыймылсыз мүлккө укукту же бүтүмдү каттоого арыз берген адамга үчүнчү жактан укукту каттоону токтотууга же кыймылсыз мүлк менен бүтүмдү токтотууга арыз келип түшкөндүгү жөнүндө белгиленген формадагы бланкта кабарлайт (13-тиркеме).

Кыймылсыз мүлктүн иш жүзүндөгү ээсинин укугун каттоого берилген арыз же кыймылсыз мүлк менен бүтүмдү каттоого берилген арыз болбогон учурда, ушул укукту талашып жаткан адамдын токтотуу жөнүндө арызы кабыл алынбайт. Бул учурда баш тартуунун себептерин көрсөтүү менен арыз ээсине белгиленген формадагы бланкта (2-тиркеме) арызды кабыл алуудан баш тартуу тууралуу билдирүү берилет. Арызды онлайн режиминде кабыл алууда билдирүү арызда көрсөтүлгөн арыз ээсинин электрондук почтасына же Электрондук кызмат көрсөтүүлөрдүн мамлекеттик порталындагы арыз ээсинин жеке кабинетине жиберилет.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомунун редакциясына ылайык)

25. Каалаган башка адамдан бир эле кыймылсыз мүлк бирдиги боюнча иш жүзүндөгү ээсинин укугун каттоону токтотуу тууралуу арыз же бүтүмдү каттоону токтотуу жөнүндө арыз экинчи жолу түшкөндө документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис төмөнкүлөрдү талап кылууга тийиш:

- каттоону токтотуу тууралуу арызды;

- бул кыймылсыз мүлк бирдигине арыз ээсинин укуктук дооматын тастыктаган документтерди.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомунун редакциясына ылайык)

26. (КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

26¹. Эгерде жак (арыз ээси, укук ээси, бүтүмдүн катышуучусу) Санкциялык тизмеге киргизилген болсо, каттоочу кыймылсыз мүлккө жана аны менен болгон бүтүмдөргө укуктарды каттоону дароо жана бул адамга алдын ала кабарлоосуз тоңдурууга милдеттүү.

Мында жергиликтүү каттоо органы тоңдурулган учурдан тартып үч сааттын ичинде бул тууралуу финансылык чалгындоо органына билдирет.

Кыймылсыз мүлккө жана аны менен болгон бүтүмдөргө укуктарды каттоо белгисиз мөөнөткө тоңдурулат жана жак (арыз ээси, укук ээси, бүтүмдүн катышуучусу) Санкциялык тизмеден чыгарылган учурда жүзөгө ашырылат.

(КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 30-декабрындагы № 721 токтомунун редакциясына ылайык)

§7. Укукту каттоодон баш тартуу

27. Каттоо жөнүндөгү мыйзамдын 22-беренесине ылайык кыймылсыз мүлккө укукту каттоодон баш тартуу төмөнкүдөй негиздер боюнча жүргүзүлүшү мүмкүн:

1) эгер берилген документтер Каттоо жөнүндөгү мыйзам менен белгиленген талаптарга жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларына ылайык келбесе;

2) укук каттоо тууралуу арыз менен иштөөгө жарамсыз жаран кайрылса;

3) эгер тапшырылган документти берген уюмдун же адамдын же болбосо бул документке тиешелүү адамдын бул кыймылсыз мүлк бирдигин каттоо укугун пайдаланууга ыйгарым укугу болбосо;

4) эгер кандайдыр бир шарттар менен чектелген укуктарга ээ болгон адам бул шарттарды көрсөтпөстөн документти түзсө;

5) эгер кыймылсыз мүлк бирдиги тууралуу берилген документтер бул кыймылсыз мүлк объектисине арыз ээсинин укугу жоктугу тууралуу күбөлөндүрсө;

6) эгер укукту мамлекеттик каттоо тууралуу суранган арыз ээсинин кыймылсыз мүлк объектисине укугу, укуктун чектөөлөрү катталууга тийиш болгон укук болуп саналбаса.

