Тиркеме

 

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 24-декабрындагы № 785 токтому менен бекитилди)

 

Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө,

башка аскердик түзүлүштөрүндө жана мыйзам менен

аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында

жоокерлердин жана сержанттардын контракт

боюнча аскердик кызмат өтөө тартиби жөнүндө

жобо

 

            (Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин  2025-жылдын 5-сентябрындагы № 560 , 2025-жылдын 3-октябрындагы № 629 токтомдорунун редакцияларына ылайык)

 

1-глава. Контракт боюнча аскердик кызмат

 

1. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында жоокерлердин жана сержанттардын контракт боюнча аскердик кызмат өтөө тартиби жөнүндө жобо (мындан ары - Жобо), Кыргыз Республикасынын жарандары тарабынан "Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына (мындан ары - Мыйзам) жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларына ылайык Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарында жоокерлердин жана сержанттардын курамында контракт боюнча аскердик кызмат өтөө тартибин, алардын укуктарын, милдеттерин жана жоопкерчилигин аныктайт.

2. Контракт боюнча аскердик кызмат - Кыргыз Республикасынын жарандарынын (мындан ары - жарандар) Ата Мекенди коргоо боюнча милдеттерди өз ыктыяры менен аткаруусуна негизделген аскердик кызмат.

Контракт боюнча аскердик кызматты мөөнөттүү аскердик кызматтын аскер кызматчыларынан (мындан ары - контракттык кызматтын аскер кызматчылары) тышкары, катардагы жоокерлердин жана сержанттардын курамындагы адамдар Куралдуу Күчтөрдө, башка аскердик түзүлүштөрдө жана мыйзам менен аскердик кызмат каралган мамлекеттик органдарда (мындан ары - ыйгарым укуктуу органдар) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык өтөйт.

Улуттук коопсуздук органдарынын кызматкерлери болуп саналган контракттык кызматтын аскер кызматчылары улуттук коопсуздук органдарынын ишин регламенттөөчү атайын мыйзамдар менен белгиленген өзгөчөлүктөрдү эске алуу менен Мыйзамга жана ушул Жобого, ошондой эле алардын негизинде чыгарылган улуттук коопсуздук органынын жетекчисинин актыларына ылайык кызмат өтөйт.

Контракттык кызматтын аскер кызматчыларынын арасынан Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздук органдарынын линиясы боюнча жогорку аскердик окуу жайларына тапшырып жаткан адамдарды тандоо тартиби жана жогорку аскердик окуу жайында окуган убакта аскердик кызмат өтөөнүн өзгөчөлүктөрү улуттук коопсуздукту камсыз кылуу чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын чечими менен аныкталат.

3. Контракт боюнча аскердик кызмат өтөө өзүнө, аскердик кызмат ордуна дайындоону, аскердик наамды ыйгарууну, аттестациялоону, аскердик кызматтан бошотууну, мыйзамдарга жана ушул Жобого ылайык аскер кызматчылардын кызматтык-укуктук абалы аныкталган башка жагдайларды камтыйт.

Контракт боюнча аскердик кызматка биринчи жолу кирген жарандар Кыргызстан элинин ишенимине Аскердик ант берет.

4. Эгерде кызмат өтөө (иштөө) биринин экинчисине түздөн-түз баш ийүүсү же контролдоосу менен байланышкан болсо, анда бири-бирине жакын тууган (ата-энелер, балдар, асырап алынган бир тууган жана тууган ага-ини жана эже-карындаш, чоң ата (таята), чоң эне (таене), неберелер) болуп саналган аскер кызматчыларына контракт боюнча аскер кызматын бир башкаруу органында, бир аскердик бөлүктө (мекемеде) өтөөгө жол берилбейт.

5. Аскер кызматчылар төмөнкүлөргө байланыштуу командирдин (башчынын) карамагында турган учурда аскердик эмес кызмат орундарында контракт боюнча аскердик кызматты контракт (жаңы контракт) түзбөстөн өтөшү мүмкүн:

- уюштуруу-штаттык иш-чараларды өткөрүүгө байланыштуу -эки айдан ашык эмес;

- аскер кызматчыга карата кылмыш иши козголгонуна байланыштуу - кылмыш иши боюнча акыркы чечим чыгарылганга чейин - үч айдан ашык эмес;

- жубайы мамлекеттик чек араны түздөн-түз кайтаруу бөлүкчөлөрүнө кызматы боюнча которулгандыгына байланыштуу жана жумушка орношуу мүмкүнчүлүгү болбогондо - аскердик кызматтын бүткүл мезгилинде беш жылдан ашык эмес.

