Суу менен камсыздоо. Тышкы тармактар жана курулмалар КР КЧ 40-01:2023 (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Архитектура, курулуш жана турак жай-коммуналдык чарба мамлекеттик агенттигинин 2023-жылдын 1-декабрындагы № 64-нпа буйругуна ылайык)
(Кыргыз Республикасынын
Министрлер Кабинетине караштуу
Архитектура, курулуш жана турак
жай-коммуналдык чарба
мамлекеттик агенттигинин
2023-жылдын 1-декабрындагы № 64-нпа
буйругуна ылайык)
КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КУРУЛУШ ЧЕНЕМДЕРИ
______________________________________________________________
Курулуштагы ченемдик документтер тутуму
СУУ МЕНЕН КАМСЫЗДОО.
ТЫШКЫ ТАРМАКТАР ЖАНА КУРУЛМАЛАР
Водоснабжение. Наружные сети и сооружения
Water supply. Outdoor networks and facilities
СНиП 2.04.02-84*
жаңыртылган редакциясы
______________________________________________________________
| Ишке киргизүү датасы – 2023.__.__ |
1 Жалпы маалыматтар
1.1 Колдонуу аймагы
1.1.1 Бул КР КЧ 40-01:2023 «Суу менен камсыздоо. Тышкы тарамдар жана курулмалар» курулуш ченемдери (мындан ары ‒ «КЧ») суу ресурстарынын сарамжалдуу жана натыйжалуу пайдаланылуусун камсыздоочу, инженердик тарамдардын жана курулмалардын жыйындысы катары келүүчү суунун алынышын, сакталышын, колдонууга даярдалышын, берилишин жана керектѳѳчүлѳргѳ суу менен камсыздоо системасы аркылуу бѳлүштүрүлүүсүн иретке салуучу ченемдик укуктук актылардын талаптарын ишке ашыруу максаттарында иштелип чыкты.
1.1.2 Бул КЧнын талаптары сууну пайдалануунун экологиялык жактан коопсуз жана экономикалык жагынан оптималдуу деңгээлге жеткирилүүсүн жана да калктын жашоо шарттарын, курчап турган чѳйрѳнүн бузулбай сакталышы жана жакшыртылуусу үчүн суу фондусунун корголушун колдоону камсыз кылат.
1.1.3 Бул КЧ ченемдерди жана милдеттүү талаптарды орнотот, булар бардык типтеги айылдык жана шаардык калктуу конуштардын, эл чарбасынын объектилерин сырткы суу менен камсыздоонун жаңыдан курулуп жана реконструкцияланып/реабилитацияланып жаткан системаларын долбоорлоодо бузулбай сакталышы зарыл.
1.1.3 Суу менен камсыздоо системаларынын долбоорлорун иштеп чыгууда аракетте турган ченемдик техникалык документтер жана укуктук актылар, ошондой эле калктуу конуштарды, алардын 40–50 жылга келечектүү ѳнүгүүсүн эсепке алуу менен ѳнүктүрүүнүн генералдык схемаларынын жана пландарынын аракеттеги долбоорлору жетекчиликке алынышы керек.
1.2 Ченемдик шилтемелер
Бул КЧнын колдонулуусу үчүн негизги жана кошумча шилтемелик ченемдик укуктук актылар жана да А Тиркемесине ылайык келүүчү ченемдик-техникалык документтердин болушу зарыл.
Эскертүү – Бул КЧны колдонууда шилтеме алынчу документтердин иш-аракеттерин текшерүү максатка ылайыктуу:
- жалпы колдонуудагы маалыматтык системада ‒ Кыргызстандарттын официалдуу сайтында, тийиштүү жылга стандартташтыруу боюнча документтердин кварталдык, жылдык Катологунда;
- курулуш боюнча «Курулуш каталогунун (КК)» Кыргыз Республикасынын территориясында тийиштүү жылга аракетте болуучу ченемдик документтеринде.
Эгер шилтемелик документ алмаштырылган (ѳзгѳртүлгѳн) болсо, анда бул КЧны колдонгон учурда алмаштырылган (ѳзгѳртүлгѳн) документ жетекчиликке алынганы ылайык. Эгер шилтемелик документ алмаштыруусуз жокко чыгарылган болсо, анда ага шилтеме берилгендеги жобо бул шилтеме тийиштүү болбогон бѳлүгүндѳ пайдаланылат.
