КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН МИНИСТРЛЕР КАБИНЕТИНЕ КАРАШТУУ ЖАРАНДЫК АВИАЦИЯ МАМЛЕКЕТТИК АГЕНТТИГИНИН БУЙРУГУ

2026-жылдын 19-марты № 13-21-1

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 3-мартындагы № 115 "Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин айрым ченем жаратуу ыйгарым укуктарын мамлекеттик органдарга жана жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органдарына өткөрүп берүү жөнүндө» токтомуна ылайык, ошондой эле Эл аралык жарандык авиация уюмунун (ИКАО) стандарттары жана сунушталган практикасы менен максималдуу ыраттуулугун камсыз кылуу максатында, буйрук кылам:

1. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Жарандык авиация мамлекеттик агенттигинин 2024-жылдын 14-августундагы № 696 “Формалдуулукту жөнөкөйлөтүү. КРАЭ-9” Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелерин бекитүү жөнүндө” буйругуна тиркемеге ылайык өзгөртүүлөр киргизилсин.

2. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Жарандык авиация мамлекеттик агенттигинин укуктук камсыздоо бѳлүмүнѳ:

- катталган күндөн тартып үч жумушчу күндүн ичинде бул буйрук мамлекеттик жана расмий тилдерде «Эркин Тоо» газетасына жарыяласын;

- күчүнө кирген күндөн тартып үч жумушчу күндүн ичинде Кыргыз Республикасынын ченемдик-укуктук актыларынын мамлекеттик реестрине киргизүү үчүн ушул буйрукту мамлекеттик жана расмий тилдерде кагаз жана электрондук түрдө Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Президентинин Администрациясына маалымат үчүн жөнөтүлсүн.

3. Кыргыз Республиканын министрликтери, ведомстволору, жарандык авиация уюмдары жана окуу борборлору «КРАЭ-9. Формалдуулуктарды жөнөкөйлөтүү» Кыргыз Республикасынын Авиациялык эрежелерин аткарууга кабыл алсын.

4. Бул буйруктун аткарылышын көзөмөлдөөнү өзүмө калтырам.

5. Бул буйрук расмий жарыяланган күндөн тартып беш күн өткөндөн кийин күчүнө кирет.

                                                                    Кыргыз Республикасынын

                                                                    Министрлер Кабинетине

                                                                    караштуу Жарандык авиация

                                                                    мамлекеттик агенттигинин

                                                                    2026-жылдын 19-мартындагы № 13-21-1

буйругуна тиркеме

1)    1-бөлүмдөгү   «Интерактивдүү API (iAPI)» термини  төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

«Интерактивдүү API системасы (iAPI). Аба кемесин эксплуатанты  тарабынан чогултулган API маалымат элементтери каттоо мезгилинде улуттук коопсуздук органдарына берилүүчү электрондук байланыш системасы, алар аба кемесин эксплуатациялоочу тарабынан бөлүнгөн каттоого туруу убактысынын ичинде ар бир жүргүнчү боюнча бул эксплуатантка  жооптук билдирүү жөнөтүшөт.»;

2) 1-бөлүм 1-абзацтан кийин  төмөнкү мазмундагы 2,3,4,5-абзацтар менен толукталсын:

Жүк жөнүндө алдын ала маалымат системасы (Cargo API), аба транспорту менен ташылуучу товарлар жөнүндө маалыматтарды берүүнүн электрондук системасы, мында аба кемесинин эксплуатанты же анын ыйгарым укуктуу өкүлү жүк жөнүндө алдын ала маалыматты аба кемеси келгенге чейин бажы органдарына жиберет.

Жүктөр жөнүндө алдын ала маалыматтын интерактивдүү системасы (Cargo iAPI)". Эки тараптуу маалымат алмашуунун электрондук системасы, мында бажы органдары реалдуу убакытка жакын режимде аба кемесинин эксплуатантына же анын ыйгарым укуктуу өкүлүнө көзөмөлдөө максаттары үчүн берилген жүк маалыматтарынын статусу жөнүндө жоопторду (билдирүүлөрдү) жөнөтөт.

 “Машина менен окулуучу жол жүрүү документи (МОЖЖД) – Doc 9303 документинде көрсөтүлгөн техникалык талаптарга жооп берген жол жүрүүчү документ. Ал милдеттүү визуалдык (визуалдык окулуучу) маалыматтарды жана өзүнчө милдеттүү кыскача маалыматтарды машиналык окууга жарактуу форматта камтыйт.