6. Жоокерлердин жана сержанттардын кызмат орундарын комплектөө үчүн контракт боюнча аскердик кызматка жарандарды кабыл алуу аскер бөлүктөрүнүн командирлеринин (мекемелердин башчыларынын) өтүнүчү боюнча аскердик комиссариаттар аркылуу жүргүзүлөт, мында аларды кызмат ордуна дайындоо ошол аскер бөлүктөрүнүн командирлеринин (мекемелердин башчыларынын) буйруктары менен жүргүзүлөт.

7. Аскердик кызматты өтөө жөнүндө контракт жарандын жана Кыргыз Республикасынын атынан - жаран аскердик кызматка кирген же ал жерде аны өтөп жаткан мамлекеттик органдын ортосунда ушул Жобо менен аныкталган тартипте типтик форма боюнча жазуу жүзүндө түзүлөт.

Контрактта төмөнкүлөр көрсөтүлөт:

1) контракт түзгөн жарандын (аскер кызматчынын) аскердик наамы (эгер бар болсо), аты-жөнү, анын туулган күнү, айы жана жылы;

2) Кыргыз Республикасынын атынан контракт түзгөн ыйгарым укуктуу органдын аталышы, ушул органдын атынан контрактка кол койгон кызмат адамынын кызматы, аскердик наамы, аты-жөнү;

3) жаран (аскер кызматчы) жана Кыргыз Республикасынын атынан контракт түзгөн кызмат адамы тарабынан контрактка кол коюлган дата.

8. Контракттын шарттары өзүнө төмөнкүлөрдү камтыйт:

1) жарандын (аскер кызматчынын) контракт боюнча аскердик кызматты контрактта белгиленген мөөнөттүн ичинде өтөө милдетин, аскер кызматчылардын Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары менен белгиленген бардык жалпы, кызматтык жана атайын милдеттерин ак ниет аткарууну;

2) аскер кызматчынын юридикалык жоопкерчилигин;

3) аскер кызматчыларынын статусун жана жеңилдиктерди, кепилдиктерди жана компенсацияларды кошуу менен аскердик кызматты өтөө тартибин аныктаган Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары менен белгиленген анын укуктарынын жана анын үй-бүлө мүчөлөрүнүн укуктарынын сакталышына жарандын (аскер кызматчынын) укугун.

9. Контракт боюнча аскердик кызматты өтөө жөнүндө биринчи контракт, ошондой эле ар бир кийинки контракт Мыйзамда белгиленген мөөнөткө аскердик кызматта туруунун чектүү жашына же пенсияга чыгуу укугун берген кызмат өтөө жылдарынын мөөнөтү жеткенге чейин түзүлөт.

Контракт мамлекеттик тилде, ал эми жарандын (аскер кызматчынын) каалоосу боюнча расмий тилде үч нускада түзүлөт, биринчиси аскер бөлүгүнүн (мекеменин) иш кагаздарын жүргүзүү боюнча өзүнчө ишке көктөлөт, экинчиси аскер кызматчынын өздүк ишине кошулат, ал эми үчүнчүсү анын колуна берилет. Мында контракттын ар бир нускасы бирдей юридикалык күчкө ээ.

Контрактта жүргүзүлгөн жазуулар бардык үч нускага жазылат, аскер бөлүгүнүн (мекеменин) командиринин (башчысынын) колу жана гербдүү мөөрү менен бекитилет.

Контракттын кайсы бир нускасы жоголгон учурда, ал аскер кызматчынын өздүк ишинде болгон нускадан (ал жок болгондо - бар болгон каалаган нускадан) көчүрүлүп, кадрдык органдын күбөлөндүрүүсү менен калыбына келтирилет.

10. Алты ай кызмат өтөгөн жогорку билими бар мөөнөттүү аскердик кызматтын аскер кызматчылары өз каалоосу боюнча контракт боюнча аскердик кызматка өтүүгө укуктуу.

Аял кишилер контракттык кызматтагы жоокерлердин жана сержанттардын кызмат орундарына контракт боюнча аскердик кызматка бош аскердик кызмат орундар болгон учурда кабыл алынышы мүмкүн.