1.3 Терминдер жана аныктамалар
Бул КЧда Б Тиркемесинде келтирилген терминдер жана аныктамалар пайдаланылды.
2 Долбоорлоо ченемдери
2.1 Жалпы жоболор
Бул бѳлүм эсептик убакыт аралыгын, калктын санын болжолдоп билүүнүн эсептик формулаларын, суунун чыгуу булактарын кошуп суу менен камсыздоонун системаларын долбоорлоого карата эрежелерди жана критерийлерди, сууну алуу орун жайларын жана аларды суунун сапатынын жана ѳлчѳмүнүн коопсуздугун камсыздоо үчүн коргоп-сактоону, суу алып ѳтүүлѳрдү, бѳлүштүрүүчү тармакты, насостук станцияларды жана суу топтогучтарды, жабдууларды жана прогрессивдүү техникалык чечилиштерди, техникалык-экономикалык эсептѳѳлѳрдү ж.б. баяндайт.
Долбоорлоо учурунда объекттерди суу менен камсыздоо системаларын алардын кайсы бир башкармалыкка тийиштүүлүгүнѳн кѳз карандысыздыкта кооперациялоонун максатка ылайыктуулугу каралганы зарыл.
Ушунда объектилерди суу менен камсыздоо долбоорлору, эреже катары, суунун иштетилгенин тазалоо, алып ѳтүү долбоорлору жана да суунун керектелиш балансынын милдеттүү анализи жана агынды сууну тазалоо, алып ѳтүү долбоорлору менен бир учурда иштелгени ылайык.
Суу электрдик жана жылуулук энергиялары менен катар эле энергетикалык азык болуп эсептелинет, мына ушундан улам аны пайдалануунун экономикалык натыйжалуулугуна карата тийиштүү талаптардын кѳңүлгѳ алынышы зарыл.
Чарбалык-ичүүчү муктаждыктарына деп берилүүчү суунун сапаты санитардык эрежелердин жана ченемдердин гигиеналык талаптарына ылайык келиши керек («Ичүүчү суунун коопсуздугу жөнүндө» Техникалык регламент» тууралуу Кыргыз Республикасынын Мыйзамы).
Чарбалык-ичүүчү муктаждыктарына деп пайдаланылуучу сууну колдонууга даярдоодо (тазалоодо), ташып жеткирүүдѳ жана сактоодо Кыргыз Республикасынын санитардык-эпидемиологиялык жактан санаасыздыгы жаатындагы мыйзамдарында аныкталып берилген тартипте алардын коопсуздугун бекемдѳѳчү санитардык-эпидемиологиялык жыйынтык-бүтүмгѳ ээ жабдууларды, реагенттерди, ички дат басууга каршы жабууларды, чыпкалоочу материалдарды пайдаланган ылайык.
Ѳндүрүштүк муктаждыктарга деп берилчү суунун сапаты анын ѳндүрүп чыгарылчу продукцияга тийгизген таасири жана тейлѳѳчү адамдар үчүн санитардык-гигиеналык шарттардын камсыз кылынышы эсепке алынуу менен технологиялык талаптарга ылайык келиши керек.
Ѳз алдынчалуу сугаттык суу түтүктѳрүндѳгү же ѳндүрүштүк суу түтүктѳрү тарамдарындагы сугатка деп берилчү суунун сапаты санитардык-гигиеналык жана агротехникалык талаптарды канааттандырышы керек.
Чарбалык-ичүүчү суу түтүктѳрү долбоорлорунда «Ичүүчү суунун коопсуздугу жөнүндө» Техникалык регламент» тууралуу жана «Ичүүчү суу тууралуу» Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын ченемдерине, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Ѳкмѳтүнүн 2018-жылдын 31-январындагы «Ичүүчү суу менен камсыз кылуу жаатындагы актыларды бекитүү жѳнүндѳгү» № 68 токтомуна ылайык суу менен камсыздоо булактарын, суу түтүктѳрү курулушта-рын, насостук станцияларды жана суу алып ѳтүүлѳрдү санитардык сактап-коргоо аймактарынын (мындан ары ‒ ССКА) болушу кѳңүлгѳ алынганы зарыл.
