Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн                                          2008-жылдын 27-ноябрындагы                                              № 651 токтому менен                                                  бекитилген         Айыл чарба продукциясынын, сырьенун жана азык-түлүктүн          рыногунда интервенцияларды колдонуу тартиби жөнүндө                                 ЖОБО      1. Бул  Жобо "Кыргыз Республикасынын азык-түлүк коопсуздугу жөнүн-дө", "Мамлекеттик  материалдык  резерв жөнүндө" жана "Мамлекеттик сатыпалуулар жөнүндө"  Кыргыз  Республикасынын мыйзамдарына жана мамлекеттикжана башка  керектөөлөр үчүн продукцияларды сатып алуу жана сатуу масе-лелери боюнча  Кыргыз Республикасынын башка укуктук ченемдик актыларынаылайык иштелип  чыкты  жана  Кыргыз  Республикасынын министрликтеринин,мамлекеттик комитеттеринин,  администрациялык ведомстволорунун, аткаруубийлигинин башка органдарынын, жергиликтүү мамлекеттик администрацияла-рынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын айыл чарба про-дукциясынын, сырьенун  жана  азык-түлүктүн  рыногун  турукташтыруу үчүнмамлекеттик сатып  алуу  интервенцияларын жана мамлекеттик товардык ин-тервенцияларды ишке ашыруу боюнча өз ара иштешүүлөрүн жөнгө салат.     2. Айыл чарба продукциясынын, сырьенун жана азык-түлүктүн рыногун-да интервенция жүргүзүүнүн негизги милдети болуп азык-түлүктүн ички жа-на дүйнөлүк  рынокторундагы жагдайды изилдөө жана талдоону эсепке алып,аларды рынокко өз убагында чыгаруу жана бааларды турукташтыруу үчүн ич-ки рыноктон  алып  салуу менен айыл чарба продукциясынын, сырьенун жанаазык-түлүктүн керектүү резервин түзүү аркылуу тамак-аш азыктарына кара-та баалардын чукул кымбатташы пайда болгон жагдайларды өз учурунда жөн-гө салуу эсептелет.     3. Айыл  чарба продукциясынын, сырьенун жана азык-түлүктүн рыногунтурукташтыруу боюнча чаралар төмөнкүлөрдү уюштуруу аркылуу жүргүзүлөт:     - мамлекеттик  товардык интервенция, ал айыл чарба продукциясынын,сырьёнун жана  азык-түлүктүн рыногунда алардын тиешелүү түрлөрүнүн тар-тыштыгы, ошондой эле айыл чарба продукциясына, сырьего жана азык-түлүк-кө баалар кризистик кымбаттаган учурларда аларды мамлекеттик азык-түзүкрезервинен арзандатып сатуу жолу менен колдонулат;     - мамлекеттик  сатып  алуу интервенциялары, ал айылдык товар өндү-рүүчүлөр өндүргөн  айыл  чарба  продукциясын, сырьену жана азык-түлүктүаларга суроо-талаптын  төмөн болгондуктан же ушул айыл чарба продукция-сына, сырьего  жана азык-түлүккө рыноктук баа өздүк наркынан төмөн бол-гондуктан өздөрү сата алышпаган учурларда колдонулат.     Мамлекеттик сатып  алуу  интервенциясы ыйгарым укуктуу мамлекеттикорган тарабынан  айылдык  товар өндүрүүчүлөрдөн айыл чарба продукцияла-рын, сырьену  жана азык-түлүктү тиешелүү сатып алуу жолу менен жүргүзү-лөт.     4. Айыл  чарба продукциясынын, сырьенун жана азык-түлүктүн рыногунтурукташтыруу үчүн  мамлекеттик сатып алуу интервенцияларын жана мамле-кеттик товардык  интервенцияларды  уюштуруу жана өткөрүү боюнча ыйгарымукуктуу мамлекеттик  орган болуп Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караш-туу Мамлекеттик  сатып алуулар жана материалдык резервдер боюнча мамле-кеттик агенттик эсептелет (мындан ары - Матрезерв агенттиги).     5. Матрезерв  агенттиги Кыргыз Республикасынын Азык-түлүк коопсуз-дугу боюнча  кењешинин секретариатына айыл чарба продукциясына, сырьегожана азык-түлүккө  мамлекеттик  сатып алуу интервенцияларын жана мамле-кеттик товардык интервенцияларды уюштуруу жана өткөрүү боюнча жүргүзүл-гөн иштер тууралуу керектүү маалыматтарды белгиленген тартипте берет.     6. Мамлекеттик  сатып алуу интервенциялары жана мамлекеттик товар-дык интервенциялар төмөнкүдөй эсептерден каржыланат:     а) Кыргыз Республикасынын тиешелүү жылга карата республикалык бюд-жетинде каралган  каражаттардын чектеринде Матрезерв агенттигинин кара-жаттарынан;     б) мамлекеттик резервге сактоого коюлуучу жана сатылуучу материал-дык баалуулуктардын  наркынын айырмасынан, бааны көтөрүүдөн жана интер-венциялык операцияларды өткөрүүдөн түшкөн кирешелерден;     в) тартылган  карыз финансылык каражаттардан, коммерциялык уюмдар-дын каражаттарынан жана донор уюмдардын гуманитардык жардамынан;     г) Кыргыз Республикасынын Өкмөтү аныктачу башка булактардан.     