11. Контракттык кызматтагы жоокерлердин жана сержанттардын аскердик кызмат орундары ыйгарым укуктуу органдардын жетекчилери тарабынан тийиштүү штаттарда чагылдырылат.

12. Контракт төмөнкү учурларда токтотулат:

1) мөөнөтү аяктаганда, аскер кызматчынын каалоосу боюнча;

2) аскер кызматчы каза болгон учурда (ал дайынсыз жоголгон же каза болгон деп таанылганда);

3) ушул Жобонун 117, 118 жана 119-пункттарында каралган негиздер боюнча.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин  2025-жылдын 5-сентябрындагы № 560 токтомунун редакциясына ылайык)

13. Жаңы контрактты түзүү жөнүндө чечим контракттык кызматтын аскер кызматчысы тарабынан контракттын колдонуу мөөнөтү бүткөнгө чейин бир айдан кечиктирбестен кабыл алынышы керек. Контракт боюнча аскердик кызматты улантууну каалаган аскер кызматчылары менен жаңы контракт ушул Жобонун 50-пунктунда көрсөтүлгөн учурлардан тышкары мурдагы контракттын колдонуу мөөнөтү аяктаган күнү (эгер ал эс алуу же майрам күнүнө туш келсе -эс алуу же майрам күнүнөн кийинки иш күнү) түзүлөт.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин  2025-жылдын 5-сентябрындагы № 560 токтомунун редакциясына ылайык)

14. Контракттык кызматтын аскер кызматчысы үчүн аскердик кызматтын мөөнөтү контрактты колдонуу мөөнөтү аяктаган күнү токтойт. Мында аскердик кызматтан бошонууну каалаган аскер кызматчы контракттын мөөнөтү аяктай турган күнгө карата кезектеги өргүүнү колдонуп бүтүп, кызматын жана ишин өткөрүп бериши керек, ал эми контракт аяктаган күнү - өздүк курамдын тизмесинен чыгарылышы керек. Ушул Жобонун 50-пунктунун биринчи абзацында көрсөтүлгөн учурларда контракттын колдонулушу ушул Жобонун 50-пунктунун экинчи жана үчүнчү абзацтары менен белгиленген тартипте улантылат.

Контракт боюнча аскердик кызматтын аяктаган күнү (акыркы күнү) болуп аскер бөлүгүнүн (мекеменин) өздүк курамынын тизмесинен чыгарылган күн эсептелет.

Аскердик кызматты өтөп жаткан аскер кызматчыларынан тышкары, курсанттын аскер кызматын өтөө мөөнөтүнүн башталышы, ал жогорку аскердик окуу жайына кабыл алынган күн болуп эсептелет.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин  2025-жылдын 5-сентябрындагы № 560 токтомунун редакциясына ылайык)

15. Аскердик кызматты өтөө мөөнөтүнө төмөнкү убакыт эсептелбейт:

1) кийин соттун айыптоо өкүмү чыгарылган же реабилитациялабоочу негиздер боюнча токтотулган кылмыш иши боюнча бөгөт коюу чаралары катары аскер кызматчысынын камакта болгон убактысы;

2) бөлүктү же кызмат өтөгөн ордун өз каалоосу менен таштап кеткен, ошондой эле кийин айыптоо өкүмү чыгарылган дезертирликте жүргөн убактысы.

16. Аскердик кызматтын жалпы узактыгына аскер кызматчынын чакыруу боюнча, ошондой эле контракт боюнча, анын ичинде аскердик кызматка экинчи жолу кирген учурлардагы аскердик кызматта өтөгөн бүткүл мезгил кирет.

17. Аскердик кызматтын мөөнөтүн календардык эсептөө - бул аскер кызматчынын жылдар, айлар жана суткалар менен белгиленген аскердик кызматта турган иш жүзүндөгү жалпы убактысы.

18. Кызмат өтөгөн жылдары боюнча пенсияга укугу бар контракттык кызматтын аскер кызматчыларына, аскердик кызматты өтөгөн мезгилдери (календардык жана жеңилдетилген эсептөөдө) аскер кызматчысы аскердик кызматты өтөп жаткан комплекттөө маселелерин тейлеген орган тарабынан тастыкталат. Кызмат өтөө жылдарынын эсептөө пенсия органынын башчысы тарабынан түзүлөт, гербдүү мөөр менен күбөлөндүрүлөт жана аскер кызматчынын өздүк делосуна көктөлөт.