Жергиликтүү шарттардан жана ѳзгѳчѳлүктѳрдѳн кѳз карандылыкта, санитардык-эпидемиологиялык бейпилдик жаатындагы ыйгарым укуктуу органдары менен макулдашып, санитардык сактап-коргоо аймагы (ССКА) алкактарынын кеңдиктерин Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 31-январындагы «Ичүүчү суу менен камсыз кылуу жаатындагы актыларды бекитүү жѳнүндѳгү» № 68 токтомунун 1- тиркемесинин 3-бөлүмүнүн 9-пунктунун ченемдери боюнча кабылдоо сунушталат.
Ошондой эле ССКАны Е тиркемесинде келтирилген ченемдер боюнча кабылдоо сунушталат.
Эскертүүлөр
1 Суу алып ѳтүү түзүлүштѳрүнүн тегереги тосулушу керек. Биринчи алкактын санитардык сактап-коргоо аймактары менен сууну колдонууга даярдоо станцияларынын, насостук станциялардын, суу топтогучтардын жана суу мунараларынын (сууну атырылтып түртүп чыгаруучу мунаралардын) аянтчалары мындай аймактардын бардык территорияларында 2 метр бийиктикте жылчыксыз дубалдар менен курчалганы ылайык.
2 ССКАнын I алкагынын сактап-коргоо дубал-тосмосунун аткарылышы жеке эле заводдук даярдалыштагы бетон дубалдары эмес, андан кем эмес натыйжалуу зым тосмолор, зым арматураларынан жасалчу «Рабица» торлору, полистролдон бекем жиптер же пресс-формаларды жана полиэтилен каптарын ж.б. таңуу үчүн волокнолор аркылуу да болушу мүмкүн, булар устундарга (жыгач, металл, бетон ж.б.) ар бир 2,5–3 метрден кийин, бийиктиги 1,5–2,5 метрге чейин болуп бекитилет (караңыз Кыргыз Республикасынын Ѳкмѳтүнүн 2018-жылдын 31-январындагы «Ичүүчү суу менен камсыз кылуу жаатындагы актыларды бекитүү жѳнүндѳгү» № 68 токтомунун 42-п.).
3 Санитардык коргоонун 2- жана 3-аймактары үчүн эки бѳлүктѳн куралып, тѳмѳнкүсү бийиктиги 1,7 м тор панелдеринен жана жогоркусу бийиктиги 0,3 м тикенек зымдан туруучу тосмонун коюлушуна жол берилет. Мындагы бардык учурларда тосмонун жогорку бѳлүгү үчүн анын ички тарабынын кронштейндериндеги тикенек зымдар 4–5 зымдардын катарынан туруусу кѳңүлгѳ алынуусу зарыл.
4 Ѳтмѳктѳрдѳн жана административдик-тиричиликтик имараттардан тышкары учурларда дубал-тосмонун курулуштарга чукул орнотулуусуна жол берилбейт.
Жабдуулар, материалдар жана дагы башка продукциялар талап кылынган сапаттагы суунун үзгүлтүксүз берилип иштѳѳсү боюнча ченемдик талаптарды аткарууда токтоп калбастыкты камсыз кылышы керек.
Жалпы дайындалыштагы ѳнѳр жай продукциясы суу менен камсыздоо системасында аны пайдалануунун ѳзгѳчѳлүктѳрүн кѳңүлгѳ алуусу зарыл (МАМСТ 10704; МАМСТ Р 52134; МАМСТ 18599).
Суу менен камсыздоо системаларын жана түзүлүштѳрүн долбоорлоодо прогрессивдүү техникалык чечилиштер, эмгекти кѳп талап кылуучу жумуштарды механизациялоо, технологиялык процесстерди автоматташтыруу жана курулуштук-монтаждык жумуштарды максималдуу индустриалдаштыруу, ошондой эле системаларды куруу жана эксплуатациялоо учурунда экологиянын, адамдардын ден соолугунун коопсуздугунун талаптарын камсыздоо алдын ала кѳңүлгѳ алынышы керек (МАМСТ 12.1.005).