7. Матрезерв  агенттигинин директору мамлекеттик сатып алуу интер-венцияларын жана  мамлекеттик  товардык  интервенцияларды жүргүзүү үчүнреспубликалык бюджеттен бөлүнчү акча каражаттар натыйжалуу пайдаланылы-шын камсыз кылат, алардын максатка ылайыктуу пайдаланылышы, ошондой элемамлекеттик сатып  алуу интервенцияларын жүргүзүүнүн натыйжасында сатыпалынган айыл  чарба  продукциясынын, сырьенун жана азык-түлүктүн КыргызРеспубликасынын мыйзамдарына  ылайык  сактоочу  жерлерде сакталышы үчүнжоопкерчиликте болот.     8. Мамлекеттик сатып алуу интервенцияларын жана мамлекеттик товар-дык интервенцияларды  өткөрүү  үчүн айыл чарба продукциясынын, сырьенунжана азык-түлүктүн  тизмесин  жана  көлөмдөрүн  Кыргыз  РеспубликасынынАйыл, суу  чарба жана кайра иштетүү өнөр жай министрлиги Кыргыз Респуб-ликасынын Экономикалык  өнүгүү  жана соода министрлиги менен биргеликтежыл сайын  аныктайт,  аны Кыргыз Республикасынын Азык-түлүк коопсуздугубоюнча кењеши карайт жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекитет.     9. Кыргыз Республикасынын Айыл,  суу чарба жана кайра иштетүү өнөржай министрлиги:     - айыл чарба продукциясынын, сырьенун жана азык-түлүктүн ички жанадүйнөлүк рыногунун конъюнктурасына мониторинг жүргүзөт;     - сертификацияланган маалымат даярдайт;     - айыл чарба продукциясын, сырьену жана азык-түлүктү божомолдонгонөндүрүү жана  колдонуу  баланстарынын негизинде региондор жана бүтүндөйреспублика боюнча азык-түлүк рынокторунда ушул продукциянын ашыктыгынынжана тартыштыгынын мүмкүн болуучу көлөмдөрүн аныктайт;     - Кыргыз Республикасынын Экономикалык өнүгүү жана соода министрли-ги менен биргеликте Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бекитүүчү номенклату-ра боюнча  мамлекеттик сатып алуу интервенцияларын жана мамлекеттик то-вардык интервенцияларды  жүргүзүүгө айыл чарба продукциясынын, сырьенунжана азык-түлүктүн көлөмдөрүнүн саны боюнча сунуштарды иштеп чыгат.     10. Мамлекеттик  сатып  алуу интервенцияларын жана мамлекеттик то-вардык интервенцияларды жүргүзүүгө бааларды эсептөөдө республиканын ре-гиондору боюнча  айыл чарба продукциясын, сырьену жана азык-түлүктү са-тууга рыноктук  баалардын жана импорттоолуучу продукциянын баасынын тү-зүлгөн дењгээли эсепке алынат.     11. Рынокто  интервенцияны  уюштуруу үчүн айыл чарба продукциясын,сырьёну жана  азык-түлүктү  сатып  алуу  жана сатуу баалары монополиягакаршы саясат  боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган менен макулдашы-шат.     12. Мамлекеттик  сатып  алуу  интервенцияларын жүргүзүүдө рыноктукбаалардын олку-солкулугунун эсептик төмөнкү чеги болгон баалар колдону-лат, ал  эми  мамлекеттик  товардык интервенцияларды жүргүзүүдө рыноктутурукташтырууга мүмкүндүк берчү баалар колдонулат.     13. Номенклатура  боюнча товардык интервенцияны жүргүзүү үчүн сак-тоого коюлган, сактоо мөөнөтү бир жылдан аз болгон айыл чарба продукци-ясын, сырьену  жана  азык-түлүктү жањылоо Матрезерв агенттиги тарабынанөз алдынча  ишке  ашырылат  жана ошол эле учурда Кыргыз РеспубликасынынАзык-түлүк коопсуздугу  боюнча кењешине жана Кыргыз Республикасынын Өк-мөтүнө маалымдалат.     14. Азык-түлүк  рыногунда товардык интервенция жүргүзүүнүн индика-тору болуп  кандайдыр бир убакыт ичинде ички рыноктогу баалардын өсүшү-нүн көрсөткүчү,  ошондой  эле тийиштүү мезгилде дүйнөлүк азык-түлүк ры-нокторунда ушул азыктарга баалардын өсүү көрсөткүчү эсептелет.     15. Сатып  алуу  интервенциясын  өткөрүүнүн  индикатору болуп айылчарба продукциясына, сырьего жана азык-түлүккө рыноктук баалардын айыл-дык товар  өндүрүүчүлөрдүн аларды өндүрүүгө кеткен чыгымдарын актабаганминимум дењгээлге чейин төмөндөшүнүн тиешелүү көрсөткүчү эсептелет.     