27¹. (КР Өкмөтүнүн 2019-жылдын 30-декабрындагы № 721 токтомуна ылайык күчүн жоготту)

28. Каттоодон баш тартылганда каттоочу каттоодон баш тартуу тууралуу корутунду (8-тиркеме) толтурат жана акыркы чечим кабыл алуу үчүн каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисине берет, андан кийин жергиликтүү каттоо органы арыз ээсине каттоодон баш тартуу тууралуу билдирүү (9-тиркеме) жиберет. Укукту каттоодон баш тартуу каттоочу тарабынан Укукту каттоодон баш тартууларды каттоо журналына (33-тиркеме) катталат.

Каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси баш тартуу менен макул болбогон учурда каттоо тууралуу кандай чечим кабыл алууну өзү билет. Каттоодон баш тартуу тууралуу корутунду каттоо делосуна жайгаштырылат.

29. Каттоодон баш тартылганда, кыймылсыз мүлк бирдигин эсепке алуу максатында милдеттүү түрдө бирдейлештирилген код ыйгарылып, каттоо баракчасы ачылат.

30. Кыймылсыз мүлккө укуктарды жана аны менен болгон бүтүмдөрдү мамлекеттик каттоодон баш тартуу же болбосо каттоо органынан каттоодон качуу административдик иш жөнүндө мыйзамдарда аныкталган тартипте даттанылышы мүмкүн.

Кыймылсыз мүлккө укукту же аны менен бүтүмдү мамлекеттик каттоодон баш тартуу жөнүндө билдирүүлөр документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис тарабынан арыз ээсине берилет/жиберилет

(КР Өкмөтүнүн 2017-жылдын 2-июнундагы № 340, 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

§8. Укукту мамлекеттик каттоодо жол берилген каталарды оңдоо

31. Укукту каттоодо жол берилген, катталган укуктун тийиштүүлүгүн, мүнөзүн же мазмунун өзгөртпөгөн каталар бардык таламдаш жактарга билдирүү менен каттоо органы тарабынан өз алдынча оңдолушу мүмкүн.

Катталган укуктун тийиштүүлүгүн, мүнөзүн же мазмунун өзгөрткөн каталарды оңдоого таламдаш жактардын макулдугу менен гана жол берилет.

Эгер таламдаш жак укукту каттоодо жол берилген каталарды тапса, анда ал оңдоо киргизүү үчүн негиз болгон тийиштүү документтерди тиркеп, каталардын мүнөзүн көрсөтүү менен каталарды оңдоо тууралуу каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисинин атына кат жүзүндөгү арыз берет. Муну менен бирге эле таламдаш жак тийиштүү оңдоолорду киргизүүнүн натыйжасында укугу карала турган адамдарды көрсөтүүгө тийиш.

Каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси документтердин мыйзамга ылайыктыгын текшерүүнү каттоочуга тапшырат, эгер документтер мыйзамдын талаптарына ылайык келсе, каттоочу укуктарды мамлекеттик каттоонун бирдиктүү системасынын негизги документтерине (мындан ары - каттоо документтери) тийиштүү өзгөртүүлөрдү киргизет. Ошондой эле бардык документтер каттоо делосуна тиркелүүгө тийиш.

32. Эгер каталар каттоочу тарабынан табылса:

- каттоочу каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисине себептерин жана оңдоло турган мазмунун көрсөтүү менен укукту же болбосо укуктун чектөөлөрүн каттоодо жол берилген каталарды оңдоого уруксат сурап арыз берет;

- ката катталган укуктун мүнөзүн жана мазмунун өзгөрткөн учурларда каттоочу бардык таламдаш жактарга кат түрүндө билдирүү жиберет;

- каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисинин уруксаты менен жана таламдаш жактардын макулдугу менен каттоочу каттоо документтерине оңдоо киргизет. Муну менен бирге эле катаны оңдоого уруксат берүү арызы, билдирүүнүн көчүрмөсү жана таламдаш жактардын кат жүзүндөгү макулдугу каттоо делосуна тиркелет.

33. Эгер таламдаш жак укугу карала турган башка таламдаш жактардын тизмесин көрсөтпөсө, ал эми жергиликтүү каттоо органы бул таламдаш жактар тууралуу билбесе же билиши мүмкүн эмес болсо, анда жергиликтүү каттоо органы укукту каттоодо жол берилген, аларды оңдоонун натыйжасында жол берилген каталар үчүн жооп бербейт.

§9. Ыйгарым укуктуу органдар тарабынан берилген же ырасталган документтердин каталарына байланышкан каталарды оңдоо

34. Эгер укукту каттоо каталарды камтыган жана ыйгарым укуктуу орган тарабынан ырасталган (кол коюлган жана мөөр менен күбөлөндүрүлгөн) документтердин негизинде жүргүзүлсө, ушул орган тарабынан көрсөтүлгөн документке тийиштүү оңдоолор киргизилген шартта гана каталарды оңдоого жол берилет.

35. Каталарды оңдоо үчүн:

- жергиликтүү каттоо органы документти берген же ырастаган ыйгарым укуктуу органга оңдоолорду киргизүү зарылдыгы тууралуу билдирүү жана оңдоо киргизиле турган документтин көчүрмөсүн жиберет, ошондой эле таламдаш жактарга маалымдайт;

- ыйгарым укуктуу органдан оңдолгон документ алынгандан кийин каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси аны каттоочуга жиберет, ал каттоо документтерине тийиштүү оңдоолорду киргизет.

36. Катталган укуктун тийиштүүлүгүн, мүнөзүн же мазмунун өзгөрткөн каталарды оңдоого таламдаш жактардын макулдугу менен гана жол берилет.

§10. Ишеним катка ылайык жүргүзгөн жактын иш-аракеттеринин негизинде келип чыккан, өткөн жана токтотулган укуктарды каттоо

37. Эгер менчик ээси же болбосо башка жак кыймылсыз мүлккө укукту өз алдынча каттай албаса, анда ал башка адамга укукту каттоого нотариалдык күбөлөндүрүлгөн ишеним кат бере алат. Мындай учурда жергиликтүү каттоо органы ишеним кат боюнча укук каттоону ишке ашыра алат жана ишеним кат боюнча иштеген жак бул главага ылайык укуктун, укуктун чектөөлөрүнүн тигил же бул түрүн каттоо үчүн зарыл болгон бардык документтерди берүүгө милдеттүү.

38. Жарандык мыйзамдарга ылайык укук ээси үчүнчү жактар алдында өзүнүн кызыкчылыктарын көрсөтүү үчүн башка адамга кат жүзүндө ыйгарым укук берүүгө укуктуу.

Ишеним кат боюнча иштеген адамдын иш-аракеттерине байланыштуу келип чыккан кыймылсыз мүлккө укуктарды жана укуктарга чектөөлөрдү каттоодо документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис ишеним каттын жарактуулук мөөнөтүн текшерүүгө милдеттүү. Ишеним каттын жарактуулук мөөнөтү үч жылдан ашпоого тийиш. Эгер ишеним катта мөөнөтү көрсөтүлбөсө, анда ал берилген күндөн баштап бир жылдын ичинде күчүн сактайт. Берилген күнү көрсөтүлбөгөн ишеним кат жараксыз деп табылат.

39. Юридикалык жак тарабынан берилген ишеним катка бул уюмдун мөөрүнүн тиркемеси менен анын жетекчисинин же уюмдаштыруу документтерине ыйгарым укуктуу башка адамдын коду коюулууга тийиш. Каттоочу ишеним катты берүүгө байланыштуу келип чыккан, өткөн жана токтотулган укуктарды каттоодо уюмдаштыруу документтерин текшерүүгө милдеттүү.

Эгер ишеним катты берген адамдын атынан бардык иш-аракеттерди жүргүзүүгө ишеним кат берилсе (башкы ишеним кат), анда ишеним кат боюнча иштеген адамга укук каттоого арыз берүү боюнча ыйгарым укукту тастыктоо үчүн өзүнчө ишеним кат талап кылынбайт.

Нотариалдык форманы талап кылган кыймылсыз мүлккө бүтүмдөрдү бекитүүгө ишеним кат нотариалдык күбөлөндүрүлүүгө тийиш.

Ишеним өткөрүү тартибинде берилген ишеним кат нотариалдык күбөлөндүрүлүүгө тийиш, ишеним кат юридикалык жактын жетекчисинин (же ыйгарым укуктуу жактын) колу менен берилген учурлардан сырткары. Ишеним өткөрүү тартибинде берилген ишеним каттын жарактуулук мөөнөтү негизги ишеним каттын жарактуулук мөөнөтүнөн ашпоого тийиш.

Негизги ишеним каттын иши токтогондо өткөрүлгөн ишеним да өзүнүн ишин токтотот.

Жергиликтүү каттоо органына берилген кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо боюнча иш-аракеттерди жүргүзүү укугуна ишеним кат Ишеним каттарды каттоо журналына (30-тиркеме) жергиликтүү каттоо органынын каттоочусу тарабынан милдеттүү катталууга тийиш.

40. Кыргыз Республикасынын 2004-жылдын 19-мартындагы № 29 "1993-жылдын 22-январында Минск шаарында кол коюлган жарандык, үй-бүлөлүк жана кылмыш иштери боюнча укуктук жардам жана укуктук мамилелер тууралуу Конвенцияны ратификациялоо жөнүндө" Мыйзамы менен ратификацияланган "Жарандык, үй-бүлөлүк жана кылмыш иштери боюнча укуктук жардам жана укуктук мамилелер жөнүндө" Конвенцияга ылайык чет өлкөлөрдүн компетенттүү органдары тарабынан берилген (күбөлөндүрүлгөн) ишеним каттын негизинде кыймылсыз мүлккө укуктарды жана укуктарга чектөөлөрдү мамлекеттик каттоого арыз берилген учурларда төмөнкү мамлекеттердин ишеним каттары мыйзамдаштырууну талап кылбайт:

Беларусь Республикасы;

Казакстан Республикасы;

Молдова Республикасы;

Россия Федерациясы;

Тажикстан Республикасы;

Түркмения;

Украина;

Грузия;

Армения;

Азербайжан;

Өзбекстан Республикасы.

Калган мамлекеттердин ишеним каттары Кыргыз Республикасынын мыйзамына ылайык милдеттүү мыйзамдаштырылууга тийиш.

41. Ишеним кат боюнча иштеген адамдын иш-аракеттерине байланыштуу келип чыккан кыймылсыз мүлккө укуктарды жана укуктарга чектөөлөрдү каттоодо документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис ишеним каттын жокко чыгарылбагандыгын Жокко чыгарылган Ишеним каттарды каттоо журналынан текшерүүгө тийиш.

Ишеним кат боюнча иштеген адамдын иш-аракеттерине байланыштуу документтер каттоого түшкөндө каттоочу ишеним каттын жокко чыгарылбагандыгын Жокко чыгарылган Ишеним каттарды каттоо журналынан текшерет.

Жергиликтүү каттоо органына жалпы бөлүм аркылуу мурда берилген ишеним катты жокко чыгаруу тууралуу документ түшсө, документ түшкөн арыздардын журналына катталат жана документтерди кабыл алуу жана берүү залына тез арада берилет. Документтерди кабыл алуу жана берүү боюнча адис документти кабыл алат, белгиленген формадагы арызды толтурат (31-тиркеме), маалыматтарды АКСге киргизет жана каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчисине берет. Каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси документтер менен таанышкандан кийин аны каттоочуга берет. Каттоочу Жокко чыгарылган Ишеним каттарды каттоо журналына жазуу киргизет, документ каттоо делосуна жайгаштырылат.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

§11. Укук ээсинин фамилиясы, аты, атасынын аты/аталышы өзгөргөндө каттоо документтерине өзгөртүүлөрдү киргизүү