 

2-глава. Контракт боюнча аскердик кызматка

кирүүдө коюлуучу талаптар

 

19. Жоокерлердин жана сержанттардын кызмат орундарына контракт боюнча аскердик кызматка кирүүчү жарандар Мыйзамда белгиленген талаптарга жооп бериши керек.

Мында:

1) он тогуздан отуз жети жашка чейинки аял кишилер, мыйзамда белгиленген чектик куракка жеткенге чейин контракт түзүүнү эске алуу менен - жоокерлердин жана сержанттардын кызмат орундарына контракт боюнча аскердик кызматка аныкталат;

2) мурда контракт боюнча аскердик кызматты өтөгөн катардагы, сержанттык курамдагы аскерге милдеттүүлөр мыйзамда белгиленген чектик куракка жеткенге чейин контракт түзүүнү эске алуу менен -запастагы прапорщиктер - жоокерлердин жана сержанттардын кызмат орундарына контракт боюнча аскердик кызматка аныкталат;

3) мөөнөттүү аскердик кызматты, чакырылуучу мобилизациялык резервдеги кызматты өтөгөн, альтернативдик кызматты, алгачкы аскердик жыйындарды, мобилизациялык резервдик жыйындарын өткөн же коомдук пайдалуу жумуштарды аткарган, адистиги боюнча тиешелүү кесиптик даярдыгы бар жана Мыйзамда белгиленген аскердик наамына жараша аскердик кызматта туруунун чектик курактан улуу эмес аскерге милдеттүүлөр чектик куракка жеткенге чейин контракт түзүүнү эске алуу менен -жоокерлердин жана сержанттардын кызмат орундарына контракт боюнча аскердик кызматка аныкталат.

20. Контракт боюнча аскердик кызматка төмөнкү жаран кабыл алынышы мүмкүн эмес:

1) медициналык комиссиянын корутундусуна ылайык аскердик кызматтын милдеттерин аткарууга жолтоо болгон оорусу бар;

2) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген чектөөлөрдү өзүнө алуудан баш тарткан;

3) соттуулугу, анын ичинде алып салынган же жоюлган соттуулугу бар; ага карата кылмыш иши реабилитацияланбаган негиздер боюнча кыскартылган; жубайынын, ошондой эле жакын туугандарынын оор же өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн Кыргыз Республикасынын кылмыш-жаза мыйзамдарына ылайык жоюлбаган же алып салынбаган соттуулугу бар; же болбосо алар белгиленген тартипте уюшкан топтордун, террористтик, экстремисттик же сепаратисттик уюмдардын мүчөлөрү деп таанылган;

4) аскердик кызматка киргенге чейин бир жыл аралыгында сот тартибинде атайын укук бузгандыгы үчүн административдик жаза салынган;

5) кызматына ылайык келбегендиги боюнча мамлекеттик (аскердик) кызматтан бошотулган, эгерде аны бошоткон күндөн баштап бир жыл өтө элек болсо;

6) дискредитация боюнча аскердик кызматтан бошотулган, эгерде аны бошоткон күндөн баштап бир жыл өтө элек болсо, запаска бошотулгандан кийин акыркы иштеген орду боюнча оң мүнөздөмө берилген болсо.

(Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин  2025-жылдын 5-сентябрындагы № 560 токтомунун редакциясына ылайык)

21. Контракт боюнча аскердик кызматка кабыл алууда жарандарга башка ченемдик укуктук актылар менен аныкталуучу кошумча талаптар коюлушу мүмкүн.

Кыргыз Республикасынын улуттук коопсуздук чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органына төмөнкү жарандар кабыл алынышы мүмкүн эмес:

1) белгиленген тартипте аракетке жөндөмсүз же аракетке жөндөмдүүлүгү чектелген деп таанылган же наркологиялык же психоневрологиялык диспансерде каттоодо турган;

2) Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө жана башка аскердик түзүлүштөрүндө аскердик кызматты өтөбөгөн эркектер (курсанттардан тышкары);

3) аскердик-дарыгердик комиссиянын корутундусуна ылайык кызматтык ыйгарым укуктарын аткарууга жана/же аскердик кызматтын милдеттерин аткарууга тоскоолдук кылган оорусу бар;