16. Ушул Жобонун 15 жана 16-пункттарында көрсөтүлгөн  индикаторлорКыргыз  Республикасынын  Азык-түлүк коопсуздугу боюнча кењеши тарабынананыкталат жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан бекитилет.     17. Кыргыз  Республикасынын Экономикалык өнүгүү жана соода минист-рлиги республиканын азык-түлүк рынокторундагы жана дүйнөлүк рыноктордо-гу жагдайды контролдойт, республиканын социалдык-экономикалык өнүгүүсү-нүн максаттуу  көрсөткүчтөрүнө  жетишүүгө  опурталдарды  жаратуучу жанакоркунучту пайда  кылуучу  факторлорду  аныктайт,  азык-түлүк рыногундакризистүү жагдай пайда болгондо Кыргыз Республикасынын Азык-түлүк кооп-суздугу боюнча  кењешине  азык-түлүк  рынокторунда  товардык жана сатыпалуу интервенцияларын жүргүзүү зарылдыгы жөнүндө сунуш киргизет.     18. Кыргыз  Республикасынын  Азык-түлүк  коопсуздугу боюнча кењешиазык-түлүк рыногунда  товардык  жана сатып алуу интервенциясын жүргүзүүмөөнөттөрүн жана  көлөмдөрүн аныктайт жана Кыргыз Республикасынын Өкмө-түнүн кароосуна жиберет.     19. Матрезерв  агенттиги  ушул продукцияны ички рынокто сатуу мүм-күндүгү жок болгон учурда Кыргыз Республикасынын Азык-түлүк коопсуздугубоюнча кењеши  менен  макулдашуу  жана Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүнбуйругу боюнча  интервенциялык  азык-түлүк  фондунун  номенклатурасынанайыл чарба  продукциясын,  сырьену  жана азык-түлүктү экспортко чыгаруубоюнча операцияларды жүргүзөт.     20. Кыргыз  Республикасынын Финансы министрлиги бекитилген респуб-ликалык бюджетке жана Кыргыз Республикасынын Азык-түлүк коопсуздугу бо-юнча кењешинин рекомендацияларына ылайык белгиленген тартипте мамлекет-тик сатып  алуу интервенцияларын жана мамлекеттик товардык интервенция-ларды өз убагында каржылоону камсыз кылат.     21. Сатып  алуу  жана товардык интервенцияларды ишке ашырууга тар-тылган Кыргыз Республикасынын министрликтеринин, мамлекеттик комитетте-ринин жана  администрациялык  ведомстволорунун  жана аткаруу бийлигининбашка органдарынын  жетекчилери берилген маалыматтын тууралыгы, өз уба-гында аракет  кылбагандыгы же аракетсиздиги үчүн Кыргыз Республикасынынмыйзамдарында белгиленген тартипте жоопкерчилик тартышат.     22. Кыргыз  Республикасынын Өкмөтүнүн чечими боюнча интервенциялыказык-түлүк фондунун ресурстары биринчи кезектеги тартипте калктын соци-алдык аялуу  катмарын айыл чарба продукциясы, сырье жана азык-түлүк ме-нен камсыз  кылуу үчүн багытталышы мүмкүн. Мындай учурларда калктын со-циалдык аялуу  катмарын  даректик колдоо максатында Матрезерв агенттигикөрсөтүлгөн азык-түлүктү  Кыргыз Республикасынын Азык-түлүк коопсуздугубоюнча кењешинин  чечими менен, Кыргыз Республикасынын Эмгек жана соци-алдык өнүгүү  министрлигинин  жергиликтүү  мамлекеттик администрацияларжана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары менен макулдашылган тиз-меси боюнча бөлүштүрөт.     23. Ушул  Жобонун 23-пунктунда көрсөтүлгөн азык-түлүктөрдү калктынсоциалдык аялуу  катмарына бөлүштүрүү Кыргыз Республикасынын Өкмөтү бе-киткен баалар боюнча ишке ашырылат жана Матрезерв агенттигинин аймактыксактоо пункттары аркылуу жүргүзүлөт.     24. Айыл  чарба  продукциясынын,  сырьенун жана азык-түлүктүн ичкирыногун турукташтыруу  үчүн  айыл  чарба продукциясын жана азык-түлүктүкалктын социалдык  аялуудан башка катмарларына сатуу Матрезерв агентти-гинин соода  пункттары жана аймактык сактоо пункттары аркылуу, ушул Жо-бонун 11  жана 13-пункттарына ылайык белгиленген баалар боюнча жүргүзү-лөт.     25. Мамлекеттик  сатып  алуу интервенцияларын жана мамлекеттик то-вардык интервенцияларды ишке ашырууда колдонулуучу айыл чарба продукци-ясынын, сырьенун жана азык-түлүктүн сапаты жана коопсуздугу аларга тие-шелүү техникалык регламенттер, санитардык, ветеринардык, фитосанитардыкченемдер жана  эрежелер, ошондой эле Кыргыз Республикасында колдонулганбашка ченемдик  укуктук актылар менен коюлуучу талаптарга ылайык келишикерек.