42. Укук ээсинин фамилиясы, аты, атасынын аты/аталышы өзгөргөндө каттоо баракчасына укук ээсинин арызынын негизинде жаңы маалыматтар (жеке жактын фамилиясы, аты, атасынын аты/ юридикалык жактын аталышы) киргизилет. Өзгөртүүлөрдү киргизүү үчүн укук ээси жеке жактын фамилиясы, аты, атасынын аты же юридикалык жактын аталышы өзгөргөндүгүн тастыктаган документти берет. Ошондой эле өзгөртүү каттоо баракчасынын 2-бөлүмүнүн "Менчик ээси/ээлери" графасына (аты-жөнү же юридикалык жактын аталышы) же 3-бөлүмдүн "Бенефициардык бирдик же жак" графасына гана киргизилип, каттоочу кол коет. Мисалы, мурунку жазуу "А.И.Иванова", кийинки - "Ошол эле жак А.И.Антонова". Өзгөртүүлөр калган каттоо документтерине жана АКСке да киргизилет (АКС өздөштүрүлгөн жергиликтүү каттоо органдарында).

§12. Катталган укук тууралуу экинчи жолку күбөлөндүргөн жазуу

43. Укук ээси укук белгилөөчү документтин дубликатына экинчи жолку күбөлөндүргөн жазуу киргизүү тууралуу кайрылганда жергиликтүү каттоо органы укук ээси берген укук белгилөөчү документтин дубликатын белгиленген үлгүдөгү бурч штамп менен (22-тиркеме) күбөлөндүрөт.

Кыймылсыз мүлккө чектөөлөрдүн болушу катталган укук тууралуу экинчи жолку күбөлөндүргөн жазуу киргизүүдөн баш тартууга негиз болуп саналбайт.

§ 13. Камакка алууларды каттоо жана алып салуу тартиби

(Параграфтын аталышы КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

44. Камакка алуу тууралуу документ арыз менен бирге берилиши жана почта боюнча жиберилиши мүмкүн.

Камакка алуу тууралуу документ ал жергиликтүү каттоо органына түшкөн күн боюнча катталат.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

45. Сот тарабынан камакка алуу ал мыйзамдык күчүнө киргендигине же кирбегендигине карабастан каттоо органына түшкөндө катталат.

Атайын ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган же жак тарабынан салынган тыюу менчик укугу катталгандыгына же катталбагандыгына карабастан катталат.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

46. Эгер камакка алуу тууралуу документ арыз менен бирге берилсе, анда аталган документтер Укуктарды каттоого арыздарды кабыл алуу журналына катталат.

Чектөөлөрдү каттоо Укуктарга чектөөлөрдү каттоо журналында жүргүзүлөт (11-тиркеме).

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254 токтомунун редакциясына ылайык)

47. Сот аткаруучулары тарабынан салынган камактарды каттоо мүлктү камакка алуу тууралуу токтомдун негизинде жүргүзүлөт.

48. Мүлктү камакка алуу тууралуу токтомдо төмөнкүлөр көрсөтүлүүгө тийиш:

1) төлөмөрдүн фамилиясы, аты, атасынын аты;

2) камакка алынган курулманын же анын бөлүгүн, анын жайгашкан жерин көрсөтүү (калктуу конушу, көчөсү, үйдүн номери);

3) аткаруу документи, анын негизинде жаза берилет;

4) аткаруу барагын берген органдын аталышы;

5) жазанын суммасы.

Соттук тартипте салынган камакты алып салууну каттоо соттун аныктамасынын же чечиминин негизинде жүргүзүлөт.

Тергөө органдары тарабынан салынган камакты каттоо прокурор санкция берген тергөөчүнүн токтомунун негизинде жүргүзүлөт.

Тергөө органдары тарабынан салынган камакты алып салууну каттоо тергөөчүнүн (прокурордун) токтомунун же болбосо кызыкдар жактын арызы боюнча соттун (судьянын) аныктамасынын же чечиминин негизинде жүргүзүлөт.

Саналган документтер сот, тергөөчү же прокурор тарабынан кол коюлуп, мөөр менен күбөлөндүрүлүүгө тийиш.

Эгер бул документтердин көчүрмөлөрү берилсе, анда алар соттун (тергөө органынын) кеңсесинин кызматкеринин колу жана мөөрү менен күбөлөндүрүлүүгө тийиш.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы N 254 токтомунун редакциясына ылайык)

48-1. Кыймылсыз мүлктүн менчик ээси өзүнүн арызы менен өзүнүн кыймылсыз мүлкүнө чектөө коюуга укуктуу. Мында эркин формада жазылган арыз кыймылсыз мүлккө укук белгилөөчү документ жана арыз ээсинин ким экендигин күбөлөндүргөн документ менен кошо жергиликтүү каттоо органына документтерди кабыл алуу терезесине берилет. Каттоочу арызга мамлекеттик катталгандыгы жөнүндө штамп коет, каттоо карточкасынын үчүнчү бөлүмүнө жана электрондук маалыматтар базасына жазуу киргизет.

Чектөөнү алып салуу менчик ээсинин арызы боюнча жүргүзүлөт. Чектөөнү алып салуу боюнча төлөм кыймылсыз мүлккө укуктарды, укуктарга чектөөлөрдү мамлекеттик каттоодо алынуучу акынын өлчөмүндө алынат.

(КР Өкмөтүнүн 2013-жылдын 7-майындагы № 254, 2019-жылдын 9-августундагы № 407 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

3. Бирдиктүү мамлекеттик каттоо системасынын негизги документтерин толтуруу тартиби

§ 1. Укукту мамлекеттик каттоодо документтерди тариздөө тартибине коюлган талаптар

49. Каттоо документтерин толтурууда жазуулар так, оңдоолорсуз болууга тийиш. Ушул Эрежелер менен белгиленген учурларды кошпогондо кыскартылган жазууларды пайдаланууга тыюу салынат.

Каттоо документтерине укук белгилөөчү документтердин аттарын жазууда күнү көрсөтүлөт, эгер документ нотариус же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын жана башка органдардын кызмат адамдары тарабынан күбөлөндүрүлсө. Эгер укук жергиликтүү каттоо органы расмий ачылганга чейин катталса, "Менчик укугуна документ" графасында реестрдик номуру жана катталган күнү көрсөтүлөт, ошондой эле "Мамлекеттик катталган күнү" графасы толтурулбайт.

50. Документтерди толтурууда каталарга жол берилген учурда каттоочу "оңдолгону анык" кыскартылган түрдө "оңд. анык" деп көрсөтүү менен ката жазууну тыкан чийип, кол коюуга тийиш.

Боегуч жана сүргүч каражаттарын пайдаланууга тыюу салынат.

51. Менчик укуктарын каттабастан, бүтүмдөрдөн (күрөө, ишеним башкаруу ж.б.) келип чыккан укуктарга чектөөлөрдү каттоого жол берилбейт, бул Эрежелер менен каралган учурлардан сырткары.

§ 2. Каттоо карточкасы

52. Каттоо карточкасы кыймылсыз мүлккө укуктарды мамлекеттик каттоонун бирдиктүү системасынын негизги документтеринин бири болуп саналат. Анда кыймылсыз мүлк бирдигине укуктар жана укуктарга чектөөлөр тууралуу бардык маалыматтар камтылат. Каттоо карточкасынын формасы кыймылсыз мүлккө укуктарды мамлекеттик каттоо боюнча ыйгарым укуктуу адам тарабынан бекитилет жана бардык жергиликтүү каттоо органдары үчүн бирдей үлгүдөгү форма болуп саналат. Каттоо карточкасы каттоону жүргүзгөн түзүмдүк бөлүмдө кыймылсыз мүлк бирдигинин бирдейлештирилген кодуна дал келген, чыгыш тартибинде кварталдар жана секторлор боюнча жайгашкан атайын папкаларда сакталат.

53. Каттоо карточкасы ар бир кыймылсыз мүлк бирдигине ачылат жана үч бөлүмдөн турат:

- кыймылсыз мүлк бирдигин бирдейлештирүүдөн;

- менчик укугун каттоодон;

- укуктарга чектөөлөрдү каттоодон.

§ 3. Каттоо карточкасын толтуруу тартиби

54. Каттоо карточкасын толтурууда маалыматтар сан, текст түрүндө жана V белгисиндеги белгилер түрүндө киргизилет.

 1-бөлүм. Кыймылсыз мүлк бирдигин бирдейлештирүү