4) аскердик жана башка мамлекеттик кызмат жөнүндө, коррупцияга каршы аракеттенүү жөнүндө мыйзамдарда, ошондой эле ушул Жободо белгиленген чектөөлөрдү өзүнө кабыл алуудан баш тарткан;

5) кызматка ылайык келбегендиги боюнча, дискредитация, ишенимди жоготуу, коррупциялык укук бузууларды жасагандыгы үчүн иштен же мамлекеттик же болбосо муниципалдык кызматтан бошотулган;

6) чет мамлекеттин жарандыгы (букаралыгы) бар, Кыргыз Республикасынын жарандыгын жоготкон, чет мамлекеттин аймагында жашап турууга же туруктуу жашоо укугуна башка тастыктоочу документи бар же аларды алуу үчүн документтерди тапшырган. Бул талап жубайына да колдонулат;

7) коррупциялык укук бузууларды жасагандыгы үчүн мурда тартиптик жоопкерчиликке тартылган;

8) соттуулугу жоюлганына же алып салынгандыгына карабастан, кылмыш иши үчүн соттуулугу болгон; же болбосо ага карата кылмыш иши реабилитацияланбаган негиздер боюнча кыскартылган же реабилитацияланбаган негиздер боюнча өкүм чыгарылган; же болбосо белгиленген тартипте уюшкан кылмыштуу топтордун, террористтик, экстремисттик же сепаратисттик уюмдардын мүчөсү деп таанылган учурда;

9) милдеттүү түрдө берилүүгө тийиш болгон документтерди же маалыматтарды бербеген же болбосо жасалма документтерди же өзү (жубайы) же анын же жубайынын жакын туугандары жөнүндө атайлап жалган маалыматтарды берген;

10) анын жубайы же алардын жакын туугандары оор же өзгөчө оор кылмыш жасагандыгы үчүн белгиленген тартипте күнөөлүү деп таанылган; же болбосо аларга карата кылмыш иши (оор же өзгөчө оор кылмыштар боюнча) реабилитацияланбаган негиздер боюнча кыскартылган; же болбосо алар белгиленген тартипте уюшкан кылмыштуу топтордун, террористтик, экстремисттик же сепаратисттик уюмдардын мүчөлөрү деп таанылган;

11) анын Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары катталган мүлккө менчик укугу, буюмдук укуктары, милдеттенмелери болгон учурда, эгерде бул оперативдик-кызматтык иштин милдеттерин чечүү менен шартталбаса;

12) Кыргыз Республикасынын аймагында тыюу салынган диний агымга (сектага) же диндин эрежелерине тартылган же тутунган;

13) эгерде ал саясий партиялардын жана саясий максаттарды көздөгөн башка коомдук бирикмелердин мүчөсү болгон же алардын ишине катышкан;

14) анын баңги каражаттарын же психотроптук заттарды дарыгердин көрсөтмөсү жок колдонгон факты аныкталган;

15) атайын текшерүүдөн же болбосо мамлекеттик сырга уруксат берүү жол-жоболорунан же полиграфиялык изилдөөдөн же болбосо психофизиологиялык же медициналык күбөлөндүрүүдөн же кызматка жарамдуулук үчүн тестирлөөдөн өтпөгөн;

16) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка учурларда.

Улуттук коопсуздук органдары талапкерге аскер кызматка кабыл алуудан баш тартуунун себебин түшүндүрбөөгө укуктуу.

22. Жарандардын контракт боюнча аскердик кызматка жарактуулугун аныктоо үчүн Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө, башка аскердик түзүлүштөрүндө жана мыйзам менен аскердик кызмат (тынчтык жана согуш убагына) каралган мамлекеттик органдарында медициналык күбөлөндүрүү жөнүндө жобого ылайык медициналык күбөлөндүрүү жүргүзүлөт.

 

3-глава. Контракт боюнча аскердик кызмат өтөө үчүн

жарандарды тандоо тартиби

 

23. Контракт боюнча аскердик кызматка аныктоо үчүн алдын ала тандоо жүргүзүлөт.

Кыргыз Республикасынын жарандарынын ичинен контракт боюнча аскердик кызматка талапкерлерди алдын ала тандоо аскер комиссариаттарына, ал эми мөөнөттүү аскердик кызматтын аскер кызматчыларынын ичинен талапкерлерди алдын ала тандоо - аскер бөлүктөрүнүн командирлерине (мекемелердин башчыларына) жүктөлөт.