Ушул КЧны жетекчиликке алып, суу менен камсыздоо системаларын долбоорлоодо жана курууда тиешелүү негиздеме менен жана жергиликтүү шарттарга ылайыкташтырууну эске алып, тиешелүү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдар менен макулдашуу боюнча заманбап чет элдик технологиялар жана жабдуулар колдонулушу мүмкүн.
Долбоорлордо кабыл алынуучу негизги техникалык чечилиштер жана алардын жүзѳгѳ ашырылыш кезектүүлүгү мүмкүн болгон варианттардын кѳрсѳткүчтѳрүн салыштырууга негиздениши керек. Техникалык-экономикалык эсептѳѳлѳрдү артыкчылыктуу жактарын жана мүчүлүштүктѳрүн эсептѳѳсүз аныктоого болбогон варианттар боюнча аткарган ылайык. Оптималдуу вариант материалдык ресурстардын, эмгектин жумшалуусунун, электр энергиясынын жана күйүүчү майдын чыгымдалышын, ошондой эле курчап турган чѳйрѳгѳ таасир этүүнү эсепке алуу менен келтирилген чыгымдоолордун эң эле кичине чоңдугу менен аныкталат.
Эскертүү – Кайрадан курулуп же реконструкцияланып жаткан суу менен камсыздоо тарамдарын долбоорлоодо суу түтүктѳрү тарамдары суунун эсебин алуу приборлорун (суунун чыгымдалышынын эсептегичтерин) кудукта же керектѳѳчүдѳ климаттык шарттардын анализин эсепке алып үстүдѳгү шкафына орнотуу менен керектѳѳчүлѳрдүн участокторунун чек араларына түздѳн-түз жакындатылып алып ѳтүлүүсү керек.
2.2 Суунун эсептик чыгымдалыштары жана эркин күч менен түртүлүүлѳр
Бул бѳлүмдѳ калктуу конуштардын ар башка түрлѳрү үчүн сууну керектѳѳ ченемдери, ошондой эле сууну ар башка максатта чыгымдоо ченемдери: калктуу конуштарда жана ѳнѳр жай ишканаларынын территорияларындагы сугат иштери, үйдѳгү малды, канаттууларды жана жаныбарларды сугаруу үчүн чыгымдоонун ченемдери, ѳндүрүштүк муктаждыктарга чыгымдоолор, ѳрткѳ каршы муктаждыктар, системада суунун жол берилген жоготуулары жана да административдик жана социалдык инфратүзүмдүн керектѳѳлѳрү берилди. Бѳлүм ошондой эле суу түтүктѳрү тарамдарында эркин күч менен түртүлүүлѳрдү камсыздоо боюнча баяндалышты жана ченемдерди камтыйт.
2.2.1 Суунун чарбалык-ичүүчү муктаждыктарына делинген эсептик чыгымдалыштары
2.2.1.1 Калктуу конуштарды суу менен камсыздоо системаларын долбоорлоодо калктын чарбалык-ичүүчү муктаждыктарына сууну салыштырмалуу орточо суткалык (1 жылга) керектѳѳсү 1-таблицада кѳрсѳтүлгѳндѳй кабылданышы керек.
Эскертүү – 1-таблицада кѳрсѳтүлгѳн чектерде суунун салыштырмалуу керектелишинин ченемдерин тандап алуу климаттык шарттардан, суу менен камсыздоо булагынын кубаттуулугунан жана суунун сапатынан, ыңгайлуу жашоо шартынын түзүлүү даражасынан, имараттын канча кабаттуу экенинен, жергиликтүү шарттардан жана калктуу конуштун түрүнѳн*), калктуу конуштун социалдык-тиричиликтик багыттагы объекттер менен камсыздалгандыгынан кѳз карандылыкта жүргүзүлүүсү керек.
1) Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын административдик-территориалдык түзүлүшү тууралуу» Мыйзамы.
2) Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын шаар куруу жана архитектура тууралуу» Мыйзамы.
Объекттин түрүн (кѳрүнүшүн) кѳңүлгѳ алуу дээрлик максатка ылайыктуу, себеби шаардык жана айылдык шарттарда суунун керектелүүсү жыл мезгили боюнча кандай болсо, так эле ошондой дайындалышы боюнча да олуттуу айырмалуу.
1- таблица – Сууну калктын чарбалык-ичүүчү муктаждыктарына салыштырмалуу орточо суткалык керектѳѳсү