Эскертүү: Бул аныктама «жол жүрүү документи» термининин аныктамасы менен айкалышып  колдонулушу керек.”;

3) 1-бөлүмдө «Жүргүнчүлөр жөнүндө алдын ала маалымат системасы (API)»  термини төмөнкүдөй мазмунда баяндалсын:

 «Аба кемелерин пайдалануучулар ар бир жүргүнчү жана/же экипаж мүчөсү боюнча керектүү маалымат элементтерин чогултууну жана аларды учуп чыгууга чейин   же учуп келүү  алдында улуттук коопсуздук органдарына иштетүү үчүн берүүнү, ошондой эле аларды келүү аэропортундагы биринчи чек арага багыттоону ишке ашыруучу электрондук байланыш системасы.»;

4) 1-бөлүмдө «Электрондук МОЖЖД» терминини төмөнкүдөй редакцияда баяндалсын:

«Электрондук машина менен окулуучу жол жүрүү документи (МОЖЖД) – Doc 9303 документиндеги техникалык талаптарга жооп берген, өзүнө орнотулган байланышсыз интегралдык схемасы бар МОЖЖД.

Эскертүү: Бул аныктама “Машина менен окулуучу жол жүрүү документи (МОЖЖД)” термининин аныктамасы менен айкалышып колдонулушу керек.»;

5) 27‑пункт төмөнкүдѳй редакцияда баяндалсын:

«27. Аба кемесинин эксплуатанты  же анын ыйгарым укуктуу агенти, эгерде алар тиешелүү мамлекеттик ыйгарым укуктуу органдарга ушул Эрежелердин 9-бѳлүмүндѳ көрсөтүлгөн ар кандай документтерде табылган катачылыктар атайылап жасалбаганын жана алдамчылык ниетинен же орой  шалаактылыктан улам эмес экенин далилдей алышса жазага тартылбайт, аба кемесинин эксплуата же анын ыйгарым укуктуу агенти жазага тартылбайт.»;

6) 59‑пункт тѳмѳнкүдѳй редакцияда баяндалсын:

«59. Эскертүү. Doc 9303 документинин техникалык талаптары менен колдонуу мѳѳнѳтү бүткѳн күндү жана машина окуй турган аймакта кѳрсѳтүлгѳн башка маалыматтарды өзгөртүүгө жол бербейт. Бул талаптар машина окуй турган форматта берилген визаларга тиешелүү.»;

7) 3‑бөлүм төмөнкү мазмундагы 72¹,72²,72³ пункттары менен толукталсын:

«72¹. Паспорт документтин экинчи аныктамасы менен берилген учурда Doc 9303 документиндеги спецификациялардын талаптары сакталышы камсыз кылынат.

 Эскертүү 1. Документтин экинчи аныктамасы машиналык окулуучу паспорттун түрүн көрсөтөт, мисалы, бул жѳнѳкѳй паспорт, дипломатиялык паспорт же өзгөчө кырдаалдарда колдонулуучу паспорт экендигин кѳрсѳтѳт. Паспорт китепчесинин коддору машиналык окулуучу аймагында да, визуалдык текшерүү аймагында да колдонулат жана Doc 9303 документтин 4-бөлүгүндө көрсөтүлѳт.

Эскертүү 2. Өзгөчө кырдаалдарда колдонулуучу паспортторго берилген экинчи документ коду анын бир эле бланкты колдонуу менен чыгарылган учурларга Doc 9303 документтин 8‑бөлүгүндө көрсөтүлгөн.

72². Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдары тарабынан берилүүчү бардык паспорттор Doc 9303 документиндеги спецификацияларга ылайык документтин экинчи аныктамасы менен 2028-жылдын 1-январына чейин чыгарылышы камсыз кылынат.

72³. Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдары Doc 9303 документиндеги спецификацияларга ылайык, документтин гармониялаштырылган экинчи аныктамасы жок берилген паспорттордун мөөнөтү 2038-жылдын 1-январына чейин аякташын камсыздайт.»;

8) 74-пункт төмөнкү редакцияда баяндалсын:

«74. Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдары өтө жогорку деңгээлдеги бүтүндүктү жана коргоону камсыз кылуу максатында, арыз тапшырылган учурдан тартып чечим чыгаруу жана документ берүү процесстеринин бардыгына тийиштүү көзөмөл каражаттарын орнотушат.»;

9) 76‑пункт тѳмѳнкү редакцияда баяндалсын:

«76. Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдары белгилүү бир мамлекет тарабынан берилген уурдалган, жоголгон жана кайтарылып алынган жол жүрүү документтери жөнүндө так маалыматтарды ИНТЕРПОЛго кечиктирбестен дароо берет, бул маалыматтар тиешелүү базага киргизилет.

Эскертүү. ИНТЕРПОЛдун SLTD базасында уурдалган, жоголгон, кайтарылып алынган же жараксыз деп табылган жол жүрүү документтери жана жеке инсанды тастыктоочу документтер, ошондой эле мындай документтердин уурдалган бланктары тууралуу маалыматтар камтылган.»;

10) 3-бөлүм төмөнкүдөй мазмундагы 83¹, 83², 83³, 83⁴, 83⁵, 83⁶ пункттары менен толукталсын:

«83¹. Жол жүрүү документтерин берүүнүн бүтүндүгүн камсыз кылуу максатында, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар ИКАОнун жол жүрүү документтерин даярдоо жана берүү коопсуздугун баалоо боюнча колдонмосун жана инсанды аныктоо боюнча колдонмосун үзгүлтүксүз колдонушат.

Эскертүү. ИКАОнун жол жүрүү документтерин даярдоо жана берүү коопсуздугун баалоо боюнча колдонмосу үч бөлүктөн турат: мыкты тажрыйба, баалоо колдонмосу жана эксперттер үчүн колдонмо. Бул колдонмо мамлекет тарабынан өз алдынча же эл аралык өнөктөштөр менен кызматташтыкта колдонулушу мүмкүн. ИКАОнун инсанды аныктоо (EOI) колдонмосу мамлекеттерге EOI жаатындагы учурдагы абалды баалоо жана тобокелдиктерге негизделген комплекстүү мамиле иштеп чыгуу мүмкүнчүлүгүн берет. Мындай ыкма жол жүрүү документтерин же визаларды берүүдө инсанды ишенимдүү аныктоону камсыз кылуунун натыйжалуу жолу болуп саналат жана чек ара көзөмөлүн жеңилдетет.

83². Электрондук МОЖЖД (машина менен окулуучу жол жүрүү документтери) берген Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу органы пароль аркылуу аутентификациялоону камсыз кылган PACE системасын киргизет.

Эскертүү. PACE спецификациялары Doc 9303 документинде көрсөтүлгөн. PACE электрондук МОЖЖДтердин чиптери менен текшерүү системасынын ортосундагы байланыштын шифрленишин жакшыртып, жеке маалыматтарды ишенимдүү коргоону камсыз кылат.

83³. Электрондук МОЖЖД берген Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу органы базалык жетүү көзөмөлү (BAC) колдонулган электрондук МОЖЖДтерди чыгарууну токтотот.

83⁴. Электрондук МОЖЖД берген Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу органы BAC менен чыгарылган бардык электрондук МОЖЖДтерди жүгүртүүдөн алып салууну камсыз кылат.

83⁵. Электрондук МОЖЖД берген Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу органы жүздүн сүрөтүн коддоо ыкмасынын жаңы түрүнө 2030-жылдын 1-январына чейин өтүүнү камсыз кылат.

Эскертүү 1. Электрондук МОЖЖДтердин байланышсыз интегралдык схемаларындагы жүздүн сүрөтүн жана башка биометрикалык маалыматтарды коддоонун спецификациялары Doc 9303 документинде көрсөтүлгөн.

Эскертүү 2. 2026–2029-жылдар аралыгында электрондук МОЖЖД берген ыйгарым укуктуу орган Doc 9303 документинде көрсөтүлгөн жүздүн сүрөтүн коддоонун эки форматтын бирин колдоно алат. Бул төрт жылдык өткөөл мезгилде өз ара шайкештик жана талаптарга ылайык келүү сыноолору өтө маанилүү болот.

83⁶. Электрондук МОЖЖДтерди текшерүү жүргүзгөн Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдары 2026-жылдын 1-январына карата  байланышсыз интегралдык схемалардагы жүздүн сүрөтүн чечмелөө спецификацияларын киргизет.

Эскертүү. Жүздүн сүрөтүн жана башка биометрикалык маалыматтарды чечмелөөнүн спецификациялары Doc 9303 документинде көрсөтүлгөн.»;

11) 3-бөлүм төмөнкү мазмундагы 84¹-пункт менен толукталсын:

«84¹. Кыргыз Республикасында аба кемесинде адамдарды ташуу үчүн төмөнкү жол жүрүү документтери кабыл алынат: